Adhyaya 29
Rudra SamhitaSati KhandaAdhyaya 2964 Verses

दक्षयज्ञे सत्या अपमानबोधः — Satī Encounters Disrespect at Dakṣa’s Sacrifice

Sa Adhyaya 29, dumating si Satī sa dakilang yajña ni Dakṣa na dinaluhan ng mga deva, asura, at mga ṛṣi. Namalas niya ang karangyaan ng pook-handog at ang nagkakatipong pamayanang banal. Sa may pasukan, bumaba siya sa sasakyan at mabilis na pumasok, ngunit hindi pantay ang pagtanggap: ang kanyang ina na si Asiknī at mga kapatid na babae ay nagbigay ng nararapat na paggalang, samantalang si Dakṣa ay sadyang nagkait ng paggalang, at ang iba—nalilito sa māyā ni Śiva o napipigil ng takot—ay nanatiling tahimik. Bagaman nagbigay-pugay si Satī sa mga magulang, nasaktan siya nang makita ang mas malalim na paglapastangan: naipamahagi na ang mga bahagi ng handog sa mga diyos, ngunit walang inilaan para kay Śiva. Ito ang naging sentrong aral at usaping etikal ng kabanata. Nag-alab ang galit ni Satī at mariin niyang tinanong si Dakṣa: bakit hindi inanyayahan si Śambhu, ang nagpapadalisay sa buong sansinukob na gumagalaw at di-gumagalaw? Ipinahayag niya ang teolohiyang ritwal ng Śaiva: si Śiva ang pinakadakilang nakaaalam ng yajña, ng mga sangkap nito, ng dakṣiṇā, at ng tunay na tagaganap; kaya ang sakripisyong wala Siya ay likas na may kapintasan. Ipinapakita ng kabanata na ang yajña ay hindi lamang pagtitipong panlipunan kundi pagsubok ng espirituwal na pagiging-makatarungan; guguho ang karangyaan ng ritwal kapag naputol sa pagkilala sa kataas-taasang prinsipyo ng Diyos.

Shlokas

Verse 1

ब्रह्मोवाच । दाक्षायणी गता तत्र तत्र यज्ञो महाप्रभः । सुरासुरमुनीन्द्रादिकुतूहलसमन्वितः

Sinabi ni Brahma: Si Dakshayani (Sati) ay pumunta roon; at doon ay nagaganap ang dakila at maringal na ritwal ng pagsasakripisyo, na dinaluhan ng mga diyos, asura, at mga pangunahing pantas at iba pa.

Verse 2

स्वपितुर्भवनं तत्र नानाश्चर्यसमन्वितम् । ददर्श सुप्रभं चारु सुरर्षिगण संयुतम्

Doon ay nakita niya ang mansiyon ng kanyang ama—puno ng maraming kababalaghan—nagniningning sa karangyaan at kagandahan, at dinaluhan ng mga hukbo ng mga diyos at banal na tagakita.

Verse 3

द्वारि स्थिता तदा देवी ह्यवरुह्य निजासनात् । नन्दिनोऽभ्यंतरं शीघ्रमेकैवागच्छदध्वरम्

Noon, ang Diyosa na nakatayo sa may pintuan ay bumaba mula sa sarili niyang luklukan at, mag-isa, dagling pumasok sa loob ng bakuran ni Nandin—ang banal na pook ng ritwal na yajña.

Verse 4

आगतां च सतीं दृष्ट्वाऽसिक्नी माता यशस्विनी । अकरोदादरं तस्या भगिन्यश्च यथोचितम्

Nang makita si Satī na dumarating, ang marangal niyang ina na si Asiknī ay nagpakita ng nararapat na paggalang at mapagmahal na pag-aaruga; gayundin ang mga kapatid niyang babae ay tumanggap sa kanya nang angkop.

Verse 5

नाकरोदादरं दक्षो दृष्ट्वा तामपि किंचन । नान्योपि तद्भयात्तत्र शिवमायाविमोहितः

Kahit makita siya, si Daksha ay hindi nagpakita ni katiting na paggalang. At wala ring sinuman doon ang nangahas na parangalan siya, sapagkat takot sila kay Daksha—sa sandaling iyon ay nalinlang sila ng māyā ni Śiva.

