Adhyaya 29
Rudra SamhitaParvati KhandaAdhyaya 2942 Verses

पार्वतीप्रार्थना—हिमवत्पार्श्वे भिक्षुरूपेण याचनम् | Pārvatī’s Request: Śiva to Seek Her in Beggar-Form at Himālaya’s Court

Ipinagpapatuloy ng Adhyaya 29 ang pag-uusap nina Nārada at Brahmā. Sa tanong ni Nārada kung ano ang sumunod na nangyari, isinalaysay ni Brahmā ang agarang kaganapan matapos ang mga salita ni Pārvatī kay Śiva. Si Hara (Śiva), nalugod at nagalak sa kalooban, ay tinanggap ang mapagmahal at mapag-utos na pananalita ni Pārvatī. Itinuring ni Pārvatī si Śiva bilang kanyang panginoon at inalala ang naunang pangyayaring kosmiko ng paghahandog ni Dakṣa at ang marahas na pagwasak nito, saka iniuugnay ang kanilang kasalukuyang kapanganakan at misyon sa paghihirap ng mga deva dahil kay Tāraka. Nakiusap siya na kaawaan at tanggapin siya bilang asawa, ngunit iginiit ang paraang hayag at ayon sa dharma at ritwal: humingi siya ng pahintulot na umuwi sa bahay ng ama, at hiniling kay Śiva na pumunta sa tabi ni Himavat at pormal na humingi ng kanyang kamay, na mag-anyong bhikṣu (pulubing banal) bilang sinadyang līlā. Binibigyang-diin ng kabanata ang dharmikong pagpapatibay, dangal at pangalan (yaśas) sa daigdig, at ang pagsasanib ng pagkakakilanlang ascetic sa pormal na pag-aasawa, bilang paghahanda sa pampublikong pagkilala sa banal na pag-iisa at sa layuning kosmiko nito.

Shlokas

Verse 1

नारद उवाच । ब्रह्मन् विधे महाभाग किं जातं तदनन्तरम् । तत्सर्वं श्रोतुमिच्छामि कथय त्वं शिवायशः

Sinabi ni Nārada: “O Brahman, O Vidhā na Manlilikha, O lubhang mapalad—ano ang naganap pagkatapos niyon? Nais kong marinig ang lahat. Isalaysay mo sa akin, O Śivāyaśas, sapagkat ito’y tungkol sa kaluwalhatian ni Panginoong Śiva.”

Verse 2

ब्रह्मोवाच । देवर्षे श्रूयतां सम्यक्कथयामि कथां मुदा । तां महापापसंहर्त्रीं शिवभक्तिविवर्द्धिनीम्

Sumagot si Brahmā: “O banal na rishi, makinig nang mabuti. Sa galak ay isasalaysay ko ang banal na salaysay—yaong pumupuksa maging sa malalaking kasalanan at nagpapalago ng debosyon kay Panginoong Śiva.”

Verse 3

पार्वती वचनं श्रुत्वा हरस्स परमात्मनः । दृष्ट्वानन्दकरं रूपं जहर्षातीव च द्विज

O brāhmaṇa, nang marinig ni Hara—ang Kataas-taasang Sarili—ang mga salita ni Pārvatī, minasdan Niya ang anyong nagbibigay-galak at Siya’y napuspos ng dakilang tuwa.

Verse 4

प्रत्युवाच महा साध्वी स्वोपकण्ठस्थितं विभुम् । अतीव सुखिता देवी प्रीत्युत्फुल्लानना शिवा

Pagkaraan, ang Dakilang Banal na Diyosa, lubhang masaya at ang mukha’y namumukadkad sa pag-ibig, ay sumagot sa Panginoong Laganap sa Lahat na nagpapahinga sa tabi niya.

Verse 5

पार्वत्युवाच । त्वं नाथो मम देवेश त्वया किं विस्मृतम्पुरा । दक्षयज्ञविनाशं हि यदर्थं कृतवान्हठात्

Sinabi ni Pārvatī: “O Devēśa, Ikaw ang aking Panginoon at tagapagtanggol. Ano ang nalimutan Mo mula pa noon—sa anong layon Mo biglang ipinaguho ang paghahandog ni Dakṣa?”

Verse 6

स त्वं साहं समुत्पन्ना मेनयां कार्य्यसिद्धये । देवानां देव देदेश तारकाप्ताऽसुखात्मनाम्

O Panginoon ng mga deva, O banal na Tagapamahala: Ikaw at ako’y nagpakita sa pamamagitan ni Menā upang matupad ang layon ng mga deva—upang alisin ang pagdurusang idinulot ni Tāraka sa kanila.

