देवस्तुतिः (Deva-stuti) — “Hymn of the Devas / Divine Praise”

Verse 1

नारद उवाच । विधे प्राज्ञ महाधीमन्वद मे वदतां वर । ततः परं किमभवच्चरितं विष्णुसद्गुरो

Sinabi ni Nārada: “O Vidhe (Brahmā), marunong at dakilang talino, pinakamainam sa mga nagsasalita, sabihin mo sa akin: matapos iyon, ano pa ang naganap sa banal na salaysay na ito, sa ilalim ng tunay na paggabay ni Viṣṇu, ang mabuting guro?”

Verse 2

अद्भुतेयं कथा प्रोक्ता मेना पूर्वगतिः शुभा । विवाहश्च श्रुतस्सम्यक्परमं चरितं वद

Naipahayag na ang kamangha-manghang salaysay na ito, at naunawaan na ang dating mapalad na landas ng buhay ni Menā. Narinig ko rin nang wasto ang tungkol sa kasal; ngayo’y isalaysay mo sa ganap ang pinakadakilang banal na kasaysayan.

Verse 3

इति श्रीशिवमहापुराणे दितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखंडे देवस्तुतिर्नाम तृतीयोऽध्यायः

Sa gayon, sa Śrī Śiva Mahāpurāṇa, sa Ikalawang Aklat—ang Rudra-saṃhitā—sa ikatlong bahagi, ang Pārvatī-khaṇḍa, nagtatapos ang ikatlong kabanata na pinamagatang “Devastuti” (ang himno ng papuri ng mga diyos).

Verse 4

तपस्सुदुस्सहं कृत्वा कथं प्राप पतिं हरम् । एतत्सर्वं समाचक्ष्व विस्तराच्छांकरं यशः

Matapos isagawa ang gayong di-matiis na mga pag-aayuno at pagninilay, paano niya nakamit si Hara (Śiva) bilang asawa? Isalaysay mo sa akin ang lahat nang masinsinan—pati ang Śaiva na kaluwalhatiang kaugnay ni Śaṅkara.

Verse 5

ब्रह्मोवाच । मुने त्वं शृणु सुप्रीत्या शांकरं सुयशः शुभम् । यच्छ्रुत्वा ब्रह्महा शुद्ध्येत्सर्वान्कामानवाप्नुयात्

Sinabi ni Brahmā: O pantas, makinig ka nang may masayang debosyon sa mapalad at banal na kaluwalhatian ni Śaṅkara. Sa pagdinig nito, kahit ang pumatay ng isang brāhmaṇa ay nalilinis at nakakamit ang lahat ng ninanais.

Verse 6

यदा मेनाविवाहन्तु कृत्वागच्छद्गिरिर्गृहम् । तदा समुत्सवो जातस्त्रिषु लोकेषु नारद

O Nārada, nang si Girirāja (Himālaya), matapos ganapin ang kasal ni Menā, ay nagbalik sa kanyang tahanan, noon ay sumiklab ang dakilang pagdiriwang sa tatlong daigdig.

Verse 7

हिमाचलोऽपि सुप्रीतश्चकार परमोत्सवम् । भूसुरान्बंधुवर्गांश्च परानानर्च सद्धिया

Si Himācala man ay lubhang nagalak at nagdaos ng pinakadakilang pagdiriwang; sa dalisay at maunawang isipan, marapat niyang pinarangalan ang mga brāhmaṇa, ang mga kamag-anak, at ang iba pang mararangal na panauhin.

Verse 8

सर्वे द्विजाश्च सन्तुष्टा दत्त्वाशीर्वचनं वरम् । ययुस्तस्मै स्वस्वधाम बंधुवर्गास्तथापरे

Nalugod ang lahat ng “dalawang ulit na isinilang” (mga brāhmaṇa). Matapos ipagkaloob sa kanya ang marangal na pagpapala, sila’y nagsialis—bawat isa sa sariling tahanan; gayundin ang iba pang pangkat ng mga kamag-anak ay umuwi sa kani-kanilang bahay.

