घनागमवर्णनम् / Description of the Monsoon’s Onset (Satī’s Address to Śiva)

Verse 1

ब्रह्मोवाच । कदाचिदथ दक्षस्य तनया जलदागमे । कैलासक्ष्माभृतः प्राह प्रस्थस्थं वृषभध्वजम्

Wika ni Brahmā: Minsan, sa pagsapit ng panahon ng tag-ulan, nagsalita ang anak ni Dakṣa, si Satī, sa Panginoong may watawat ng Toro (Śiva), na noo’y naghahandang umalis mula sa Kailāsa, ang bundok na wari’y tagapasan ng daigdig.

Verse 2

सत्युवाच । देव देव महादेव शंभो मत्प्राणवल्लभ । शृणु मे वचनं नाथ श्रुत्वा तत्कुरु मानद

Sinabi ni Satī: “O Diyos ng mga diyos, Mahādeva, Śambhu—minamahal ng aking mismong hininga—pakinggan mo ang aking pananalita, O Panginoon. Pagkarinig, gawin mo ang nararapat, O tagapagkaloob ng dangal.”

Verse 3

घनागमोयं संप्राप्तः कालः परमदुस्सहः । अनेकवर्णमेघौघास्संगीतांबरदिक्चयाः

Pagkaraan, dumating ang panahon ng makakapal na ulap—isang panahong lubhang mahirap tiisin. Nagtipon ang mga pulutong ng ulap na sari-sari ang kulay, at napuno ang mga dako ng langit ng umuugong na tunog na tila musika.

Verse 4

विवांति वाता हृदयं हारयंतीत वेगिनः । कदंबरजसा धौताः पाथोबिन्दुविकर्षणाः

Humihip ang mga hangin nang labis na marahas, na wari’y ninanakaw ang puso. Kasabay ng alikabok ng mga bulaklak na kadamba, hinihila at ikinakalat nila ang mga patak ng tubig—mga tanda ng kaguluhan at masamang pangitain sa daan.

Verse 5

मेघानां गर्जितैरुच्चैर्धारासारं विमुंचताम् । विद्युत्पताकिनां तीव्रः क्षुब्धं स्यात्कस्य नो मनः

Sa malakas na dagundong ng mga ulap at sa pagbuhos ng ulang parang rumaragasang agos, at sa mababangis na kidlat na tila mga watawat sa langit—kaninong isip ang hindi yayanig at magugulo?

Verse 6

न सूर्यो दृश्यते नापि मेघच्छन्नो निशापतिः । दिवापि रात्रिवद्भाति विरहि व्यसनाकरः

Hindi makita ang araw, ni ang panginoon ng gabi—ang buwan—sapagkat natatakpan ng mga ulap. Maging ang araw ay wari’y gabi; para sa pinahihirapan ng pagkalayo, ang dalamhati’y nagiging bukal ng walang humpay na pagdurusa.

Verse 7

मेघानैकत्र तिष्ठंतो ध्वनन्त पवनेरिताः । पतंत इव लोकानां दृश्यंते मूर्ध्नि शंकर

Ang mga ulap na nagtipon sa iisang dako, umuugong habang itinutulak ng hangin, ay nakita sa ibabaw ng ulo ni Śaṅkara—wari’y bumabagsak sa mga daigdig.

Verse 8

वाताहता महावृक्षा नर्तंत इव चांबरे । दृश्यंते हर भीरूणां त्रासदाः कामुकेप्सिता

Sa hampas ng hangin, ang malalaking puno’y wari’y sumasayaw sa himpapawid. At sa mga pusong duwag, may mga tanawing nakapanghihilakbot—ngunit sa mga lalaking alipin ng pita, yaon ang ninanais.

Verse 9

स्निग्धनीलांजनस्याशु सदिवौघस्य पृष्ठतः । बलाकराजी वात्युच्चैर्यमुनापृष्ठफेनवत्

Sa likod ng mabilis na bugso ng mga ulap—madilim, makintab, bughaw na parang koliryo—lumitaw ang isang hanay ng mga tagak, itinulak pataas ng hangin, na wari’y bula sa ibabaw ng Ilog Yamunā.

