शिवतेजसः समुद्रे बालरूपप्रादुर्भावः (Śiva’s Tejas Manifesting as a Child in the Ocean)

Verse 1

व्यास उवाच । सनत्कुमार सर्वज्ञ ब्रह्मपुत्र नमोस्तु ते । श्रुतेयमद्भुता मेऽद्य कथा शंभोर्महात्मनः

Sinabi ni Vyāsa: “O Sanatkumāra, ang lubos na nakaaalam, anak ni Brahmā, pagpupugay at pagyukod sa iyo. Ngayon ay narinig ko ang kamangha-manghang salaysay tungkol sa dakilang-loob na Panginoong Śaṃbhu (Śiva).”

Verse 2

क्षिप्ते स्वतेजसि ब्रह्मन्भालनेत्रसमुद्भवे । लवणांभसि किं ताताभवत्तत्र वदाशु तत्

O Brahman, nang ang apoy na iyon—na sumibol mula sa mata sa noo ng Panginoon at taglay ang sariling naglalagablab na tejas—ay inihagis sa maalat na karagatan, ano ang nangyari roon, mahal na ginoo? Isalaysay mo agad.

Verse 3

सनत्कुमार उवाच । शृणु तात महाप्राज्ञ शिवलीलां महाद्भुताम् । यच्छ्रुत्वा श्रद्धया भक्तो योगिनां गतिमाप्नुयात्

Wika ni Sanatkumāra: “Makinig ka, mahal na may dakilang karunungan, sa lubhang kagila-gilalas na banal na līlā ni Śiva. Ang debotong nakikinig nang may pananampalataya ay makaaabot sa mataas na kalagayan—ang landas at hantungan na natatamo ng mga yogin.”

Verse 4

अथो शिवस्य तत्तेजो भालनेत्रसमुद्भवम् । क्षिप्तं च लवणाम्भोधौ सद्यो बालत्वमाप ह

Pagkatapos, ang naglalagablab na liwanag ni Panginoong Śiva—na sumibol mula sa mata sa Kanyang noo—ay inihagis sa maalat na karagatan; at pagdaka’y nag-anyong sanggol.

Verse 5

तत्र वै सिंधुगंगायाः सागरस्य च संगमे । रुरोदोच्चैस्स वै बाल सर्वलोक भयंकरः

Doon, sa tagpuan ng Sindhu at Gaṅgā at ng karagatan, ang sanggol ay umiyak nang malakas, na nagdulot ng pangamba sa lahat ng daigdig.

Verse 6

रुदतस्तस्य शब्देन प्राकंपद्धरणी मुहुः । स्वर्गश्च सत्यलोकश्च तत्स्वनाद्बधिरीकृतः

Sa tunog ng kanyang pag-iyak, ang lupa ay paulit-ulit na yumanig; at dahil sa dagundong na iyon, maging ang Svarga at Satyaloka ay tila nabingi.

Verse 7

बालस्य रोदनेनैव सर्वे लोकाश्च तत्रसुः । सर्वतो लोकपालाश्च विह्वलीकृतमानसाः

Sa tanging pag-iyak ng banal na sanggol na iyon, nayanig ang lahat ng mga daigdig; at ang mga tagapagbantay ng mga daigdig sa bawat panig ay nabalisa sa loob at nalito ang isip.

Verse 8

किं बहूक्तेन विप्रेन्द्र चचाल सचराचरम् । भुवनं निखिलं तात रोदनात्तच्छिशोर्विभो

Ano pa ang kailangang sabihin, O pinakamainam sa mga Brahmin? Sa pag-iyak ng makapangyarihang sanggol na iyon, ang buong sansinukob—lahat ng gumagalaw at di-gumagalaw—ay nanginig, O minamahal.

Verse 9

अथ ते व्याकुलास्सर्वे देवास्समुनयो द्रुतम् । पितामहं लोकगुरुं ब्रह्माणं शरणं ययुः

Pagkaraan, ang lahat ng mga Deva, kasama ang mga muni, ay nabagabag at nagmadaling lumapit upang sumilong kay Brahmā, ang Pitāmaha at Guro ng mga daigdig.

Verse 10

तत्र गत्वा च ते देवा सुनयश्च सवासवाः । प्रणम्य च सुसंस्तुत्य प्रोचुस्तं परमेष्ठिनम्

Pagdating doon, ang mga diyos na iyon, kasama ang mga may mabuting pag-iisip at si Indra, ay yumukod at naghandog ng marangal na papuri; saka nila kinausap si Parameṣṭhin, ang Kataas-taasang Lumikha.