Verse 9

हिमाचलोऽपि सुप्रीतो मेनया सुखदे गृहे । रेमेऽन्यत्र च सुस्थाने नन्दनादिवनेष्वपि

Si Himācala man ay lubhang nalugod at namuhay nang masaya kasama si Menā sa tahanang nagbibigay-kagalakan. Sa ibang panahon din, sa mga mapalad na pook—gaya ng banal na gubat ng Nandana at iba pang harding makalangit—namuhay siya nang payapa at kuntento.

Verse 10

तस्मिन्नवसरे देवा मुने विष्ण्वादयोऽखिलाः । मुनयश्च महात्मानः प्रजग्मुर्भूधरान्तिके

O pantas, sa mismong sandaling iyon, ang lahat ng mga Deva—pinangungunahan ni Viṣṇu—kasama ang mga dakilang rishi na may marangal na diwa, ay naglakbay at dumating sa paanan ng bundok.

Verse 11

दृष्ट्वा तानागतान्देवान्प्रणनाम मुदा गिरिः । संमानं कृतवान्भक्त्या प्रशंसन्स्व विधिं महान्

Nang makita niyang dumating ang mga Deva, ang dakilang Panginoon ng Bundok (Himālaya) ay yumukod nang may galak. Sa debosyon, inialay niya ang nararapat na paggalang at pagtanggap, habang pinupuri ang kadakilaan ng sariling dharma—ang banal na tungkulin ng pag-aanyaya sa panauhin at magalang na paglilingkod.

Verse 12

साञ्जलिर्नतशीर्षो हि स तुष्टाव सुभक्तितः । रोमोद्गमो महानासीद्गिरेः प्रेमाश्रवोऽपतन्

Magkapatong ang mga palad at nakayukong ulo, pinuri niya si Śiva sa dalisay na debosyon. Pagkaraan, ang Bundok (Himālaya) ay napuspos ng matinding pangingilabot ng kaluguran, tumindig ang balahibo, at umagos ang mga luhang isinilang ng pag-ibig.

Verse 13

ततः प्रणम्य सुप्रीतो हिमशैलः प्रसन्नधीः । उवाच प्रणतो भूत्वा मुने विष्ण्वादिकान्सुरान्

Pagkaraan, ang Himśaila—ang Panginoon ng Himalaya—na may pusong masaya at malinaw na pag-unawa, ay muling yumukod. Matapos magpatirapa, O pantas, nagsalita siya sa mga diyos na pinangungunahan ni Viṣṇu.

Verse 14

हिमाचल उवाच । अद्य मे सफलं जन्म सफलं सुमहत्तपः । अद्य मे सफलं ज्ञानमद्य मे सफलाः क्रियाः

Sinabi ni Himācala: “Ngayong araw, naging mabunga ang aking pagsilang; mabunga rin ang aking dakilang tapasya. Ngayong araw, namunga ang aking kaalaman, at ngayong araw, nagtagumpay ang lahat ng aking banal na gawain.”

Verse 15

धन्योऽहमद्य संजातो धन्या मे सकला क्षितिः । धन्यं कुलं तथा दारास्सर्वं धन्यं न संशयः

“Mapalad ako—ngayong araw ay tunay akong naganap. Mapalad ang buong lupain kong ito. Mapalad ang aking angkan, at mapalad din ang aking mga asawa; tunay na lahat ay pinagpala—walang alinlangan.”

Verse 16

यतः समागता यूयं मिलित्वा सर्व एकदा । मां निदेशयत प्रीत्योचितं मत्त्वा स्वसेवकम्

Yamang kayo’y nagtipon dito nang sabay-sabay, mangyaring turuan ninyo ako—na ituring ninyo akong inyong sariling lingkod—kung ano ang nararapat gawin, nang may pag-ibig at debosyon.