Verse 6

अथ सा मातरं देवी पितरं च सती मुने । अनमद्विस्मितात्यंतं सर्वलोक पराभवात्

Pagkaraan, O muni, yumukod si Diyosa Satī sa kanyang ina at sa kanyang ama. Ngunit dahil sa matinding paghamak sa mga daigdig, nanatili siyang lubhang namangha at hindi mapayapa ang kalooban.

Verse 7

भागानपश्यद्देवानां हर्यादीनां तदध्वरे । न शंभुभागमकरोत् क्रोधं दुर्विषहं सती

Nakita ni Satī na sa handog na iyon, tinatanggap ng mga deva—si Hari at ang iba pa—ang kani-kanilang bahagi; ngunit walang bahaging inilaan para kay Śambhu. Sa pagkakita sa paglapastangan sa Panginoon, sinakmal si Satī ng galit na di-matiis.

Verse 8

सत्युवाच । तदा दक्षं दहन्तीव रुषा पूर्णा सती भृशम् । क्रूरदृष्ट्या विलोक्यैव सर्वानप्यपमानिता

Wika ni Satī: Noon, si Satī na puspos ng matinding poot ay tumitig kay Dakṣa na wari’y susunugin niya. Sa mabangis na titig—dahil siya’y inalipusta—tiningnan din niya ang lahat ng naroon.

Verse 9

सत्युवाच । अनाहूतस्त्वया कस्माच्छंभुः परमशोभनः । येन पूतमिदं विश्वं समग्रं सचराचरम्

Wika ni Satī: “Bakit hindi mo inanyayahan si Śambhu—ang lubhang maningning? Siya ang nagpapabanal at nagpapadalisay sa buong sansinukob na ito, sa lahat ng gumagalaw at di-gumagalaw.”

Verse 10

यज्ञो यज्ञविदां श्रेष्ठो यज्ञांगो यज्ञदक्षिणः । यज्ञकर्ता च यश्शंभुस्तं विना च कथं मखः

Siya ang Yajña—ang pinakamataas na layon ng mga nakaaalam ng paghahandog. Siya ang mismong sangkap ng yajña at ang dakṣiṇā, ang banal na handog na kabayaran. Siya lamang, si Śambhu, ang tagaganap ng paghahandog. Kung wala Siya, paano magaganap ang makha, ang ritwal na alay?

Verse 11

यस्य स्मरणमात्रेण सर्वं पूतं भवत्यहो । विना तेन कृतं सर्वमपवित्रं भविष्यति

Ah! Sa pag-alaala lamang sa Kanya, ang lahat ay nagiging dalisay. Ngunit ang anumang gawin nang wala Siya ay magiging lubos na marumi at di-banal.

Verse 12

द्रव्यमंत्रादिकं सर्वं हव्यं कव्यं च यन्मयम् । शंभुना हि विना तेन कथं यज्ञः प्रवर्तितः

Ang lahat ng sangkap ng ritwal, ang mga mantra at kaugnay na gawi—maging ang bawat handog para sa mga deva (havya) at para sa mga ninuno (kavya)—ay pinupuspos ng Kanya. Kaya kung wala si Śambhu (Śiva), paano maisasagawa at mapananatili nang wasto ang yajña?

Verse 13

किं शिवं सुरसामान्यं मत्याकार्षीरनादरम् । भ्रष्टबुद्धिर्भवानद्य जातोसि जनकाधम

Bakit mo nilapastangan si Śiva—na higit sa karaniwang mga deva—sa pag-aakalang Siya’y tulad lamang ng iba? Ngayon gumuho ang iyong pag-unawa; naging kahihiyan ka sa hanay ng mga ama.

Verse 14

विष्णुब्रह्मादयो देवा यं संसेव्य महेश्वरम् । प्राप्ताः स्वपदवीं सर्वे तं न जानासि रे हरम्

Si Viṣṇu, si Brahmā, at ang iba pang mga deva, sa tapat na paglilingkod kay Maheśvara, ay nakamtan ang kani-kanilang dakilang kalagayan. Ngunit hindi mo Siya nakikilala—si Hara, ang Panginoong nag-aalis ng lahat ng gapos.

