शिवस्य आश्वासनं हरि-ब्रह्मणोः तथा शङ्खचूडवृत्तान्तकथनम् / Śiva’s Reassurance to Hari and Brahmā; Account of Śaṅkhacūḍa’s Origin

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । अथाकर्ण्य वचश्शंभुर्हरिविध्योस्सुदीनयोः । उवाच विहसन्वाण्या मेघनादगभीरया

Wika ni Sanatkumāra: Nang marinig ni Śambhu ang mga salita nina Hari at Vidhī na labis na nababagabag, siya’y nagsalita na may banayad na ngiti, sa tinig na malalim na gaya ng dagundong ng mga ulap.

Verse 2

शिव उवाच । हे हरे वत्स हे ब्रह्मंस्त्यजतं सर्वशो भयम् । शंखचूडोद्भवं भद्रं सम्भविष्यत्यसंशयम्

Sinabi ni Śiva: “O Hari, mahal na anak; O Brahmā—iwaksi ninyo ang lahat ng takot. Mula kay Śaṅkhacūḍa ay tiyak na lilitaw ang isang mapalad na bunga; walang alinlangan.”

Verse 3

शंखचूडस्य वृत्तांतं सर्वं जानामि तत्त्वतः । कृष्णभक्तस्य गोपस्य सुदाम्नश्च पुरा प्रभो

O Panginoon, batid ko sa katotohanan ang buong salaysay tungkol kay Śaṅkhacūḍa, at gayundin ang kay Sudāmā noong una—ang pastol na tapat na deboto ni Kṛṣṇa.

Verse 4

मदाज्ञया हृषीकेशो कृष्णरूपं विधाय च । गोशालायां स्थितो रम्ये गोलोके मदधिष्ठिते

“Sa aking utos, si Hṛṣīkeśa ay nag-anyong Kṛṣṇa at nanahan sa kulungan ng mga baka, sa kaaya-ayang Goloka na nasa ilalim ng aking kataas-taasang pamamahala.”

Verse 5

स्वतंत्रोहमिति स्वं स मोहं मत्वा गतः पुरा । क्रीडास्समकरोद्बह्वीस्स्वैरवर्तीव मोहितः

“Sa pag-aakalang ‘Ako’y malaya at nagsasarili,’ siya noon ay nahulog sa sariling-likhang pagkalito; at sa pagkahibang, gaya ng taong kumikilos ayon sa kapritso, siya’y nagpakasangkot sa maraming walang saysay na aliwan.”

Verse 6

तं दृष्ट्वा मोहमत्युग्रं तस्याहं मायया स्वया । तेषां संहृत्य सद्बुद्धिं शापं दापितवान् किल

Nang makita ko ang napakabangis na pagkalito, ginamit ko ang sarili kong Māyā laban sa kanya; at sa pag-urong ko ng kanilang wastong pag-unawa, napabigkas ko sila ng isang sumpa, ayon sa salaysay.

Verse 7

इत्थं कृत्वा स्वलीलां तां मायां संहृतवानहम् । ज्ञानयुक्तास्तदा ते तु मुक्तमोहास्सुबुद्धयः

“Sa gayon, matapos kong isagawa ang Māyā na iyon bilang aking sariling līlā, ang banal na paglalaro, aking binawi ito. Pagkaraan, yaong mga nilalang—taglay ang tunay na kaalaman—ay napalaya sa pagkalito at naitatag sa malinaw na pag-unawang may wastong paghimay.”

Verse 8

समीपमागतास्ते मे दीनीभूय प्रणम्य माम् । अकुर्वन्सुनुतिं भक्त्या करौ बद्ध्वा विनम्रकाः

Pagkatapos, lumapit sila sa akin; naging maamo, yumukod at nagpatirapa sila sa akin. Sa debosyon ay naghandog sila ng taimtim na papuri, magkasalikop ang mga kamay (añjali), mapagpakumbaba at masunurin ang anyo.

Verse 9

वृत्तांतमवदन्सर्वं लज्जाकुलितमानसाः । ऊचुर्मत्पुरतो दीना रक्षरक्षेति वै गिरः

Nanginig ang kanilang loob sa hiya kaya isinalaysay nila ang buong pangyayari. Nakatayo sa harap ko sa matinding pagdadalamhati, paulit-ulit silang sumigaw, “Iligtas kami, iligtas kami!”

