नारदमोहवर्णनम् — Description of Nārada’s Delusion

Verse 1

ऋषय ऊचुः । सूतसूत महाभाग व्यासशिष्य नमोऽस्तु ते । अद्भुतेयं कथा तात वर्णिता कृपया हि नः

Wika ng mga rishi: “O marangal na Sūta, alagad ni Vyāsa, pagpupugay sa iyo. Mahal naming ginoo, sa iyong habag ay isinalaysay mo sa amin ang kahanga-hangang salaysay na ito; ipagpatuloy mo pa ang pagpapaliwanag para sa amin.”

Verse 2

मुनौ गते हरिस्तात किं चकार ततः परम् । नारदोपि गतः कुत्र तन्मे व्याख्यातुमर्हसि

O kagalang-galang na ginoo, nang makaalis na ang muni, ano ang ginawa ni Hari pagkatapos? At saan din nagtungo si Nārada? Ipagpaliwanag mo ito sa akin.

Verse 3

इति श्रीशिव महापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां प्रथमखंडे सृष्ट्युपाख्याने नारदमोहवर्णनं नाम तृतीयोऽध्यायः

Kaya nito, sa Śrī Śiva Mahāpurāṇa—sa Ikalawang Rudrasaṃhitā, sa Unang Khaṇḍa ng salaysay ng Paglikha—nagtatapos ang Ikatlong Kabanata na pinamagatang “Paglalarawan sa Pagkalito ni Nārada.”

Verse 4

सूत उवाच । मुनौ यदृच्छया विष्णुर्गते तस्मिन्हि नारदे । शिवेच्छया चकाराशु माया मायाविशारदः

Sinabi ni Sūta: Nang si Nārada ay umalis na nang gayon, nagkataon patungo sa pantas na Viṣṇu (Brahmā), si Viṣṇu—dalubhasa sa mga gawa ng māyā—ay agad lumikha ng isang ilusyon, ayon sa kalooban ni Śiva.

Verse 5

मुनिमार्गस्य मध्ये तु विरेचे नगरं महत् । शतयोजनविस्तारमद्भुतं सुमनोहरम्

Sa gitna ng banal na landas ng mga muni, nagniningning ang isang dakilang lungsod na tinawag na Vireca—kamangha-mangha at lubhang kaakit-akit—na umaabot sa lawak na sandaang yojana.

Verse 6

स्वलोकादधिकं रम्यं नानावस्तुविराजितम् । नरनारीविहाराढ्यं चतुर्वर्णाकुलं परम्

Mas kaaya-aya ito kaysa sa sariling daigdig ni Brahmā, nagniningning sa sari-saring kababalaghan; hitik sa maririkit na galaw ng mga lalaki at babae, at marangal na dako na pinupuno ng apat na varṇa.

Verse 7

तत्र राजा शीलनिर्धिर्नामैश्वर्यसमन्वितः । सुतास्वयम्वरोद्युक्तो महोत्सवसमन्वितः

Doon ay may isang haring nagngangalang Śīlanirdhi, puspos ng kasaganaan at kapangyarihang maharlika; inihahanda niya ang svayaṃvara ng kaniyang anak na dalaga, at ang okasyong iyon ay pinalamutian ng isang dakilang pagdiriwang.

Verse 8

चतुर्दिग्भ्यः समायातैस्संयुतं नृपनन्दतैः । नानावेषैस्सुशोभैश्च तत्कन्यावरणोत्सुकैः

Mula sa apat na panig ay dumating ang mga prinsipe—mga anak ng mga hari—na nagtipon-tipon; maringal sa sari-saring kasuotan, at sabik na makamit ang kamay ng dalagang iyon.

Verse 9

एतादृशम्पुरं दृष्ट्वा मोहम्प्राप्तोऽथ नारदः । कौतुकी तन्नृपद्वारं जगाम मदनेधितः

Nang makita ang gayong kahanga-hangang lungsod, si Nārada ay napasok sa pagkalito. Dahil sa pag-uusisa—at lalo pang pinasiklab ng pagnanasa—siya’y nagtungo sa tarangkahan ng hari.