Verse 17

ब्रह्मोवाच । इति श्रुत्वा महीध्रस्य वचनं ते सुरास्तदा । ऊचुर्हर्यादयः प्रीताः सिद्धिं मत्वा स्वकार्यतः

Wika ni Brahmā: Nang marinig nila ang mga salita ng Bundok (Himālaya), ang mga deva noon—si Viṣṇu at ang iba pa—ay nagsalita nang may galak, sapagkat inakala nilang natupad na ang kanilang layunin.

Verse 18

देवा ऊचुः । हिमाचल महाप्राज्ञ शृण्व स्मद्वचनं हितम् । यदर्थमागतास्सर्वे तद्ब्रूमः प्रीतितो वयम्

Nagsalita ang mga Deva: “O Himācala, dakilang marunong, pakinggan mo ang aming kapaki-pakinabang na salita. Ang dahilan ng pagparito naming lahat ay ikukuwento namin nang may galak at mabuting kalooban.”

Verse 19

या पुरा जगदम्बोमा दक्षकन्याऽभवद्गिरे । रुद्रपत्नी हि सा भूत्वा चिक्रीडे सुचिरं भुवि

Siya na siyang sinaunang Jagadambā—si Umā—o Bundok, ay minsang isinilang bilang anak na babae ni Dakṣa. Nang maging kabiyak ni Rudra, siya’y nanahan at naglīlā sa daigdig sa napakahabang panahon.

Verse 20

पितृतोऽनादरं प्राप्य संस्मृत्य स्वपणं सती । जगाम स्वपदं त्यक्त्वा तच्छरीरं तदाम्बिका

Nang makaranas ng paghamak mula sa kanyang ama, si Satī—na inalaala ang sariling panata at likás na banal na pasiya—ay iniwan ang katawang iyon at lumisan tungo sa kanyang kataas-taasang kalagayan; kaya iniwan ni Ambikā ang katawan na iyon.

Verse 21

सा कथा विदिता लोके तवापि हिमभूधर । एवं सति महालाभो भवेद्देवगणस्य हि

“Ang salaysay na iyon ay batid na sa daigdig—maging ikaw man, O Himabhūdhara (Himalaya). Yamang gayon, ito’y tunay na magdudulot ng malaking pakinabang sa mga pangkat ng mga deva.”

Verse 22

सर्वस्य भवतश्चापि स्युस्सर्वे ते वशास्सुराः

Sapagkat ikaw nga ang Panginoon ng lahat, ang lahat ng mga deva na iyon ay mananatiling nasa ilalim ng iyong kapangyarihan.

Verse 23

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तेषां हर्यादीनां गिरीश्वरः । तथास्त्विति प्रसन्नात्मा प्रोवाच न च सादरम्

Sinabi ni Brahmā: Nang marinig ang mga salita ni Hari (Viṣṇu) at ng iba pa, si Girīśvara (Śiva), na may pusong nalulugod, ay sumagot, “Mangyari nawa,” bagaman walang natatanging pormalidad o pag-aalab ng paggalang.

Verse 24

अथ ते च समादिश्य तद्विधिम्परमादरात् । स्वयं जग्मुश्च शरणमुमायाश्शंकर स्त्रियः

Pagkaraang ituro sa kanila ang wastong paraan nang may sukdulang pag-iingat, ang mga asawa ni Śaṅkara ay sila mismo’y nagtungo upang sumilong sa paanan ni Umā.

Verse 25

सुस्थले मनसा स्थित्वा सस्मरुर्जगदम्बिकाम् । प्रणम्य बहुशस्तत्र तुष्टुवुः श्रद्धया सुराः

Nang mapanatag ang kanilang isipan sa mapalad na pook na yaon, inalaala ng mga diyos si Jagadambikā, ang Ina ng sansinukob. Doon, paulit-ulit silang yumukod at nagpuri sa Kanya nang may matatag na pananampalataya at debosyon.

Verse 26

देवा ऊचुः । देव्युमे जगतामम्ब शिवलोकनिवासिनी । सदाशिवप्रिये दुर्गे त्वां नमामो महेश्वरि

Wika ng mga Deva: “O Diyosa Umā, Ina ng mga daigdig, nananahan sa kaharian ni Śiva; O Durgā, minamahal ni Sadāśiva; O Maheśvarī, kami’y yumuyukod sa Iyo.”

