Bhu-maṇḍala-varṇanam (Description of the Earth-Maṇḍala, the Seven Continents, and Meru)

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । पाराशर्य्य सुसंक्षेपाच्छृणु त्वं वदतो मम । मण्डलं च भुवस्सम्यक् सप्तद्वीपादिसंयुतम्

Wika ni Sanatkumāra: O Pārāśarya, makinig kang mabuti habang ako’y nagsasalita nang maikli. Ilalarawan ko nang wasto ang mandala ng Bhū—ang kaayusan ng daigdig—na may pitong dvīpa at iba pa.

Verse 2

जंबू प्लक्षश्शाल्मलिश्च कुशः क्रौञ्चश्च शाककः । पुष्पकस्सप्तमस्सर्वे समुद्रैस्सप्तभिर्वृताः

Ang Jambū, Plakṣa, Śālmali, Kuśa, Krauñca, at Śākadvīpa—kasama ang Puṣpaka bilang ikapito—ang pitong dvípa na ito ay pawang napalilibutan ng pitong karagatan.

Verse 3

लवणेक्षुरसौ सर्पिर्दविदुग्धजलाशयाः । जम्बुद्वीपस्समस्तानामेतेषां मध्यतः स्थितः

Ang mga dagat na pumapalibot ay dagat ng alat, katas ng tubo, ghee (nilinaw na mantikilya), dadhi (maasim na gatas), at gatas. Sa pinakagitna ng lahat ng ito ay naroroon ang Jambūdvīpa.

Verse 4

तस्यापि मेरुः कालेयमध्ये कनकपर्वतः । प्रविष्टः षोडशाधस्ताद्योजनैस्तस्य चोच्छ्रयः

Sa loob ng pook na iyon, ang Bundok Meru—na tinatawag ding Ginintuang Bundok—ay lumulusong pababa nang labing-anim na yojana; iyon ang sukat ng bahaging nakabaon nito.

Verse 5

चतुरशीतिमानैस्तैर्द्वात्रिंशन्मूर्ध्नि विस्तृतः । भूमिपृष्ठस्थशैलोऽयं विस्तरस्तस्य सर्वतः

Sa sukat, ito’y may lawak na walumpu’t apat (yunit), at sa tuktok ay tatlumpu’t dalawa (yunit) ang lapad. Ang bundok na ito’y nakatindig sa ibabaw ng lupa at lumalawak sa lahat ng panig.

Verse 6

मूले षोडशसाहस्रः कर्णिकाकार संस्थितः । हिमवान् हेमकूटश्च निषधश्चास्य दक्षिणे

Sa paanan ay naroon ang bundok na Ṣoḍaśasāhasra, nakalagay na tila puso ng bulaklak na lotus. Sa timog nito ay ang mga bundok na Himavān, Hemakūṭa, at Niṣadha.

Verse 7

नीलः श्वेतश्च शृङ्गी च उत्तरे वर्षपर्वताः । दशसाहस्रिकं ह्येते रत्नवंतोऽरुणप्रभाः

Sa hilagang dako naroon ang mga bundok ng varṣa na tinatawag na Nīla, Śveta, at Śṛṅgī. Umaabot ang mga hanay na ito sa sampung libong yojana; hitik sa mga hiyas at kumikislap sa mapulang liwanag ng aruna.

Verse 8

सहस्रयोजनोत्सेधास्तावद्विस्तारिणश्च ते । भारतं प्रथमं वर्षं ततः किंपुरुषं स्मृतम्

Ang bawat lupain ay may taas na isang libong yojana at gayundin ang luwang na isang libong yojana. Ang una ay tinatawag na Bhārata-varṣa; kasunod nito ay binabanggit ang lupain na Kiṁpuruṣa.

