गजासुरतपः–देवलोकक्षोभः (Gajāsura’s Austerities and the Disturbance of the Worlds)

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । शृणु व्यास महाप्रेम्णा चरितं शशिमौलिनः । यथाऽवधीत्त्रिशूलेन दानवेन्द्रं गजासुरम्

Wika ni Sanatkumāra: O Vyāsa, pakinggan mo nang may dakilang pag-ibig ang mga banal na gawa ng Panginoong may koronang Buwan (Śiva)—kung paanong sa Kanyang Triśūla ay pinaslang Niya si Gajāsura, ang panginoon ng mga Dānava.

Verse 2

दानवे निहते देव्या समरे महिषासुरे । देवानां च हितार्थाय पुरा देवाः सुखं ययुः

Nang mapatay ng Diyosa (Devī) sa labanan ang Dānava na si Mahīṣāsura para sa kapakanan ng mga deva, ang mga deva noong unang panahon ay lumisan na may kapayapaan at ligaya.

Verse 3

तस्य पुत्रो महावीरो मुनीश्वर गजासुरः । पितुर्वधं हि संस्मृत्य कृतं देव्या सुरार्थनात्

O panginoon ng mga muni, ang kanyang anak ay ang makapangyarihang bayani na si Gajāsura. Sa pag-alaala sa pagpaslang sa kanyang ama, at sa pag-uudyok ng Diyosa ayon sa pagsusumamo ng mga deva, kanyang sinimulan ang gawang paglalaban na iyon.

Verse 4

स तद्वैरमनुस्मृत्य तपोर्थं गतवान्वने । समुद्दिश्य विधिं प्रीत्या तताप परमं तपः

Sa pag-alaala sa alitang iyon, siya’y nagtungo sa gubat para sa pag-aayuno at pagninilay; at sa mapagmahal na debosyon, ayon sa itinakdang ritwal (vidhi), isinagawa niya ang pinakadakilang tapas, iniuukol sa banal na kautusan at sa katuparan nito.

Verse 5

अवध्योहं भविष्यामि स्त्रीपुंसैः कामनिर्जितः । संविचार्येति मनसाऽभूत्तपोरतमानसः

Sa kanyang isip ay nagwika siya, “Ako’y magiging di-masusugatan, at hindi madadaig ng pagnanasa na nagmumula sa babae o lalaki.” Sa gayong pagninilay, itinuon niya ang puso sa austeridad, lubos na nakatuon sa tapas.

Verse 6

स तेपे हिमवद्द्रोण्यां तपः परमदारु णम् । ऊर्द्ध्वबाहुर्नभोदृष्टिः पादांगुष्ठाश्रितावनिः

Doon, sa isang lambak ng Himalaya, isinagawa niya ang napakasukdulang austeridad—nakatayong nakataas ang mga bisig, nakatitig sa langit, at nakasandig sa lupa sa dulo lamang ng kanyang hinlalaki sa paa.

Verse 7

जटाभारैस्स वै रेजे प्रलयार्क इवांशुभिः । महिषासुरपुत्रोऽसौ गजासुर उदारधीः

Sa bigat ng kanyang mga buhol-buhol na buhok (jaṭā), siya’y nagningning na wari’y araw sa panahon ng pagkalipol, na may naglalagablab na sinag. Siya si Gajāsura, anak ni Mahiṣāsura, makapangyarihan at marangal ang paninindigan.

Verse 8

तस्य मूर्ध्नः समुद्भूतस्सधूमोग्निस्तपोमयः । तिर्यगूर्ध्वमधोलोकास्तापयन्विष्वगीरितः

Mula sa kanyang ulo ay sumambulat ang apoy na may kasamang usok, na hinubog mula sa mismong kapangyarihan ng tapas (pagpapakasakit-ascetiko). Kumalat sa lahat ng dako at tinupok ang mga daigdig—pahalang, sa itaas, at sa ibaba.

Verse 9

चुक्षुभुर्नद्युदन्वंतश्चाग्नेर्मूर्द्धसमुद्भवात् । निपेतुस्सग्रहास्तारा जज्वलुश्च दिशो दश

Dahil sa naglalagablab na apoy na sumiklab mula sa ulo (ni Rudra), nagngitngit at umalon ang mga ilog at karagatan. Ang mga bituin, kasama ang mga planeta, ay nalaglag mula sa kanilang kinalalagyan, at ang sampung direksiyon ay nagliyab sa lahat ng panig.