Verse 10

क्षपाक्षयेषवलयं दृश्यते कालिकागता । अंबुधाविव संदीप्तपावको वडवामुखः

Sa paghupa ng gabi, nagpakita si Kālikā at nakita siyang napaliligiran ng mga pangkat ng Panginoon ng Gabi (Śiva). Sa karagatan siya’y naglalagablab na tila ang apoy na may mukhang kabayo (Vaḍavāmukha)—isang matinding ningas na nakatago sa loob ng tubig.

Verse 11

प्रारोहंतीह सस्यानि मंदिरं प्राङ्गणेष्वपि । किमन्यत्र विरूपाक्ष सस्यौद्भूतिं वदाम्यहम्

“Dito, ang mga pananim ay sumisibol—maging sa mga bakuran ng mga bahay. Ano pa ang sasabihin ko, O Virūpākṣa? Inilalarawan ko ang mismong pag-usbong at pagyabong ng mga halaman.”

Verse 12

श्यामलै राजतैरक्तैर्विशदोयं हिमाचलः । मंदराश्रयमेघौघः पत्रैर्दुग्धांबुधिर्यथा

Ang Himalaya ay maningning—pinalamutian ng maiitim, maputing pilak, at mapulang kulay. Ang mga ulap na dumadapo sa mga punong Mandāra ay wari’y Karagatan ng Gatas, na may mga alon ng maputing bula.

Verse 13

असमश्रीश्च कुटिलं भेजे यस्याथ किंशुकान् । उच्चावचान् कलौ लक्ष्मीर्गन्ता संत्यज्य सज्जनान्

Sa panahon ng Kali, si Lakṣmī—ang kasaganaan—ay pabagu-bago: lumilingon siya sa tuso at di-karapat-dapat, at iniiwan ang mabubuti. Dumadalaw siya sa iba’t ibang uri ng tao, mataas man o mababa, nang walang tunay na paghatol.

Verse 14

मंदारस्तन पीलूनां शब्देन हृषिता मुहुः । केकायंते प्रतिवने सततं पृष्ठसूचकम्

Sa tuwa na paulit-ulit dahil sa mga tawag ng mga ibong mandāra-stana at pīlū, ang mga pabo sa bawat gubat ay patuloy na humihiyaw, na wari’y laging nagtuturo sa nasa likuran—pahiwatig ng susunod na mangyayari.

Verse 15

मेघोत्सुकानां मधुरश्चातकानां मनोहरः । धारासारशरैस्तापं पेतुः प्रतिपथोद्गतम्

Para sa matatamis ang tinig na ibong cātaka na sabik sa mga ulap-ulan, ang pagbuhos ng ulan ay kaaya-aya. Ang lagaslas na tila ulang-palaso ay sumipsip at nagpalamig sa init na umaakyat sa daan.

Verse 16

मेघानां पश्य मद्देहे दुर्नयं करकोत्करैः । ये छादयंत्यनुगते मयूरांश्चातकांस्तथा

Masdan—sa loob mismo ng aking katawan, ang mga ulap ay naging salungat, naghahagis ng nagkakapatong na yelong-ulan. Kumakalat sila at tinatakpan maging ang mga pabo at mga ibong cātaka na sumusunod matapos ang ulan—ganyan ang masamang landas na ngayo’y nahahayag.

Verse 17

शिखसारंगयोर्दृष्ट्वा मित्रादपि पराभवम् । हर्षं गच्छंति गिरिशं विदूरमपि मानसम्

Nang makita nilang kahit ang isang kaibigang kapanalig ay napahiya nina Śikhā at Sāraṅga, napuno sila ng galak; at si Panginoong Giriśa (Śiva)—bagaman tila malayo sa panlabas—ay nagalak din sa Kanyang puso.

Verse 18

एतस्मिन्विषमे काले नीलं काकाश्चकोरकाः । कुर्वंति त्वां विना गेहान् कथं शांतिमवाप्स्यसि

Sa malupit at magulong panahong ito, maging ang mga uwak na bughaw at mga ibong chakora ay gumagawa ng pugad nang wala ka. Kaya paano ka magkakamit ng kapayapaan ng puso kung wala Ka?

