गिरिजातपः-परीक्षा तथा सप्तर्षि-आह्वानम् (Girijā’s Austerity-Test and the Summoning of the Seven Sages)

Verse 1

नारद उवाच । गतेषु तेषु देवेषु विधि विष्ण्वादिकेषु च । सर्वेषु मुनिषु प्रीत्या किं बभूव ततः परम्

Sinabi ni Nārada: “Nang makaalis na ang mga diyos na iyon—si Brahmā, si Viṣṇu, at ang iba pa—at nang ang lahat ng mga rishi ay umuwi nang may galak, ano ang nangyari pagkatapos?”

Verse 2

किं कृतं शंभुना तात वरं दातुंसमागतः । कियत्कालेन च कथं तद्वद प्रीतिमावहन्

“Mahal na ama, ano ang ginawa ni Śaṁbhu (Panginoong Śiva) kaya Siya dumating upang magbigay ng biyaya? Pagkaraan ng gaano katagal, at sa anong paraan Siya dumating—pakisabi, upang mapuno ng galak ang puso.”

Verse 3

ब्रह्मोवाच । गतेषु तेषु देवेषु ब्रह्मादिषु निजाश्रमम् । तत्तपस्सु परीक्षार्थं समाधिस्थोऽभवद्भवः

Wika ni Brahmā: Nang makaalis na ang mga diyos na iyon—mula kay Brahmā at iba pa—patungo sa kani-kanilang tahanan, si Bhava (Panginoong Śiva), upang subukin ang katotohanan at tibay ng tapas na iyon, ay nanatili sa samādhi.

Verse 4

स्वात्मानमात्मना कृत्वा स्वात्मन्येव व्यचिंतयत् । परात्परतरं स्वस्थं निर्माय निरवग्रहम्

Sa pamamagitan ng Kanyang sariling kapangyarihan, itinatag Niya ang Kanyang Sarili sa Kanyang Sarili, at nagmuni-muni sa loob mismo ng Sariling iyon; at Kanyang inihayag ang Katotohanang yaon—higit pa sa pinakamataas—na laging nananahan sa sarili, dalisay, at walang kapintasan o hangganan.

Verse 5

तद्वस्तुभूतो भगवानीश्वरो वृषभध्वजः । अविज्ञातगतिस्सूतिस्स हरः परमेश्वरः

Siya mismo ang naging yaong Katotohanan—ang Mapalad na Panginoon, si Īśvara, na may watawat na may sagisag ng toro. Di-masayod ang Kanyang landas; ang Kanyang pagpapakita’y lampas sa karaniwang pagkaunawa. Siya si Hara, ang Kataas-taasang Panginoon.

Verse 6

ब्रह्मोवाच । गिरिजा हि तदा तात तताप परमं तपः । तपसा तेन रुद्रोऽपि परं विस्मयमागतः

Wika ni Brahmā: O minamahal kong anak, noon ay isinagawa ni Girijā (Pārvatī) ang pinakamataas na tapas, ang banal na pag-aayuno at pagninilay. Sa lakas ng tapas na iyon, maging si Rudra (Śiva) ay napuno ng malalim na pagkamangha.

Verse 7

समाधेश्चलितस्सोऽभूद्भक्ताधीनोऽपि नान्यथा । वसिष्ठादीन्मुनीन्सप्त सस्मार सूतिकृद्धरः

Bagaman Siya’y nakalagay sa samādhi, Siya’y nayanig mula roon—hindi sa ibang paraan kundi dahil sa bhakti, sapagkat Siya’y laging tumutugon sa mga deboto. Pagkaraan, ang Makapangyarihan, ang Tagapag-alis ng pagdurusa, ay naalaala ang pitong pantas na nagsisimula kay Vasiṣṭha.

Verse 8

सप्तापि मुनयश्शीघ्रमाययुस्स्मृति मात्रतः । प्रसन्नवदनाः सर्वे वर्णयंतो विधिं बहु

Dumating agad ang pitong pantas, na wari’y tinawag sa pamamagitan lamang ng pag-alaala. May masisiglang mukha, silang lahat ay nagsalita nang mahaba tungkol sa wastong pamamaraan ng banal na ritwal, ipinaliwanag ang mga tuntunin sa maraming paraan.