Verse 7

यदि प्रसन्नो देवेश करोषि च कृपां यदि । पतिर्भव ममेशान मम वाक्यं कुरु प्रभो

“O Panginoon ng mga deva, kung Ikaw ay nalulugod—kung Ikaw ay magpapakita ng habag—kung gayon, O Īśāna, maging asawa Mo ako. O Maharlika, tuparin Mo ang aking pakiusap.”

Verse 8

पितुर्गेहे मया सम्यग्गम्यते त्वदनुजया । प्रसिद्धं क्रियतां तद्वै विशुद्धं परमं यशः

Kasama ang nakababatang kapatid na babae ng Mahal na Panginoon bilang kasama ko, tunay ngang patungo ako nang wasto sa bahay ng aking ama. Kaya ipahayag nawa iyon sa madla, upang maitatag ang walang dungis at pinakamataas na karangalan.

Verse 9

गन्तव्यं भवता नाथ हिमवत्पार्श्वतं प्रभो । याचस्व मां ततो भिक्षु भूत्वा लीलाविशारदः

O Panginoon, O Natha—pumaroon ka sa tabi ni Himavān, O Prabhu. Pagkaraan, mag-anyong pulubi-asceta na bihasa sa banal na lila, at lumapit upang hingin ako (bilang mapapangasawa).

Verse 10

तथा त्वया प्रकर्तव्यं लोके ख्यापयता यशः । पितुर्मे सफलं सर्वं कुरुष्वैवं गृहा मम्

Gayundin, kumilos Ka nawa nang sa gayon ay maipahayag sa sanlibutan ang Iyong dakilang karangalan. Sa gayon, pagbungahin Mo ang lahat ng layon ng aking ama, at sa paraang ito, tanggapin Mo ang aking kamay sa banal na pag-iisang-dibdib.

Verse 11

ऋषिभिर्बोधितः प्रीत्या स्वबन्धुपरिवारितः । करिष्यति न संदेहस्तव वाक्यं पिता मम

“Ang aking ama—na may galak na pinayuhan ng mga rishi at napalilibutan ng kanyang mga kamag-anak—ay tiyak na tutupad sa Iyong salita; walang alinlangan dito.”

Verse 12

दक्षकन्या पुराहं वै पित्रा दत्ता यदा तव । यथोक्तविधिना तत्र विवाहो न कृतस्त्वया

Noon, bilang anak na babae ni Dakṣa, nang ibinigay ako ng aking ama sa Iyo, hindi Mo isinagawa roon ang kasal ayon sa itinakdang mga ritwal.

Verse 13

न ग्रहाः पूजितास्तेन दक्षेण जनकेन मे । ग्रहाणां विषयस्तेन सच्छिद्रोयं महानभूत्

“Ang aking amang si Dakṣa ay hindi sumamba sa mga Graha (mga diyos ng mga planeta). Dahil sa pagkukulang na iyon, ang impluwensiya ng mga Graha ay naging isang malaking pighati, hitik sa kapintasan, sa bagay na ito (at sa akin).”

Verse 14

तस्माद्यथोक्तविधिना कर्तुमर्हसि मे प्रभो । विवाहं त्वं महादेव देवानां कार्य्यसिद्धये

Kaya nga, O aking Panginoon, nararapat Mong ganapin ang kasal ayon sa itinakdang ritwal. O Mahādeva, tuparin Mo ang pag-iisang-dibdib na ito upang maganap ang layon ng mga deva.

Verse 15

विवाहस्य यथा रीतिः कर्तव्या सा तथा धुवम् । जानातु हिमवान् सम्यक् कृतं पुत्र्या शुभं तपः

Isagawa ang mga ritwal ng kasal nang ganap ayon sa wastong kaugalian—tunay nga. Nawa’y maunawaan ni Himavān nang malinaw na ang kaniyang anak na babae ay nagsagawa ng mapalad na tapas (mahigpit na pag-aayuno at pagninilay) hanggang sa ganap na kasakdalan.

Verse 16

ब्रह्मोवाच इत्येवं वचनं श्रुत्वा सुप्रसन्नस्सदाशिवः । प्रोवाच वचनं प्रीत्या गिरिजां प्रहसन्निव

Sinabi ni Brahmā: Nang marinig niya ang gayong mga salita, si Sadāśiva ay labis na nalugod; at sa pag-ibig—na wari’y may ngiting bahagya—siya’y nagsalita kay Girijā (Pārvatī).