Verse 19

महतीवाद्य नो भीतिर्मा मेघोत्था पिनाकधृक् । यतस्व यस्माद्वासाय माचिरं वचनान्मम

Huwag matakot sa malakas na ugong; at huwag hayaang takutin ka ng kulog na isinilang sa mga ulap, O tagapagdala ng Pināka. Kaya magsikap kang maghanda ng tahanan—huwag mag-atubiling sundin ang aking mga salita.

Verse 20

कैलासे वा हिमाद्रौ वा महाकाश्यामथ क्षितौ । तत्रोपयोग्यं संवासं कुरु त्वं वृषभध्वज

Maging sa Kailāsa, o sa Himalaya, o sa dakilang Kāśī, o saanman sa ibabaw ng lupa—doon ay magtatag ka ng angkop na tahanan at manirahan, O Vṛṣabhadhvaja (na may bandilang toro).

Verse 21

ब्रह्मोवाच । एवमुक्तस्तया शंभुर्दाक्षायण्या तथाऽसकृत । संजहास च शीर्षस्थचन्द्ररश्मिस्मितालयम्

Wika ni Brahmā: Nang paulit-ulit Siyang kausapin nang gayon ng anak ni Dakṣa na si Dakṣāyaṇī, si Śambhu ay ngumiti; ang Kanyang mukha’y naging tahanan ng banayad na halakhak, na wari’y nililiwanagan ng malamlam na sinag ng buwan sa Kanyang ulo.

Verse 22

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां द्वितीये सतीखंडे शिवाशिवविहारवर्णनं नाम द्वाविंशोऽध्यायः

Kaya nito, sa Śrī Śiva Mahāpurāṇa, sa ikalawang saṃhitā na tinatawag na Rudra-saṃhitā, sa ikalawang bahagi na Satī-khaṇḍa, nagwakas ang ikadalawampu’t dalawang kabanata na pinamagatang “Paglalarawan ng mga banal na līlā nina Śiva at Satī.”

Verse 23

ईश्वरः उवाच । यत्र प्रीत्यै मया कार्यो वासस्तव मनोहरे । मेघास्तत्र न गंतारः कदाचिदपि मत्प्रिये

Wika ni Īśvara: “O kaakit-akit na minamahal, sa pook na yaon—na doo’y ihahanda ko nang may pag-ibig ang iyong tahanan para sa aking kagalakan—hindi kailanman makararating doon ang mga ulap, sa anumang panahon, O aking sinta.”

Verse 24

मेघा नितंबपर्यंतं संचरंति महीभृतः । सदा प्रालेयसानोस्तु वर्षास्वपि मनोहरे

Ang mga ulap ay gumagala lamang hanggang sa mababang dalisdis ng bundok; ngunit ang mga tuktok na nababalutan ng niyebe ay laging kaaya-aya at marikit—kahit sa panahon ng tag-ulan, O marilag.

Verse 25

कैलासस्य तथा देवि पादगाः प्रायशो घनाः । संचरंति न गच्छंति तत ऊर्द्ध्वं कदाचन

O Diyosa, sa paligid ng Kailāsa ang mga batis ay karaniwang siksik at sagana; umaagos at gumagalaw sila, ngunit kailanma’y hindi lumalampas paitaas sa pook na yaon.

Verse 26

सुमेरोर्वा गिरेरूर्द्ध्वं न गच्छंति बलाहकाः । जम्बूमूलं समासाद्य पुष्करावर्तकादयः

Ang mga ulap na nagdadala ng ulan ay hindi umaakyat nang lampas sa Bundok Sumeru. Pagdating sa pook sa may ugat ng punong Jambū, ang mga ulap na gaya nina Puṣkara at Āvartaka at iba pa ay umiikot at gumagalaw roon.

Verse 27

इत्युक्तेषु गिरीन्द्रेषु यस्योपरि भवेद्धि ते । मनोरुचिर्निवासाय तमाचक्ष्व द्रुतं हि मे

Matapos banggitin ang mga panginoong bundok na ito, sabihin mo agad sa akin: sa aling bundok higit na nalulugod ang iyong isip na manirahan bilang tahanan?