Verse 10

तदा त्वहं भवस्तेषां संतुष्टः प्रोक्तवान् वचः । भयं त्यजत हे कृष्ण यूयं सर्वे मदाज्ञया

Noon, ako—si Bhava (Panginoong Śiva)—na nalugod sa kanila, ay nagsalita: “O Kṛṣṇa, iwaksi ang takot. Kayong lahat, ayon sa Aking utos, ay magsikilos.”

Verse 11

रक्षकोऽहं सदा प्रीत्या सुभद्रं वो भविष्यति । मदिच्छयाऽखिलं जातमिदं सर्वं न संशयः

Ako ang inyong tagapangalaga magpakailanman, sa mapagmahal na biyaya; ang pagpapala at kabutihang-palad ay tiyak na mapapasainyo. Sa Aking kalooban, nalikha ang buong sansinukob na ito—walang pag-aalinlangan.

Verse 12

स्वस्थानं गच्छ त्वं सार्द्धं राधया पार्षदेन च । दानवस्तु भवेत्सोयं भारतेऽत्र न संशयः

Bumalik ka sa sarili mong tahanan, kasama si Rādhā at ang iyong kasamang tagapaglingkod. Tungkol naman sa isang ito—tiyak na magiging isang Dānava siya sa Bhārata; walang pag-aalinlangan.

Verse 13

शापोद्धारं करिष्येऽहं युवयोस्समये खलु । मदुक्तमिति संधार्य शिरसा राधया सह

Sa takdang panahon, tunay na Aking aalisin ang sumpang tumatama sa inyong dalawa. Panghawakan na ito ang Aking salita, at tanggapin ninyo nang nakayuko ang ulo—kasama si Rādhā.

Verse 14

श्रीकृष्णोऽमोददत्यंतं स्वस्थानमगमत्सुधीः । न्यष्ठातां सभयं तत्र मदाराधनतत्परौ

Ang marunong na Śrī Kṛṣṇa ay labis na nagalak at nagbalik sa kanyang sariling tahanan. Doon, ang dalawang iyon ay nanatiling may takot, buong pusong nakatuon sa pagsamba sa Akin (Panginoong Śiva).

Verse 15

मत्वाखिलं मदधीनमस्वतन्त्रं निजं च वै । स सुदामाऽभवद्राधाशापतो दानवेश्वरः

Sa pag-aakalang, “Ang lahat ng ito ay nakasalalay sa akin, hindi nagsasarili, at tunay na akin,” siya—dahil sa sumpa ni Rādhā—ay naging si Sudāmā, ang panginoon sa mga Dānava.

Verse 16

शङ्खचूडाभिधो देवद्रोही धर्मविचक्षणः । क्लिश्नाति सुबलात्कृत्स्नं सदा देवगणं कुधीः

Ang masamang-loob na nagngangalang Śaṅkhacūḍa—kaaway ng mga Deva ngunit tuso sa mga landas ng dharma—sa lakas ng kanyang dakilang kapangyarihan ay walang humpay na nagpapahirap sa buong hukbo ng mga Deva.

Verse 17

मन्मायामोहितस्सोतिदुष्टमंत्रिसहा यवान् । तद्भयं त्यजताश्वेव मयि शास्तरि वै सति

“Ang mga Yavana na yaon, nalinlang ng Aking māyā at kasama ang masasamang tagapayo, ay naging sanhi ng takot. Itakwil agad ang takot na iyon—sapagkat naririto Ako bilang tagapagparusa at tagapagtanggol ninyo.”

Verse 18

सनत्कुमार उवाच । इत्यूचिवाञ्शिवो यावद्धरिब्रह्मपुरः कथाम् । अभवत्तावदन्यच्च चरितं तन्मुने शृणु

Wika ni Sanatkumāra: Habang isinasalaysay ni Śiva ang salaysay tungkol kina Hari at Brahmā, may isa pang pangyayari ang naganap. O pantas na muni, pakinggan mo ang salaysay na iyon.