Verse 27

श्रीशक्तिं पावनां शान्तां पुष्टिम्परमपावनीम् । वयन्नामामहे भक्त्या महदव्यक्तरूपिणीम्

Sa debosyon, kami’y yumuyukod kay Śrī-Śakti—ang banal at mapayapang Kapangyarihan na nagdudulot ng pag-aaruga at kasaganaan, ang lubos na nagpapadalisay; na nananahan bilang Mahat, ang Dakilang Prinsipyo, at bilang Avyakta, ang Di-nahahayag.

Verse 28

शिवां शिवकरां शुद्धां स्थूलां सूक्ष्मां परायणाम् । अन्तर्विद्यासुविद्याभ्यां सुप्रीतां त्वां नमामहे

Sumasamba kami sa Iyo, O Śivā—tagapagkaloob ng mapalad na biyaya ni Śiva, ganap na dalisay; Ikaw ang kapwa magaspang at maselan, ang kataas-taasang kanlungan. Nalulugod sa panloob na kaalaman at sa tunay na karunungang nagpapalaya, iniaalay namin ang aming taimtim na pagpupugay sa Iyo.

Verse 29

त्वं श्रद्धा त्वं धृतिस्त्वं श्रीस्त्वमेव सर्वगोचरा । त्वन्दीधितिस्सूर्य्यगता स्वप्रपञ्चप्रकाशिनी

Ikaw ang Śraddhā, ang pananampalataya; Ikaw ang Dhṛti, ang katatagan; Ikaw ang Śrī, ang mapalad na kasaganaan. Tunay, Ikaw lamang ang madaling lapitan ng lahat. Ikaw ang ningning ng araw, ang liwanag na nagpapaliwanag sa sarili Mong nahayag na sansinukob.

Verse 30

या च ब्रह्माण्डसंस्थाने जगज्जीवेषु या जगत् । आप्याययति ब्रह्मादितृणान्तं तां नमामहे

Sumasamba kami sa Kanya na nananahan sa kaayusan ng Brahmāṇḍa, ang kosmik na itlog; na naroroon sa lahat ng may buhay at sa mismong daigdig; at Siya ang nagpapalusog at nagtataguyod sa lahat—mula kay Brahmā hanggang sa isang hibla ng damo.

Verse 31

त्वं वार्ता सर्वजगतां त्वं त्रयी धर्मरूपिणी

Ikaw ang wārtā, ang patnubay na pananalita at kaayusang nagtataguyod sa lahat ng daigdig; Ikaw mismo ang Trayi, ang tatlong Veda, na nahahayag bilang Dharma.

Verse 32

निद्रा त्वं सर्वभूतेषु क्षुधा तृप्तिस्त्वमेव हि । तृष्णा कान्तिश्छविस्तुष्टिस्सर्वानन्दकरी सदा

Ikaw ang pagtulog sa lahat ng nilalang; Ikaw lamang ang gutom at gayundin ang pagkabusog. Ikaw ang uhaw, ang liwanag, ang kislap at ang kasiyahan—lagi Kang Tagapagkaloob ng ānanda, ng banal na galak, sa lahat.

Verse 33

त्वं लक्ष्मीः पुण्यकर्तॄणां त्वं ज्येष्ठा पापिनां सदा । त्वं शान्तिः सर्वजगतां त्वं धात्री प्राणपोषिणी

Ikaw si Lakṣmī—ang mapalad na biyaya ng mga gumagawa ng kabutihan; at Ikaw rin si Jyeṣṭhā—ang di-mapalad na bahagi na laging sumusunod sa mga makasalanan. Ikaw ang kapayapaan ng lahat ng daigdig; Ikaw si Dhātrī, ang Inang sumasandig at nagpapalusog sa prāṇa, ang hininga ng buhay ng lahat.