Verse 10

तेन तप्तास्तुरास्सर्वे दिवं त्यक्त्वा सवासवाः । ब्रह्मलोकं ययुर्विज्ञापयामासुश्चचाल भूः

Nang masunog sa makapangyarihang puwersang iyon, ang lahat ng mga Dānava—kasama si Indra at ang iba pang mga Deva—ay iniwan ang langit at nagtungo sa Brahmaloka upang magsumbong ng pangyayari; at ang mismong daigdig ay nanginig.

Verse 11

देवा ऊचुः । विधे गजासुरतपस्तप्ता वयमथाकुलाः । न शक्नुमो दिवि स्थातुमतस्ते शरणं गताः

Wika ng mga Deva: “O Tagapag-ayos (Brahmā), kami’y napaso ng matinding tapasya ni Gajāsura kaya kami’y nabalisa at nalito. Hindi na kami makapanatili kahit sa langit; kaya kami’y lumapit sa iyo bilang kanlungan.”

Verse 12

विधेह्युपशमं तस्य चान्याञ्जीवयितुं कृपा । लोका नंक्ष्यत्यन्यथा हि सत्यंसत्यं ब्रुवामहे

Ipakita ang habag—payapain ang kanyang poot at ibalik sa buhay ang iba. Kung hindi, tiyak na mapapahamak ang mga daigdig; katotohanan ang sinasabi namin, katotohanan lamang.

Verse 13

इति विज्ञापितो देवैर्वासवाद्यैस्स आत्मभूः । भृगुदक्षादिभिर्ब्रह्मा ययौ दैत्यवराश्रमम्

Nang maipabatid ito ng mga diyos na pinangungunahan ni Vāsava (Indra), ang Sariling-Isinilang na si Brahmā, kasama sina Bhṛgu, Dakṣa, at iba pang mga rishi, ay nagtungo sa dakilang ashram ng Daitya.

Verse 14

तपंतं तपसा लोका न्यथाऽभ्रापिहितं दिवि । विलक्ष्य विस्मितः प्राह विहसन्सृष्टिकारकः

Nang makita ng Lumikha ng sansinukob na ang mga daigdig ay sinusunog ng gayong matinding tapasya—na wari’y ang langit ay natatakpan ng mga ulap—siya’y namangha at nagsalita na may banayad na ngiti.

Verse 15

ब्रह्मोवाच । उत्तिष्ठोत्तिष्ठ दैत्येन्द्र तपस्सिद्धोसि माहिषे । प्राप्तोऽहं वरदस्तात वरं वृणु यथेप्सितम्

Wika ni Brahmā: “Bumangon ka, bumangon, O panginoon ng mga Daitya—O Mahiṣa! Namunga na ang iyong mga pag-aayuno at pagtitika. Dumating ako, mahal na anak, bilang tagapagkaloob ng biyaya. Pumili ka ng biyaya ayon sa iyong ninanais.”

Verse 17

गजासुर उवाच । नमस्ते देवदेवेश यदि दास्यसि मे वरम् । अवध्योऽहं भवेयं वै स्त्रीपुंसैः कामनिर्जितैः

Sinabi ni Gajāsura: “Pagpupugay sa Iyo, O Panginoon ng mga diyos. Kung ipagkakaloob Mo sa akin ang isang biyaya, gawin Mo akong di-mapapatay—hindi mapapaslang ng babae o lalaki na dinaig ng pagnanasa.”

Verse 18

महाबलो महावीर्योऽजेयो देवादिभिस्सदा । सर्वेषां लोकपालानां निखिलर्द्धिसुभुग्विभो

O Panginoong sumasaklaw sa lahat, ikaw ay may napakalaking lakas at dakilang kabayanihan, kailanma’y di magagapi kahit ng mga deva at iba pa. Ikaw ang maningning na maytaglay ng lahat ng kasakdalan at kasaganaan, higit sa lahat ng Lokapāla, mga tagapangalaga ng daigdig.