Verse 9

प्रणम्य तं महेशानं तुष्टुवुर्हर्षनिर्भराः । वाण्या गद्गदया बद्धकरा विनतकंधराः

Pagkaraang magpatirapa at magbigay-galang kay Maheshāna, ang Dakilang Panginoon, sila’y nagpuri sa Kanya na umaapaw sa galak—ang tinig ay nauutal sa damdamin, magkadikit ang mga palad sa paggalang, at nakayuko ang leeg sa mapagpakumbabang pagpapasakop.

Verse 10

सप्तर्षय ऊचुः । देवदेव महादेव करुणासागर प्रभो । जाता वयं सुधन्या हि त्वया यदधुना स्मृताः

Wika ng Pitong Pantas: “O Diyos ng mga diyos, O Mahādeva, O Panginoon—karagatan ng habag—tunay ngang kami’y naging lubhang pinagpala, sapagkat ngayon ay naalaala mo kami.”

Verse 11

किमर्थं संस्मृता वाथ शासनं देहि तद्धि नः । स्वदाससदृशीं स्वामिन्कृपां कुरु नमोऽस्तु ते

“Sa anong layunin kami naalaala (tinawag)? Ipagkaloob mo sa amin ang iyong utos—sabihin kung ano ang dapat gawin. O Panginoon at Guro, ipamalas mo sa amin ang habag na ibinibigay mo sa sarili mong mga lingkod. Pagpupugay sa iyo.”

Verse 12

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य नीनां तु विज्ञप्तिं करुणानिधिः । प्रोवाच विहसन्प्रीत्या प्रोत्फुल्लनयनाम्बुजः

Wika ni Brahmā: Nang marinig ang pagsusumamo ng mga babaeng iyon, ang Karagatan ng Habag ay nagsalita—nakangiti sa galak—at ang Kanyang mga matang tulad ng lotus ay ganap na namukadkad.

Verse 13

महेश्वर उवाच । हे सप्तमुनयस्ताताश्शृणुतारं वचो मम । अस्मद्धितकरा यूयं सर्वज्ञानविचक्षणाः

Wika ni Maheśvara: “O Pitong Muni, mga minamahal—makinig kayong mabuti sa aking mga salita. Kayo ang kumikilos para sa aming kapakanan, mapanuri at bihasa sa lahat ng kaalaman.”

Verse 14

तपश्चरति देवेशी पार्वती गिरिजाऽधुना । गौरीशिखरसंज्ञे हि पार्वते दृढमानसा

Ngayon, si Diyosa Pārvatī, anak ng Bundok, ay nagsasagawa ng mahigpit na pag-aayuno at pagninilay na may di-matitinag na loob sa tuktok na tinatawag na Gaurī-Śikhara, na nakatuon sa Panginoon ng mga deva.

Verse 15

मां पतिं प्राप्तुकामा हि सा सखीसेविता द्विजाः । सर्वान्कामान्विहायान्यान्परं निश्चयमागता

O mga brāhmaṇa, kasama ang kaniyang mga kasamang naglilingkod, siya—na nagnanais na makamtan Ako bilang asawa—ay tinalikdan ang lahat ng iba pang pagnanasa sa daigdig at dumating sa pinakamataas na pasyang di matinag.

Verse 16

तत्र गच्छत यूयं मच्छासनान्मुनिसत्तमाः । परीक्षां दृढतायास्तत्कुरुत प्रेमचेतसः

“Pumaroon kayo roon, O pinakadakilang mga muni, ayon sa Aking utos. Taglay ang pusong puspos ng pag-ibig at debosyon, isagawa ninyo ang pagsubok sa katatagan (ng pasya at pananampalataya).”

Verse 17

सर्वथा छलसंयुक्तं वचनीयं वचश्च वः । न संशयः प्रकर्तव्यश्शासनान्मम सुव्रताः

Sa lahat ng paraan, dapat ninyong bigkasin ang mga salitang may kasamang maingat na pagkamapagtimpi; at tunay na magsalita ayon doon. Ayon sa Aking utos, O mga may marangal na panata, huwag magtanim ng alinlangan o pag-aatubili.

