Adhyaya 52
Rudra SamhitaParvati KhandaAdhyaya 5240 Verses

भोजन-आह्वान-प्रकरणम् — The Episode of Invitation and the Divine Feast

Inilalarawan ng Adhyāya 52 si Himavān, ang pinakadakilang bundok, na naghahanda ng maringal na bakuran ng kainan para sa isang pormal na piging. Ipinag-utos niya ang paglilinis at pagpapaplastar, pinalamutian ang lugar ng mga pabango at sari-saring mapalad na bagay, at saka nagpadala ng paanyaya sa mga deva at iba pang nilalang na dibino “kasama ang kanilang mga panginoon.” Nang marinig ang paanyaya, dumating nang masaya ang Panginoon (sa halimbawang teksto ay iniuugnay kay Acyuta) kasama ang mga diyos at mga tagasunod. Tinanggap sila ni Himavān ayon sa wastong ritwal (yathāvidhi), pinaupo sa nararapat na upuan sa loob ng tahanan, at ipinahain ang iba’t ibang pagkain. Pagkaraan ay ginawa ang pormal na pahayag/pahintulot para kumain; ang nagtipong mga diyos ay nagsalo, na inilalagay si Sadāśiva sa pinakamataas na parangal. Binibigyang-diin ng kabanata ang maayos na pagsasalo (nakahanay), masayang usapan, at ang natatanging paglahok ng mga gaṇa ni Śiva gaya nina Nandin, Bhṛṅgin, Vīrabhadra at ng mga lokapāla kasama si Indra, na nagpapakita ng kaayusang kosmiko sa pamamagitan ng pagkamapagpatuloy, pag-una sa karangalan, at sabayang pagkain.

Shlokas

Verse 1

ब्रह्मोवाच । अथ शैलवरस्तात हिमवान्भाग्यसत्तमः । प्राङ्गणं रचयामास भोजनार्थं विचक्षणः

Wika ni Brahmā: Pagkaraan, si Himavān—ang pinakadakila sa mga bundok, mahal na kaibigan, at pinakapalad—sa talino at pagkamapagsuri, ay naghanda ng isang bakuran para sa pagsasalo ng pagkain.

Verse 2

मार्जनं लेपनं सम्यक्कारयामास तस्य सः । स सुगन्धैरलञ्चक्रे नानावस्तुभिरादरात्

Ipinagawa niya nang maayos ang masusing paglilinis at pagpapahid; at sa paggalang, pinalamutian niya ito ng mababangong sangkap at sari-saring bagay.

Verse 3

अथ शैलस्सुरान्सर्वानन्यानपि च सेश्वरान् । भोजनायाह्वयामास पुत्रैश्शैलैः परैरपि

Pagkaraan nito, inanyayahan ng Bundok (Himālaya) ang lahat ng mga deva, pati ang iba pang mga nilalang na makalangit kasama ang kanilang mga panginoong namumuno, sa isang banal na handaan; at isinama rin niya ang kanyang mga anak—ang iba pang mga bundok—sa pag-anyaya.

Verse 4

शैलाह्वानमथाकर्ण्य स प्रभुस्साच्युतो मुने । सर्वैस्सुरादिभिस्तत्र भोजनाय ययौ मुदा

O pantas, nang marinig ang paanyaya ni Śaila (Himālaya), ang makapangyarihang Panginoong Acyuta (Viṣṇu) ay nagtungo roon nang may galak, kasama ang lahat ng mga deva at iba pang nilalang na makalangit, upang dumalo sa handaan.

Verse 5

गिरिः प्रभुं च सर्वांस्तान्सुसत्कृत्य यथाविधि । मुदोपवेशयामास सत्पीठेषु गृहान्तरे

Pagkatapos, si Girirāja (Himālaya), matapos parangalan ang Panginoon at silang lahat ayon sa wastong kaugalian, ay masayang pinaupo sila sa mararangal na upuan sa loob ng mga silid ng palasyo.