Verse 19

सनत्कुमार उवाच । एवं वृतश्शतधृतिर्दानवेन स तेन वै । प्रादात्तत्तपसा प्रीतो वरं तस्य सुदुर्लभम्

Wika ni Sanatkumāra: Sa gayong pagmamakaawa ng Dānava na iyon, si Śatadhṛti nga—nalugod sa kanyang tapas (mahigpit na pag-aayuno at pagninilay)—ay nagkaloob sa kanya ng isang biyayang lubhang bihirang makamtan.

Verse 20

एवं लब्धवरो दैत्यो माहिषिश्च गजासुरः । सुप्रसन्नमनास्सोऽथ स्वधाम प्रत्यपद्यत

Kaya nga, nang matamo ang biyaya, ang Daitya na iyon—si Gajāsura na isinilang sa babaeng kalabaw—ay lubos na nagalak sa puso, at saka nagbalik sa sarili niyang tahanan.

Verse 21

स विजित्य दिशस्सर्वा लोकांश्च त्रीन्महासुरः । देवासुरमनुष्येन्द्रान्गंधर्वगरुडोरगान्

Ang dakilang Asura na iyon, matapos lupigin ang lahat ng dako at ang tatlong daigdig, ay nagpasuko sa mga pinuno sa hanay ng mga deva at asura, sa mga hari ng sangkatauhan, at maging sa mga gandharva, kay Garuḍa, at sa mga nāga (banal na ahas).

Verse 22

इत्यादीन्निखिलाञ्जित्वा वशमानीय विश्वजित् । जहार लोकपालानां स्थानानि सह तेजसा

Kaya nito, matapos mapagtagumpayan ang lahat at mapasailalim sila sa kanyang kapangyarihan, ang Mananakop ng Sansinukob, sa lakas ng kanyang ningning na tejas, ay inagaw ang mga luklukan at katayuan ng mga Lokapāla, ang mga tagapagbantay ng mga daigdig.

Verse 23

देवोद्यानश्रिया जुष्टमध्यास्ते स्म त्रिविष्टपम् । महेन्द्रभवनं साक्षान्निर्मितं विश्वकर्मणा

Ang Triviṣṭapa, ang makalangit na dako, ay nagniningning na pinalamutian ng karilagan ng mga hardin ng mga deva. Naroon ang mismong palasyo ni Mahendra (Indra), tunay na nilikha ni Viśvakarmā mismo.

Verse 24

तस्मिन्महेन्द्रस्य गृहे महाबलो महामना निर्जितलोक एकराट् । रेमेऽभिवंद्यांघ्रियुगः सुरादिभिः प्रतापितैरूर्जितचंडशासनः

Doon sa tahanan ni Mahendra (Indra), ang makapangyarihan at marangal na hari—na sumupil sa mga daigdig bilang nag-iisang pinuno—ay namuhay sa ligaya at ginhawa. Ang kanyang dalawang paa ay pinararangalan ng mga deva at ng iba pa, na napayuko sa kanyang kapangyarihan; sapagkat ang kanyang matibay at mahigpit na pamamahala ang siyang pumipigil sa kanila.

Verse 25

स इत्थं निर्जितककुबेकराड् विषयान्प्रियान् । यथोपजोषं भुंजानो नातृप्यदजितेन्द्रियः

Kaya nga, kahit napagtagumpayan niya ang mga pinuno ng apat na dako at nakamit ang mga minamahal na bagay ng kaluguran, nilasap niya ang mga ito ayon sa nais; subalit sapagkat hindi niya napasuko ang mga indriya (mga pandama), hindi siya kailanman nasiyahan. Sa pananaw na Shaiva, ang panlabas na tagumpay na walang pagpipigil sa indriya ay hindi nagdudulot ng śānti—tanging debosyon kay Śiva at panloob na pagpipigil ang umaakay sa paglaya.

Verse 26

एवमैश्वर्यमत्तस्य दृप्तस्योच्छास्त्रवर्तिनः । काले व्यतीते महति पापबुद्धिरभूत्ततः

Kaya nga, para sa mapagmataas na iyon—lasing sa kapangyarihan at lumalakad sa landas na baluktot, laban sa dharma—nang lumipas ang mahabang panahon, sumibol sa loob niya ang isang makasalanang hangarin.