Verse 18

ब्रह्मोवाच । इत्याज्ञप्ताश्च मुनयो जग्मुस्तत्र द्रुतं हि ते । यत्र राजति सा दीप्ता जगन्माता नगात्मजा

Sinabi ni Brahmā: Sa gayon, ang mga muni na inutusan ay nagmadaling nagtungo roon, sa pook na yaon kung saan nagniningning sa kaluwalhatian ang Jagad-mātā—si Pārvatī, anak na dalaga ng Bundok.

Verse 19

तत्र दृष्ट्वा शिवा साक्षात्तपःसिद्धिरिवापरा । मूर्ता परमतेजस्का विलसंती सुतेजसा

Doon, nang masilayan nang tuwiran si Śivā—na wari’y isa pang sagisag ng ganap na bunga ng tapas—siya’y nagpakita sa anyong nahahayag, lubhang maningning, at kumikislap sa sariling dakilang liwanag.

Verse 20

हृदा प्रणम्य तां ते तु ऋषयस्सप्त सुव्रताः । सन्नता वचनं प्रोचुः पूजिताश्च विशेषतः

Pagkaraan, ang pitong rishi na may mararangal na panata ay yumukod at nagbigay-galang sa kanya mula sa puso. Sa kababaang-loob, at matapos parangalan nang natatangi, sinabi nila ang mga salitang ito.

Verse 21

ऋषय ऊचुः । शृणु शैलसुते देवी किमर्थं तप्यते तपः । इच्छसि त्वं सुरं कं च किं फलं तद्वदाधुना

Sinabi ng mga rishi: “Makinig, O Diyosa, anak ng Bundok—sa anong layon mo isinasagawa ang tapasya? Aling banal na nilalang ang ninanais mo, at anong bunga ang hinahanap mo? Ipaalam mo sa amin ngayon.”

Verse 22

ब्रह्मोवाच । इत्युक्ता सा शिवा देवी गिरींद्रतनया द्विजैः । प्रत्युवाच वचस्सत्यं सुगूढमपि तत्पुरः

Wika ni Brahmā: Nang kausapin siya ng mga pantas na dalawang-ulit na isinilang, ang Diyosa Śivā—anak ng Panginoon ng mga bundok—ay sumagot sa harap nila sa mga salitang tapat, bagaman ang diwa’y lubhang nakatago at malalim.

Verse 23

पार्वत्युवाच । मुनीश्वरास्संशृणुत मद्वाक्यं प्रीतितो हृदा । ब्रवीमि स्वविचारं वै चिंतितो यो धिया स्वया

Sinabi ni Pārvatī: “O pinakadakila sa mga muni, pakinggan ninyo ang aking mga salita nang may pusong nagagalak sa pag-ibig. Ipapahayag ko ang aking sariling pag-unawa—yaong aking pinagmuni-munihan sa aking sariling paghatol.”

Verse 24

करिष्यथ प्रहासं मे श्रुत्वा वाचो ह्यसंभवाः । संकोचो वर्णनाद्विप्रा भवत्येव करोमि किम्

“Kapag narinig ninyo ang aking mga salita—na wari’y di maaaring mangyari—maaari ninyo akong pagtawanan. O mga brāhmaṇa, may likás na pag-aatubili ako sa paglalarawan; ano ang magagawa ko kung ang hiya’y sumisibol habang isinasalaysay?”

Verse 25

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखंडे सप्तर्षिंकृतपरीक्षावर्णनो नाम पंचविशोऽध्याय

Sa gayon nagtatapos ang Ikadalawampu’t Limang Kabanata, na pinamagatang “Paglalarawan ng Pagsubok na Isinagawa ng Pitong Rishi,” sa Śrī Śiva Mahāpurāṇa—sa Ikalawang Rudra-saṃhitā, sa Ikatlong bahagi na tinatawag na Pārvatī-khaṇḍa.