Verse 17

शिव उवाच । शृणु देवि महेशानि परमं वचनं मम । यथोचितं सुमाङ्गल्यमविकारि तथा कुरु

Wika ni Śiva: “Makinig, O Diyosa, Maheshani, dakilang reyna ng Panginoon. Dinggin ang aking kataasang tagubilin: isagawa sa wastong paraan ang mapalad na ritwal na nagdudulot ng pagpapala—nang matatag at walang pag-aalinlangan.”

Verse 18

ब्रह्मादिकानि भूतानि त्वनित्यानि वरानने । दृष्टं यत्सर्वमेतच्च नश्वरं विद्धि भामिनि

O marikit ang mukha, maging ang mga nilalang na tulad ni Brahmā at iba pa ay di-mananatili. O nagniningning na ginang, alamin na ang lahat ng nakikita—walang anumang natitira—ay may pagkapuksa.

Verse 19

एकोनेकत्वमापन्नो निर्गुणो हि गुणान्वितः । ज्योत्स्नया यो विभाति परज्योत्स्नान्वितोऽभवत्

Ang Siya na tunay na walang katangian (nirguṇa) ay, alang-alang sa pagpapahayag, nagiging may katangian (saguṇa); bagama’t Iisa, nagpapakita Siya bilang marami. Gaya ng buwan na kumikislap sa liwanag ng buwan, Siya’y waring lumilitaw na may kasamang mas mataas at transendenteng Liwanag.

Verse 20

स्वतन्त्रः परतन्त्रश्च त्वया देवि कृतो ह्यहम् । सर्वकर्त्री च प्रकृतिर्महामाया त्वमेव हि

O Diyosa, dahil sa iyo ako’y ginawang kapwa malaya at kapwa umaasa. Ikaw lamang ang Prakṛti, ang kapangyarihang gumagawa ng lahat, ang Mahā Māyā.

Verse 21

मायामयं कृतमिदं च जगत्समग्रं सर्वात्मना हि विधृतं परया स्वबुद्ध्या । सवार्त्मभिस्सुकृतिभिः परमात्मभावैस्संसिक्तमात्मनि गणः परिवेष्टितश्च

Ang buong sansinukob na ito ay hinubog mula sa Māyā, subalit ito’y inaalalayan ng Kataas-taasan bilang Panloob na Sarili ng lahat, sa pamamagitan ng Kanyang dakilang kamalayan. At ang kalipunan ng mga nilalang—yaong may mabuting gawi at ang kamalayan ay binabasa ng damdamin ng Paramātman—ay nananatiling napapaloob at naitatatag sa mismong Sariling iyon.

Verse 22

के ग्रहाः के ऋतुगणाः के वान्येपि त्वया ग्रहाः । किमुक्तं चाधुना देवि शिवार्थं वरवर्णिनि

“Alin-alin ang mga graha (planeta), alin ang mga pangkat ng mga panahon, at anu-ano pang ibang impluwensiya ang iyong isinasaalang-alang? At ngayon, O Diyosa—ikaw na may marikit na mga sangkap—ano ang ipinahayag alang-alang kay Śiva?”

Verse 23

गुणकार्य्यप्रभेदेनावाभ्यां प्रादुर्भवः कृतः । भक्तहेतोर्जगत्यस्मिन्भक्तवत्सलभावतः

Sa pag-iba-iba ng mga gawain na nagmumula sa mga guṇa, kaming dalawa ay nagpakita sa sanlibutang ito. Ang pagpapakitang ito ay alang-alang sa mga bhakta; sapagkat sa sansinukob na ito, likas kaming mapagmahal at mahabagin sa mga deboto.

Verse 24

त्वं हि वै प्रकृतिस्सूक्ष्मा रजस्सत्त्वतमोमयी । व्यापारदक्षा सततं सगुणा निर्गुणापि च

Tunay na ikaw ang maselang Prakṛti, binubuo ng rajas, sattva, at tamas. Laging bihasa sa pagpapalabas ng pagkilos, ikaw ay kapwa may mga katangian (saguṇā) at lampas sa mga katangian (nirguṇā).

Verse 25

सर्वेषामिह भूतानामहमात्मा सुमध्यमे । निर्विकारी निरीहश्च भक्तेच्छोपात्तविग्रहः

O ikaw na may magandang baywang, Ako ang mismong Sarili (Ātman) ng lahat ng nilalang dito. Ako’y di-nagbabago at walang pangangailangan o pag-asa sa iba; ngunit dahil sa pananabik ng deboto, Ako’y tumatanggap ng anyong maaaring lapitan at sambahin.

