Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 13

भोजन-आह्वान-प्रकरणम् — The Episode of Invitation and the Divine Feast

Devanagari script

एवन्ते भुक्तवन्तश्चाचम्य सर्वे मुदान्विताः । विश्रामार्थं गताः प्रीत्या विष्ण्वाद्यास्स्वस्वमाश्रमम्

Transliteration

evante bhuktavantaścācamya sarve mudānvitāḥ | viśrāmārthaṃ gatāḥ prītyā viṣṇvādyāssvasvamāśramam

Translation

Kaya nga, matapos kumain nang lubos at saka uminom ng tubig para sa paglilinis, silang lahat ay napuspos ng galak. Si Viṣṇu at ang iba pa, sa may paglingap, ay umalis patungo sa kani-kanilang āśrama upang magpahinga.

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्यय (adverb: 'thus')

• ते: they
• ते: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सर्वनाम

• भुक्तवन्तः: having eaten
• भुक्तवन्तः: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भुज् (धातु) → भुक्तवत् (कृदन्त, क्तवतुँ)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; क्तवतुँ-प्रत्ययान्त (past active participle: 'having eaten')

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (and)

• आचम्य: having sipped (water)
• आचम्य: Sambandha (सम्बन्ध/पूर्वक्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: आ + चम् (धातु) → आचम्य (कृदन्त, ल्यप्)
• Form: ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययीभाव/क्त्वान्तार्थ (absolutive/gerund: 'having sipped (water)')

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन

• मुदा-अन्विताः: filled with joy
• मुदा-अन्विताः: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मुदा (प्रातिपदिक) + अन्वित (कृदन्त, क्त; अनु+इ-धातु)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; तत्पुरुषः (मुदया अन्विताः = endowed with joy)

• विश्राम-अर्थम्: for rest
• विश्राम-अर्थम्: Prayojana (प्रयोजन/Purpose)
• Type: Noun
• Root: विश्राम (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; प्रयोजनार्थे द्वितीया (accusative of purpose)

• गताः: went
• गताः: Karta (कर्ता/Agent)
• Type: Adjective
• Root: गम् (धातु) → गत (कृदन्त, क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (gone)

• प्रीत्या: with affection/joy
• प्रीत्या: Karaṇa (करण/Instrumental)
• Type: Noun
• Root: प्रीति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• विष्णु-आद्याः: (those) beginning with Viṣṇu
• विष्णु-आद्याः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; तत्पुरुषः (विष्णुः आदिः येषाम् = beginning with Viṣṇu)

• स्व-स्वम्: each one’s own
• स्व-स्वम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + स्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (each one’s own)

• आश्रमम्: hermitage/abode
• आश्रमम्: Karma (कर्म/Goal object)
• Type: Noun
• Root: आश्रम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

Speaker

Sūta Gosvāmin

Shaiva Theology

Tattva Level: pashu

Shakti Dimension

Role: nurturing

Characters & Entities

• Vishnu

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It highlights dharmic refinement—contentment, purity through ācamana, and orderly conduct—showing that even divine beings honor disciplined living, which supports inner purity conducive to devotion to Śiva (Pati).

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

Though the verse is narrative, it reflects the Shaiva ethos that external purity and proper observances prepare the mind for Saguna Śiva worship (including Liṅga-pūjā), where reverence and regulated conduct stabilize bhakti.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Ācamana (sipping water with mindful purification) is directly suggested; as a takeaway, one may begin or conclude worship with ācamana and then settle into quiet rest or japa with a purified, calm mind.