Verse 6

नानासुभोज्यवस्तूनि परिविष्य च तत्पुनः । साञ्चलिर्भोजनायाज्ञां चक्रे विज्ञप्तिमानतः

Matapos ihain nang paulit-ulit ang maraming uri ng napakahusay na pagkain, si Sāñcali, na may mapagkumbabang paggalang, ay nagbigay ng paanyaya at pahintulot upang simulan ang pagkain.

Verse 7

अथ सम्मानितास्तत्र देवा विष्णुपुरोगमाः । सदाशिवं पुरस्कृत्य बुभुजुस्सकलाश्च ते

Pagkaraan, doon, ang mga diyos na pinangungunahan ni Viṣṇu, matapos parangalan nang nararapat, ay inilagay si Sadāśiva sa unahan; at silang lahat ay nagsalo-salo sa mga handog.

Verse 8

तदा सर्वे हि मिलिता ऐकपद्येन सर्वशः । पंक्तिभूताश्च बुभुजु र्विहसन्तः पृथक्पृथक्

Pagkaraan, silang lahat ay nagtipon sa iisang dako mula sa bawat panig; at nang nakaupo nang maayos sa mga hanay, sila’y nagsikain—bawat isa sa sariling puwesto—na may masayang halakhakan.

Verse 9

नन्दिभृंगिवीरभद्रवीरभद्रगणाः पृथक् । बुभुजुस्ते महाभागाः कुतूहलसमन्विताः

Sina Nandin, Bhṛṅgī, Vīrabhadra, at ang mga gaṇa ni Vīrabhadra ay nagsikain nang magkakahiwalay, bawat isa sa sariling lugar. Ang mga mapalad na tagasunod na iyon ay puspos ng masiglang pagkamangha.

Verse 10

देवास्सेन्द्रा लोकपाला नानाशोभासमन्विताः । बुभुजुस्ते महाभागा नानाहास्यरसैस्सह

Ang mga diyos—kasama si Indra at ang mga tagapagbantay ng mga daigdig—na nagliliwanag sa sari-saring karilagan, ang mga mapalad na iyon ay nakibahagi sa pagdiriwang, sa gitna ng iba’t ibang halakhak at galak.

Verse 11

सर्वे च मुनयो विप्रा भृग्वाद्या ऋषयस्तथा । बुभुजु प्रीतितस्सर्वे पृथक् पंक्तिगतास्तदा

Pagkaraan, ang lahat ng mga muni at mga Brahmanang rishi—si Bhṛgu at ang iba pang Ṛṣi rin—ay naupo sa magkakahiwalay na hanay at masayang nagsalo ng pagkain, bawat isa’y may galak sa puso.

Verse 12

तथा चण्डीगणास्सर्वे बुभुजुः कृतभाजनाः । कुतूहलं प्रकुर्वन्तो नानाहास्यकरा मुदा

Gayundin, ang lahat ng mga pangkat ni Caṇḍī ay kumain, yamang naihanda na ang kani-kanilang bahagi. Sa masiglang pag-uusisa at sa sari-saring biro at halakhak, sila’y nagalak nang lubos.

Verse 13

एवन्ते भुक्तवन्तश्चाचम्य सर्वे मुदान्विताः । विश्रामार्थं गताः प्रीत्या विष्ण्वाद्यास्स्वस्वमाश्रमम्

Kaya nga, matapos kumain nang lubos at saka uminom ng tubig para sa paglilinis, silang lahat ay napuspos ng galak. Si Viṣṇu at ang iba pa, sa may paglingap, ay umalis patungo sa kani-kanilang āśrama upang magpahinga.

Verse 14

मेनाज्ञया स्त्रियस्साध्व्य श्शिवं सम्प्रार्थ्य भक्तितः । गेहे निवासयामासुर्वासाख्ये परमोत्सवे

O marangal na ginang, sa utos ni Menā, ang mga babae roon ay taimtim na nanalangin kay Panginoong Śiva nang may debosyon, at inanyayahan Siyang manahan sa bahay sa dakilang kapistahang tinatawag na Vāsā.