Verse 10

आगतं मुनिवर्यं तं दृष्ट्वा शीलनिधिर्नृपः । उपवेश्यार्चयांचक्रे रत्नसिंहासने वरे

Nang makita ng haring Śīlanirdhi ang dakilang pantas na dumating, pinaupo niya ito sa maringal na trono na may hiyas, at buong paggalang na pinarangalan sa paraang nararapat.

Verse 11

अथ राजा स्वतनयां नामतश्श्रीमतीं वराम् । समानीय नारदस्य पादयोस्समपातयत्

Pagkaraan, dinala ng hari ang sarili niyang anak na dalaga—ang marilag na si Śrīmatī—at ipinayuko siya upang magbigay-galang sa paanan ni Nārada.

Verse 12

तत्कन्यां प्रेक्ष्य स मुनिर्नारदः प्राह विस्मितः । केयं राजन्महाभागा कन्या सुरसुतोपमा

Nang makita ang dalagang iyon, nagsalita ang pantas na si Nārada nang may pagkamangha: “O Hari, sino ang mapalad na dalagang ito, na wari’y anak na babae ng mga deva?”

Verse 13

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा राजा प्राह कृतांजलिः । दुहितेयं मम मुने श्रीमती नाम नामतः

Pagkarinig sa kanyang mga salita, ang hari ay nag-anjali at nagsabi: “O pantas, ito ang aking anak na babae; ang kanyang pangalan ay Śrīmatī.”

Verse 14

प्रदानसमयं प्राप्ता वरमन्वेषती शुभम् । सा स्वयंवरसंप्राप्ता सर्वलक्षणलक्षिता

Nang dumating ang panahon upang ipakasal siya, naghanap siya ng mapalad na mapapangasawa. Taglay ang lahat ng mararangal na tanda, dumalo siya sa svayaṃvara upang pumili ng asawa sa sariling pasya.

Verse 15

अस्या भाग्यं वद मुने सर्वं जातकमादरात् । कीदृशं तनयेयं मे वरमाप्स्यति तद्वद

“O pantas na muni, sabihin mo nang may pag-iingat ang buong kapalaran niya at ang ganap na tala ng kanyang horoskopo. Anong uri ng asawa ang matatamo ng anak kong babae? Mangyaring magsalita at ipahayag.”

Verse 16

इत्युक्तो मुनिशार्दूलस्तामिच्छुः कामविह्वलः । समाभाष्य स राजानं नारदो वाक्यमब्रवीत्

Nang siya’y masabihan nang gayon, si Nārada—ang tigre sa mga muni—na nananabik sa kanya at nayayanig ng pagnanasa, matapos makipag-usap nang magalang sa hari ay nagsalita.

Verse 17

सुतेयं तव भूपाल सर्वलक्षणलक्षिता । महाभाग्यवती धन्या लक्ष्मीरिव गुणालया

O hari, ang anak mong babae ay pinalamutian ng lahat ng mapalad na tanda. Siya’y lubhang mapalad at pinagpala—gaya ni Lakṣmī mismo, isang tahanan ng mararangal na katangian.

Verse 18

सर्वेश्वरोऽजितो वीरो गिरीशसदृशो विभुः । अस्याः पतिर्ध्रुवं भावी कामजित्सुरसत्तमः

Siya ang Panginoon ng lahat, di-matatalo at magiting, sumasaklaw sa lahat—gaya ni Girīśa (Śiva) mismo. Siya ang tiyak na magiging asawa niya—ang nagwagi sa pagnanasa, ang pinakadakila sa mga diyos.

Verse 19

इत्युक्त्वा नृपमामंत्र्य ययौ यादृच्छिको मुनिः । बभूव कामविवशश्शिवमाया विमोहितः

Pagkasabi nito, nagpaalam ang pantas na si Yādṛcchika sa hari at umalis. Pagkaraan, nang madaig ng pagnanasa, siya’y nalinlang at nabulag ng Māyā ni Śiva.

Verse 20

चित्ते विचिन्त्य स मुनिराप्नुयां कथमेनकाम् । स्वयंवरे नृपालानामेकं मां वृणुयात्कथम्

Sa loob ng kanyang isipan, nagmuni-muni ang pantas: “Paano ko kaya makakamtan ang dalagang minimithi ko? Sa svayaṃvara, sa gitna ng maraming hari, paano niya ako pipiliin—ako lamang?”