Verse 15

एते कथं समायाता विष्णुब्रह्मादयस्सुराः । तव यज्ञे विना शंभुं स्वप्रभुं मुनयस्तथा

Paano naparito sa iyong yajña ang mga diyos na ito—si Viṣṇu, si Brahmā, at ang iba pa? At paano rin nakarating ang mga muni sa iyong handog kung wala si Śambhu, ang sarili nilang Panginoon?

Verse 16

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा परमेशानी विष्ण्वादीन्सकलान् प्रति । पृथक्पृथगवोचत्सा भर्त्सयंती भवात्मिका

Sinabi ni Brahmā: Pagkasabi nito, si Parameśānī (Satī), ang mismong anyo ni Bhavā—ang Banal na Ina—ay saka kinausap sina Viṣṇu at ang iba pang mga diyos, isa-isa, na may pagsaway.

Verse 17

सत्युवाच । हे विष्णो त्वं महादेवं किं न जानासि तत्त्वतः । सगुणं निर्गुणं चापि श्रुतयो यं वदंति ह

Sinabi ni Satī: “O Viṣṇu, hindi mo ba tunay na nalalaman si Mahādeva ayon sa Kanyang tunay na prinsipyo? Ipinahahayag ng mga Veda na Siya’y kapwa saguṇa (may mga katangian) at nirguṇa (lampas sa lahat ng katangian).”

Verse 18

यद्यपि त्वां करं दत्त्वा बहुवारं महेश्वरः । अशिक्षयत्पुरा शाल्वप्रमुखाकृतिभिर्हरे

O Hari (Viṣṇu), bagaman si Maheśvara ay paulit-ulit kang hinawakan sa kamay at tinuruan noong una—sa pag-aanyong tulad ni Śālva at iba pa—gayunman, naganap pa rin ang ganitong kalagayan ngayon.

Verse 19

तदपि ज्ञानमायातं न ते चेतसि दुर्मते । भागार्थी दक्षयज्ञेस्मिन् शिवं स्वस्वामिनं विना

Kahit ang pagkaunawang iyon ay hindi pa rin pumapasok sa iyong isipan, O masamang-loob. Sa paghahandog ni Dakṣa na ito, humihingi ka ng bahagi habang itinatakwil si Śiva—ang sarili mong Panginoon at tunay na Guro.

Verse 20

पुरा पंचमुखो भूत्वा गर्वितोऽसि सदाशिवम् । कृतश्चतुर्मुखस्तेन विस्मृतोसि तदद्भुतम्

Noon, nag-anyong may limang mukha ka at nagmataas sa harap ni Sadāśiva. Kaya ginawa ka Niya na apat ang mukha—ngunit nalimutan mo ang kahanga-hangang gawaing iyon.

Verse 21

इन्द्र त्वं किं न जानासि महादेवस्य विक्रमम् । भस्मी कृतः पविस्ते हि हरेण क्रूरकर्मणा

O Indra, hindi mo ba nalalaman ang makapangyarihang lakas ni Mahādeva? Tunay, ang iyong Vajra (kulog na sandata) ay ginawang abo ni Hara, sa Kanyang gawang mabagsik at di-mapipigil.

Verse 22

हे सुराः किन्न जानीथ महादेवस्य विक्रमम् । अत्रे वसिष्ठ मुनयो युष्माभिः किं कृतं त्विह

O mga diyos, hindi ba ninyo nalalaman ang makapangyarihang lakas ni Mahādeva? O mga pantas na sina Atri at Vasiṣṭha—ano nga ba ang ginawa ninyo rito?

Verse 23

भिक्षाटनं च कृतवान् पुरा दारुवने विभुः । शप्तो यद्भिक्षुको रुद्रो भवद्भिर्मुनिभिस्तदा

Noong una, ang Panginoong sumasaklaw sa lahat ay nagsagawa ng banal na lila ng paglalakad upang mamalimos sa gubat ng Dāruvana. Noon ding iyon, si Rudra na nag-anyong pulubing asceta ay isinumpa ninyo, mga pantas.