Verse 27

महिषासुरपुत्रोऽसौ संचिक्लेश द्विजान्वरान् । तापसान्नितरां पृथ्व्यां दानवस्सुखमर्दनः

Ang demonyong iyon—anak ni Mahīṣāsura, ang dumudurog sa ligaya ng iba—ay labis na nang-api sa mga dakilang dvija (mga brāhmaṇa) at matinding nagpahirap sa mga tapasvin, ang mga asceta sa ibabaw ng lupa.

Verse 28

सुरान्नरांश्च प्रमथान्सर्वाञ्चिक्लेश दुर्मतिः । धर्मान्वितान्विशेषेण पूर्ववैरमनुस्मरन्

Ang masamang-isip na iyon ay nagpahirap sa mga diyos, sa mga tao, at sa lahat ng Pramatha—lalo na sa mga nakatatag sa dharma—habang binabalikan sa isip ang dating alitan.

Verse 29

एकस्मिन्समये तात दानवोऽसौ महाबलः । अगच्छद्राजधानीं व शंकरस्य गजासुरः

Noong isang panahon, anak ko, ang makapangyarihang Dānava na si Gajāsura ay umalis at nagtungo sa maharlikang lungsod ni Śaṅkara (Panginoong Śiva).

Verse 30

समागतेऽसुरेन्द्रे हि महान्कलकलो मुने । त्रातत्रातेति तत्रासीदानंदनवासिनाम्

O pantas, nang dumating ang panginoon ng mga Asura, sumiklab ang malaking kaguluhan; at sa mga naninirahan sa Ānanda ay umalingawngaw ang sigaw na “Iligtas kami! Iligtas kami!”

Verse 31

महिषाऽसुरपुत्रोऽसौ यदा पुर्यां समागतः । प्रमथन्प्रमथान्सर्वान्निजवीर्यमदोद्धतः

Nang dumating sa lungsod ang anak ni Mahiṣāsura, lasing sa pagmamataas ng sariling lakas, sinimulan niyang yurakan at guluhin ang lahat ng Pramatha (mga tagapaglingkod ni Śiva).

Verse 32

तस्मिन्नवसरे देवाश्शक्राद्यास्तत्पराजिताः । शिवस्य शरणं जग्मुर्नत्वा तुष्टुवुरादरात्

Sa mismong sandaling iyon, ang mga diyos—si Indra at ang iba pa—na natalo niya, ay lumapit upang sumilong kay Panginoong Śiva. Yumukod sila at nagpuri sa Kanya nang may taimtim na debosyon.

Verse 33

न्यवेदयन्दानवस्य तस्य काश्यां समागमम् । क्लेशाधिक्यं तत्रत्यानां तन्नाथानां विशेषतः

Isinalaysay nila ang pagdating ng daitya na iyon sa Kāśī, at na ang pagdurusa roon ay labis na nadagdagan—lalo na para sa mga namumuno at tagapagtanggol ng lungsod.

Verse 34

देवा ऊचुः । देवदेव महादेव तव पुर्यां गतोसुरः । कष्टं दत्ते त्वज्जनानां तं जहि त्वं कृपानिधे

Nagsalita ang mga diyos: “O Diyos ng mga diyos, O Mahādeva! Isang asura ang pumasok sa Iyong lungsod at nagdudulot ng matinding pagdurusa sa Iyong sariling mga tao. O bukal ng habag, lipulin mo siya.”

Verse 35

यत्रयत्र धरायां च चरणं प्रमिणोति हि । अचलां सचलां तत्र करोति निज भारतः

Saanman sa lupa niya ilapag at sukatin ang kanyang hakbang, doon ang sariling lakas niya ang nagpapakilos sa lupang di gumagalaw—ginagawang nanginginig ang matatag na daigdig.

Verse 36

ऊरुवेगेन तरवः पतंति शिखरैस्सह । यस्य दोर्दंडघातेन चूर्णा स्युश्च शिलोच्चयाः

Sa bugso ng makapangyarihang lakas ng kanyang hita, ang mga puno’y bumabagsak kasama ang kanilang mga tuktok; at sa hampas ng kanyang bisig—na parang pamalo—maging ang matatayog na batuhang bangin ay nadudurog na parang pulbos.

