मुनिप्रश्नवर्णनम् (Description of the Sages’ Questions)

Verse 1

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां प्रथमखंडे सृष्ट्युपाख्याने मुनिप्रश्नवर्णनो नाम प्रथमोऽध्यायः

Kaya nito, sa Śrī Śiva Mahāpurāṇa—sa Ikalawang bahagi, ang Rudra Saṃhitā—sa Unang Khanda, sa salaysay ng Paglikha, ito ang Unang Kabanata na pinamagatang “Paglalarawan ng mga Tanong ng mga Muni.”

Verse 2

वन्दे शिवन्तम्प्रकृतेरनादिम्प्रशान्तमेकम्पुरुषोत्तमं हि । स्वमायया कृत्स्नमिदं हि सृष्ट्वा नभोवदन्तर्बहिरास्थितो यः

Ako’y yumuyukod sa mapalad na Śiva—walang pasimula, maging bago pa ang Prakṛti, ganap na payapa, ang Nag-iisang Kataas-taasang Purusha. Sa sarili Niyang Māyā nilikha Niya ang buong sansinukob, at nananatiling nasa loob at labas ng lahat ng nilalang, gaya ng kalawakang sumasaklaw sa lahat.

Verse 3

वन्देतरस्थं निजगूढरूपं शिवंस्वतस्स्रष्टुमिदम्विचष्टे । जगन्ति नित्यम्परितो भ्रमंति यत्सन्निधौ चुम्बकलोहवत्तम्

Ako’y yumuyukod kay Śiva na nasa kabila ng lahat, na ang sariling tunay na anyo ay nakatago; sa likas Niyang kalooban, ninanais Niyang mahayag ang paglikhang ito. Ang mga daigdig ay laging umiikot sa Kanya, hinihila ng Kanyang presensya, gaya ng bakal na naaakit sa batong pang-akit.

Verse 4

व्यास उवाच । जगतः पितरं शम्भुञ्जगतो मातरं शिवाम् । तत्पुत्रश्च गणाधीशन्नत्वैतद्वर्णयामहे

Sinabi ni Vyāsa: Pagkatapos yumukod kay Śambhu—Ama ng sansinukob—kay Śivā—Ina ng sansinukob—at sa kanilang anak na si Gaṇādhiśa, Panginoon ng mga Gaṇa, ilalarawan na namin ngayon ang banal na salaysay na ito.

Verse 5

एकदा मुनयस्सर्वे नैमिषारण्य वासिनः । पप्रच्छुर्वरया भक्त्या सूतन्ते शौनकादयः

Noong minsan, ang lahat ng mga muni na naninirahan sa Naimiṣāraṇya—si Śaunaka at ang iba pa—ay nagtanong sa iyo, O Sūta, nang may dakilang bhakti at debosyon.

Verse 6

ऋषय ऊचुः । विद्येश्वरसंहितायाः श्रुता सा सत्कथा शुभा । साध्यसाधनखंडा ख्या रम्याद्या भक्तवत्सला

Wika ng mga rishi: “Narinig na namin ang mapalad at banal na salaysay ng Vidyeśvara-saṃhitā, na tanyag bilang bahagi tungkol sa layuning espirituwal at sa mga paraan upang makamit ito. Kaaya-aya ito mula pa sa simula at mahabaging mapag-aruga sa mga deboto.”

Verse 7

सूत सूत महाभाग चिरञ्जीव सुखी भव । यच्छ्रावयसि नस्तात शांकरीं परमां कथाम्

O Sūta, O pinagpalang dakila—mabuhay ka nang matagal at manatiling masaya, mahal na anak, sapagkat ipinadidinig mo sa amin ang kataas-taasang banal na salaysay na Śaiva (Śāṅkarī).

Verse 8

पिबन्तस्त्वन्मुखाम्भोजच्युतं ज्ञानामृतम्वयम् । अवितृप्ताः पुनः किंचित्प्रष्टुमिच्छामहेऽनघ

Iniiniinom namin ang nektar ng kaalaman na dumadaloy mula sa lotus ng iyong bibig; gayunma’y hindi pa rin kami nasisiyahan. O walang-dungis, nais pa naming magtanong ng kaunti pa.

Verse 9

व्यासप्रसादात्सर्वज्ञो प्राप्तोऽसि कृतकृत्यताम् । नाज्ञातम्विद्यते किंचिद्भूतं भब्यं भवच्च यत्

Sa biyaya ni Vyāsa, ikaw ay naging ganap na nakaaalam at naabot ang kalagayan ng taong natupad na ang layon. Para sa iyo, walang nananatiling di-alam—maging yaong nagdaan, darating, o naririto ngayon.

Verse 10

गुरोर्व्यासस्य सद्भक्त्या समासाद्य कृपां पराम् । सर्वं ज्ञातं विशेषेण सर्वं सार्थं कृतं जनुः

Sa tapat na debosyon sa Gurong si Vyāsa, at sa pag-abot sa kanyang kataas-taasang biyaya, ang lahat ay naunawaan nang natatangi at tiyak; at ang pagsilang na ito bilang tao ay naging ganap na makahulugan.