Verse 24

शप्तेनापि च रुद्रेण यत्कृतं विस्मृतं कथम् । तल्लिंगेनाखिलं दग्धं भुवनं सचराचरम्

Paanong malilimutan ang nagawa—kahit sa ilalim ng sumpa ni Rudra? Sa mismong Liṅga na iyon, ang buong daigdig, ang lahat ng gumagalaw at di-gumagalaw, ay lubusang natupok sa apoy.

Verse 25

सर्वे मूढाश्च संजाता विष्णुब्रह्मादयस्सुराः । मुनयोऽन्ये विना शंभुमागता यदिहाध्वरे

Nalito ang lahat—si Vishnu, si Brahma, at ang iba pang mga diyos. Dumating din dito ang iba pang mga muni sa handog na ito, ngunit dumating sila nang wala si Śambhu (Panginoong Shiva).

Verse 26

सर्वे वेदाश्च संभूताः सांगाश्शास्त्राणि वाग्यतः । योसौ वेदांतगश्शम्भुः कैश्चिज्ज्ञातुं न पार्यते

Mula sa Kanya nga nagmula ang lahat ng Veda, kasama ang mga sangay na pantulong at ang mga śāstra na isinilang mula sa banal na pananalita. Gayunman, si Śambhu—ang layon at kaganapan ng Vedānta—ay hindi ganap na mauunawaan ng ilang may hangganang kaalaman.

Verse 27

ब्रह्मोवाच । इत्यनेकविधा वाणीरगदज्जगदम्बिका । कोपान्विता सती तत्र हृदयेन विदूयता

Wika ni Brahmā: Matapos magsalita sa maraming paraan, si Jagadambikā (Satī), puspos ng poot, ay nanatili roon—ang kanyang puso’y naglalagablab sa kalooban.

Verse 28

विष्ण्वादयोखिला देवा मुनयो ये च तद्वचः । मौनीभूतास्तदाकर्ण्य भयव्याकुलमानसाः

Pagkarinig sa mga salitang iyon, si Viṣṇu at ang lahat ng ibang mga deva, pati ang mga muni, ay napatahimik—ang kanilang isipan ay nayanig at nabagabag sa takot.

Verse 29

इतिश्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां द्वितीये सतीखंडे सतीवाक्यवर्णनं नामैकोनत्रिंशोऽध्यायः

Kaya nga, sa kagalang-galang na Śiva Mahāpurāṇa—sa Ikalawang Aklat, ang Rudra Saṃhitā, sa ikalawang bahagi na tinatawag na Satī Khaṇḍa—nagtatapos ang ika-dalawampu’t siyam na kabanata na pinamagatang “Paglalarawan ng mga Salita ni Satī.”

Verse 30

दक्ष उवाच । तव किं बहुनोक्तेन कार्यं नास्तीह सांप्रतम् । गच्छ वा तिष्ठ वा भद्रे कस्मात्त्वं हि समागता

Wika ni Dakṣa: “Ano ang silbi ng mahabang pagsasalita? Sa ngayon, wala kang gawain dito. O mapalad na babae, umalis ka man o manatili ayon sa nais mo—bakit ka nga ba naparito?”

Verse 31

अमंगलस्तु ते भर्ता शिवोसौ गम्यते बुधैः । अकुलीको वेदबाह्यो भूतप्रेतपिशाचराट्

“Ang iyong asawa—ang Śiva na iyan—ay itinuturing na di-mapalad ng mga pantas. Siya’y nasa labas ng mga pamantayang pang-angkan, lampas sa mga tuntuning panlipunang Veda, at siya ang panginoong namumuno sa mga bhūta, preta, at piśāca.”

Verse 32

तस्मान्नाह्वारितो रुद्रो यज्ञार्थं सुकुवेषभृत् । देवर्षिसंसदि मया ज्ञात्वा पुत्रि विपश्चिता

Kaya nga, si Rudra ay hindi inanyayahan sa handog na yajña, bagaman Siya’y nag-anyong angkop at mapalad para sa ritwal. O marunong na anak na babae, malinaw kong naunawaan ito sa kapulungan ng mga deva at mga rishi.