Verse 26

सुरर्षेश्शासनं प्राप्य करोमि सुदृढं तपः । रुद्रः पतिर्भवेन्मे हि विधायेति मनोरथम्

Matapos matanggap ang utos ng panginoon sa mga rishi, isasagawa ko ang matatag at masidhing tapasya, taglay sa puso ang pasiyang ito: “Nawa’y si Rudra nga ang maging aking asawa; nawa’y ito’y maitalaga nang gayon.”

Verse 27

अपक्षो मन्मनः पक्षी व्योम्नि उड्डीयते हठात् । तदाशां शंकरस्वामी पिपर्त्तु करुणानिधिः

Bagaman walang pakpak, ang ibong nalilito ng isip ay biglang nagsisikap lumipad sa kalangitan; nawa’y tuparin ni Panginoong Śaṅkara—ang mahabaging Guro, karagatan ng biyaya—ang pag-asang yaon.

Verse 28

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्या विहस्य मुनयश्च ते । संमान्य गिरिजां प्रीत्या प्रोचुश्छलवचो मृषा

Wika ni Brahmā: Nang marinig ang kanyang mga salita, nagtawanan ang mga muni. Pagkaraan, sa masayang paggalang kay Girijā (Pārvatī), nagsalita sila ng mapanlinlang na mga salita—tunay na di totoo—dahil sa mapaglarong hangarin.

Verse 29

ऋषय ऊचुः । न ज्ञातं तस्य चरितं वृथापण्डितमानिनः । देवर्षेः कूरमनसः सुज्ञा भूत्वाप्यगात्मजे

Wika ng mga rishi: “O anak na babae ng Bundok, kahit naging ganap kang may kaalaman, hindi mo pa rin naunawaan ang tunay na asal ng banal na rishi na iyon. Mapurol ang kanyang isip, subalit walang saysay na inaakala niyang siya’y isang pantas na iskolar.”

Verse 30

नारदः कूटवादी च परचित्तप्रमंथकः । तस्य वार्त्ताश्रवणतो हानिर्भवति सर्वथा

Si Nārada ay tagapaglikha ng baluktot na pananalita at tagapagpagulo ng isipan ng iba; sa pagdinig pa lamang sa kanyang mga salita, tiyak na may pinsalang lilitaw sa lahat ng paraan.

Verse 31

तत्र त्वं शृणु सद्बुध्या चेतिहासं सुशोभितम् । क्रमात्त्वां बोधयंतो हि प्रीत्या तमुपधारय

Kaya nga, doon ay makinig ka nang may marangal at matatag na pag-unawa sa banal na salaysay na ito na marikit ang pagkakabihis. Unti-unti ka naming tuturuan nang may pag-ibig—kaya tanggapin mo ito nang may taimtim na pag-iingat sa iyong puso.

Verse 32

ब्रह्मपुत्रो हि यो दक्षस्सुषुवे पितुराज्ञया । स्वपत्न्यामयुतं पुत्रानयुंक्त तपसि प्रियान्

Si Dakṣa—na anak nga ni Brahmā—ayon sa utos ng kanyang ama, ay nagkaanak sa sarili niyang asawa ng sampung libong minamahal na anak na lalaki, at inilagay sila sa disiplina ng tapas (mahigpit na pag-aayuno at pagninilay).

Verse 33

ते सुताः पश्चिमां दिशि नारायणसरो गताः । तपोर्थे ते प्रतिज्ञाय नारदस्तत्र वै ययौ

Ang mga anak na iyon ay nagtungo sa kanlurang dako, sa banal na lawa na tinatawag na Nārāyaṇa-saras. Yamang nanata silang magsagawa ng tapas para sa layuning iyon, si Nārada rin ay tunay na nagtungo roon.

Verse 34

कूटोपदेशमाश्राव्य तत्र तान्नारदो मुनिः । तदाज्ञया च ते सर्वे पितुर्न गृहमाययुः

Doon, ipinarinig ng pantas na si Nārada sa kanila ang isang tusong payo; at ayon sa kanyang tagubilin, silang lahat ay hindi na bumalik sa bahay ng kanilang ama.