Verse 34

त्वन्तस्वरूपा भूतानां पञ्चानामपि सारकृत् । त्वं हि नीतिभृतां नीतिर्व्यवसायस्वरूपिणी

O Diyosa, ikaw ang panloob na diwa ng limang dakilang sangkap, at ikaw ang nagpapahayag ng kanilang pinakabuod. Tunay, sa mga nagtataguyod ng wastong asal, ikaw ang mismong tuntuning gumagabay, at ikaw ang anyo ng matatag na pagsisikap.

Verse 35

गीतिस्त्वं सामवेदस्य ग्रन्थिस्त्वं यजुषां हुतिः । ऋग्वेदस्य तथा मात्राथर्वणस्य परा गतिः

Ikaw ang banal na awit ng Sāma Veda; ikaw ang maayos na kalipunan ng Yajur Veda at ang huti, ang handog na alay. Ikaw ang sukat at diwa ng Ṛg Veda; at para sa Atharva Veda, ikaw ang sukdulang layon—ang pinakamataas na kanlungan at huling kaganapan.

Verse 36

समस्तगीर्वाणगणस्य शक्तिस्तमोमयी धातृगुणैकदृश्या । रजः प्रपंचात्तु भवैकरूपा या न श्रुता भव्यकरी स्तुतेह

Ikaw ang kapangyarihan ng lahat ng pangkat ng mga diyos; ikaw ay may kalikasang tamas, nakikita bilang iisang katangiang nagpapanatili. At mula sa malawak na pagpapakita ng rajas, ikaw ay lumilitaw bilang iisang minamahal na anyo ni Bhava (Śiva). Ang mapalad at kagalingang nagdudulot na himnong ito—bihirang marinig—ay binigkas dito.

Verse 37

संसारसागरकरालभवाङ्गदुःखनिस्तारकारितरणिश्च निवीतहीना । अष्टाङ्गयोगपरिपालनकेलिदक्षां विन्ध्यागवासनिरतां प्रणमाम तां वै

Tunay na kami’y yumuyukod sa Diyosa—kay Pārvatī—ang araw ng pagliligtas na nagpapatawid sa mga nilalang sa nakapangingilabot na dagat ng samsara at sa dalamhating kaugnay ng buhay na may katawan; siya na walang banal na sinulid; siya na sukdulang bihasa sa mapaglarong pag-iingat ng disiplina ng aṣṭāṅga-yoga; at siya na nananahan nang taimtim sa kabundukang Vindhya.

Verse 38

नासाक्षि वक्त्रभुजवक्षसि मानसे च धृत्या सुखानि वितनोषि सदैव जन्तोः । निद्रेति याति सुभगा जगती भवा नः सा नः प्रसीदंतु भवस्थितिपालनाय

O mapalad na Diyosa, lagi mong ipinapamahagi ang kaginhawaan sa mga nilalang—sa pamamagitan ng ilong, mga mata, mukha, mga bisig, dibdib, at isipan, at sa pamamagitan ng matatag na pagtitiis. Dahil sa iyo, ang mapalad na daigdig ay napapasa sa pagtulog. Nawa’y ang kapangyarihan ng Pagkatulog, na sariling pagpapakita mo, ay maging mahabagin sa amin para sa pag-iingat at pagpapanatili ng daigdig.

Verse 39

ब्रह्मोवाच । इति स्तुत्वा महेशानीं जगदम्बामुमां सतीम् । सुप्रेयमनसः सर्वे तस्थुस्ते दर्शनेप्सवः

Wika ni Brahmā: Pagkapuri nang gayon kay Maheśānī—kay Umā, ang tunay at mapalad na Ina ng sansinukob—siláng lahat, na punô ng malalim na galak ang kalooban, ay nanatiling nakatayo roon, sabik sa banal na darśana niya.

Verse 70

गायत्री त्वं वेदमाता त्वं सावित्री सरस्वती

Ikaw si Gāyatrī; ikaw ang Ina ng mga Veda. Ikaw si Sāvitrī; ikaw si Sarasvatī—ang mismong kapangyarihan ng banal na pananalita at kaalaman.