Verse 33

विधिना प्रेरितेन त्वं दत्ता मंदेन पापिना । रुद्रायाविदितार्थाय चोद्धताय दुरात्मने

Dahil sa itinakda ng kapalaran, ikaw ay ipinagkaloob ng yaong makasalanang mapurol ang isip—kay Rudra, na (sa tingin nila) di nakaaalam ng nararapat, at itinuturing na palalo at masama ang kalooban.

Verse 34

तस्मात्कोपं परित्यज्य स्वस्था भव शुचिस्मिते । यद्यागतासि यज्ञेस्मिन् दायं गृह्णीष्व चात्मना

Kaya nga, talikdan mo ang galit at manatiling payapa, O babaeng may dalisay na ngiti. Yamang dumating ka sa yajña na ito, tanggapin mo mismo ang nararapat mong bahagi, na may panatag na loob.

Verse 35

ब्रह्मोवाच । दक्षेणोक्तेति सा पुत्री सती त्रैलोक्यपू जिता । निंदायुक्तं स्वपितरं दृष्ट्वासीद्रुषिता भृशम्

Wika ni Brahmā: Nang magsalita si Dakṣa nang gayon, ang kaniyang anak na si Satī—na iginagalang sa tatlong daigdig—nang makita ang sariling ama na puno ng paninirang-puri, ay nag-alab sa matinding galit.

Verse 36

अर्चितयत्तदा सेति कथं यास्यामि शंकरम् । शंकरं द्रष्टुकामाहं पृष्टा वक्ष्ये किमुत्तरम्

“‘Sambahin Siya,’ sabi niya—ngunit paano ako makapupunta kay Śaṅkara? Nananabik akong masilayan si Śaṅkara; kapag ako’y tinanong, ano ang maisasagot ko?”

Verse 37

अथ प्रोवाच पितरं दक्षं तं दुष्टमानसम् । निश्श्वसंती रुषाविष्टा सा सती त्रिजगत्प्रसूः

Pagkatapos si Sati, ang Ina ng tatlong daigdig, na nagbubuntong-hininga nang malalim at puno ng matuwid na galit, ay nagsalita sa kanyang amang si Daksha, na ang isip ay naging masama.

Verse 38

सत्युवाच । यो निंदति महादेवं निंद्यमानं शृणोति वा । तावुभौ नरकं यातौ यावच्चन्द्रदिवाकरौ

Sinabi ni Sati: "Sinumang lumait kay Mahadeva, o kahit makinig habang Siya ay nilalait—silang dalawa ay mapupunta sa impiyerno hangga't nananatili ang buwan at araw."

Verse 39

तस्मात्त्यक्ष्याम्यहं देवं प्रवेक्ष्यामि हुताशनम् । किं जीवितेन मे तात शृण्वंत्यानादरं प्रभोः

"Kaya't tatalikuran ko ang katawang ito at papasok sa sagradong apoy. O mahal na ama, ano ang silbi ng buhay sa akin, kung kailangan kong pakinggan ang kawalang-galang na ipinapakita sa aking Panginoon (Shiva)?"

Verse 40

यदि शक्तस्स्वयं शंभोर्निंदकस्य विशेषतः । छिंद्यात् प्रसह्य रसनां तदा शुद्ध्येन्न संशयः

Kung may kakayahan ang isang tao—lalo na sa mapanlait kay Śambhu (Panginoong Śiva)—dapat niyang sapilitang putulin ang dila ng gayong tao; sa gayon siya’y magiging dalisay, walang pag-aalinlangan.

Verse 41

यद्यशक्तो जनस्तत्र निरयात्सुपिधाय वै । कर्णौ धीमान् ततश्शुद्ध्येद्वदंतीदं बुधान्वरान्

Kung ang isang tao roon ay hindi kaya (tiisin ang pakikinig), ang marunong ay dapat takpan ang kanyang mga tainga at lumayo. Sa gayon siya’y magiging dalisay—gaya ng ipinahahayag ng pinakadakilang mga pantas.