Verse 21

सौन्दर्यं सर्वनारीणां प्रियं भवति सर्वथा । तद्दृष्ट्वैव प्रसन्ना सा स्ववशा नात्र संशयः

Ang kagandahan ay minamahal ng lahat ng babae sa bawat paraan. Sa pagtanaw pa lamang nito, siya’y nagagalak at napapasailalim sa kapangyarihan nito—walang alinlangan.

Verse 22

विधायेत्थं विष्णुरूपं ग्रहीतुं मुनिसत्तमः । विष्णुलोकं जगामाशु नारदः स्मरविह्वलः

Matapos magpasya nang gayon upang tanggapin ang anyo ni Viṣṇu, ang pinakadakila sa mga muni—si Nārada—ay dagling nagtungo sa tahanan ni Viṣṇu, ang isip ay nababagabag ng pananabik ng pag-ibig. Sa pananaw na Śaiva, maging ang mga dakilang nilalang ay kumikilos pa rin sa udyok ng māyā, hanggang sa ang biyaya ni Pati (Śiva) ang magpatatag sa puso.

Verse 23

प्रणिपत्य हृषीकेशं वाक्यमेतदुवाच ह । रहसि त्वां प्रवक्ष्यामि स्ववृत्तान्तमशेषतः

Pagyukod niya kay Hṛṣīkeśa (Panginoon ng mga pandama), sinabi niya ang mga salitang ito: “Sa lihim, isasalaysay ko sa Iyo nang buo—walang anumang maiiwan—ang aking buong pangyayari.”

Verse 24

तथेत्युक्ते तथा भूते शिवेच्छा कार्यकर्त हि । ब्रूहीत्युक्तवति श्रीशे मुनिराह च केशवम्

Nang sabihin niya, “Gayon nga,” at naganap ito ayon doon, tunay na ang kalooban ni Śiva ang siyang tumupad sa gawain. Pagkaraan, nang sabihin ni Śrīśa (Viṣṇu, Panginoon ni Lakṣmī) na “Magsalita ka,” ang pantas na muni ay nagsalita kay Keśava (Viṣṇu).

Verse 25

नारद उवाच । त्वदीयो भूपतिः शीलनिधिस्स वृषतत्परः । तस्य कन्या विशालाक्षी श्रीमतीवरवर्णिनी

Sinabi ni Nārada: “Ang iyong hari ay isang kayamanan ng marangal na asal, laging nakatuon sa dharma. Mayroon siyang isang anak na dalaga, malalaki ang mga mata, mapalad at maringal, at may napakagandang kutis.”

Verse 26

जगन्मोहिन्यभिख्याता त्रैलोक्येप्यति सुन्दरी । परिणेतुमहं विष्णो तामिच्छाम्यद्य मा चिरम्

O Viṣṇu, siya’y tanyag bilang “Tagapag-akit ng mga daigdig,” at napakaganda kahit sa tatlong kaharian. Nais kong pakasalan siya ngayong araw, nang walang pagkaantala.

Verse 27

स्वयंवरं चकरासौ भूपतिस्तनयेच्छया । चतुर्दिग्भ्यः समायाता राजपुत्रास्सहस्रशः

“Upang tuparin ang nais ng kanyang anak na babae, inihanda ng hari ang isang svayaṃvara. Mula sa apat na panig, libu-libong prinsipe ang dumating.”

Verse 28

यदि दास्यसि रूपं मे तदा तां प्राप्नुयां ध्रुवम् । त्वद्रूपं सा विना कंठे जयमालां न धास्यति

“Kung ipagkakaloob mo sa akin ang iyong anyo, tiyak na makakamtan ko siya. Kung wala ang iyong anyo, hindi niya isusuot sa aking leeg ang kuwintas ng tagumpay.”

Verse 29

स्वरूपं देहि मे नाथ सेवकोऽहं प्रियस्तव । वृणुयान्मां यथा सा वै श्रीमती क्षितिपात्मजा

“O Panginoon, ipahayag mo sa akin ang iyong tunay na anyo. Ako’y iyong lingkod at minamahal mo. Ipagkaloob na tanggapin ako ni Śrīmatī, anak na babae ng Daigdig, gaya ng pagtanggap niya sa kanyang pinili.”