Verse 28

स्वेच्छाविहारैस्तव कौतुकानि सुवर्णपक्षानिलवृन्दवृन्दैः । शब्दोत्तरंगैर्मधुरस्वनैस्तैर्मुदोपगेयानि गिरौ हिमोत्थे

Sa bundok ng Himavat, ang iyong mga ligayang mapaglaro—isinilang ng malayang paglalakbay ayon sa sariling kalooban—ay masayang inaawit ng mga kawan ng ibong may gintong pakpak at ng mga pangkat ng simoy, na ang matatamis na tinig ay umaalon sa pagtaas at pagbaba.

Verse 29

सिद्धाङ्गनास्ते रचितासना भुवमिच्छंति चैवोपहृतं सकौतुकम् । स्वेच्छाविहारे मणिकुट्टिमे गिरौ कुर्वन्ति चेष्यंति फलादिदानकैः

Ang mga babaeng siddha, matapos ayusin ang kanilang mga upuan, ay masayang nagnanais tumanggap ng handog sa lupa na dinala nang may pagkamangha. Sa bundok na may sahig na batong-hiyas, sila’y gumagala ayon sa nais, nagsasagawa ng kanilang mga ritwal, at nalulugod sa mga kaloob na gaya ng prutas at iba pang alay.

Verse 30

फणीन्द्रकन्या गिरिकन्यकाश्च या नागकन्याश्च तुरंगमुख्याः । सर्वास्तु तास्ते सततं सहायतां समाचरिष्यंत्यनुमोदविभ्रमैः

Ang mga anak na babae ng panginoon ng mga ahas, ang mga dalagang-bundok, ang mga dalagang Nāga, at ang mga pangunahing matutuling kabayo—lahat sila’y patuloy na tutulong sa iyo, nagagalak sa iyong utos at kumikilos nang masiglang handa.

Verse 31

रूपं तदेवमतुलं वदनं सुचारु दृष्ट्वांगना निजवपुर्निजकांतिसह्यम् । हेला निजे वपुषि रूपगणेषु नित्यं कर्तार इत्यनिमिषेक्षणचारुरूपाः

Nang masdan ang anyong walang kapantay at ang mukhang lubhang marikit, nakita ng dalaga na ang sarili niyang katawan at ningning ay di makasasabay. Sa isang mapaglarong pagwawalang-bahala sa sariling anyo at sa lahat ng iba pang anyo, itinuon niya ang titig na di kumukurap sa Kataasang Kagandahan, at kinilala Siya lamang bilang tunay na Lumikha.

Verse 32

या मेनका पर्वतराज जाया रूपैर्गुणैः ख्यातवती त्रिलोके । सा चापि ते तत्र मनोनुमोदं नित्यं करिष्यत्यनुनाथनाद्यैः

Si Menakā—maybahay ng hari ng mga bundok—na bantog sa tatlong daigdig dahil sa ganda at mga kabutihan, ay naroon din at patuloy na magtitiyak ng iyong pagsang-ayon sa kalooban at kaginhawahan sa pamamagitan ng tapat na paglilingkod at magalang na pag-aasikaso.

Verse 33

पुरं हि वर्गैर्गिंरिराजवंद्यैः प्रीतिं विचिन्वद्भिरुदाररूपा । शिक्षा सदा ते खलु शोचितापि कार्याऽन्वहं प्रीतियुता गुणाद्यैः

“Sa lungsod, sa gitna ng mararangal na pangkat—na iginagalang maging ng hari ng mga bundok—hanapin ang mabuting kalooban nang may bukas-palad na diwa. Kahit ikaw ay nababagabag, tuparin mo araw-araw ang iyong tungkulin nang may pag-ibig, na pinatatatag ng kabutihan at wastong asal.”