Verse 26

हिमालयं न गच्छेयं जनकं तव शैलजे । ततस्त्वां भिक्षुको भूत्वा न याचेयं कथंचन

O anak ng Bundok (Pārvatī), hindi Ako pupunta sa Himalaya upang lumapit sa iyong ama. Sa halip, kahit maging pulubi man Ako, hindi Ako hihingi sa iyo ng anuman.

Verse 27

महागुणैर्गरिष्ठोपि महात्मापि गिरीन्द्रजे । देहीतिवचनात्सद्यः पुरुषो याति लाघवम्

O anak ng Panginoon ng mga bundok, kahit ang dakilang tao—bagaman mabigat sa maraming kabutihan—ay agad na napapababa sa sandaling bigkasin niya ang mga salitang, “Ibigay mo (sa akin).”

Verse 28

इत्थं ज्ञात्वा तु कल्याणि किमस्माकं वदस्यथ । कार्य्यं त्वदाज्ञया भद्रे यथेच्छसि तथा कुरु

“O mapalad at mapagpala, yamang naunawaan na ito, ano pa ang masasabi mo sa amin? O pinagpala, ang bagay na ito’y dapat isagawa ayon sa iyong utos—gawin mo kung ano ang nais mo, ayon sa iyong kalooban.”

Verse 29

ब्रह्मोवाच । तेनोक्तापि महादेवी सा साध्वी कमलेक्षणा । जगाद शंकरं भक्त्या सुप्रणम्य पुनः पुनः

Wika ni Brahmā: Bagaman gayon ang pagkakasabi sa kanya, ang Dakilang Diyosa—banal at may matang gaya ng lotus—ay nagsalita kay Śaṅkara nang may debosyon, na paulit-ulit na yumuyuk at nagpupugay.

Verse 30

पार्वत्युवाच । त्वमात्मा प्रकृतिश्चाहं नात्र कार्य्या विचारणा । स्वतन्त्रौ भक्तवशगौ निर्गुणौ सगुणावपि

Wika ni Pārvatī: “Ikaw ang Kataas-taasang Sarili (Ātman), at ako ang Prakṛti, ang sinaunang kapangyarihan. Hindi na kailangan ang pagninilay pa rito. Bagama’t malaya tayo, kapwa tayo napapasailalim sa mga deboto; at bagama’t lampas sa mga katangian (nirguṇa), nagpapakita rin tayo na may mga katangian (saguṇa).”

Verse 31

प्रयत्नेन त्वया शम्भो कार्यं वाक्यं मम प्रभो । याचस्व मां हिमगिरेस्सौभाग्यं देहि शङ्कर

O Śambhu, aking Panginoon—tuparin mo nawa ang aking pakiusap sa taimtim na pagsisikap. Pumaroon at hingin ako kay Himālaya; O Śaṅkara, ipagkaloob mo sa akin ang mapalad na kapalarang maging kabiyak mong asawa.

Verse 32

कृपां कुरु महेशान तव भक्तास्मि नित्यशः । तव पत्नी सदा नाथ ह्यहं जन्मनि जन्मनि

O Maheśāna, maawa ka sa akin. Ako’y lagi mong deboto. O Panginoon, sa bawat kapanganakan at muling kapanganakan, ako nga ay palaging iyong asawa.

Verse 33

त्वं ब्रह्म परमात्मा हि निर्गुणः प्रकृतेः परः । निर्विकारी निरीहश्च स्वतन्त्रः परमेश्वरः

Ikaw ang Brahman sa katotohanan—ang Kataas-taasang Sarili; lampas sa tatlong guṇa at higit sa Prakṛti. Ikaw ay di-nagbabago, walang pagnanasa, laging malaya at nagsasarili, ang Kataas-taasang Panginoon (Parameśvara).

Verse 34

तथापि सगुणोपीह भक्तोद्धारपरायणः । विहारी स्वात्मनिरतो नानालीलाविशारदः

Gayunman, dito Siya’y tumatanggap ng hayag na anyong may katangian (saguṇa), lubos na nakatuon sa pag-ahon at pagliligtas sa mga deboto. Siya’y naglalaro sa banal na līlā, nananatili sa Kanyang Sarili, at bihasa sa di-mabilang na līlā.