Verse 30

सुत उवाच वचः श्रुत्वा मुनेरित्थं विहस्य मधुसूदनः । शांकरीं प्रभुतां बुद्ध्वा प्रत्युवाच दयापरः

Sinabi ni Sūta: Nang marinig ang mga salita ng pantas na ganoon, ngumiti si Madhusūdana (Viṣṇu). Nang maunawaan niya ang kataas-taasang pagka-Panginoon ni Śaṅkarī (ang Śakti ni Śiva), ang mahabagin ay sumagot.

Verse 31

विष्णुरुवाच । स्वेष्टदेशं मुने गच्छ करिष्यामि हितं तव । भिषग्वरो यथार्त्तस्य यतः प्रियतरोऽसि मे

Wika ni Viṣṇu: “O pantas, pumunta ka sa lugar na nais mo. Gagawin ko ang makabubuti para sa iyo, sapagkat ikaw ay higit na mahalaga sa akin—gaya ng pangunahing manggagamot na minamahal ng maysakit.”

Verse 32

इत्युक्त्वा मुनये तस्मै ददौ विष्णुर्मुखं हरे । स्वरूपमनुगृह्यास्य तिरोधानं जगाम सः

Pagkasabi nito sa pantas na muni, ipinagkaloob ni Viṣṇu kay Hari ang sarili niyang banal na mukha. Pagkaraan, sa habag, ipinamalas niya ang tunay na anyo, naglaho sa paningin, at lumisan.

Verse 33

एवमुक्तो मुनिर्हृष्टः स्वरूपं प्राप्य वै हरेः । मेने कृतार्थमात्मानं तद्यत्नं न बुबोध सः

Nang masabihan nang gayon, nagalak ang muni; tunay ngang natamo niya ang anyo ni Hari. Inakala niyang ganap na siyang nagtagumpay, ngunit hindi niya naunawaan ang mas malalim na layon ng pagsisikap na iyon.

Verse 34

अथ तत्र गतः शीघ्रन्नारदो मुनिसत्तमः । चक्रे स्वयम्वरं यत्र राजपुत्रैस्समाकुलम्

Pagkaraan, ang pinakadakilang muni na si Nārada ay mabilis na nagtungo roon. Sa lugar na siksik sa mga prinsipe, siya mismo ang nag-ayos ng svayaṃvara (seremonyang pagpili ng mapapangasawa).

Verse 35

स्वयम्वरसभा दिव्या राजपुत्रसमावृता । शुशुभेऽतीव विप्रेन्द्रा यथा शक्रस भा परा

O pinakamainam sa mga brāhmaṇa, ang banal na bulwagan ng svayaṃvara, napalilibutan ng mga prinsipe, ay nagningning nang labis—marilag na gaya ng dakilang bulwagan ng kapulungan ni Indra.

Verse 36

तस्यां नृपसभायां वै नारदः समुपाविशत् । स्थित्वा तत्र विचिन्त्येति प्रीतियुक्तेन चेतसा

Sa kapulungan ng hari, si Nārada ay tunay na naupo. Nanatili siya roon at nagmuni-muni sa loob ng sarili, taglay ang pusong puspos ng galak at mapagmahal na debosyon.

Verse 37

मां वरिष्यति नान्यं सा विष्णुरूपधरन्ध्रुवम् । आननस्य कुरूपत्वं न वेद मुनिसत्तमः

Ako ang pipiliin niyang mapangasawa—tiyak na hindi ang iba—bagaman taglay ko ang anyo ni Viṣṇu. O pinakadakilang pantas, hindi niya nalalaman ang kapangitan ng aking mukha.

Verse 38

पूर्वरूपं मुनिं सर्वे ददृशुऽस्तत्र मानवाः । तद्भेदं बुबुधुस्ते न राजपुत्रादयो द्विजाः

Doon, nakita ng lahat ng tao ang pantas sa kanyang dating anyo; ngunit hindi nila napansin ang pagbabago—ni ang mga prinsipe at maging ang mga dvija ay hindi nakaunawa sa pagkakaiba.

Verse 39

तत्र रुद्रगणौ द्वौ तद्रक्षणार्थं समागतौ । विप्ररूपधरौ गूढौ तत्रेदं जज्ञतुः परम्

Doon, dumating ang dalawang tagasunod ni Rudra upang magbantay at mag-ingat. Nakatago at nag-anyong brāhmaṇa, nalaman ng dalawang iyon ang pinakadakilang bagay sa pook na yaon.