Verse 9

हरिवर्षं ततो ऽन्यद्वै मेरोर्दक्षिणतो मुने । रम्यकं चोत्तरे पार्श्वे तस्यांशे तु हिरण्मयम्

O pantas, sa timog ng Bundok Meru ay naroon ang isa pang lupain na tinatawag na Harivarṣa. Sa hilagang panig ay ang Ramyaka; at sa loob ng bahaging iyon ay ang lupaing tinatawag na Hiraṇmaya.

Verse 10

उत्तरे कुरवश्चैव यथा वै भारतं तथा । नवसाहस्रमेकैकमेतेषां मुनिसत्तम

O pinakamainam sa mga pantas, sa hilagang dako ay naroon din ang mga Kuru; at gaya ng pagkakaroon ng Bhārata, gayundin ang bawat kahariang ito ay sinasabing umaabot sa siyam na libong yojana.

Verse 11

इलावृतं तु तन्मध्ये तन्मध्ये मेरुरुच्छ्रितः । मेरोश्चतुर्द्दिशं तत्र नवसाहस्रमुच्छ्रितम्

Sa pinakagitna ng Ilāvṛta ay naroon ang matayog na Bundok Meru. Sa paligid ni Meru sa apat na panig, may lupain na umaangat hanggang siyam na libong yojana ang taas.

Verse 12

इलावृतमृषिश्रेष्ठ चत्वारश्चात्र पर्वताः । विष्कंभा रचिता मेरोर्योजिताः पुनरुच्छ्रिताः

O pinakadakila sa mga rishi, sa Ilāvṛta ay may apat na bundok. Itinalaga ang mga ito bilang mga haliging sumusuporta sa Bundok Meru, nakaugnay dito at muling tumataas sa maringal na kataasan.

Verse 13

पूर्वे हि मन्दरो नाम दक्षिणे गन्धमादनः । विपुलः पश्चिमे भागे सुपार्श्वश्चोत्तरे स्थितः

Sa silangan ay nakatindig ang bundok na Mandara; sa timog ay ang Gandhamādana. Sa kanluran ay ang Vipula, at sa hilaga ay naroon ang Supārśva.

Verse 14

कदंबो जंबुवृक्षश्च पिप्पलो वट एव च । एकादशशतायामाः पादपा गिरिकेतवः

Ang Kadamba, ang punong Jambu, ang Pippala (aśvattha), at ang Vaṭa (balete/banyan) din—ang mga punong ito na wari’y mga watawat ng kabundukan ay umabot sa taas na labing-isang daang yojana.

Verse 15

जम्बूद्वीपस्य नाम्नो वै हेतुं शृणु महामुने । विराजंते महावृक्षास्तत्स्वभावं वदामि ते

O dakilang muni, pakinggan ang tunay na dahilan ng pangalang “Jambūdvīpa.” Doon ay nagniningning sa karilagan ang mga punong-kahoy na napakalalaki; sasabihin ko sa iyo ang kanilang likas na kalagayan.

Verse 16

महागज प्रमाणानि जम्ब्वास्तस्याः फलानि च । पतंति भूभृतः पृष्ठे शीर्य्यमाणानि सर्वतः

Ang mga bunga ng punong jambu ay kasinlaki ng malalaking elepante; kapag nahinog at nabiyak, bumabagsak ang mga ito sa lahat ng dako sa ibabaw ng lupa.

Verse 17

इति श्रीशिवमहापुराणे पञ्चम्यामुमासंहितायां ब्रह्माण्डकथने जम्बूद्वीपवर्षवर्णनं नाम सप्तदशोध्यायः

Sa gayon, sa Śrī Śiva Mahāpurāṇa—sa Ikalimang Aklat, ang Umāsaṃhitā, sa bahaging nagsasalaysay ng Brahmāṇḍa (kosmikong itlog)—nagtatapos ang ikalabimpitong kabanata na pinamagatang “Paglalarawan ng mga rehiyon (varṣa) ng Jambūdvīpa.”

