सतीदेव्याः योगमार्गेण देहत्यागः — Satī’s Yogic Abandonment of the Body

Verse 1

नारद उवाच । मौनीभूता यदा सासीत्सती शंकरवल्लभा । चरित्रं किमभूत्तत्र विधे तद्वद चादरात्

Wika ni Nārada: “Nang si Satī, ang minamahal ni Śaṅkara, ay nanahimik, ano ang naganap doon? O Tagapag-ayos (Brahmā), isalaysay mo ang pangyayaring iyon nang may paggalang at pag-iingat.”

Verse 2

ब्रह्मोवाच । मौनीभूता सती देवी स्मृत्वा स्वपतिमादरात । क्षितावुदीच्यां सहसा निषसाद प्रशांतधीः

Sabi ni Brahmā: “Sa paggunita niya sa sariling asawa, si Śiva, nang may paggalang, ang Diyosa Satī ay nanahimik; at taglay ang payapang diwa, bigla siyang umupo sa lupa, nakaharap sa hilaga.”

Verse 3

जलमाचम्य विधिवत् संवृता वाससा शुचिः । दृङ्निमील्य पतिं स्मृत्वा योगमार्गं समाविशत्

Matapos sumimsim ng tubig ayon sa wastong ritwal at manatiling dalisay, nakabalot nang marangal sa kanyang kasuotan, ipinikit niya ang mga mata. Inalaala niya ang kanyang Panginoon—si Śiva—bilang asawa; at si Satī ay pumasok sa landas ng Yoga.

Verse 4

कृत्वासमानावनिलौ प्राणापानौ सितानना । उत्थाप्योदानमथ च यत्नात्सा नाभिचक्रतः

Pagkaraan, ang makinis ang mukha na si Satī ay pinantay ang dalawang hininga ng buhay—prāṇa at apāna—upang maging samāna; at sa masusing pagsisikap, itinaas niya ang udāna-vāyu mula sa sentro ng pusod, sa kanyang panloob na gawaing yogiko.

Verse 5

हृदि स्थाप्योरसि धिया स्थितं कंठाद्भ्रुवोस्सती । अनिंदितानयन्मध्यं शंकरप्राणवल्लभा

Si Satī—walang kapintasan at minamahal ni Śaṅkara na parang mismong hininga—ay itinatag ang isip sa puso; saka inangat ang panloob na kamalayan sa dibdib, mula roon sa lalamunan, at sa huli sa pagitan ng dalawang kilay.

Verse 6

एवं स्वदेहं सहसा दक्षकोपाज्जिहासती । दग्धे गात्रे वायुशुचिर्धारणं योगमार्गतः

Kaya si Satī, sa galit kay Dakṣa, ay nagnasang agad iwan ang sarili niyang katawan. Matapos linisin ang sarili sa pamamagitan ng disiplinadong paghinga, pumasok siya sa samādhi sa landas ng Yoga, upang ang kanyang mga sangkap ay masunog sa panloob na apoy.

Verse 7

ततस्स्वभर्तुश्चरणं चिंतयंती न चापरम् । अपश्यत्सा सती तत्र योगमार्गनिविष्टधीः

Pagkaraan, si Satī ay nagmuni-muni lamang sa mga paa ng sarili niyang Panginoon at wala nang iba. Sa isip na matatag na nakalubog sa landas ng Yoga, nasilayan niya Siya roon.

Verse 8

हतकल्मषतद्देहः प्रापतच्च तदग्निना । भस्मसादभवत्सद्यो मुनिश्रेष्ठ तदिच्छया

Ang katawang iyon, na napawi na ang lahat ng dungis, ay nahulog sa apoy na iyon; at agad na naging abo—O pinakadakila sa mga muni—sa mismong kalooban niya.

Verse 9

तत्पश्यतां च खे भूमौ वादोऽभूत्सुमहांस्तदा । हाहेति सोद्भुतश्चित्रस्सुरादीनां भयावहः

Habang sila’y nakatingin, noon din ay sumiklab ang napakalakas na kaguluhan—sa langit at sa lupa. Isang kamangha-mangha at nakapanghihilakbot na sigaw na “Hā! Hā!” ang umalingawngaw, na nagdulot ng takot sa mga diyos at sa iba pang nilalang.

Verse 10

हं प्रिया परा शंभोर्देवी दैवतमस्य हि । अहादसून् सती केन सुदुष्टेन प्रकोपिता

“Ako ang kataas-taasang minamahal ni Śambhu, ang Diyosa—tunay na kabanalan ng mga diyos. Sinong lubhang masamang nilalang ang nagpagalit kay Satī upang iwan niya ang kanyang buhay?”

Verse 11

अहो त्वनात्म्यं सुमहदस्य दक्षस्य पश्यत । चराचरं प्रजा यस्य यत्पुत्रस्य प्रजापतेः

Ay, masdan ang napakalaking kawalang-karapat-dapat at kakulangan ng tunay na pag-unawa ni Dakṣa! Mula sa kanya lumitaw ang lahing gumagalaw at di-gumagalaw, sapagkat siya’y anak ni Prajāpati—ngunit gayon pa man, nalugmok siya sa matinding pagkalito.