Verse 35

तच्छ्रुत्वा कुपितो दक्षः पित्राश्वासितमानसः । उत्पाद्य पुत्रान्प्रायुंक्त सहस्रप्रमितांस्ततः

Pagkarinig niyon, nag-alab sa galit si Dakṣa; subalit pinatatag ang kanyang loob ng mga salitang pampalubag ng kanyang ama. Pagkaraan, matapos magkaanak na mga lalaki, isinugo niya sila—na may bilang na isang libo.

Verse 36

तेऽपि तत्र गताः पुत्रास्तपोर्थं पितुराज्ञया । नारदोऽपि ययौ तत्र पुनस्तत्स्वोपदेशकृत्

Ang mga anak na iyon ay nagtungo rin doon upang magsagawa ng mahigpit na tapasya, sa pagsunod sa utos ng kanilang ama. Si Narada Muni ay muling nagtungo roon, at muli ring naging tagapagbigay ng banal na tagubilin sa kanila.

Verse 37

ददौ तदुपदेशं ते तेभ्यो भ्रातृपथं ययुः । आययुर्न पितुर्गेहं भिक्षुवृत्तिरताश्च ते

Matapos ibigay ni Narada Muni ang banal na tagubilin, sila’y lumakad sa landas ng pagkakapatiran. Hindi sila nagbalik sa tahanan ng kanilang ama; tapat sa buhay ng pulubi-asceta, sila’y nabuhay sa limos.

Verse 38

इत्थं नारदसद्वृत्तिर्विश्रुत्ता शैलकन्यके । अन्यां शृणु हि तद्वृत्तिं वैराग्यकरणीं नृणाम्

Ganyan, O anak na babae ng bundok, ang tanyag na salaysay tungkol sa mabuting asal ni Narada ay naipahayag na. Ngayon ay pakinggan mo pa ang isa pang salaysay—yaong gumigising ng vairagya, ang paglayo sa pagkapit, sa mga tao.

Verse 39

विद्याधरश्चित्रकेतुर्यो बभूव पुराकरोत् । स्वोपदेशमयं दत्त्वा तस्मै शून्यं च तद्गृहम्

Noong unang panahon ay may isang Vidyādhara na nagngangalang Citraketu. Matapos ipagkaloob sa kanya ang aral na nagmula sa sariling banal na upadeśa, iniwan niya ang bahay na yaon na walang laman—malaya sa mga gapos ng daigdig—upang ang alagad ay magbalik-loob sa loob at tumuon kay Śiva, ang Kataas-taasang Pati, at hanapin ang paglaya.

Verse 40

प्रह्लादाय स्वोपदेशान्हिरण्यकशिपोः परम् । दत्त्वा दुखं ददौ चायं परबुद्धिप्रभेदकः

Nang maipagkaloob niya kay Prahlāda ang kanyang sariling kataas-taasang upadeśa—salungat sa hangarin ni Hiraṇyakaśipu—ang guro ay nagdulot lamang ng pagdurusa sa sarili; sapagkat siya ang sumisira sa masamang paninindigan ng iba sa pamamagitan ng paggising ng mas mataas na pagkaunawa.

Verse 41

मुनिना निजविद्या यच्छ्राविता कर्णरोचना । स स्वगेहं विहायाशु भिक्षां चरति प्रायशः

Nang marinig mula sa muni ang sariling banal na kaalaman—kaaya-aya sa pandinig—agad niyang iniwan ang tahanan at, sa karamihan ng panahon, nagsimulang maglakbay na namamalimos ng limos.

Verse 42

नारदो मलिनात्मा हि सर्वदो ज्ज्वलदेहवान् । जानीमस्तं विशेषेण वयं तत्सहवासिनः

“Si Nārada ay tunay na marumi ang loob, bagaman siya’y nagbibigay ng lahat at maningning ang katawan. Kami—na mga kasamang malapit sa kanya—ay nakakakilala sa kanya nang malinaw at tiyak.”