Verse 18

न स्वेदो न च दौर्गंध्यं न जरा चेन्द्रियग्रहः । तस्यास्तटे स्थितानान्तु जनानां तन्न जायते

Sa mga taong nananatili sa pampang ng banal na pook na iyon, hindi sumisibol ang pawis, ni mabahong amoy; wala ring pagtanda at wala ang pagdurusa ng mga pandama.

Verse 19

तीरमृत्स्नां च सम्प्राप्य मुखवायुविशोषिताम् । जाम्बूनदाख्यं भवति सुवर्णं सिद्धभूषणम्

Kapag nakuha ang putik na luwad sa pampang ng ilog at pinatuyo ng hininga mula sa bibig, ito’y nagiging gintong tinatawag na Jāmbūnada—nararapat na ganap na palamuti ng mga siddha na nagkamit ng kaganapan.

Verse 20

भद्राश्वं पूर्वतो मेरोः केतुमालं च पश्चिमे । वर्षे द्वे तु मुनिश्रेष्ठ तयोर्मध्य इलावृतम्

O pinakamainam sa mga muni, sa silangan ng Bundok Meru naroon ang Bhadrāśva, at sa kanluran naroon ang Ketumāla. Ang dalawang ito ay dakilang mga varṣa; sa pagitan nila, sa gitna, naroon ang Ilāvṛta.

Verse 21

वनं चैत्ररथं पूर्वे दक्षिणे गन्धमादनः । विभ्राजं पश्चिमे तद्वदुत्तरे नन्दनं स्मृतम्

Sa silangan naroon ang gubat na Caitraratha; sa timog ang Gandhamādana. Sa kanluran ang Vibhrāja; at gayundin, sa hilaga ay sinasabing naroon ang Nandana.

Verse 22

अरुणोदं महाभद्रं शीतोदं मानसं स्मृतम् । सरांस्येतानि चत्वारि देवभोग्यानि सर्वशः

Ang Arunoda, Mahābhadra, Śītoda, at ang lawaing Mānasa—ang mga ito ang inaalaala bilang apat na lawa. Sa lahat ng paraan, mga pook ito ng banal na pagdiriwang, karapat-dapat sa mga diyos.

Verse 23

शीतांजनः कुरुंगश्च कुररो माल्यवांस्तथा । चैकैकप्रमुखा मेरोः पूर्वतः केसराचलाः

Sa silangan ng Bundok Meru naroon ang mga Kesarācala, mga hanay na tila kiling ng kiling; bawat isa’y may sariling pangunahing tuktok—Śītāṃjana, Kuruṅga, Kurara, at Mālyavān.

Verse 24

त्रिकूटश्शिशिरश्चैव पतंगो रुचकस्तथा । निषधः कपिलायाश्च दक्षिणे केसराचलाः

Sa timog naroon ang mga bantog na bundok: Trikūṭa at Śiśira, Pataṅga at Rucaka; gayundin ang Niṣadha; at sa katimugan ay naroon din ang Kesarācala ni Kapilā.

Verse 25

सिनी वासः कुसुंभश्च कपिलो नारदस्तथा । नागादयश्च गिरयः पश्चिमे केसराचलाः

Sa kanluran naroon ang mga banal na bundok: Sinīvāsa, Kusumbha, Kapila, at pati Nārada; gayundin ang Nāga at iba pang mga bundok—kabilang ang hanay ng Kesarācala—ay naroroon.

Verse 26

शंखचूडोऽथ ऋषभो हंसो नाम महीधरः । कालंजराद्याश्च तथा उत्तरे केसराचलाः

May bundok na tinatawag na Śaṅkhacūḍa; saka ang mga bundok na Ṛṣabha at Haṃsa. Gayundin, naroon ang Kālañjara at iba pa; at sa hilagang dako ay ang mga bundok ng Kesara.