Verse 12

अहोद्य द्विमनाऽभूत्सा सती देवी मनस्विनी । वृषध्वजप्रियाऽभीक्ष्णं मानयोग्या सतां सदा

Ay, nang araw na iyon, si Satī Devī, ang diyosang matatag ang loob, ay naging hati sa dalawang pasya. Bagaman laging minamahal ni Vṛṣadhvaja (Śiva), siya’y palaging karapat-dapat sa dangal at paggalang sa mga banal.

Verse 13

सोयं दुर्मर्षहृदयो ब्रह्मधृक् स प्रजापतिः । महतीमपकीर्तिं हि प्राप्स्यति त्वखिले भवे

Ang Prajāpati na si Dakṣa na ito, na may pusong di-matiis at may poot laban kay Brahmā, ay tiyak na magtatamo ng malaking kahihiyan sa buong sanlibutan.

Verse 14

यत्स्वांगजां सुतां शंभुद्विट् न्यषे धत्समुद्यताम् । महानरकभोगी स मृतये नोऽपराधतः

Sapagkat itinakwil mo ang sarili mong anak na babae—isinilang mula sa iyong katawan—na may debosyon at buong loob na nakatuon kay Śiva, ang napopoot kay Śambhu ay magdurusa sa mga pahirap ng dakilang impiyerno; ang kanyang kamatayan ay dahil lamang sa kanyang pagkakasala laban sa Panginoon.

Verse 15

वदत्येवं जने सत्या दृष्ट्वाऽसुत्यागमद्भुतम् । द्रुतं तत्पार्षदाः क्रोधादुदतिष्ठन्नुदायुधाः

Habang sinasabi ni Satī ang gayon sa harap ng mga tao, at nasaksihan ang kamangha-manghang pag-aalay ng buhay na iyon, ang mga gaṇa na tagapaglingkod ni Śiva ay agad na tumindig sa galit, tangan ang mga sandata.

Verse 16

द्वारि स्थिता गणास्सर्वे रसायुतमिता रुषा । शंकरस्य प्रभोस्ते वाऽकुध्यन्नतिमहाबलाः

Nakatayo sa may pintuan, ang lahat ng makapangyarihang Gaṇa—ginising at pinasiklab ng galit—ay nagngitngit, sapagkat sila ang napakalalakas na tagapaglingkod ni Panginoong Śaṅkara, ang kanilang Guro.

Verse 17

हाहाकारमकुर्वंस्ते धिक्धिक् न इति वादिनः । उच्चैस्सर्वेऽसकृद्वीरःश्शंकरस्य गणाधिपाः

Ang mga bayaning pinuno ng mga gaṇa ni Śaṅkara ay paulit-ulit na nagtaas ng malakas na sigaw: “hā hā!” at muli’t muling sumigaw, “Ay! Ay! Kahihiyan! Kahihiyan—hindi, hindi ito dapat mangyari!”

Verse 18

हाहाकारेण महता व्याप्त मासीद्दिगन्तरम् । सर्वे प्रापन् भयं देवा मुनयोन्येपि ते स्थिताः

Sa malakas na panaghoy na “hā hā!”, napuno ang buong kalawakan ng mga dako. Sinakmal ng takot ang mga diyos, at ang mga muni at iba pang naroon ay nakatayo ring nanginginig.

Verse 19

गणास्संमंत्र्य ते सर्वेऽभूवन् क्रुद्धा उदायुधाः । कुर्वन्तः प्रलयं वाद्यशस्त्रैर्व्याप्तं दिगंतरम्

Pagkaraang magpulong, ang lahat ng Gaṇa ay nagngitngit, itinaas ang mga sandata. Na wari’y nagbabadya ng pralaya, pinuno nila ang mga abot-tanaw sa lahat ng dako ng ugong ng tambol-digma at kislap ng mga armas.

Verse 20

शस्त्रैरघ्नन्निजांगानि केचित्तत्र शुचाकुलाः । शिरोमुखानि देवर्षे सुतीक्ष्णैः प्राणनाशिभिः

O banal na pantas, doon—sa tindi ng pighati—ang ilan ay sinugatan ang kanilang sariling mga paa't kamay gamit ang mga sandata; at sa pamamagitan ng napakatatalas at nakamamatay na mga talim, sinugatan din nila ang kanilang mga ulo at mukha.

Verse 21

इत्थं ते विलयं प्राप्ता दाक्षायण्या समं तदा । गणायुते द्वे च तदा तदद्भुतमिवाभवत्

Kaya nito, sa mismong sandaling iyon ay nagwakas sila kasama ng anak na babae ni Dakṣa (Satī). Pagkaraan, dalawang myriada ng mga gaṇa ni Śiva ang napuksa rin, at ang pangyayaring iyon ay wari’y tunay na kagila-gilalas at nakapanghihilakbot pagmasdan.