Verse 34

विचित्रैः कोकिलालापमोदैः कुंजगणावृतम् । सदा वसंतप्रभवं गंतुमिच्छसि किं प्रिये

Mahal ko, nais mo bang pumunta sa luntiang gubat na tila walang hanggang tagsibol—napalilibutan ng mga kumpol ng mga silong at punlaan, at pinasasaya ng sari-saring matatamis na awit ng mga kukú?

Verse 35

नानाबहुजलापूर्णसरश्शीत समावृतम् । पद्मिनीशतशोयुक्तमचलेन्द्रं हिमालयम्

Ang Himālaya, hari ng mga bundok, ay napalilibutan ng malamig na mga lawa na hitik sa saganang tubig na sari-sari, at pinalamutian ng daan-daang lawa ng mga lotus.

Verse 36

सर्वकामप्रदैर्वृक्षैश्शाद्वलैः कल्पसंज्ञकैः । सक्षणं पश्य कुसुमान्यथाश्वकरि गोव्रजे

Tumingin ka agad—narito ang mga bulaklak sa kulungan ng mga baka, na wari’y dinala ng kabayo at elepante; ang pook na ito’y punô ng mga punong tumutupad ng ninanais at ng luntiang damuhan na tinatawag na “kalpa.”

Verse 37

प्रशांतश्वापदगणं मुनिभिर्यतिभिर्वृतम् । देवालयं महामाये नानामृगगणैर्युतम्

O Mahāmāyā, iyon ay isang banal na dambana ng mga deva, kung saan maging ang mga pangkat ng mababangis na hayop ay napayapa; napalilibutan ng mga muni at mga asceta, at punô ng mga kawan ng sari-saring nilalang.

Verse 38

स्फटिक स्वर्णवप्राद्यै राजतैश्च विराजितम् । मानसादिसरोरंगैरभितः परिशोभितम्

Ito’y nagniningning, pinalamutian ng mga pilapil at iba pa na yari sa kristal at ginto, at kumikislap din sa pilak; sa paligid ay lalo pang gumanda dahil sa mga lawa at tanawing-tubig, simula sa Lawa ng Mānasarovara.

Verse 39

हिरण्मयै रत्ननालैः पंकजैर्मुकुलैर्वृतम् । शिशुमारैस्तथासंख्यैः कच्छपैर्मकरैः करैः

Napapaligiran ito ng mga lotus na kumikislap na parang ginto at may mga tangkay na tila hiyas, siksik sa mga usbong; at ang tubig ay punô ng di-mabilang na nilalang-dagat—mga nilikhang kahawig ng lumba-lumba, mga pagong, mga makara, at maging mga elepanteng gumagalaw sa tubig.

Verse 40

निषेवितं मंजुलैश्च तथा नीलोत्पलादिभिः । देवेशि तस्मान्मुक्तैश्च सर्वगंधैश्च कुंकुमैः

O Devēśī, kabiyak ng Panginoon ng mga deva, ang pook na iyon ay pinalamutian at inihandog nang may paggalang—ng mga kaakit-akit na bulaklak, mga asul na lotus at iba pa; at dagdag pa’y mga perlas, sari-saring pabango, at kunkuma (saffron).

Verse 41

लसद्गंधजलैः शुभ्रैरापूर्णैः स्वच्छकांतिभिः । शाद्वलैस्तरुणैस्तुंगैस्तीरस्थैरुपशोभितम्

Pinaganda iyon ng maningning at mabangong tubig—dalisay, puspos, at kumikislap sa malinaw na liwanag—at pinalamutian pa ng sariwa at matatayog na luntiang damuhan at mga murang damo sa gilid ng pampang.

Verse 42

नृत्यद्भिरिव शाखोटैर्वर्जयंतं स्वसंभवम् । कामदेवैस्सारसैश्च मत्तचक्रांगशोभितैः

Ang mga sanga’y wari’y sumasayaw, na para bang itinataboy ang sarili nilang supling; at ang tanawin ay pinalamutian ng mga ibong pumupukaw ng pag-ibig—mga tagak at iba pa—kasama ng mga cakravāka na tila lasing sa ligaya, nagliliwanag sa ganda.