Verse 27

मेरोरुपरि मध्ये हि शातकौंभं विधेः पुरम् । चतुर्द्दशसहस्राणि योजनानि च संख्यया

Sa gitnang bahagi sa tuktok ng Bundok Meru naroon ang Śātakauṃbha, ang lungsod ng Manlilikha na si Brahmā; sinasabing ang lawak nito ay labing-apat na libong yojana.

Verse 28

अष्टानां लोकपालानां परितस्तदनुक्रमात् । यथादिशं यथारूपं पुरोऽष्टावुपकल्पिताः

Ayon sa wastong kaayusan, walong pag-aayos ang inilagay sa harap at sa palibot, na tumutugma sa walong Lokapāla; bawat isa’y nasa sariling direksiyon at may anyong angkop sa direksiyong iyon.

Verse 29

तस्यां च ब्रह्मणः पुर्य्यां पातयित्वेन्दुमण्डलम् । विष्णुपादविनिष्क्रांता गंगा पतति वै नदी

At doon, sa makalangit na lungsod ni Brahmā, matapos tumama sa bilog ng Buwan, ang ilog na Gaṅgā—na nagmula sa mga paa ni Viṣṇu—ay tunay na bumaba, umaagos na parang batis.

Verse 30

सीता चालकनंदा च चक्षुर्भद्रा च वै क्रमात् । सा तत्र पतिता दिक्षु चतुर्द्धा प्रत्यपद्यत

Sa pagkakasunod, (ang mga kapangyarihan) na tinatawag na Sītā, Cālakānandā, at Cakṣurbhadrā—siya, nang bumagsak doon, ay naitatag sa apat na direksiyon bilang apat na anyo.

Verse 31

सीता पूर्वेण शैलं हि नन्दा चैव तु दक्षिणे । सा चक्षुः पश्चिमे चैव भद्रा चोत्तरतो व्रजेत्

“Paparoon si Sītā sa silangang panig ng bundok; at si Nandā naman sa timog. Paparoon si Sā-Cakṣuḥ sa kanluran; at si Bhadrā ay magtungo sa hilaga.”

Verse 32

गिरीनतीत्य सकलांश्चतुर्द्दिक्षु महांबुधिम् । सा ययौ प्रयता सूता गंगा त्रिपथगामिनी

Paglampas sa lahat ng kabundukan at pagdaloy sa apat na panig patungo sa dakilang karagatan, ang banal na Gaṅgā—dalisay at taimtim—ay nagpatuloy sa pag-agos, siya na naglalakbay sa tatlong landas (langit, lupa, at daigdig sa ibaba).

Verse 33

सुनीलनिषधौ यौ तौ माल्यवद्गन्धमादनौ । तेषां मध्यगतो मेरुः कर्णिकाकारसंस्थितः

Sa pagitan ng dalawang bundok na Sunīla at Niṣadha, at (sa pagitan) ng Mālyavat at Gandhamādana, nakatindig ang Bundok Meru sa pinakasentro, na wari’y ubod ng lotus—ang gitnang sandigan ng kaayusan ng daigdig.

Verse 34

भारतः केतुमालश्च भद्राश्वः कुरवस्तथा । पत्राणि लोकपद्मस्य मर्यादालोकपर्वताः

Ang Bhārata, Ketumāla, Bhadrāśva, at gayundin ang mga Kuru—sila ang mga talulot ng lotus ng sanlibutan; at ang mga bundok ng hangganan ay yaong mga bundok na nagtatakda ng mga dulo ng mga daigdig.

Verse 35

जठरं देवकूटश्च आयामे दक्षिणोत्तरे । गन्धमादनकैलासौ पूर्वपश्चिमतो गतौ

Sa lawak na hilaga–timog naroon ang mga bundok na Jaṭhara at Devakūṭa; at sa silangan–kanluran naman ay umaabot ang Gandhamādana at Kailāsa.