Verse 37

यस्य मौलिजसंघर्षाद्घना व्योम त्यजंत्यपि । नीलिमानं न चाद्यापि जह्युस्तत्केशसंगजम्

Dahil sa pagkikiskisan ng kanyang korona (at buhok), maging ang mga ulap ay lumilisan sa langit; ngunit hanggang ngayon, hindi pa rin nila iniiwan ang bughaw na isinilang mula sa pagdampi sa kanyang buhok.

Verse 38

यस्य विश्वाससंभारैरुत्तरंगा महाब्धयः । नद्योप्यमन्दकल्लोला भवंति तिमिभिस्सह

Sa tindi ng kanyang pagbuga ng hininga, ang malalaking karagatan ay umaalon nang napakalakas; maging ang mga ilog ay rumaragasa, kasama ang malalaking isda—ganyan kabigat ang kapangyarihan.

Verse 39

योजनानां सहस्राणि नव यस्य समुच्छ्रयः । तावानेव हि विस्तारस्तनोर्मायाविनोऽस्य हि

Ang taas ng tagapaghawak ng māyā na ito ay siyam na libong yojana; at gayundin kalawak ang lapad ng kanyang katawan. Ganyan ang napakalaking anyong inanyuan sa pamamagitan ng māyā.

Verse 40

यन्नेत्रयोः पिंगलिमा तथा तरलिमा पुनः । विद्युताः नोह्यतेऽद्यापि सोऽयं स्माऽऽयाति सत्वरम्

Ang kayumangging dilaw sa kanyang mga mata, at ang muling kumikislap na pagyanig—hanggang ngayo’y di pa rin matitiis na parang kidlat. Masdan, siya’y dumating nang ubod-bilis.

Verse 41

यां यां दिशं समभ्येति सोयं दुस्सह दानवः । अवध्योऽहं भवामीति स्त्रीपुंसैः कामनिर्जितैः

Sa alinmang dako sumulong ang di-matiis na asurang ito, ipinahahayag niya: “Ako’y di-mapaslang, ako’y di-matatalo,” at ang mga lalaki’t babae na dinaig ng pagnanasa ay napapasailalim sa kanyang kapangyarihan.

Verse 42

इत्येवं चेष्टितं तस्य दानवस्य निवेदितम् । रक्षस्व भक्तान्देवेश काशीरक्षणतत्पर

Gayon, ang gawi ng asurang iyon ay naipabatid nang ganap. O Panginoon ng mga deva, ingatan Mo ang Iyong mga deboto—Ikaw na laging masigasig sa pag-iingat sa Kāśī.

Verse 43

सनत्कुमार उवाच । इति संप्रार्थितो देवैर्भक्तरक्षणतत्परः । तत्राऽऽजगाम सोरं तद्वधकामनया हरः

Wika ni Sanatkumāra: Nang sa gayon ay pakiusapan ng mga deva, si Hara—na laging masigasig sa pag-iingat sa mga deboto—ay nagtungo roon, kay Sora, taglay ang pasyang lipulin siya.

Verse 44

आगतं तं समालोक्य शंकरं भक्तवत्सलम् । त्रिशूलहस्तं गर्जंतं जगर्ज स गजासुरः

Nang makita niyang dumarating si Śaṅkara—ang laging mapag-aruga sa mga deboto—na may hawak na trisula at umuungal nang malakas, umuungal din si Gajāsura bilang tugon.

Verse 45

ततस्तयोर्महानासीत्समरो दारुणोऽद्भुतः । नानास्त्रशस्त्रसंपातैर्वीरारावं प्रकुर्वतोः

Pagkaraan, sumiklab sa pagitan nilang dalawa ang isang dakilang labanan—malupit ngunit kagila-gilalas. Sa gitna ng ulang ng sari-saring sandata at pana, kapwa nila itinaas ang sīhanāda, ang sigaw-leon ng mga bayani.