Verse 42

ब्रह्मोवाच । इत्थमुक्त्वा धर्मनीतिं पश्चात्तापमवाप सा । अस्मरच्छांकरं वाक्यं दूयमानेन चेतसा

Sinabi ni Brahmā: Pagkasambit niya nang gayon ang tuntunin ng dharma, siya’y sinakmal ng pagsisisi. Sa pusong nagliliyab sa dalamhati, naalala niya ang mga salita ni Śaṅkara (Panginoong Śiva).

Verse 43

ततस्संकुद्ध्य सा दक्षं निश्शंकं प्राह तानपि । सर्वान्विष्ण्वादिकान्देवान्मुनीनपि सती ध्रुवम्

Pagkaraan, si Satī ay nag-alab sa galit at buong tapang na nagsalita kay Dakṣa—at gayundin sa lahat ng naroon—tunay nga, sa mga diyos na pinangungunahan ni Viṣṇu at maging sa mga rishi, na may matatag na paninindigan.

Verse 44

सत्युवाच । तात त्वं निंदकश्शंभोः पश्चात्तापं गमिष्यसि । इह भुक्त्वा महादुःखमंते यास्यसि यातनाम्

Sinabi ni Satī: “Ama, sapagkat ikaw ay nanlalait kay Śambhu (Panginoong Śiva), tiyak na darating sa iyo ang pagsisisi. Pagkatapos mong danasin dito ang matinding pagdurusa, sa huli’y mapapasa iyo ang pahirap sa mga dako ng kaparusahan.”

Verse 45

यस्य लोकेऽप्रियो नास्ति प्रियश्चैव परात्मनः । तस्मिन्नवैरे शर्वेस्मिन् त्वां विना कः प्रतीपकः

Sa mundong ito, para sa Kanya na walang kinapopootan at tunay na minamahal ng Kataas-taasang Sarili—kung si Śarva (Śiva) ay walang kaaway sa lahat, sino pa, maliban sa iyo, ang makasasagka sa Kanya?

Verse 46

महद्विनिंदा नाश्चर्यं सर्वदाऽसत्सु सेर्ष्यकम् । महदंघ्रिरजो ध्वस्ततमस्सु सैव शोभना

Ang paghamak sa dakila ay hindi kataka-taka—sa mga di-tapat at marurumi, lagi itong kaakibat ng inggit. Ngunit para sa mga napawi na ang dilim dahil sa alabok ng mga paa ng Dakilang Panginoon, ang gayong pangyayari ay nagiging palamuti, sapagkat lalo nitong pinatitingkad ang kanilang matatag na debosyon.

Verse 47

शिवेति द्व्यक्षरं यस्य नृणां नाम गिरेरितम् । सकृत्प्रसंगात्सकलमघमाशु विहंति तत्

Para sa mga taong ang pangalan ay naibibigkas bilang dalawang pantig na “Śiva”—kahit minsan lamang, kahit sa pagdaraan—ang pagbigkas na iyon ay mabilis na pumupuksa sa kabuuan ng kanilang kasalanan.

Verse 48

पवित्रकीर्तितमलं भवान् द्वेष्टि शिवेतरः । अलंघ्यशासनं शंभुमहो सर्वेश्वरं खलः

O ikaw na kaaway ni Śiva—bagaman ang Kanyang katanyagan ay nagpapadalisay at walang dungis—kinapopootan mo pa rin si Śambhu, na ang Kanyang utos ay di-malalampasan ninuman. Kaawa-awa, tunay kang masama, sapagkat nagtataglay ka ng poot laban sa Panginoon ng lahat.

Verse 49

यत्पादपद्मं महतां मनोऽलिसुनिषेवितम् । सर्वार्थदं ब्रह्मरसैः सर्वार्थिभिरथादरात्

Ang lotus ng Kanyang mga paa—na masikap na pinaglilingkuran ng mga isip ng dakila na tila mga bubuyog—ay nagkakaloob ng bawat marangal na layon. Kaya ang lahat ng naghahanap, na nakatikim ng ligaya ng Brahman, ay iginagalang iyon nang may masuyong pag-aalaga at debosyon.