Verse 19

तस्मिन्नेवांतरे कृष्णो राधया पार्षदैः सह । सद्गोपैराययौ शंभुमनुकूलयितुं प्रभुम्

Noon ding iyon, si Kṛṣṇa—kasama si Rādhā, ang kanyang mga kasamahan, at ang mararangal na mga gopa—ay nagtungo kay Panginoong Śambhu, ang Kataas-taasang Guro, upang kamtin ang Kanyang mapagpalang pagsang-ayon.

Verse 20

प्रभुं प्रणम्य सद्भक्त्या मिलित्वा हरिमादरात् । संमतो विधिना प्रीत्या संतस्थौ शिवशासनात्

Pagkaraang yumukod sa Panginoon nang may tunay na debosyon, at magalang na makipagtagpo kay Hari (Viṣṇu), siya’y tinanggap nang may pag-ibig ayon sa wastong ritwal; at nanatiling payapa, sumusunod sa utos ni Śiva.

Verse 21

ततः शंभुं पुनर्नत्वा तुष्टाव विहिताञ्जलिः । श्रीकृष्णो मोहनिर्मुक्तो ज्ञात्वा तत्त्वं शिवस्य हि

Pagkaraan, muling yumukod si Śrī Kṛṣṇa kay Śambhu at, magkadikit ang mga palad sa añjali, ay umawit ng mga papuri. Sapagkat nakilala niya ang tunay na prinsipyo ni Śiva, siya’y napalaya sa pagkalito at daya ng isipan.

Verse 22

श्रीकृष्ण उवाच । देवदेव महादेव परब्रह्म सतांगते । क्षमस्व चापराधं मे प्रसीद परमेश्वर

Wika ni Śrī Kṛṣṇa: O Diyos ng mga diyos, O Mahādeva—ang Kataas-taasang Brahman, kanlungan at hantungan ng mga banal—patawarin mo ang aking pagkakasala. Maawa ka sa akin, O Parameśvara.

Verse 23

त्वत्तः शर्व च सर्वं च त्वयि सर्वं महेश्वर । सर्वं त्वं निखिलाधीश प्रसीद परमेश्वर

O Śarva, mula sa Iyo sumisibol ang buong sansinukob at lahat ng nilalang; sa Iyo nananahan ang lahat, O Maheśvara. Ikaw Mismo ang lahat, O Panginoon ng lahat ng daigdig—maawa ka, O Parameśvara.

Verse 24

त्वं ज्योतिः परमं साक्षात्सर्वव्यापी सनातनः । त्वया नाथेन गौरीश सनाथास्सकला वयम्

Ikaw ang Kataas-taasang Liwanag mismo—hayag na naririto, sumasaklaw sa lahat, at walang hanggan. O Panginoon ni Gaurī (Śiva), sapagkat Ikaw ang aming Tagapagtanggol, kaming lahat ay tunay na may kanlungan at panatag.

Verse 25

सर्वोपरि निजं मत्वा विहरन्मोहमाश्रितः । तत्फलं प्राप्तवानस्मि शापं प्राप्तस्सवामकः

“Sa pag-aakalang ako ang pinakamataas sa lahat, nagpagala-gala ako na kumakapit sa kamangmangan at pagkalito. Ngayon ay tinanggap ko ang bunga niyon—kasama ni Vāmaka, napasailalim ako sa isang sumpa.”

Verse 26

पार्षदप्रवरो यो मे सुदामा नाम गोपकः । स राधाशापतः स्वामिन्दानवीं योनिमाश्रितः

O Panginoon, ang pinakadakila sa aking mga kasamahan—si Sudāmā na pastol ng baka—dahil sa sumpa ni Rādhā ay pumasok sa sinapupunan ng mga demonyo at isinilang sa angkan ng mga Dānava.

Verse 27

अस्मानुद्धर दुर्ग्गेश प्रसीद परमेश्वर । शापोद्धारं कुरुष्वाद्य पाहि नश्शरणागतान्

O Panginoon ni Durgā, O Kataas-taasang Panginoon, mahabag Ka. Ngayon ay alisin Mo ang sumpa, iahon Mo kami, at ingatan Mo kaming lumapit sa Iyo bilang kanlungan.