Verse 11

देवा ऊचुः । लोकाधीश सुराधीश भयन्नस्समुपस्थितम् । तन्नाशय महायोगिञ्जातोयं ह्यद्भुतो रवः

Nagsalita ang mga Deva: “O Panginoon ng mga daigdig, O Panginoon ng mga diyos, dumating sa amin ang takot at nakatayo sa aming harapan. O Dakilang Yogin, pawiin mo ito—ang kamangha-manghang dagundong na ito ay tunay ngang sumiklab.”

Verse 12

सनत्कुमार उवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तेषां ब्रह्मा लोकपितामहः । गंतुमैच्छत्ततस्तत्र किमेतदिति विस्मितः

Sinabi ni Sanatkumāra: Nang marinig ang kanilang mga salita, si Brahmā, ang dakilang ninuno at ama ng mga daigdig, ay namangha at nagnasang pumunta roon, na nagtataka: “Ano nga ba ito?”

Verse 13

ततो ब्रह्मा सुरैस्तातावतरत्सत्यलोकतः । रसां तज्ज्ञातुमिच्छन्स समुद्रमगमत्तदा

Pagkaraan, si Brahmā, kasama ang mga Deva, ay bumaba mula sa Satyaloka. Nais niyang matiyak ang “rasa,” ang tunay na diwa ng bagay na iyon, kaya noon din ay nagtungo siya sa karagatan.

Verse 14

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखंडे जलं धरवधोपाख्याने जलंधरोत्पत्तिविवाहवर्णनं नाम चतुर्दशोऽध्यायः

Sa ganito, sa Śrī Śiva Mahāpurāṇa—sa Ikalawang Saṃhitā, ang Rudra-saṃhitā, sa Ikalimang bahagi na tinatawag na Yuddha-khaṇḍa, sa salaysay hinggil sa pagpaslang kay Jalandhara—nagtatapos ang Ikalabing-apat na Kabanata, na pinamagatang “Paglalarawan sa kapanganakan at pag-aasawa ni Jalandhara.”

Verse 15

आगतं विधिमालोक्य देवरूप्यथ सागरः । प्रणम्य शिरसा बालं तस्योत्संगे न्यवेशयत्

Nang makita ni Sāgara si Brahmā na dumating sa anyong makadiyos, yumukod siya nang may paggalang; saka kinuha ang sanggol at marahang inilagay sa kandungan ni Brahmā.

Verse 16

ततो ब्रह्माब्रवीद्वाक्यं सागरं विस्मयान्वितः । जलराशे द्रुतं ब्रूहि कस्यायं शिशुरद्भुतः

Pagkaraan, si Brahmā na puno ng pagkamangha ay nagsalita sa Karagatan: “O napakalawak na kalipunan ng tubig, sabihin mo agad—kanino ang pambihirang sanggol na ito?”

Verse 17

सनत्कुमार उवाच । ब्रह्मणो वाक्यमाकर्ण्य मुदितस्सागरस्तदा । प्रत्युवाच प्रजेशं स नत्वा स्तुत्वा कृतांजलिः

Wika ni Sanatkumāra: Nang marinig ang mga salita ni Brahmā, nagalak ang Karagatang si Sāgara. Pagkaraan, yumukod siya, nagpuri sa Panginoon ng mga nilalang, at sumagot nang magkapatong ang mga palad.

Verse 18

समुद्र उवाच । भो भो ब्रह्मन्मया प्राप्तो बालकोऽयमजानता । प्रभवं सिंधुगंगायामकस्मात्सर्वलोकप

Wika ng Karagatan: “O kagalang-galang na Brahmin! Ang batang ito’y napasaakin nang hindi ko nalalaman kung paano. Bigla siyang lumitaw sa tagpuan ng dagat at ng Ilog Gaṅgā—O tagapagtanggol ng lahat ng daigdig!”

Verse 19

जातकर्मादिसंस्कारान्कुरुष्वास्य जगद्गुरो । जातकोक्तफलं सर्वं विधातर्वक्तुमर्हसि

“O Guro ng sanlibutan, isagawa mo para sa kanya ang mga saṃskāra ng kapanganakan, simula sa Jātakarma. At ikaw, O Tagapag-ayos (Brahmā), ipahayag mo nang ganap ang lahat ng bungang sinasabing nagmumula sa mga ritong ito para sa bagong silang.”