Verse 46

गजासुरोतितेजस्वी महाबलपराक्रमः । विव्याध गिरिशं बाणैस्तीक्ष्णैर्दानवघातिनम्

Nagniningas sa lakas ni Gajāsura at taglay ang napakalaking kapangyarihan at kabayanihan, tinuhog niya si Girīśa (Panginoong Śiva), tagapagpuksa ng mga asura, ng matatalim na palaso.

Verse 47

अथ रुद्रो रौद्रतनुः स्वशरैरतिदारुणैः । तच्छरांश्चिच्छिदे तूर्णमप्राप्तांस्तिलशो मुने

Pagkaraan, si Rudra, na nag-anyong lubhang mabangis, sa sarili Niyang napakasindak na mga palaso, ay mabilis na dinurog ang mga palasong iyon—bago pa man makalapit sa Kanya—na naging mumunting piraso, O pantas.

Verse 48

ततो गजासुरः कुद्धोऽभ्यधावत्तं महेश्वरम् । खड्गहस्तः प्रगर्ज्योच्चैर्हतोसीत्यद्य वै मया

Pagkaraan, si Gajāsura, nagngangalit sa poot, ay sumugod nang tuwiran kay Mahādeva. May tabak sa kamay, umatungal siya nang malakas: “Ngayong araw, tunay, ikaw ay papatayin ko!”

Verse 49

ततस्त्रिशूलहेतिस्तमायांतं दैत्यपुंगवम् । विज्ञायावध्यमन्येन शूलेनाभिजघान तम्

Pagkaraan, ang Mayhawak ng trisula, nang makita ang pangunahing demonyo na papalapit, ay naunawaan na hindi siya mapapatay sa ibang paraan; kaya’t tinamaan niya ito ng isa pang sibat na trisula.

Verse 50

प्रोतस्तेन त्रिशूलेन स च दैत्यो गजासुरः । छत्रीकृतमिवात्मानं मन्यमाना जगौ हरम्

Nang maimpala sa trisula, ang demonyong si Gajāsura—sa kapalaluan ay inakalang para bang ginawa siyang payong-hari ng hari—ay nagsalita kay Hara (Panginoong Śiva).

Verse 51

गजासुर उवाच । देवदेव महादेव तव भक्तोऽस्मि सर्वथा । जाने त्वां त्रिदिवेशानं त्रिशूलिन्स्मरहारिणम्

Sinabi ni Gajāsura: "O Diyos ng mga diyos, O Mahādeva, ako ay Iyong deboto sa lahat ng paraan. Kilala Kita bilang Panginoon ng tatlong langit, ang may hawak ng Trisula, at ang tagapuksa ni Smara (Kāma)."

Verse 52

तव हस्ते मम वधो महाश्रेयस्करो मतः । अंधकारे महेशान त्रिपुरांतक सर्वग

"Ang mapatay sa Iyong kamay ay, sa aking pananaw, isang napakadakilang kabutihan. O Maheśāna, O Tripurāntaka, O Panginoong laganap sa lahat—kahit sa kadilimang ito, ako ay lumalapit sa Iyo."

Verse 53

किंचिद्विज्ञप्तुमिच्छामि तच्छृणुष्व कृपाकर । सत्यं ब्रवीमि नासत्यं मृत्युंजय विचारय

May nais akong ipabatid—pakinggan mo, O mahabagin. Katotohanan ang sinasabi ko, hindi kasinungalingan; O Mṛtyuñjaya, Manlulupig ng Kamatayan, pag-isipan mo itong mabuti.

Verse 54

त्वमेको जगतां वंद्यो विश्वस्योपरि संस्थितः । कालेन सर्वैर्मर्तव्यं श्रेयसे मृत्युरीदृशः

Ikaw lamang ang karapat-dapat sambahin ng lahat ng daigdig, nakatindig sa ibabaw ng buong sansinukob. Sa takdang panahon, lahat ay mamamatay; at ang gayong kamatayan, kapag dumarating sa wastong oras, ay nagiging daan tungo sa pinakamataas na kabutihan.