Verse 15

रत्नसिंहासने शम्भुर्मेनादत्ते मनोहरे । सन्निधाय मुदा युक्तो ददृशे वासमन्दिरम्

Si Śambhu, na nakaupo sa kaakit-akit na trono ng mga hiyas na ipinagkaloob ni Menā, ay lumapit nang may galak at minasdan ang palasyong inihanda bilang Kanyang tahanan.

Verse 16

रत्नप्रदीपशतकैर्ज्वलद्भिर्ज्वलितं श्रिया । रत्नपात्रघटाकीर्णं मुक्तामणिविराजितम्

Nagningas iyon sa mapalad na karilagan, na naliliwanagan ng daan-daang nagliliwanag na lamparang yari sa hiyas. Punô ito ng mga sisidlan at banga na may hiyas, at kumikislap sa mga perlas at mahahalagang batong-ginto.

Verse 17

रत्नदर्प्पणशोभाढ्यं मण्डितं श्वेतचामरैः । मुक्तामणिसुमालाभिर्वेष्टितं परमर्द्धिमत्

Ito’y marilag sa ganda ng mga salaming tila hiyas, at pinalamutian ng mapuputing chamara. Pinalilibutan din ito ng mga kuwintas na yari sa perlas at mamahaling bato—sagana sa sukdulang karangyaan at kasaganaan.

Verse 18

अनूपमम्महादिव्यं विचित्रं सुमनोहरम् । चित्ताह्लादकरं नानारचनारचितस्थलम्

Ito’y walang kapantay—lubhang makalangit, kamangha-mangha at napakakaakit-akit; nagpapasaya sa isipan, at ang mga pook nito’y inayos sa sari-saring gawang-sining at kaayusan.

Verse 19

शिवदत्तवरस्यैव प्रभावमतुलम्परम् । दर्शयन्तं समुल्लासि शिवलोकाभिधानकम्

Pagkaraan, ito’y nagningning, inihahayag ang di-matatawarang kapangyarihan ng biyayang ipinagkaloob ni Śiva; at ang kahariang tanyag na “Śivaloka” ay kumislap sa sukdulang kadakilaan.

Verse 20

नानासुगन्धसद्द्रव्यैर्वासितं सुप्रकाशकम् । चन्दनागुरुसंयुक्तं पुष्पशय्यासमन्वितम्

Ito’y pinabanguhan ng sari-saring mahahalagang samyo at nagliliwanag nang marilag. Hinaluan ng sandal at agaru, at nilagyan ng higaan na yari sa mga bulaklak.

Verse 21

नानाचित्रविचित्राढ्यं निर्मितं विश्वकर्म्मणा । रत्नेन्द्रसाररचितैराचितं हारकैर्वरैः

Nilalang ni Viśvakarman, ito’y hitik sa sari-saring kahanga-hangang anyo at disenyo; at pinalamutian ng mariringal na kuwintas na yari sa pinakadalisay na diwa ng mga hiyas na panginoon.

Verse 22

कुत्रचित्सुरनिर्माणं वैकुण्ठं सुमनोहरम् । कुत्रचिच्च ब्रह्मलोकं लोकपालपुरं क्वचित्

Sa ilang dako, lumitaw ang Vaikuṇṭha na kaakit-akit, na itinindig ng mga deva; sa ilang dako, lumitaw ang Brahmaloka; at sa ilang dako, ang mga lungsod ng mga Lokapāla, mga tagapagbantay ng mga direksiyon.

Verse 23

कैलासं कुत्रचिद्रम्यं कुत्रचिच्छक्रमन्दिरम् । कुत्रचिच्छिवलोकं च सर्वोपरि विराजितम्

Sa isang dako, nagniningning ang kaaya-ayang Kailāsa; sa iba, naroon ang palasyo ni Śakra (Indra); at sa iba pa, ang Śivaloka—maningning sa ibabaw ng lahat, naghahari bilang kataas-taasan.