Verse 35

सर्वथा त्वामहं जाने महादेव महेश्वर । किमुक्तेन च सर्वज्ञ बहुना हि दयां कुरु

Sa lahat ng paraan, nakikilala Kita bilang Mahādeva, ang Dakilang Panginoon, Maheśvara. Ano pa ang saysay ng maraming salita, O Ganap na Nakaaalam? Ipagkaloob Mo, tunay, ang Iyong habag.

Verse 36

विस्तारय यशो लोके कृत्वा लीलां महाद्भुताम् । यत्सुगीय जना नाथांजसोत्तीर्णा भवाम्बुधेः

O Panginoon, palawakin Mo ang Iyong kaluwalhatian sa daigdig sa pamamagitan ng pagsasagawa ng isang lubhang kamangha-manghang banal na līlā. Sa pag-awit ng papuri tungkol dito, O Tagapagtanggol, ang mga tao’y mabilis na makakatawid sa karagatan ng pag-iral sa sanlibutan.

Verse 37

ब्रह्मोवाच । इत्येवमुक्त्वा गिरिजा सुप्रणम्य पुनः पुनः । विरराम महेशानं नतस्कन्धा कृतांजलिः

Wika ni Brahmā: Pagkasabi nito, si Girijā (Pārvatī) ay muling-muling yumukod at nagpatirapa nang may lubos na paggalang kay Maheśāna (Panginoong Śiva). Nakayuko ang balikat sa pagpapakumbaba at magkadikit ang mga palad sa añjali, siya’y tumahimik at tumigil sa pagsasalita.

Verse 38

इत्येवमुक्तस्स तया महात्मा महेश्वरो लोकविडम्बनाय । तथेति मत्त्वा प्रहसन्बभूव मुदान्वितः कर्तुमनास्तदेव

Nang siya’y masambit ng gayon, ang dakilang-loob na si Maheśvara—na nagnanais magsagawa ng banal na līlā upang turuan ang daigdig—ay tumanggap at nagwika, “Gayon na nga.” Ngumiti Siya, napuspos ng kagalakan, at itinuon ang Kanyang isip na gawin iyon mismo.

Verse 39

ततो ह्यन्तर्हितश्शम्भुर्बभूव सुप्रहर्षितः । कैलासं प्रययौ काल्या विरहाकृष्टमानसः

Pagkaraan nito, si Śambhu (Panginoong Śiva) ay naglaho sa paningin, puspos ng dakilang galak. Hinila ng pangungulila sa pagkawalay kay Kālī (Pārvatī) ang Kaniyang diwa, kaya’t tumungo Siya sa Kailāsa.

Verse 40

तत्र गत्वा महेशानो नन्द्यादिभ्यस्स ऊचिवान् । वृत्तान्तं सकलं तम्वै परमानन्दनिर्भरः

Pagdating doon, nagsalita ang Panginoong Maheśāna kay Nandī at sa iba pa. Siya—ang Kataas-taasang Panginoon—na umaapaw sa pinakadakilang kaligayahan, ay isinalaysay nang buo ang lahat ng pangyayari.

Verse 41

तेऽपि श्रुत्वा गणास्सर्वे भैरवाद्याश्च सर्वशः । बभूवुस्सुखिनोत्यन्तं विदधुः परमोत्सवम्

Nang marinig iyon, ang lahat ng mga Gaṇa, kasama si Bhairava at ang iba pa sa bawat panig, ay labis na nagalak. At kanilang inihanda ang isang pinakadakilang pagdiriwang.

Verse 42

सुमंगलं तत्र द्विज बभूवातीव नारद । सर्वेषां दुःखनाशोभूद्रुद्रः प्रापापि संमुदम्

O Nārada, O marangal na brāhmaṇa, doon ay sumibol ang isang lubhang mapalad na pangyayari. Napawi ang mga dalamhati ng lahat, at si Rudra man ay nagkamit ng malalim na kagalakan.

Frequently Asked Questions

Pārvatī asks Śiva to go to Himavat’s residence and formally request her hand, even taking on a bhikṣu (mendicant) form as līlā; she also invokes the earlier Dakṣa-yajña destruction as contextual memory.

The narrative encodes the Śiva–Śakti union as grace-mediated and dharma-aligned: supreme divinity adopts humility (bhikṣu) to sanctify social order, showing that transcendence can validate, not negate, worldly rites.

Śiva is highlighted as Hara/Paramātman and as a potential bhikṣu-form (ascetic manifestation), while Pārvatī is shown as the directive Śakti who orchestrates the dharmic visibility of their union.