Verse 40

मूढ मत्वा मुनिं तौ तन्निकटं जग्मतुर्गणौ । कुरुतस्तत्प्रहासं वै भाषमाणौ परस्परम्

Sa pag-aakalang hangal ang muni, lumapit sa kanya ang dalawang tagapaglingkod; nag-uusap sila sa isa’t isa at hayagang nanunuya, ginagawang katatawanan at pinagtatawanan siya.

Verse 41

पश्य नारद रूपं हि विष्णोरिव महोत्तमम् । मुखं तु वानरस्येव विकटं च भयंकरम्

“Masdan, O Nārada—ang anyong ito’y lubhang marangal, gaya ng kay Viṣṇu; ngunit ang mukha’y tulad ng sa unggoy, pangit at nakapanghihilakbot.”

Verse 42

इच्छत्ययं नृपसुता वृथैव स्मरमोहितः । इत्युक्त्वा सच्छलं वाक्यमुपहासं प्रचक्रतुः

“Nais siya ng anak na prinsesa, ngunit walang saysay iyon, sapagkat siya’y nalilinlang ni Kāma.” Pagkasabi nito, silang dalawa’y nagsalita ng mapanlinlang na mga salita at nagsimulang manukso at manlibak sa kanya.

Verse 43

न शुश्राव यथार्थं तु तद्वाक्यं स्मरविह्वलः । पर्यैक्षच्छ्रीमतीं तां वै तल्लिप्सुर्मोहितो मुनिः

Dahil sa pagkaligalig ng pagnanasa, hindi tunay na naunawaan ng pantas ang diwa ng kanyang mga salita. Nalilinlang at sabik na angkinin siya, paulit-ulit niyang tinitigan ang marangal na babae.

Verse 44

एतस्मिन्नंतरे भूपकन्या चांतःपुरात्तु सा । स्त्रीभिस्समावृता तत्राजगाम वरवर्णिनी

Samantala, ang prinsesa, anak ng hari na may marikit na kutis, ay lumabas mula sa panloob na silid ng palasyo, napapaligiran ng mga babaeng tagapaglingkod, at dumating doon.

Verse 45

मालां हिरण्मयीं रम्यामादाय शुभ क्षणा । तत्र स्वयम्बरे रेजे स्थिता मध्ये रमेव सा

Sa mapalad na sandaling iyon, kinuha niya ang isang marikit na kuwintas na ginto. Nakatayo sa gitna ng pagtitipon ng svayaṃvara, siya’y nagningning doon—na wari’y si Lakṣmī mismo.

Verse 46

बभ्राम सा सभां सर्वां मालामादाय सुव्रता । वरमन्वेषती तत्र स्वात्माभीष्टं नृपात्मजा

Hawak ang kuwintas na bulaklak, ang prinsesang may mabuting panata ay lumibot sa buong kapulungan, hinahanap doon ang mapapangasawa na tunay na ninanais ng kanyang puso.

Verse 47

वानरास्यं विष्णुतनुं मुनिं दृष्ट्वा चुकोप सा । दृष्टिं निवार्य च ततः प्रस्थिता प्रीतमानसा

Nang makita niya ang muni na may mukhang tila unggoy at katawang kahawig ni Viṣṇu, siya’y nag-alab sa galit. Pagkaraan, pinigil niya ang kanyang titig at umalis doon na muling payapa ang loob.

Verse 48

न दृष्ट्वा स्ववरं तत्र त्रस्तासीन्मनसेप्सितम् । अंतस्सभास्थिता कस्मिन्नर्पयामास न स्रजम्

Nang hindi niya makita roon ang lalaking pinili ng sarili—ang minimithi ng kanyang puso—siya’y natakot. Nakatayo sa loob ng bulwagan ng kapulungan, hindi niya maiputong ang kuwintas ng bulaklak kaninuman.

Verse 49

एतस्मिन्नंतरे विष्णुराजगाम नृपाकृतिः । न दृष्टः कैश्चिदपरैः केवलं सा ददर्श हि

Samantala, dumating doon si Viṣṇu, na nag-anyong isang hari. Hindi siya nakita ng iba—tunay na siya lamang ang nakakita sa kanya.