Verse 11

इदानीं कथय प्राज्ञ शिवरूपमनुत्तमम् । दिव्यानि वै चरित्राणि शिवयोरप्यशेषतः

Ngayon, O marunong, ilarawan ang walang kapantay na anyo ni Panginoong Śiva; at isalaysay rin nang buo ang mga banal na gawa ng dalawa—Śiva at ang Kanyang Śakti—na walang iniiwan.

Verse 12

अगुणो गुणतां याति कथं लोके महेश्वरः । शिवतत्त्वं वयं सर्वे न जानीमो विचारतः

Paano nga ba si Maheśvara, na tunay na lampas sa lahat ng guṇa, ay sinasambit sa mundong ito na may mga katangian? Kami, sa pagninilay, ay hindi pa ganap na nauunawaan ang tattva ni Śiva.

Verse 13

सृष्टेः पूर्वं कथं शंभुस्स्वरूपेणावतिष्ठते । सृष्टिमध्ये स हि कथं क्रीडन्संवर्त्तते प्रभुः

Bago magsimula ang paglikha, paano nananatili si Śambhu sa Kanyang sariling anyo (svarūpa)? At sa gitna ng paglikha, paano ang Panginoon na iyon—na naglalaro sa banal na līlā—ay nagdudulot din ng pagkalusaw o pagwawakas (saṃvarta)?

Verse 14

तदन्ते च कथन्देवस्स तिष्ठति महेश्वरः । कथम्प्रसन्नतां याति शंकरो लोकशंकरः

At sa wakas, paano nananatili ang Diyos na iyon—si Mahādeva, ang Dakilang Panginoon? At paano si Śaṅkara, ang tagapagpala ng mga daigdig, ay nagiging mapagpala at mahabagin sa mga nilalang?

Verse 15

स प्रसन्नो महेशानः किं प्रयच्छति सत्फलम् । स्वभक्तेभ्यः परेभ्यश्च तत्सर्वं कथयस्व नः

Kapag nalulugod si Maheśāna (Panginoong Śiva), anong tunay at mapalad na bunga ang Kanyang ipinagkakaloob—sa Kanyang mga deboto at maging sa iba pa? Isalaysay mo sa amin ang lahat ng iyon.

Verse 16

सद्यः प्रसन्नो भगवान्भवतीत्यनुशश्रुम । भक्तप्रयासं स महान्न पश्यति दयापरः

Narinig namin na ang Mapalad na Panginoong Bhava (Śiva) ay agad na nalulugod kapag ang tao’y lumalapit sa Kanya nang may debosyon. Ang Dakilang Isa, laging puspos ng habag, ay hindi man lamang binibilang ang pagod at hirap ng deboto.

Verse 17

ब्रह्माविष्णुर्महेशश्च त्रयो देवाश्शिवांगजाः । महेशस्तत्र पूर्णांशस्स्वयमेव शिवोऽपरः

Si Brahmā, Viṣṇu, at Maheśa—ang tatlong diyos na ito ay isinilang mula sa mismong pagkatao ni Śiva. Ngunit sa kanila, si Maheśa ang ganap na pagpapakita; tunay, Siya mismo si Śiva, hindi naiiba sa Kanya.

Verse 18

तस्याविर्भावमाख्याहि चरितानि विशेषतः । उमाविर्भावमाख्याहि तद्विवाहं तथा प्रभो

“O Panginoon, isalaysay nang masinsin ang Kanyang banal na pagpapakita at ang Kanyang mga sagradong gawa. Ilarawan din ang pagpapakita ni Umā, at gayundin ang salaysay ng kanilang kasal, O Prabhu.”

Verse 19

तद्गार्हस्थ्यं विशेषेण तथा लीलाः परा अपि । एतत्सर्वं तदन्यच्च कथनीयं त्वयाऽनघ

Ipaliwanag nang lalo ang Kanyang buhay bilang maybahay, at gayundin ang Kanyang mga banal na lila na lampas sa karaniwan. O walang dungis, ang lahat ng ito—at ang iba pang kaugnay nito—ay nararapat mong isalaysay.

Verse 20

व्यास उवाच । इति पृष्टस्तदा तैस्तु सूतो हर्षसमन्वितः । स्मृत्वा शंभुपदांभोजम्प्रत्युवाच मुनीश्वरान्

Sinabi ni Vyāsa: Nang tanungin nila nang gayon, si Sūta, na puspos ng galak, ay inalaala ang mga paang tulad-loto ni Śambhu (Śiva) at saka sumagot sa mga dakilang pantas na iyon.

Verse 21

सूत उवाच । सम्यक्पृष्टं भवद्भिश्च धन्या यूयं मुनीश्वराः । सदाशिवकथायां वो यज्जाता नैष्ठिकी मतिः

Wika ni Sūta: “Tunay na wasto ang inyong tanong; mapalad kayo, O mga dakilang pantas, sapagkat sa inyo ay sumibol ang matatag at iisang layong pagnanais para sa banal na salaysay ni Sadāśiva.”