Verse 28

इत्युक्त्वा विररामैव श्रीकृष्णो राधया सह । प्रसन्नोऽभूच्छिवस्तत्र शरणागतवत्सलः

Pagkasabi nito, si Śrī Kṛṣṇa, kasama si Rādhā, ay tumahimik. Noon, si Śiva—na laging mahabagin sa mga humihingi ng kanlungan—ay nalugod sa lugar na iyon.

Verse 29

श्रीशिव उवाच । हे कृष्ण गोपिकानाथ भयं त्यज सुखी भव । मयानुगृह्णता तात सर्वमाचरितं त्विदम्

Wika ni Śrī Śiva: “O Kṛṣṇa, Panginoon ng mga gopī, iwan mo ang takot at mamuhay sa kapayapaan. Anak, sa pamamagitan ng Aking biyaya, ang lahat ng ito ay naituwid at natupad sa pamamagitan mo.”

Verse 30

संभविष्यति ते भद्रं गच्छ स्वस्थानमुत्तमम् । स्थातव्यं स्वाधिकारे च सावधानतया सदा

Tunay na darating sa iyo ang pagpapala. Bumalik ka ngayon sa iyong marangal na tahanan, at manatili lagi sa iyong nararapat na tungkulin, laging mapagmatyag at maingat.

Verse 31

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखण्डे शंखचूडवधे शिवोपदेशो नामैकत्रिंशोऽध्यायः

Sa gayon, sa Śrī Śiva Mahāpurāṇa, sa ikalawang bahagi na tinatawag na Rudra-saṃhitā, sa ikalimang dibisyon na Yuddha-khaṇḍa, sa salaysay ng pagpaslang kay Śaṅkhacūḍa, nagwawakas ang ika-31 kabanata na pinamagatang “Pagtuturo ni Śiva.”

Verse 32

वाराहप्रवरे कल्पे तरुण्या राधया सह । शापप्रभावं भुक्त्वा वै पुनरायास्यति स्वकम्

Sa dakilang Varāha Kalpa, kasama ang dalagang si Rādhā, tunay na pagdaraanan niya ang bunga ng sumpa. Pagkaraang malasap ang lakas nito, siya’y muling babalik sa sariling kalagayan at tahanan na nararapat sa kanya.

Verse 33

सुदामा पार्षदो यो हि तव कृष्ण प्रियप्रियः । दानवीं योनिमाश्रित्येदानीं क्लिश्नाति वै जगत्

Si Sudāmā—na dating iyong kasamang tagapaglingkod at lubhang minamahal mo, O Kṛṣṇa—ay ngayo’y isinilang sa sinapupunan ng mga Dānava at sa kasalukuyan ay tunay na nagpapahirap sa daigdig.

Verse 34

शापप्रभावाद्राधाया देवशत्रुश्च दानवः । शङ्खचूडाभिधस्सोऽति दैत्यपक्षी सुरदुहः

Sa bisa ng sumpa ni Rādhā, lumitaw ang isang Dānava na naging kaaway ng mga diyos. Siya’y tinawag na Śaṅkhacūḍa, kakampi ng mga Daitya at tagapaghatid ng pagdurusa sa mga Deva.

Verse 35

तेन निस्सारिता देवास्सेन्द्रा नित्यं प्रपीडिताः । हृताधिकारा विकृतास्सर्वे याता दिशो दश

Pinalayas sila niya, at ang mga diyos kasama si Indra ay patuloy na ginugulo. Inagawan ng nararapat na kapangyarihan at nalugmok sa dalamhati, silang lahat ay tumakas sa lahat ng dako sa sampung panig.

Verse 36

ब्रह्माच्युतौ तदर्थे ही हागतौ शरणं मम । तेषां क्लेशविनिर्मोक्षं करिष्ये नात्र संशयः

“Dahil sa layuning iyon, sina Brahmā at Acyuta (Viṣṇu) ay lumapit sa Akin at sumilong. Palalayain Ko sila sa kanilang mga pagdurusa—walang pag-aalinlangan.”

Verse 37

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्त्वा शंकरः कृष्णं पुनः प्रोवाच सादरम् । हरिं विधिं समाभाष्य वचनं क्लेशनाशनम्

Sinabi ni Sanatkumāra: Pagkasabi nito, muling kinausap ni Śaṅkara si Kṛṣṇa nang may paggalang; at matapos ding makipag-usap kina Hari (Viṣṇu) at Vidhi (Brahmā), binigkas niya ang mga salitang pumupuksa sa mga pagdurusa.