Verse 50

अथ सा तं समालोक्य प्रसन्नवदनाम्बुजा । अर्पयामास तत्कण्ठे तां मालां वरवर्णिनी

Pagkaraan, nang siya’y masdan niya, ang kanyang mukhang tulad ng lotus ay nagningning sa galak. Siya, ang marikit at pinakadakila sa mga babae, ay inilagay ang kuwintas ng bulaklak sa kanyang leeg.

Verse 51

तामादाय ततो विष्णू राजरूपधरः प्रभुः । अंतर्धानमगात्सद्यस्स्वस्थानं प्रययौ किल

Pagkatapos, si Panginoong Viṣṇu na nag-anyong hari ay isinama siya. Agad siyang naglaho sa paningin at tunay na umalis patungo sa sarili niyang tahanan sa langit.

Verse 52

सर्वे राजकुमाराश्च निराशाः श्रीमतीम्प्रति । मुनिस्तु विह्वलोऽतीव बभूव मदनातुरः

Ang lahat ng mga prinsipe ay nawalan ng pag-asa kay Śrīmatī. Ngunit ang muni, labis na nabalisa, ay pinahirapan ni Kāma—ang lagnat ng pagnanasa.

Verse 53

तदा तावूचतुस्सद्यो नारदं स्वरविह्वलम् । विप्ररूपधरौ रुद्रगणौ ज्ञानविशारदौ

Noon, ang dalawang Rudra-gaṇa—dalubhasa sa banal na kaalaman at nag-anyong mga pantas na Brahmana—ay agad na nagsalita kay Nārada, na nanginginig ang tinig sa damdamin.

Verse 54

गणावूचतुः । हे नारदमुने त्वं हि वृथा मदनमोहितः । तल्लिप्सुस्स्वमुखं पश्य वानरस्येव गर्हितम्

Wika ng mga Gaṇa: “O pantas na Nārada, walang saysay kang nalilinlang ni Kāma, ang diyos ng pagnanasa. Kung hinahanap mo siya, tingnan mo ang sarili mong mukha—hamak na gaya ng mukha ng unggoy.”

Verse 55

सूत उवाच । इत्याकर्ण्य तयोर्वाक्यं नारदो विस्मितोऽभवत् । मुखं ददर्श मुकुरे शिवमायाविमोहितः

Sabi ni Sūta: Nang marinig ang mga salita ng dalawa, namangha si Nārada. Nalito dahil sa māyā ni Śiva, tumingin siya sa salamin at nakita ang sarili niyang mukha.

Verse 56

स्वमुखं वानरस्येव दृष्ट्वा चुक्रोध सत्वरम् । शापन्ददौ तयोस्तत्र गणयोर्मोहितो मुनिः

Nang makita ang sarili niyang mukha na tila mukha ng unggoy, agad nag-alab sa galit ang pantas. Nalilinlang doon mismo ng dalawang gaṇa, saka niya sila isinumpa.

Verse 57

युवां ममोपहासं वै चक्रतुर्ब्राह्मणस्य हि । भवेतां राक्षसौ विप्रवीर्यजौ वै तदाकृती

Kayong dalawa ay tunay na nangutya sa akin, isang brahmana. Samakatuwid, nawa'y maging mga rakshasa kayo—na isinilang mula sa kapangyarihan ng isang brahmana—at kunin ang anyong iyon.

Verse 58

श्रुत्वा हरगणावित्थं स्वशापं ज्ञानिसत्तमौ । न किंचिदूचतुस्तौ हि मुनिमाज्ञाय मोहितम्

Nang marinig mula sa mga tagasunod ni Shiva ang tungkol sa sarili nilang sumpa, ang dalawang pinakamarunong sa mga pantas ay hindi nagsalita ng anuman, sa pag-unawang ang pantas ay nalinlang (ng isang mas mataas na kapangyarihan).

Verse 59

स्वस्थानं जग्मतुर्विप्रा उदासीनौ शिवस्तुतिम् । चक्रतुर्मन्यमानौ वै शिवेच्छां सकलां सदा

Ang mga pantas na Brahmin na iyon ay bumalik sa kanilang sariling tahanan, nananatiling walang kinikilingan; at sila ay nag-alay ng mga himno ng papuri kay Shiva, na laging isinasaisip na ang lahat, sa kabuuan nito, ay nagaganap lamang sa kalooban ni Shiva.