Verse 20

सनत्कुमार उवाच । एवं वदति पाथोधौ स बालस्सागरात्मजः । ब्रह्माणमग्रहीत्कण्ठे विधुन्वंतं मुहुर्मुहुः

Sinabi ni Sanatkumāra: Habang nagsasalita ang Karagatan nang gayon, ang binatang anak ng Dagat ay sinunggaban ang leeg ni Brahmā at inuga siya nang paulit-ulit, muli’t muli.

Verse 21

विधूननं च तस्यैवं सर्वलोककृतो विधेः । पीडितस्य च कालेय नेत्राभ्यामगमज्जलम्

Kaya nga, si Brahmā—ang Lumikha na nagbubunga ng lahat ng daigdig—ay nayugyog at nayanig. At si Kāleya, ang asura na pinahihirapan, ay pinadaluyan ng tubig (luha) mula sa dalawang mata.

Verse 22

कराभ्यामब्धिजातस्य तत्सुतस्य महौजसः । कथंचिन्मुक्तकण्ठस्तु ब्रह्मा प्रोवाच सादरम्

Sa pamamagitan ng dalawang kamay, kahit paano’y napalaya ni Brahmā ang kanyang leeg mula sa pagkakasakal ng makapangyarihang anak na isinilang sa dagat. Nang makawala sa sakal na iyon, nagsalita si Brahmā nang may paggalang at pag-iingat.

Verse 23

ब्रह्मोवाच । शृणु सागर वक्ष्यामि तवास्य तनयस्य हि । जातकोक्तफलं सर्वं समाधानरतः खलु

Wika ni Brahmā: “Makinig ka, O Sāgara. Sasabihin ko sa iyo ang lahat ng bunga na ipinahayag sa mga palatandaan ng kapanganakan hinggil sa anak mong ito, na may isip na nakatuon sa malinaw at ganap na pagpapaliwanag.”

Verse 24

नेत्राभ्यां विधृतं यस्मादनेनैव जलं मम । तस्माज्जलंधरेतीह ख्यातो नाम्ना भवत्वसौ

“Sapagkat pinigil ng isang ito ang aking tubig sa pamamagitan ng sarili niyang dalawang mata, kaya dito ay maging tanyag siya sa pangalang ‘Jalaṁdhara’.”

Verse 25

अधुनैवैष तरुणस्सर्वशास्त्रार्थपारगः । महापराक्रमो धीरो योद्धा च रणदुर्मदः

Kahit ngayon, ang kabataang ito ay bihasa sa kahulugan ng lahat ng śāstra. Siya’y may dakilang tapang—matatag, matapang, at tunay na mandirigma—hindi natitinag at may mabangis na tiwala sa gitna ng labanan.

Verse 26

भविष्यति च गंभीरस्त्वं यथा समरे गुहः । सर्वजेता च संग्रामे सर्वसंपद्विराजितः

Ikaw ay magiging matatag at malalim ang pasiya—gaya ni Guha (Kārttikeya) sa labanan. Sa digmaan, ikaw ang magwawagi sa lahat, at magniningning kang napapalamutian ng bawat kasaganaan at kagalingan.

Verse 27

दैत्यानामधिपो बालः सर्वेषां च भविष्यति । विष्णोरपि भवेज्जेता न कुत श्चित्पराभवः

Ang Bāla na iyon ay magiging panginoon ng mga Daitya at tunay na pinakadakila sa lahat. Magwawagi siya maging laban kay Viṣṇu; para sa kanya, walang pagkatalo mula sa alinmang panig.

Verse 28

अवध्यस्सर्वभूतानां विना रुद्रं भविष्यति । यत एष समुद्भूतस्तत्रेदानीं गमिष्यति

Kung wala si Rudra, siya’y magiging di-mapapatay ng lahat ng nilalang. Yamang siya’y nagmula sa mismong pinagmulan na iyon, ngayo’y babalik siya roon muli.

Verse 29

पतिव्रतास्य भविता पत्नी सौभाग्यवर्द्धिनी । सर्वाङ्गसुन्दरी रम्या प्रियवाक्छीलसागरा

Siya’y magiging asawang tapat at malinis, na magpapalago ng kapalaran ng kanyang asawa. Maganda sa bawat bahagi ng katawan at kaakit-akit; siya’y parang karagatan ng matatamis na salita at marangal na asal.

Verse 30

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्त्वा शुक्रमाहूय राज्ये तं चाभ्यषेचयत् । आमंत्र्य सरितान्नाथं ब्रह्मांतर्द्धानमन्वगात्

Wika ni Sanatkumāra: Pagkasabi nito, ipinatawag ni Brahmā si Śukra at isinagawa ang abhiṣeka, itinalaga siya sa paghahari. Pagkaraan, matapos magpaalam sa Panginoon ng mga ilog, naglaho si Brahmā sa paningin.