Verse 38

शिव उवाच । हे हरे हे विधे प्रीत्या ममेदं वचनं शृणु । गच्छतं त्वरितं तातौ देवानंदाय निर्भयम्

Sinabi ni Śiva: “O Hari, O Vidhi (Brahmā), pakinggan nang may pag-ibig ang Aking salita. Humayo kayo agad, mga minamahal, nang walang takot, para sa kagalakan at kapakanan ng mga diyos.”

Verse 39

कैलासवासिनं रुद्रं मद्रूपं पूर्णमुत्तमम् । देवकार्यार्थमुद्भूतं पृथगाकृतिधारिणम्

Nasdan niya si Rudra, ang Panginoong nananahan sa Kailāsa—kawangis ng aking sariling kalikasan, ganap at walang kapantay—na nagpakita para sa gawain ng mga diyos, taglay ang isang bukod at nakikitang anyo.

Verse 40

एतदर्थे हि मद्रूपः परिपूर्णतमः प्रभुः । कैलासे भक्तवशतस्संतिष्ठति गिरौ हरे

Tunay nga, dahil sa layuning ito, ang Kataas-taasang Panginoon—na ganap na sakdal at may anyong tulad ng sa akin—ay nananahan sa Bundok Kailāsa, O Hari, na ginagalaw ng debosyon at nagpapasakop sa mapagmahal na kalooban ng Kanyang mga deboto.

Verse 41

मत्तस्त्वत्तो न भेदोऽस्ति युवयोस्सेव्य एव सः । चराचराणां सर्वेषां सुरादीनां च सर्वदा

Walang pagkakaiba sa pagitan ko at mo. Siya lamang ang dapat sambahin ninyong dalawa magpakailanman—ang tanging karapat-dapat paglingkuran ng lahat ng nilalang, gumagalaw man o di-gumagalaw, at ng mga deva at iba pa sa lahat ng panahon.

Verse 42

आवयोभेदकर्ता यस्स नरो नरकं व्रजेत् । इहापि प्राप्नुयात्कृष्टं पुत्रपौत्रविवर्जितः

Sinumang maghasik ng pagkakahati sa pagitan namin ay mapupunta sa impiyerno; at maging sa buhay na ito’y daranas siya ng matinding pagdurusa, na mawawalan ng mga anak at mga apo.

Verse 43

इत्युक्तवंतं दुर्गेशं प्रणम्य च मुहुर्मुहुः । राधया सहितः कृष्णः स्वस्थानं सगणो ययौ

Matapos magsalita nang gayon kay Durgēśa, si Kṛṣṇa—kasama si Rādhā—ay yumukod at nagpatirapa nang paulit-ulit sa pagpupugay, at saka umalis kasama ang kanyang mga kasama patungo sa sariling tahanan.

Verse 44

हरिर्ब्रह्मा च तौ व्यास सानन्दौ गतसाध्वसौ । मुहुर्मुहुः प्रणम्येशं वैकुंठं ययतुर्द्रुतम्

O Vyāsa, sina Hari at Brahmā—kapwa puspos ng kagalakan at wala nang pangamba—ay paulit-ulit na nagpatirapa kay Īśa, ang Panginoong Śiva; at matapos ang maraming pagpupugay, sila’y nagmadaling tumungo sa Vaikuṇṭha.

Verse 45

तत्रागत्याखिलं वृत्तं देवेभ्यो विनिवेद्य तौ । तानादाय ब्रह्मविष्णू कैलासं ययतुर्गिरिम्

Pagdating doon, ang dalawa (sina Brahmā at Viṣṇu) ay nag-ulat sa mga deva ng buong pangyayari. Pagkaraan, isinama nila ang mga deva at nagtungo sina Brahmā at Viṣṇu sa Bundok Kailāsa.

Verse 46

तत्र दृष्ट्वा महेशानं पार्वतीवल्लभं प्रभुम् । दीनरक्षात्तदेहं च सगुणं देवनायकम्

Doon, namasdan nila si Maheśāna—ang Kataas-taasang Panginoon, minamahal ni Pārvatī—at nakita rin ang yaong anyong may katawan na tinanggap Niya upang ipagtanggol ang mga nagdurusa: ang Panginoong Saguṇa, pinuno ng mga deva.