Verse 43

बकं साधुं वर्णयंति न मत्स्यानत्ति सर्वथा । सहवासी विजानीयाच्चरित्रं सहवासिनाम्

Maaaring purihin ng mga tao ang tagak bilang “sādhu” sapagkat wari’y hindi ito kumakain ng isda kailanman; ngunit ang nakikipamuhay nang malapít dito ang siyang nakaaalam sa tunay na asal ng mga kasamang tinitirhan.

Verse 44

लब्ध्वा तदुपदेशं हि त्वमपि प्राज्ञसंमता । वृथैव मूर्खीभूता तु तपश्चरसि दुष्करम्

Bagaman natanggap mo na ang gayong aral at kinikilalang marunong, ikaw ay naging mangmang pa rin at nagsasagawa ng napakahirap na pag-aayuno at pagninilay nang walang saysay.

Verse 45

यदर्थमीदृशं बाले करोषि विपुलं तपः । सदोदासी निर्विकारो मदनारिर्नसंशयः

“Sa anong layunin, O dalagang bata, mo ginagawa ang gayong napakalaking pag-aayuno at pagtalima? Si Śiva—kaaway ni Kāma—ay laging walang pagkapit at di nagbabago; walang alinlangan dito.”

Verse 46

अमंगलवपुर्धारी निर्लज्जोऽसदनोऽकुली । कुवेषी प्रेतभूतादिसंगी नग्नौ हि शूलभृत्

“Taglay niya ang anyong waring di mapalad; walang hiya, walang tahanan, at di mapanatag. Masamang bihis, kasalamuha ang mga preta, bhūta at iba pa—tunay ngang hubad, tangan ang trisula.”

Verse 47

स धूर्तस्तव विज्ञानं विनाश्य निजमायया । मोहयामास सद्युक्त्या कारयामास वै तपः

Ang tusong iyon, sa sarili niyang māyā, ay gumulo sa iyong pag-unawa; sa mapanghikayat na pangangatwiran ay nilito ka niya at tunay ngang pinapagsagawa ka ng matinding pag-aayuno at pagninilay (tapas).

Verse 49

प्रथमं दक्षजां साध्वी विवाह्य सुधिया सतीम् । निर्वाहं कृतवान्नैव मूढः किंचिद्दिनानि हि

Noong una, matapos pakasalan ang banal at marangal na si Satī, anak ni Dakṣa, ang naliligaw na iyon ay ni hindi man lamang nakapagpanatili ng tahanan kahit ilang araw, bagaman si Satī ay marunong at may pag-unawa.

Verse 50

तां तथैव स वै दोषं दत्त्वात्याक्षीत्स्वयं प्रभुः । ध्यायन्स्वरूप मकलमशोकमरमत्सुखी

Kaya nga, inilipat mismo ng Panginoon ang gayong kamalian sa kanya at saka ito tinalikdan; nanatili Siya sa pagninilay sa Kanyang tunay na anyo—walang bahagi, walang dalamhati, at walang kamatayan—at nanahan sa ganap na kaligayahan.

Verse 51

एकलः परनिर्वाणो ह्यसंगोऽद्वय एव च । तेन नार्याः कथं देवि निर्वाहः संभविष्यति

Siya ay nag-iisa, nakatindig sa kataas-taasang kalayaan—walang pagkakabit at di-dalawa. Kaya, O Diyosa, paano magiging maaari ang kabuhayang makamundo at buhay may-asawa ng isang babae kasama Niya?

Verse 52

अद्यापि शासनं प्राप्य गृहमायाहि दुर्मतिम् । त्यजास्माकं महाभागे भविष्यति च शं तव

Kahit ngayon, yamang tinanggap mo ang aming utos, bumalik ka sa tahanan at talikuran ang maling pasyang ito. O marangal na ginang, kung susunod ka, tiyak na darating sa iyo ang kagalingan at pagpapala.

Verse 53

त्वद्योग्यो हि वरो विष्णुस्सर्वसद्गुणवान्प्रभुः । वैकुण्ठवासी लक्ष्मीशो नानाक्रीडाविशारदः

Tunay ngang ang nararapat na mapapangasawa mo ay si Panginoong Viṣṇu—ang makapangyarihang Panginoon na puspos ng lahat ng mabubuting katangian. Siya’y nananahan sa Vaikuṇṭha, ang Panginoon ni Lakṣmī, at bihasa sa sari-saring banal na lila. (Gayunman, sa pananaw na Śaiva, ang papuring ito’y hindi nagpapababa sa kataas-taasan ni Śiva bilang Pati, ang tagapagkaloob ng kalayaan.)