Verse 55

सनत्कुमार उवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य शंकरः करुणानिधिः । प्रहस्य प्रत्युवाचेशो माहिषेयं गजासुरम्

Sinabi ni Sanatkumāra: Nang marinig ang kanyang mga salita, si Śaṅkara—bukal ng habag—ay ngumiti, at ang Panginoon ay sumagot kay Gajāsura, anak ni Mahiṣa.

Verse 56

ईश्वर उवाच । महापराक्रमनिधे दानवोत्तम सन्मते । गजासुर प्रसन्नोस्मि स्वानकूलं वरं वृणु

Wika ni Īśvara: “O kayamanang-lakas ng dakilang tapang, O pinakamainam sa mga Dānava, O marangal ang loob na Gajāsura—nalulugod Ako sa iyo. Pumili ka ng biyayang pabor sa iyo.”

Verse 57

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखंडे गजासुरवधो नाम सप्तपंचाशत्तमोऽध्यायः

Sa gayon nagtatapos ang ika-57 kabanata, na pinamagatang “Ang Pagpuksa kay Gajāsura,” sa ikalimang bahagi, ang Yuddha-khaṇḍa, ng Rudra-saṃhitā sa Ikalawang Aklat ng Śrī Śiva Mahāpurāṇa.

Verse 58

गजासुर उवाच । यदि प्रसन्नो दिग्वासस्तदा दित्यं वसान मे । इमां कृत्तिं महेशान त्वत्त्रिशूलाग्निपाविताम्

Wika ni Gajāsura: “O Digvāsas, Panginoong nababalutan ng mga dako, kung Ikaw ay nalulugod, O Panginoong tulad ni Āditya, isuot Mo ang aking balat—O Maheśāna, ang kutis na ito’y dinalisay ng apoy ng Iyong trisula.”

Verse 59

स्वप्रमाणां सुखस्पर्शां रणांगणपणीकृताम् । दर्शनीयां महादिव्यां सर्वदैव सुखावहाम्

Siya’y may ganap na sukat at kaaya-ayang haplos—na wari’y itinaya bilang gantimpala sa larangan ng digmaan. Kaibig-ibig pagmasdan, lubhang dibino, at laging nagkakaloob ng ligaya.

Verse 60

इष्टगंधिस्सदैवास्तु सदैवास्त्वतिकोमला । सदैव निर्मला चास्तु सदैवास्त्वतिमंडनाम्

Nawa’y siya’y laging pagpalain ng kaaya-ayang halimuyak; nawa’y siya’y laging lubhang banayad. Nawa’y siya’y laging dalisay, at nawa’y siya’y laging lubos na pinalalamutian nang maringal.

Verse 61

महातपोनलज्वालां प्राप्यापि सुचिरं विभो । न दग्धा कृत्तिरेषा मे पुण्यगंधनिधेस्ततः

O Panginoon, kahit matagal nang nalantad sa naglalagablab na apoy ng dakilang tapasya, ang balat (kṛtti) na ito sa akin ay hindi nasunog—sapagkat ito’y mula sa kayamanang imbakan ng banal na halimuyak at kabutihang-loob na may bisa.

Verse 62

यदि पुण्यवती नैषा मम कृत्ति दिगंबर । तदा त्वदंगसंगोस्याः कथं जातो रणांगणे

“Kung ang babaeng ito ay tunay na may kabanalan, O Digambara—ikaw na kasuutang balat ko—paano naganap para sa kanya ang pagdikit sa iyong mga sangkap sa gitna ng larangan ng digmaan?”

Verse 63

अन्यं च मे वरं देहि यदि तुष्टोऽसि शंकर । नामास्तु कृत्तिवासास्ते प्रारभ्याद्यतनं दिनम्

“Kung Ikaw ay nalulugod, O Śaṅkara, ipagkaloob Mo pa sa akin ang isa pang biyaya: mula sa araw na ito, nawa’y ang Iyong banal na pangalan ay ‘Kṛttivāsa’.”

Verse 64

सनत्कुमार उवाच । श्रुत्वेति स वचस्तस्य शंकरो भक्तवत्सलः । तथेत्युवाच सुप्रीतो महिषासुरजं च तम्

Sinabi ni Sanatkumāra: Nang marinig ang kanyang mga salita, si Śaṅkara—na laging mapagmahal sa mga deboto—ay masayang sumagot, “Gayon nga,” at tinanggap din ang yaong isinilang sa angkan ni Mahiṣāsura.