Verse 47

तुष्टुवुः पूर्ववत्सर्वे भक्त्या गद्गदया गिरा । करौ बद्ध्वा नतस्कंधा विनयेन समन्विताः

Gaya ng dati, silang lahat ay nagpuri sa Panginoon nang may debosyon, at nabibiyak ang tinig sa damdamin. Magkapatong ang mga palad at nakayuko ang balikat sa paggalang, sila’y puspos ng kababaang-loob at mahinahong pag-uugali.

Verse 48

देवा ऊचुः । देवदेव महादेव गिरिजानाथ शंकर । वयं त्वां शरणापन्ना रक्ष देवान्भयाकुलान्

Wika ng mga deva: “O Diyos ng mga diyos, O Mahādeva, O Panginoon ni Girijā, O Śaṅkara—kami, na nanginginig sa takot, ay sumisilong sa Iyo. Ingatan Mo kami, mga deva.”

Verse 49

शंखचूडदानवेन्द्रं जहि देवनिषूदनम् । तेन विक्लाविता देवाः संग्रामे च पराजिताः

“Patayin mo si Śaṅkhacūḍa, panginoon ng mga Dānava, O tagapaglipol ng mga kaaway ng mga deva. Dahil sa kanya, nayanig ang mga deva at sa labanan ay natalo.”

Verse 50

हृताधिकाराः कुतले विचरंति यथा नराः । देवलोको हि दुर्दृश्यस्तेषामासीच्च तद्भयात्

Nang mawalan sila ng dating mga karapatan, gumala sila sa lupa na parang karaniwang tao; at ang daigdig ng mga deva ay naging mahirap nilang masilayan, sapagkat dahil sa takot sa banta na iyon ay itinago ito sa kanila.

Verse 51

दीनोद्धर कृपासिन्धो देवानुद्धर संकटात् । शक्रं भयान्महेशानहत्वा तं दानवाधिपम्

O Maheśāna, karagatan ng habag at tagapag-angat sa mga nagdurusa—iligtas mo ang mga Deva mula sa panganib na ito. Palayain si Śakra (Indra) sa takot sa pamamagitan ng pagpatay sa panginoon ng mga Dānava na iyon.

Verse 52

इति श्रुत्वा वचश्शंभुर्देवानां भक्तवत्सलः । उवाच विहसन् वाण्या मेघनादगभीरया

Nang marinig ang mga salitang iyon, si Śambhu—na laging mapagmahal sa mga deboto sa hanay ng mga deva—ay nagsalita na may banayad na ngiti, sa tinig na malalim at umaalingawngaw na parang ugong ng mga ulap ng kulog.

Verse 53

श्रीशंकर उवाच । हे हरे हे विधे देवाः स्वस्थानं गच्छत धुवम् । शंखचूडं वधिष्यामि सगणं नात्र संशयः

Sinabi ni Śrī Śaṅkara: «O Hari, O Vidhā (Lumikha), O mga deva—bumalik kayo agad sa inyong mga tahanang banal. Aking papatayin si Śaṅkhacūḍa kasama ang kaniyang mga pangkat; walang pag-aalinlangan dito.»

Verse 54

सनत्कुमार उवाच । इत्याकर्ण्य महेशस्य वचः पीयूषसंनिभम् । ते सर्वे प्रमुदा ह्यासन्नष्टं मत्वा च दानवम्

Wika ni Sanatkumāra: Nang marinig nila ang mga salitang tila amṛta ng Mahēśa (Panginoong Śiva), silang lahat ay nagalak, sa pag-aakalang napuksa na ang Dānava (asura).

Verse 55

हरिर्जगाम वैकुंठं सत्यलोके विधिस्तदा । प्रणिपत्य महेशं च सुराद्याः स्वपदं ययुः

Umalis si Hari (Viṣṇu) patungong Vaikuṇṭha, at pagkaraan ay bumalik si Vidhī (Brahmā) sa Satyaloka. Pagkaraang yumukod at magpatirapa kay Maheśa (Śiva), ang mga diyos at ang iba pa ay nagsiuwi rin sa kani-kanilang tahanan.