Verse 50

यद्वर्षत्यर्थिनश्शीघ्रं लोकस्य शिवआदरात् । भवान् द्रुह्यति मूर्खत्वात्तस्मै चाशेषबंधवे

Dahil mabilis Siyang nagkakaloob ng mga biyaya sa mga nagsusumamo sa mundo dahil sa paggalang kay Shiva, ikaw—dahil sa kahangalan—ay kumikilos nang may poot sa Kanya, kahit na Siya ay isang unibersal na kamag-anak at tagapagpala sa lahat.

Verse 51

किंवा शिवाख्यमशिवं त्वदन्ये न विदुर्बुधाः । ब्रह्मादयस्तं मुनयस्सनकाद्यास्तथापरे

O kaya naman, bukod sa Iyo, maging ang mga marurunong ay hindi tunay na nakikilala ang Isang tinatawag na Shiva—na higit sa lahat ng hindi mapalad. Si Brahma at ang iba pang mga diyos, ang mga pantas, at maging si Sanaka at ang iba pa ay gayundin (hindi Siya lubos na nakikilala).

Verse 52

अवकीर्य जटाभूतैश्श्मशाने स कपालधृक् । तन्माल्यभस्म वा ज्ञात्वा प्रीत्यावसदुदारधीः

Matapos isabog (ang mga handog na iyon) sa libingan sa gitna ng mga espiritung naglilingkod sa Kanyang buhok, ang Panginoong may hawak ng bungo—na kinikilala ang mga iyon bilang Kanyang mga kuwintas at sagradong abo—ay nanirahan doon nang may kagalakan, bilang isang may dakilang pag-iisip.

Verse 53

ये मूर्द्धभिर्दधति तच्चरणोत्सृष्टमाराद् । निर्माल्यं मुनयो देवास्स शिवः परमेश्वरः

Ang sagradong labi na nagmula sa Kanyang mga paa—ang Kanyang nirmālya—na mapitagang inilalagay ng mga pantas at mga diyos sa kanilang mga ulo: Siya lamang ang Shiva, ang Kataas-taasang Panginoon.

Verse 54

प्रवृत्तं च निवृत्तं च द्विविधं कर्मचोदि तम् । वेदे विविच्य वृत्तं च तद्विचार्यं मनीषिभिः

Ang gawaing iniutos ng kasulatan ay may dalawang uri—pravṛtti (pakikilahok) at nivṛtti (pag-urong). Matapos kilatisin ang wastong saklaw nito ayon sa Veda, ang marurunong ay dapat magnilay at pumili nang tama, upang ang tungkulin ay maging daan ng paglilinis at sa huli’y makamtan ang kalayaan sa ilalim ng Panginoong Pati, si Śiva.

Verse 55

विरोधियौगपद्यैककर्तृके च तथा द्वयम् । परब्रह्मणि शंभो तु कर्मर्च्छंति न किंचन

Kay Śambhu, ang Kataas-taasang Brahman, walang anumang puwang upang dumikit ang karma—maging usapin man ng magkasalungat na katangian, sabayang pagkilos, iisang tagaganap, o kahit dualidad; wala ni isa ang naaangkop sa Kanya.

Verse 56

मा वः पदव्यस्स्म पितर्या अस्मदास्थितास्सदा । यज्ञशालासु वो धूम्रवर्त्मभुक्तोज्झिताः परम्

Huwag kayong manatili sa landas ng asal na inyong tinatahak kasama ng aking ama. Sa inyong mga bulwagan ng yajña, kayo’y naging yaong kumakain sa “daan ng usok”—nakakapit lamang sa panlabas na ritwal—kaya lubos kayong naihiwalay at itinakwil mula sa Kataas-taasan, si Śiva.

Verse 57

नोऽव्यक्तलिंगस्सततमवधूतसुसेवितः । अभिमानमतो न त्वं कुरु तात कुबुद्धिधृक्

Hindi Siya yaong ang tanda ay ang di-nahahayag na Liṅga lamang; Siya’y laging marapat na pinaglilingkuran ng mga avadhūta (mga asetikong hiwalay sa pagkapit). Kaya, anak, huwag kumilos dahil sa pagmamataas—ang gayong kayabangan ay tindig ng ligaw na pag-iisip.