Verse 24

एतादृशगृहं सर्वदृष्टाश्चर्य्यं महेश्वरः । प्रशंसन् हिमशैलेशं परितुष्टो बभूव ह

Nang makita ni Mahādeva ang gayong tahanan—kamangha-mangha at higit sa anumang nasaksihan—pinuri niya ang panginoon ng Himalaya at lubos na nalugod.

Verse 25

तत्रातिरमणीये च रत्नपर्य्यंक उत्तमे । अशयिष्ट मुदा युक्तो लीलया परमेश्वरः

Doon, sa lubhang kaaya-ayang pook, sa isang napakahusay na higaang may hiyas, ang Kataas-taasang Panginoon na si Parameśvara ay nahimlay—masaya ang puso—sa Kanyang banal na līlā.

Verse 26

हिमाचलश्च स्वभ्रातॄन्भोजयामास कृत्स्नशः । सर्वानन्यांश्च सुप्रीत्या शेषकृत्यं चकार ह

Pagkaraan, pinakain ni Himācala (Himālaya) nang lubos ang lahat ng sarili niyang mga kapatid; at sa dakilang pag-ibig, pinarangalan din niya ang lahat ng iba pa at isinagawa nang wasto ang natitirang mga ritwal.

Verse 27

एवं कुर्वति शैलेशे स्वपति प्रेष्ठ ईश्वरे । व्यतीता रजनी सर्वा प्रातःकालो बभूव ह

Habang ang Ginang ng mga bundok (Pārvatī) ay abala sa kanyang banal na pagtalima, ang kanyang minamahal na Panginoong Īśvara ay nakatulog. Lumipas ang buong magdamag, at sumapit ang umaga.

Verse 28

अथ प्रभातकाले च धृत्युत्साहपरायणाः । नानाप्रकारवाद्यानि वादयाञ्चक्रिरे जनाः

Pagkatapos, sa pagsikat ng araw, ang mga tao—matatag at puspos ng sigasig—ay nagsimulang tumugtog ng sari-saring mga instrumento.

Verse 29

सर्वे सुरास्समुत्तस्थुर्विष्ण्वाद्यास्सुमुदान्विताः । स्वेष्टं संस्मृत्य देवेशं सज्जिभूतास्ससंभ्रमाः

Pagkatapos, ang lahat ng mga diyos—pinangungunahan ni Viṣṇu—ay sabay-sabay na tumindig, puspos ng galak. Sa pag-alaala sa kanilang piniling Panginoon, si Śiva, ang Panginoon ng mga diyos, sila’y agad na naghanda, may pagpipitagan, pananabik, at pagmamadali.

Verse 30

स्ववाहनानि सज्जानि कैलासङ्गन्तुमुत्सुकाः । कृत्वा सम्प्रेषयामासुर्धर्मं शिवसमीपतः

Sabik na tumungo sa Kailāsa, inihanda nila ang kani-kanilang mga sasakyan at sinugo si Dharma mula mismo sa harapan ng Panginoong Śiva.

Verse 31

वासगेहमथागत्य धर्मो नारायणाज्ञया । उवाच शंकरं योगी योगीशं समयोचितम्

Pagkatapos, si Dharma, sa utos ni Nārāyaṇa, ay dumating sa tahanan at nagsalita kay Śaṅkara—Panginoon ng mga yogin—ng mga salitang angkop sa pagkakataon.

Verse 32

धर्म उवाच । उत्तिष्ठोत्तिष्ठ भद्रन्ते भव नः प्रमथाधिप । जनावासं समागच्छ कृतार्थं कुरु तत्र तान्

Sinabi ni Dharma: “Bumangon, bumangon, O pinagpala; maging para sa amin, O Panginoon ng mga Pramatha. Pumaroon sa tahanan ng mga tao, at doon ay gawing ganap ang kanilang layon.”

Verse 33

ब्रह्मोवाच । इति धर्मवचः श्रुत्वा विजहास महेश्वरः । ददर्श कृपया दृष्ट्या तल्पमुज्झाञ्चकार ह

Sinabi ni Brahmā: Nang marinig ang gayong mga salita ni Dharma, si Mahādeva ay bahagyang ngumiti. Pagkaraan, sa mahabaging sulyap, iniwan ng Dakilang Panginoon ang higaan at tumindig.