Verse 54

तेन ते कारयिष्यामो विवाहं सर्वसौख्यदम् । इतीदृशं त्यज हठं सुखिता भव पार्वति

Sa ganyang paraan, aayusin namin ang iyong kasal—isang kasalang nagkakaloob ng lahat ng kaligayahan. Kaya iwan mo ang ganitong katigasan ng loob, O Pārvatī, at mamuhay sa kapayapaan.

Verse 55

ब्रह्मोवाच । इत्येदं वचनं श्रुत्वा पार्वती जगदम्बिका । विहस्य च पुनः प्राह मुनीन्ज्ञान विशारदान्

Sinabi ni Brahmā: Nang marinig ang mga salitang iyon, si Pārvatī—ang Ina ng sansinukob—ay ngumiti, at muling nagsalita sa mga pantas na bihasa sa kaalamang espirituwal.

Verse 56

पार्वत्युवाच । सत्यं भवद्भिः कथितं स्वज्ञानेन मुनीश्वराः । परंतु मे हठो नैव मुक्तो भवति वै द्विजाः

Sinabi ni Pārvatī: “Tunay ang sinabi ninyo, O mga dakilang rishi, mula sa sariling natamong kaalaman. Ngunit, O mga dalawang-ulit na isinilang, ang aking matibay na panata ay hindi pa rin nabibitawan.”

Verse 57

स्वतनोः शैलजातत्वात्काठिन्यं सहजं स्थितम् । इत्थं विचार्य सुधिया मां निषेद्धुं न चार्हथ

Sapagkat ang aking katawan ay isinilang mula sa bundok, ang katatagan at pagtitiis ay likas na nananahan sa akin. Kaya, matapos magnilay nang may karunungan, hindi ninyo nararapat akong pigilan o pagbawalan sa aking panata.

Verse 58

सुरर्षेर्वचनं पथ्यं त्यक्ष्ये नैव कदाचन । गुरूणां वचनं पथ्यमिति वेदविदो विदुः

“Ang kapaki-pakinabang na payo ng banal na rishi ay hinding-hindi ko tatalikuran. Tunay, batid ng mga nakaaalam ng Veda na ang aral ng mga guru ang siyang mapagpala at nararapat sundin.”

Verse 59

गुरूणां वचनं सत्यमिति येषां दृढा मतिः । तेषामिहामुत्र सुखं परमं नासुखं क्वचित्

Yaong may matibay na pananalig na “tunay ang salita ng mga Guru,” ay nakakamit ang sukdulang kaligayahan dito sa daigdig at sa kabilang-buhay; sa kanila, ang pagdurusa ay hindi sumisibol saanman.

Verse 60

गुरूणां वचनं सत्यमिति यद्धृदये न धीः । इहामुत्रापि तेषां हि दुखं न च सुखं क्वचित्

Yaong hindi nagtatangan sa puso ng malinaw na pananalig na “tunay ang salita ng Guru,” ay hindi nakakakita ng ligaya kailanman; sa daigdig na ito at sa kabilang-buhay, tanging pagdurusa ang kanilang bahagi.

Verse 61

सर्वथा न परित्याज्यं गुरूणां वचनं द्विजाः । गृहं वसेद्वा शून्यं स्यान्मे हठस्सुखदस्सदा

O mga dvija, sa anumang paraan ay huwag talikuran ang utos ng mga Guru. Kahit manirahan sa isang bahay na walang laman, nawa’y manatiling matatag ang aking paninindigan, laging nagbibigay ng kapayapaan at kagalingan.

Verse 62

यद्भवद्भिस्सुभणितं वचनं मुनिसत्तमाः । तदन्यथा तद्विवेकं वर्णयामि समासतः

O mga pinakadakilang muni, ang mga salitang inyong sinabi ay tunay na mainam. Gayunman, sa ibang paraan ay ipaliliwanag ko nang maikli ang tunay na viveka—ang wastong pag-unawa—upang maunawaan nang tama ang nilalayon na diwa.