Verse 43

मधुराराविभिर्मोदकारिभिर्भ्रमरादिभिः । शब्दायमानं च मुदा कामोद्दीपनकारकम्

Umaalingawngaw iyon sa matatamis na ugong ng mga bubuyog at iba pang nilalang—mga tunog na nagbibigay-galak—na sa kasaganahan ng tuwa’y pumupukaw at lalo pang nagpapasidhi sa paggising ng pagnanasa.

Verse 44

वासवस्य कुबेरस्य यमस्य वरुणस्य च । अग्नेः कोणपराजस्य मारुतस्य परस्य च

(Ito’y ukol kay) Indra, Kubera, Yama, at Varuṇa; at gayundin kay Agni, Koṇaparāja, Māruta, at Para.

Verse 45

पुरीभिश्शोभिशिखरं मेरोरुच्चैस्सुरालयम् । रंभाशचीमेनकादिरंभोरुगणसेवितम्

Sa mataas na Bundok Meru nakatindig ang maningning na lungsod ng mga deva, at ang tuktok nito’y maringal sa maraming palasyong kumikislap. Ito’y sinasamahan ng mga dalagang makalangit—Rambhā, Śacī, Menakā at iba pa—at pinaglilingkuran ng mga pangkat ng apsara na kaakit-akit ang ganda.

Verse 46

किं त्वमिच्छसि सर्वेषां पर्वतानां हि भूभृताम् । सारभूते महारम्ये संविहर्तुं महागिरौ

Ano ang ninanais mo—na maglibang at maglakbay sa dakilang bundok na yaon, na sa lahat ng tuktok na nagdadala sa lupa ay siyang pinakadiwa at lubhang kaaya-aya?

Verse 47

तत्र देवी सखियुता साप्सरोगणमंडिता । नित्यं करिष्यति शची तव योग्यां सहायताम्

Doon, ang diyosang si Śacī—kasama ang kaniyang mga kasama at pinalilibutan ng mga pangkat ng Apsara—ay palaging magkakaloob sa iyo ng angkop na tulong na nararapat sa iyo.

Verse 48

अथवा मम कैलासे पर्वतेंद्रे सदाश्रये । स्थानमिच्छसि वित्तेशपुरीपरिविराजिते

O kaya, kung ninanais mo ang tahanan sa aking Kailāsa—ang hari ng mga bundok, ang walang hanggang kanlungan—na nagliliwanag sa maringal na lungsod ng Panginoon ng Kayamanan, si Kubera.

Verse 49

गंगाजलौघप्रयते पूर्णचन्द्रसमप्रभे । दरीषु सानुषु सदा ब्रह्मकन्याभ्युदीरिते

Ito’y tulad ng rumaragasang agos ng tubig ng Gaṅgā at nagniningning na gaya ng liwanag ng kabilugan ng buwan. Laging inaawit at pinupuri ng mga dalagang anak ni Brahmā, ito’y nasa mga lambak at sa mga dalisdis ng bundok.

Verse 50

नानामृगगणैर्युक्ते पद्माकरशतावृते । सर्वैर्गुणैश्च सद्वस्तुसुमेरोरपि सुंदरि

O marikit, napupuno iyon ng mga kawan ng sari-saring hayop at napaliligiran ng daan-daang lawa ng lotus; taglay ang lahat ng kagalingan, higit pa itong maningning kaysa marangal na Bundok Sumeru.

Verse 51

स्थानेष्वेतेषु यत्रापि तवांतःकरणे स्पृहा । तं द्रुतं मे समाचक्ष्व वासकर्तास्मि तत्र ते

Sa mga banal na pook na ito, alin man ang tunay na minimithi ng iyong kaloob-looban—sabihin mo agad sa akin; sapagkat doon ako mananahan alang-alang sa iyo.

Verse 52

ब्रह्मोवाच । इतीरिते शंकरेण तदा दाक्षायणी शनैः । इदमाह महादेवं लक्षणं स्वप्रकाशनम्

Wika ni Brahmā: Nang masabi ni Śaṅkara ang gayon, si Dākṣāyaṇī (Satī) ay marahan at banayad na nagsalita kay Mahādeva ng mga salitang ito—inihayag ang tanda (lakṣaṇa) na nagniningning sa sariling liwanag.