Verse 58

किंबहूक्तेन वचसा दुष्टस्त्वं सर्वथा कुधीः । त्वदुद्भवेन देहेन न मे किंचित्प्रयोजनम्

Ano ang silbi ng maraming salita? Ikaw ay lubos na masama at baluktot ang pag-unawa. Sa katawang ito na nagmula sa iyo, wala na akong kailangan kahit ano.

Verse 59

तज्जन्म धिग्यो महतां सर्वथावद्यकृत्खलः । परित्याज्यो विशेषेण तत्संबंधो विपश्चिता

Sumpain ang gayong kapanganakan; sapagkat ang masamang laging gumagawa ng kapintasan ay nagdadala ng kahihiyan maging sa mga dakila. Kaya ang marurunong ay dapat lalo nang talikuran ang lahat ng pakikisama at ugnayan sa kanya.

Verse 60

गोत्रं त्वदीयं भगवान् यदाह वृषभध्वजः । दाक्षायणीति सहसाहं भवामि सुदुर्मनाः

Kapag ang Pinagpalang Panginoon—si Śiva na may watawat na may sagisag na toro—ay nagsalita tungkol sa iyong angkan at bigla akong tinawag na “Dākṣāyaṇī” (anak ni Dakṣa), agad na nababalot ng malalim na dalamhati ang aking puso.

Verse 61

तस्मात्त्वदंगजं देहं कुणपं गर्हितं सदा । व्युत्सृज्य नूनमधुना भविष्यामि सुखावहा

Kaya nga, ang katawang ito—na isinilang mula sa iyong mga sangkap—ay laging hinahatulan na tila bangkay lamang; ngayon ay tiyak ko na itong itatakwil. Pagka iniwan ko ito, ako’y magiging tagapagdala ng kapayapaan at kagalingan.

Verse 62

हे सुरा मुनयस्सर्वे यूयं शृणुत मद्वचः । सर्वथानुचितं कर्म युष्माकं दुष्टचेतसाम्

O mga diyos at lahat ng mga muni, pakinggan ninyo ang aking mga salita. Ang ginawa ninyo—mula sa masamang hangarin—ay lubos na hindi nararapat.

Verse 63

सर्वे यूयं विमूढा हि शिवनिंदाः कलिप्रियाः । प्राप्स्यंति दण्डं नियतमखिलं च हराद्ध्रुवम्

Kayong lahat ay tunay na nalinlang—mga manlilibak kay Śiva at umiibig sa adharma (mga gawi ni Kali). Tunay na mula kay Hara (Panginoong Śiva) ay tatanggap kayo ng tiyak at ganap na parusa, na hindi mabibigo.

Verse 64

ब्रह्मोवाच । दक्षमुक्त्वाध्वरे तांश्च व्यरमत्सा सती तदा । अनूद्य चेतसा शम्भुमस्मरत्प्राणवल्लभम्

Sinabi ni Brahmā: Matapos kausapin si Dakṣa at yaong mga nagtipon sa paghahandog, si Satī noon ay tumahimik. Sa paglingon ng diwa sa loob, inalaala niya sa puso si Śambhu—ang Panginoong Śiva, ang minamahal na kasinghalaga ng mismong hininga ng buhay.

Frequently Asked Questions

Satī’s arrival at Dakṣa’s yajña, her reception by family and assembly, and her confrontation over Dakṣa’s failure to honor Śiva and allot him a sacrificial share.

It articulates a Śaiva ritual theology: Śiva is the purifier and true agent of yajña; therefore, a sacrifice performed in pride and exclusion—without honoring Śiva—is structurally invalid, regardless of external magnificence.

Śiva is highlighted as Śambhu—the cosmic sanctifier—and as yajña’s internal principle (yajñavidāṃ śreṣṭha, yajñāṅga, yajñadakṣiṇā, yajñakartā), while Satī embodies righteous indignation against adharma within ritual space.