Verse 31

अथ तद्दर्शनोत्फुल्लनयनस्सागरस्तदा । तमात्मजं समादाय स्वगेहमगमन्मुदा

Noon, si Sāgara—ang mga mata’y namukadkad sa tuwa sa pagkakita sa kanya—ay kinalong ang sariling anak at, puspos ng galak, umuwi sa kanyang tahanan.

Verse 32

अपोषयन्महोपायैस्स्वबालं मुदितात्मकः । सर्वांगसुन्दरं रम्यं महाद्भुतसुतेजसम्

Sa galak ng kalooban, inalagaan niya ang sariling anak sa pinakamainam na paraan—isang batang maganda sa bawat bahagi, kaakit-akit, at nagniningning sa kamangha-manghang mapalad na liwanag.

Verse 33

अथाम्बुधिस्समाहूय कालनेमिं महासुरम् । वृन्दाभिधां सुतां तस्य तद्भार्यार्थमयाचत

Pagkaraan, ipinatawag ni Ambudhi si Kālanemi, ang dakilang Asura, at hiniling ang anak niyang si Vṛndā upang maging asawa.

Verse 34

कालनेम्यसुरो वीरोऽसुराणां प्रवरस्सुधीः । साधु येनेम्बुधेर्याञ्चां स्वकर्मनिपुणो मुने

O pantas, ang magiting na asurang si Kālanemi—pinakamataas sa mga Asura at tunay na marunong—ay bihasa sa sariling mga pakana; sa kanyang galing ay hinanap niya ang daan upang matawid ang karagatan.

Verse 35

जलंधराय वीराय सागरप्रभवाय च । ददौ ब्रह्मविधानेन स्वसुतां प्राणवल्लभाम्

Sa magiting na si Jalandhara, na isinilang mula sa Karagatan, ibinigay niya—ayon sa kautusan ni Brahmā at sa itinakdang mga ritwal—ang sariling anak na babae, na minamahal na parang buhay, bilang asawa.

Verse 36

तदोत्सवो महानासीद्विवाहे च तयोस्तदा । सुखं प्रापुर्नदा नद्योऽसुराश्चैवाखिला मुने

O pantas, noon ang kanilang pagdiriwang ng kasal ay naging lubhang maringal; at ang lahat—mga batis at ilog, at maging ang buong hukbo ng mga Asura—ay nakamtan ang kagalakan.

Verse 37

समुद्रोऽति सुखं प्राप सुतं दृष्ट्वा हि सस्त्रियम् । दानं ददौ द्विजातिभ्योऽप्यन्येभ्यश्च यथाविधि

Nang makita ang kanyang anak na kasama ang isang nobya, si Samudra ay napuspos ng malaking kagalakan. Pagkaraan, ayon sa itinakdang ritwal, nagbigay siya ng mga handog at kawanggawa sa mga dalawang-beses-na-ipinanganak at sa iba pa.

Verse 38

ये देवैर्निर्जिताः पूर्वं दैत्याः पाताल संस्थिताः । ते हि भूमंडलं याता निर्भयास्तमुपाश्रिताः

Ang mga Daitya na noon ay natalo ng mga Deva at naninirahan sa Pātāla ay dumating sa lupain ng daigdig; nang maging walang takot, sila’y sumilong at nagkanlong sa kanya.

Verse 39

ते कालनेमिप्रमुखास्ततोऽसुरास्तस्मै सुतां सिंधुसुताय दत्त्वा । बभूवुरत्यन्तमुदान्विता हि तमाश्रिता देव विनिर्जयाय

Pagkaraan, ang mga Asura na pinamumunuan ni Kālanemi ay ibinigay ang kanilang anak na babae bilang asawa sa anak ni Sindhu. Lubhang nagalak, O Deva, sila’y nagkanlong sa kanya upang ganap na magapi ang mga diyos.

Verse 40

स चापि वीरोम्बुधिबालकोऽसौ जलंधराख्योऽसुरवीरवीरः । संप्राप्य भार्यामतिसुन्दरी वशी चकार राज्यं हि कविप्रभावात्

Ang bayaning iyon—na isinilang mula sa Karagatan—ay nakilala bilang Jalandhara, ang pinakadakila sa mga mandirigmang asura. Nang makamit niya ang isang napakagandang asawa, napasailalim niya ang kaharian sa kanyang kapangyarihan, tunay nga sa bisa ng pantas (Kavi).