Verse 34

उवाच विहसन् धर्म त्वमग्रे गच्छ तत्र ह । अहमप्यागमिष्यामि द्रुतमेव न संशयः

Ngumiti siya at nagsabi: “O Dharma, mauna ka roon. Ako man ay darating agad—walang alinlangan.”

Verse 35

ब्रह्मोवाच । इत्युक्तश्शंकरेणाथ जनावासं जगाम सः । स्वयङ्गन्तुमना आसीत्तत्र शम्भुरपि प्रभुः

Sinabi ni Brahmā: Nang masabihan nang gayon ni Śaṅkara, siya’y nagtungo sa tirahan ng mga tao. At ang Panginoong Śambhu, ang dakilang Maykapangyarihan, ay kusang nagpasiyang pumunta rin doon.

Verse 37

अथ शंम्भुर्भवाचारी प्रातःकृत्यं विधाय च । मेनामान्त्र्य कुध्रं च जनावासं जगाम सः

Pagkaraan, si Śambhu, na tumutupad sa asal na nararapat sa Kanyang banal na panata, ay tinapos ang mga ritwal sa umaga; at matapos magpaalam nang may paggalang kay Menā at kay Kudhrā, Siya’y umalis patungo sa tirahan ng mga tao.

Verse 38

महोत्सवस्तदा चासीद्वेदध्वनिरभून्मुने । वाद्यानि वादयामासुर्जनाश्चातुर्विधानि च

O pantas, noon ay may dakilang pagdiriwang; umalingawngaw ang pagbigkas ng Veda. Ang mga tao mula sa apat na varṇa ay tumugtog din ng iba’t ibang mga instrumento.

Verse 39

शम्भुरागत्य स्वस्थानं ववन्दे च मुनींस्तदा । हरिं च मां भवाचारात् वन्दितोऽभूत्सुरादिभिः

Pagkaraan, dumating si Śambhu sa Kanyang sariling tahanan at yumukod sa mga muni. Ayon sa wastong banal na asal, binati rin Niya si Hari; at ako man ay pinarangalan nang nararapat ng mga deva at iba pang nilalang na makalangit.

Verse 40

जयशब्दो बभूवाथ नमश्शब्दस्तथैव च । वेदध्वनिश्च शुभदो महाकोलाहलोऽभवत्

Pagkaraan, umalingawngaw ang sigaw na “Tagumpay!” at gayundin ang tunog na “Namaḥ!”; ang mapalad na alingawngaw ng mga Veda ay tumunog din, at nagkaroon ng isang dakila at maringal na kaguluhan.

Verse 52

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखण्डे वरवर्गभोजनशिवशयनवर्णनं नाम द्विपञ्चाशत्तमोऽध्यायः

Kaya nito, sa Śrī Śiva Mahāpurāṇa—sa Ikalawang bahagi, ang Rudra-saṃhitā, at sa Ikatlong sangay, ang Pārvatī-khaṇḍa—nagtatapos ang ika-52 kabanata na pinamagatang “Paglalarawan ng piging para sa pangkat ng lalaking ikakasal at ng pamamahinga ni Śiva.”

Frequently Asked Questions

Himavān organizes and hosts a formal divine feast: he prepares the venue, invites the gods and their lords, receives them properly, seats them, serves many foods, and the assembly dines with Sadāśiva placed in highest honor.

The narrative encodes cosmic hierarchy and unity through social ritual: honoring Sadāśiva first signals Shaiva supremacy, while shared भोजन (food) and orderly seating dramatize harmony, dharma, and auspiciousness as lived theology.

Viṣṇu/Acyuta among the leading devas, Sadāśiva as the honored foremost, Indra and the lokapālas, and Śiva’s gaṇas—Nandin, Bhṛṅgin, Vīrabhadra and associated gaṇas—each participating distinctly in the communal meal.