Verse 53

सत्युवाच । हिमाद्रावेव वसितुमहमिच्छे त्वया सह । न चिरात्कुरु संवासं तस्मिन्नेव महागिरौ

Sabi ni Satī: “Nais kong manahan sa mismong Himādri kasama ka. Huwag nang magtagal; ayusin mo ang ating paninirahan sa dakilang bundok na yaon.”

Verse 54

ब्रह्मोवाच । अथ तद्वाक्यमाकर्ण्य हरः परममोहितः । हिमाद्रिशिखरं तुंगं दाक्षायण्या समं ययौ

Wika ni Brahmā: Nang marinig ni Hara (Panginoong Śiva) ang mga salitang iyon, siya’y lubhang nabighani; at kasama si Dākṣāyaṇī (Satī), nagtungo siya sa matayog na tuktok ng Himādri.

Verse 55

सिद्धांगनागणयुतमगम्यं चैव पक्षिभिः । अगमच्छिखरं रम्यं सरसीवनराजितम्

Narating niya ang isang marikit na tuktok ng bundok, pinalalamutian ng mga lawa at luntiang kakahuyan—sinusundan ng mga pangkat ng dalagang Siddha, at napakataas na maging mga ibon ay hindi madaling makalapit.

Verse 56

विचित्ररूपैः कमलैः शिखरं रत्नकर्बुरम् । बालार्कसदृशं शंभुराससाद सतीसखः

Kasama si Satī, narating ni Śambhu ang tuktok na iyon—pinalamutian ng mga lotus na may sari-saring hiwagang anyo at kumikislap sa iba’t ibang hiyas—nagniningning na tila bagong sikat na araw.

Verse 57

स्फटिकाभ्रमये तस्मिन् शादवलद्रुमराजिते । विचित्रपुष्पावलिभिस्सरसोभिश्च संयुते

Doon, sa lupain na tila kristal at maningning na parang ulap—pinalamutian ng sariwang luntiang damuhan at mariringal na mga punò—lalo pa itong pinagandahan ng mga hanay ng hiwagang bulaklak at ng mga kaaya-ayang lawa.

Verse 58

प्रफुल्लतरुशाखाग्रं गुंजद्भ्रमरसेवितम् । पंकेरुहैः प्रफुल्लैश्च नीलोत्पलचयैस्तथा

Ang mga dulo ng sanga ng mga punò ay lubos na namumukadkad, dinadalaw ng mga bubuyog na umuugong; at pinalalamutian din ito ng mga lotus na namumukadkad at ng mga kumpol ng bughaw na liryo sa tubig.

Verse 59

शोभितं चक्रवाकाद्यैः कादंबैर्हंसशंकुभिः । प्रमत्तसारसैः क्रौंचैर्नीलस्कंधैश्च शब्दितैः

Ang pook na iyon ay pinaganda ng mga kawan ng cakravāka at iba pang ibon—ng mga ibong kādamba at mga hanay ng mga sisne; at umalingawngaw ito sa mga huni ng masisiglang sārasas (mga tagak), krauñca, at mga ibong may bughaw na leeg.

Verse 60

पुंस्कोकिलानां निनदैर्मधुरैर्गणसेवितैः । तुरंगवदनैस्सिद्धैरप्सरोभिश्च गुह्यकैः

Umalingawngaw doon ang matatamis na huni ng mga lalaking kokila, at dinaluhan ng mga gaṇa ni Śiva; kasama ang mga Siddha na ganap na nagtagumpay, ang mga Apsarā, at ang mga lihim na Guhyaka—na ang ilan ay may mukhang tulad ng kabayo.

Verse 61

विद्याधरीभिर्देवीभिः किन्नरीभिर्विहारितम् । पुरंध्रीभिः पार्वतीभिः कन्याभिरभिसंगतम्

Siya’y masayang inaalalayan at inaaliw ng mga dalagang Vidyādharī, ng mga banal na Devī, at ng mga makalangit na Kinnarī; at napalilibutan din siya sa lahat ng panig ng mararangal na ginang, ng mga alalay na tulad ni Pārvatī, at ng mga kabataang dalaga.