Verse 22

सदाशिवकथाप्रश्नः पुरुषांस्त्रीन्पुनाति हि । वक्तारं पृच्छकं श्रोतॄञ्जाह्नवीसलिलं यथा

Tunay nga, ang pagtatanong tungkol sa banal na salaysay ni Sadāśiva ay nagpapadalisay sa tatlong uri ng tao—lalaki man o babae: ang nagsasalita, ang nagtatanong, at ang mga nakikinig—gaya ng tubig ng Jāhnavī (Gaṅgā) na naglilinis.

Verse 23

शंभोर्गुणानुवादात्को विरज्येत पुमान्द्विजाः । विना पशुघ्नं त्रिविधजनानन्दकरात्सदा

O mga dalawang-ulit na isinilang, sino ang tatalikod sa pagsasalaysay ng mga kabutihan ni Śambhu? Sapagkat bukod kay Paśughna—ang Pumupuksa sa gapos ng pagka-hayop, na laging nagbibigay-galak sa tatlong uri ng nilalang—wala nang iba na makapagkakaloob ng gayong ligaya sa lahat ng panahon.

Verse 24

गीयमानो वितृष्णैश्च भवरोगौषधोऽपि हि । मनःश्रोत्राभिरामश्च यत्तस्सर्वार्थदस्स वै

Kapag inaawit ng mga walang pagnanasa, ito’y tunay na nagiging gamot sa sakit ng pag-iral sa sanlibutan (saṃsāra). Sapagkat nakalulugod sa isip at sa pandinig, ito nga’y nagkakaloob ng lahat ng marapat na layunin ng buhay.

Verse 25

कथयामि यथाबुद्धि भवत्प्रश्नानुसारतः । शिवलीलां प्रयत्नेन द्विजास्तां शृणुतादरात्

Isasalaysay ko, ayon sa abot ng aking pag-unawa at ayon sa inyong mga tanong, ang banal na līlā ni Śiva. Kaya, O mga pantas na dwija, makinig kayo nang masikap at may taimtim na paggalang.

Verse 26

भवद्भिः पृच्छ्यते यद्वत्तत्तथा नारदेन वै । पृष्टं पित्रे प्रेरितेन हरिणा शिवरूपिणा

Kung paanong nagtatanong kayo ngayon, gayon din si Nārada ay tunay na nagtanong—sa udyok ng kanyang ama—kay Hari na nag-anyong Śiva.

Verse 27

ब्रह्मा श्रुत्वा सुतवचश्शिवभक्तः प्रसन्नधीः । जगौ शिवयशः प्रीत्या हर्षयन्मुनिसत्तमम्

Nang marinig ni Brahmā ang mga salita ng kanyang anak, siya—isang deboto ni Śiva na payapa ang isip—ay umawit nang may mapagmahal na galak ng kaluwalhatian ng Panginoong Śiva, at sa gayon ay pinasaya ang pinakadakilang pantas.

Verse 28

व्यास । सूतोक्तमिति तद्वाक्यमाकर्ण्य द्विजसत्तमाः । पप्रच्छुस्तत्सुसंवादं कुतूहलसमन्विताः

Sinabi ni Vyāsa: Nang marinig ang mga salitang ipinakilalang mula kay Sūta, ang pinakamahuhusay sa mga dwija na pantas—punô ng masidhing pag-uusisa—ay nagtanong pa sa kanya, upang maipaliwanag ang dakila at mapalad na pag-uusap na iyon.

Verse 29

ऋषय ऊचुः । सूत सूत महाभाग शैवोत्तम महामते । श्रुत्वा तव वचो रम्यं चेतो नस्सकुतूहलम्

Wika ng mga pantas: “O Sūta, O Sūta, mapalad na dakila; ikaw ang pinakadakila sa mga deboto ni Śiva, O may malawak na karunungan! Nang marinig namin ang iyong kaaya-ayang pananalita, napuno ang aming puso ng masidhing pagnanais na makaalam pa.”

Verse 30

कदा बभूव सुखकृद्विधिनारदयोर्महान् । संवादो यत्र गिरिशसु लीला भवमोचिनी

Kailan naganap ang dakilang pag-uusap na nagbibigay-galak sa pagitan ni Vidhi (Brahmā) at ni Nārada—yaong pinagsalitaan ng mapagpalayang līlā ni Girīśa (Panginoong Śiva), ang Panginoon ng Bundok?

Verse 31

विधिनारदसंवादपूर्वकं शांकरं यशः । ब्रूहि नस्तात तत्प्रीत्या तत्तत्प्रश्नानुसारतः

O minamahal, isalaysay mo sa amin—dahil sa pag-ibig—ang kaluwalhatian ni Śaṅkara, gaya ng naipahayag sa pag-uusap nina Brahmā (ang Tagapag-ayos) at Nārada, at sagutin ang bawat bagay ayon sa aming mga tanong.

Verse 32

इत्याकर्ण्य वचस्तेषां मुनीनां भावितात्मनाम् । सूतः प्रोवाच सुप्रीतस्तत्संवादानुसारतः

Pagkarinig sa mga salita ng mga pantas—na may disiplinado at mapagnilay na kaluluwa—si Sūta, na lubhang nagalak, ay nagsalita ayon sa daloy ng gayong pag-uusap.