Verse 22

गणा नाशाऽवशिष्टा ये शंकरस्य महात्मनः । दक्षं तं क्रोधितं हन्तुं मुदा तिष्ठन्नुदायुधाः

Ang mga gaṇa ng dakilang-loob na Śaṅkara na nalabi matapos ang pagkapuksa ay tumindig doon na may galak, nakataas ang mga sandata, at naglalayong patayin si Dakṣa na nag-aalab sa poot.

Verse 23

तेषामापततां वेगं निशम्य भगवान् भृगुः । यज्ञघ्नघ्नेन यजुषा दक्षिणाग्नौ जुहोन्मुने

Nang marinig ang mabilis na pagsalakay ng mga umaatake, ang kagalang-galang na pantas na si Bhṛgu, O pantas, ay naghandog ng mga alay sa timog na apoy ng yajña, gamit ang pormulang Yajus na pumupuksa sa mga pumupuksa sa sakripisyo.

Verse 24

हूयमाने च भृगुणा समुत्पेतुर्महासुराः । ऋभवो नाम प्रबलवीरास्तत्र सहस्रशः

Habang ipinagpapatuloy ni Bhṛgu ang pag-aalay at pagtawag sa ritwal, sumilang ang mga makapangyarihang Asura—libu-libo ang bilang—mga matitibay na mandirigmang tinatawag na Ṛbhava.

Verse 25

तैरलातायुधैस्तत्र प्रमथानां मुनीश्वर । अभूद्युद्धं सुविकटं शृण्वतां रोमहर्षणम्

O pinakadakila sa mga pantas, doon ay sumiklab ang isang lubhang kakila-kilabot na labanan laban sa mga Pramatha, habang tangan nila ang naglalagablab na mga sulo bilang sandata—nakapanghihilakbot na kahit marinig lamang ay nagpapatindig ng balahibo.

Verse 26

ऋभुभिस्तैर्महावीरैर्हन्यमानास्समन्ततः । अयत्नयानाः प्रमथा उशद्भिर्ब्रह्मतेजसा

Tinamaan mula sa lahat ng panig ng mga dakilang bayani, ang mga Pramatha—nawalan ng dating ginhawa—ay napilitang malugmok sa paghihirap, nililiyab sa nag-aalab na ningning na tulad ng tejas ni Brahmā (ng kanilang mga kalaban).

Verse 27

एवं शिवगणास्ते वै हता विद्राविता द्रुतम् । शिवेच्छया महाशक्त्या तदद्भुतमिवाऽभवत्

Kaya nito, ang mga pangkat ni Śiva ay mabilis na napaslang at nagkawatak-watak. Sa sariling kalooban ni Śiva, sa pamamagitan ng Kanyang dakilang banal na Kapangyarihan, ang pangyayaring iyon ay nagmistulang lubhang kamangha-mangha.

Verse 28

तद्दृष्ट्वा ऋषयो देवाश्शक्राद्यास्समरुद्गणाः । विश्वेश्विनौ लोकपालास्तूष्णीं भूतास्तदाऽभवन्

Nang makita iyon, ang mga rishi at mga diyos—si Indra at ang iba pa—kasama ang mga pangkat ng Marut, ang mga Viśvedeva at ang mga tagapangalaga ng mga daigdig, ay napatahimik noon.

Verse 29

केचिद्विष्णुं प्रभुं तत्र प्रार्थयन्तस्समन्ततः । उद्विग्ना मन्त्रयंतश्च विप्राभावं मुहुर्मुहुः

Doon, may ilan sa kanila mula sa lahat ng panig ang nagsimulang manikluhod at manalangin kay Panginoong Viṣṇu, ang dakilang tagapagtanggol. Sa pagkabalisa at pagkagulo ng loob, paulit-ulit silang nagsangguniang tungkol sa pagkawala ng mga brāhmaṇa.

Verse 30

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां द्वितीये सतीखण्डे सत्युपाख्याने सतीदेहत्यागोपद्रववर्णनं नाम त्रिंशोऽध्यायः

Sa gayon nagtatapos ang ikatatlumpung kabanata, na pinamagatang “Paglalarawan ng pagyanig matapos iwan ni Satī ang kaniyang katawan,” sa Satī-khaṇḍa (ikalawang bahagi) ng Rudra-saṃhitā (ikalawang kalipunan) ng Śrī Śiva Mahāpurāṇa, sa salaysay tungkol kay Satī.

Verse 31

एवंभूतस्तदा यज्ञो विघ्नो जातो दुरात्मनः । ब्रह्मबंधोश्च दक्षस्य शंकरद्रोहिणो मुने

O pantas, noon ang paghahandog ay nagulo at nasadlak sa kaguluhan; sumibol ang hadlang dahil kay Dakṣa na masama ang loob—isang “kamag-anak ni Brahmā” lamang—na naging taksil at lumapastangan kay Śaṅkara.