Verse 62

विपंचीतांत्रिकामत्तमृदंगपटहस्वनैः । नृत्यद्भिरप्सरोभिश्च कौतुकोत्थैश्च शोभितम्

Yaon ay maringal sa tunog ng vīṇā at iba pang mga instrumentong may kuwerdas, sa masidhing alingawngaw ng mṛdaṅga at mga tambol na paṭaha; at lalo pang gumanda dahil sa pagsasayaw ng mga apsarā at sa maraming pagdiriwang na isinilang ng masayang pagkamangha.

Verse 63

देविकाभिर्दीर्घिकाभिर्गंधिभिस्सुसमावृतम् । प्रफुल्लकुसुमैर्नित्यं सकुंजैरुपशोभितम्

Ang pook na iyon ay napakagandang napaliligiran ng mababangong lawa at mga latian ng lotus, at laging pinalalamutian ng ganap na namumulaklak na mga bulaklak at kaakit-akit na mga kakahuyan.

Verse 64

शैलराजपुराभ्यर्णे शिखरे वृषभध्वजः । सह सत्या चिरं रेमे एवंभूतेषु शोभनम्

Malapit sa lungsod ng Panginoon ng mga Bundok, sa isang mataas na tuktok, si Vṛṣabhadhvaja (Śiva na may bandilang may toro) ay naglaro nang matagal kasama si Satī; sa gayong kalagayan, ang lahat ay nagmistulang mapalad at marikit.

Verse 65

तस्मिन्स्वर्गसमे स्थाने दिव्यमानेन शंकरः । दशवर्षसहस्राणि रेमे सत्या समं मुदा

Sa pook na yaong kapantay ng langit, si Śaṅkara na nagliliwanag sa banal na karilagan ay nanahan sa galak, nakikipaglaro kay Satī sa loob ng sampung libong taon.

Verse 66

स कदाचित्ततस्स्थानादन्यद्याति स्थलं हरः । कदाचिन्मेरुशिखरं देवी देववृतं सदा

Kung minsan, si Hara (Śiva) ay umaalis sa tahanang iyon at nagtutungo sa ibang dako. Kung minsan, O Devī, umaakyat Siya sa tuktok ng Bundok Meru, laging napalilibutan ng mga diyos.

Verse 67

द्वीपान्नाना तथोद्यानवनानि वसुधातलम् । गत्वागत्वा पुनस्तत्राभ्येत्य रेमे सतीसुखम्

Paulit-ulit na naglakbay si Satī sa maraming pulo at sa ibabaw ng daigdig—sa mga hardin at kagubatan—at muli’t muling nagbalik doon, at nagalak sa sariling ligaya at kapanatagan.

Verse 68

न जज्ञे स दिवा रात्रौ न ब्रह्मणि तपस्समम् । सत्यां हि मनसा शंभुः प्रीतिमेव चकार ह

Ni sa araw ni sa gabi ay walang lumitaw na kapantay sa pag-aayuno at pagninilay (tapas), kahit sa hanay ni Brahmā. Sapagkat si Śambhu, na iniingatan si Satī sa puso, ay tanging pag-ibig at ligaya ang nadama.

Verse 69

एवं महादेवमुखं सत्यपश्यत्स्म सर्वदा । महादेवोऽपि सर्वत्र सदाद्राक्षीत्सतीमुखम्

Kaya nito, si Satī ay laging nakatitig sa mukha ni Mahādeva; at si Mahādeva rin, saan man Siya naroroon, ay patuloy na minamasdan ang mukha ni Satī.

Verse 70

एवमन्योन्यसंसर्गादनुरागमहीरुहम् । वर्द्धयामासतुः कालीशिवौ भावांबुसेचनैः

Kaya nito, sa kanilang paglalapit sa isa’t isa, inalagaan nina Kālī at Śiva ang dakilang punongkahoy ng mapagmahal na debosyon, dinidiligan ito ng nagbibigay-buhay na agos ng kanilang panloob na damdaming espirituwal.