Verse 36

पूर्वपश्चिमतो मेरोर्निषधो नीलपर्वतः । दक्षिणोत्तरमायातौ कर्णिकांतर्व्यवस्थितौ

Sa silangan at kanluran ng Bundok Meru naroon ang mga bundok na Niṣadha at Nīla. Umaabot sila sa hanay na timog–hilaga at nakalagay sa panloob na bahagi ng (kosmikong) pusod ng talulot.

Verse 37

जठराद्याः स्थिता मेरोर्येषां द्वौ द्वौ व्यवस्थितौ । केसराः पर्वता एते श्वेताद्याः सुमनोरमाः

Mula sa bundok na Jaṭhara, may mga bundok na nakapaligid sa Bundok Meru, na nakaayos nang tig-dalawa. Ang mga kaakit-akit na hanay na ito ay tinatawag na “Kesaras,” kabilang ang Śveta at iba pa, kalugud-lugod pagmasdan.

Verse 38

शैलानामुत्तरे द्रोण्यस्सिद्धचारणसेविताः । सुरम्याणि तथा तासु काननानि पुराणि च

Sa hilaga ng mga bundok ay may mga lambak na dinadalaw ng mga Siddha at Cāraṇa. Sa loob nito ay may napakagagandang sinaunang kakahuyan at mga gubat na mula pa sa unang panahon.

Verse 39

सर्वेषां चैव देवानां यक्षगंधर्वरक्षसाम् । क्रीडंति देवदैतेयाश्शैलप्रायेष्वहर्निशम्

Tunay na ang mga Deva, gayundin ang mga Yakṣa, Gandharva, at Rākṣasa—pati ang mga Deva at Daitya—ay naglalaro roon araw at gabi, lalo na sa mga tuktok ng bundok.

Verse 40

धर्मिणामालया ह्येते भौमास्स्वर्गाः प्रकीर्तिताः । न तेषु पापकर्तारो यांति पश्यंति कुत्रचित्

Ang mga pook na ito ay ipinahahayag na “langit sa lupa,” mga tahanang inilaan para sa mga matuwid. Ang mga gumagawa ng kasalanan ay hindi nakapapasok; ni kailanman sila nakikita roon.

Verse 41

यानि किंपुरुषादीनि वर्षाण्यष्टौ महामुने । न तेषु शोको नापत्त्यो नोद्वेगः क्षुद्भयादिकम्

O dakilang muni, sa walong lupain na nagsisimula sa Kimpuruṣa, walang dalamhati, walang kapahamakan, walang pagkabagabag, ni takot sa gutom at iba pang tulad nito.

Verse 42

स्वस्थाः प्रजा निरातंकास्सर्वदुःखविवर्जिताः । दशद्वादशवर्षाणां सहस्राणि स्थिरायुषः

Nanatiling malusog ang mga tao, malaya sa takot at pangamba, at hindi nadadapuan ng anumang uri ng dalamhati. Ang kanilang buhay ay matatag at mahaba—umaabot sa libu-libong taon, na sinusukat sa mga siklong sampu at labindalawang taon.

Verse 43

कृतत्रेतादिकाश्चैव भौमान्यंभांसि सर्वतः । न तेषु वर्षते देवस्तेषु स्थानेषु कल्पना

Sa mga yugto ng Kṛta, Tretā at iba pang panahon, ang mga tubig sa lupa ay matatagpuan sa lahat ng dako. Ngunit sa mga pook na iyon, hindi nagpapadala ng ulan ang diyos; kaya nauunawaan na ang gayong mga lugar ay guniguni lamang, hindi tunay na tahanang mailalarawan.

Verse 44

सप्तस्वेतेषु नद्यश्च सुजातास्स्वर्णवा लुकाः । शतशस्संति क्षुद्राश्च तासु क्रीडारता जनाः

Sa pitong iyon ay may mga ilog na marangal ang pinagmulan, na ang buhangin ay tila ginto. Mayroon ding daan-daang maliliit na batis, at ang mga tao’y nagagalak sa paglalaro at paglilibang sa mga pampang nito.