Verse 65

पुनः प्रोवाच प्रीतात्मा दानवं तं गजासुरम् । भक्तप्रियो महेशानो भक्तिनिर्मलमानसम्

Muli, si Mahādeva—na may pusong nalulugod, minamahal ng mga deboto, at may isip na dalisay dahil sa bhakti—ay nagsalita sa Dānava na iyon, si Gajāsura.

Verse 66

ईश्वर उवाच । इदं पुण्यं शरीरं ते क्षेत्रेऽस्मिन्मुक्तिसाधने । मम लिंगं भवत्वत्र सर्वेषां मुक्तिदायकम्

Sinabi ni Īśvara: “Sa banal na kṣetra na ito, na siyang daan sa kalayaan, nawa’y ang banal mong katawan ay maging Liṅga Ko rito—na nagbibigay ng mokṣa sa lahat.”

Verse 67

कृत्तिवासेश्वरं नाम महापातकनाशनम् । सर्वेषामेव लिंगानां शिरोभूतं विमुक्तिदम्

Ito’y tinatawag na Kṛttivāseśvara—ang tagapuksa ng pinakadakilang mga kasalanan. Sa lahat ng Śiva-liṅga, ito ang pinakapanguna, at nagkakaloob ng paglaya (mukti).

Verse 68

कथयित्वेति देवेशस्तत्कृतिं परिगृह्य च । गजासुरस्य महतीं प्रावृणोद्धि दिगंबरः

Pagkasabi niya nang gayon, kinuha ng Panginoon ng mga diyos ang balat na iyon; at si Śiva, ang Nakadamit ng Kalangitan (Digambara), ay binalot ang sarili sa napakalawak na balat ni Gajāsura.

Verse 69

महामहोत्सवो जातस्तस्मिन्नह्नि मुनीश्वर । हर्षमापुर्जनास्सर्वे काशीस्थाः प्रमथास्तथा

O pinakadakila sa mga pantas, sa araw ding iyon ay sumiklab ang isang dakilang pagdiriwang. Natuwa ang lahat ng naninirahan sa Kāśī, gayundin ang mga Pramatha, mga kasama ni Śiva.

Verse 70

हरि ब्रह्मादयो देवा हर्षनिर्भरमानसाः । तुष्टुवुस्तं महेशानं नत्वा सांजलयस्ततः

Pagkaraan, si Hari (Viṣṇu), si Brahmā, at ang iba pang mga diyos—puspos ng galak ang kanilang mga puso—ay yumukod kay Maheśāna, ang Dakilang Panginoon. Na magkasanib ang mga palad sa paggalang, sinimulan nilang awitin ang Kanyang papuri.

Verse 71

हते तस्मिन्दानवेशे माहिषे हि गजासुरे । स्वस्थानं भेजिरे देवा जगत्स्वास्थ्यमवाप च

Nang mapatay si Gajāsura—ang dambuhalang may anyong kalabaw, panginoon sa mga Dānava—nagbalik ang mga diyos sa kani-kanilang tahanan, at ang daigdig ay muling nagkamit ng kagalingan at kaayusan.

Verse 72

इत्युक्तं चरितं शंभोर्भक्तवात्सल्यसूचकम् । स्वर्ग्यं यशस्यमायुष्यं धनधान्यप्रवर्द्धनम्

Sa ganito ay naipahayag ang banal na salaysay tungkol kay Śambhu, na nagpapakita ng Kanyang mahabaging pag-ibig sa mga deboto. Nagkakaloob ito ng gantimpalang makalangit, dangal, mahabang buhay, at pagdami ng yaman at ani—kasaganaan sa biyaya ng Panginoon.

Verse 73

य इदं शृणुयात्प्रीत्या श्रावयेद्वा शुचिव्रतः । स भुक्त्वा च महासौख्यं लभेतांते परं सुखम्

Sinumang tumutupad ng dalisay na panata, at nakikinig nito nang may debosyon—o nagpapabigkas nito—ay magtatamasa ng dakilang ligaya rito, at sa huli’y makakamtan ang sukdulang kaligayahan.