Verse 63

गुणालयो विहारी च विष्णुस्सत्यं प्रकीर्तितः । सदाशिवोऽगुणः प्रोक्तस्तत्र कारण मुच्यते

Si Viṣṇu ay ipinupuri bilang nananahan sa mga guṇa at kumikilos sa loob ng mga ito; kaya sa saklaw na iyon siya’y tinatawag na “satya” (tunay). Ngunit si Sadāśiva ay ipinahayag na lampas sa mga guṇa (nirguṇa); kaya Siya ang itinuturo bilang kāraṇa, ang sukdulang sanhi ng lahat.

Verse 64

शिवो ब्रह्माविकारः स भक्तहेतोर्धृताकृतिः । प्रभुतां लौकिकीं नैव संदर्शयितुमिच्छति

Si Śiva ay hindi bunga ng pagbabago ni Brahmā; subalit alang-alang sa Kanyang mga deboto, tinatanggap Niya ang isang anyong nahahayag. Gayunman, hindi Niya ninanais ipakita ang kapangyarihang pang-mundo o pagkapanginoon na makamundo lamang.

Verse 65

अतः परमहंसानां धार्यये सुप्रिया गतिः । अवधूतस्वरूपेण परानंदेन शंभुना

Kaya nga, para sa mga paramahaṃsa (pinakadakilang mga nagtalikod sa daigdig), ang pinakamamahal at nagpapatatag na kanlungan ay ang pagninilay at paghawak sa puso kay Śambhu—na nananahan sa anyong avadhūta, ang mismong katawan ng sukdulang kaligayahan.

Verse 66

भूषूणादिरुचिर्मायार्लिप्तानां ब्रह्मणो न च । स प्रभुर्निर्गुणोऽजो निर्मायोऽलक्ष्यगतिर्विराट्

Hindi Siya ang Brahman ng mga nababahiran ng Māyā, gaano man sila kakinang dahil sa panlabas na palamuti. Siya lamang ang Kataas-taasang Panginoon—nirguṇa, di-isinilang, di-nadadapuan ng Māyā—na ang landas ay di-mahuli ng pandama o isip, at gayunman Siya ang Virāṭ, ang Kosmikong Pagkatao na lumalaganap sa lahat.

Verse 67

धर्मजात्यादिभिश्शम्भुर्नानुगृह्णाति व द्विजाः । गुरोरनुग्रहेणैव शिवं जानामि तत्त्वतः

O mga dvija (dalawang ulit na isinilang), hindi ipinagkakaloob ni Śambhu ang Kanyang biyaya batay sa dharma, kasta, o mga panlabas na tanda. Sa biyaya lamang ng Guru tunay na nakikilala si Śiva ayon sa Kanyang tunay na kalikasan.

Verse 68

चेच्छिवस्स हि मे विप्रा विवाहं न करिष्यति । अविवाहा सदाहं स्यां सत्यं सत्यं वदाम्यहम्

“Kung, O mga brāhmaṇa, ang aking Śiva ay hindi magsasagawa ng kasal, mananatili akong walang asawa magpakailanman. Ito ang katotohanan—oo, katotohanang ipinahahayag ko.”

Verse 69

उदयति यदि भानुः पश्चिमे दिग्विभागे प्रचलति यदि मेरुश्शीततां याति वह्निः । विकसति यदि पद्मं पर्वताग्रे शिलायां न हि चलति हठो मे सत्यमेतद्ब्रवीमि

Kahit sumikat ang araw sa kanluran; kahit gumalaw ang Bundok Meru; kahit lumamig ang apoy; kahit mamukadkad ang lotus sa batong nasa tuktok ng bundok—hindi pa rin yayanig ang aking panata. Ito ang katotohanang aking ipinahahayag.

Verse 70

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा तान्प्रणम्याशु मुनीन्सा पर्वतात्मजा । विरराम शिवं स्मृत्वा निर्विकारेण चेतसा

Sinabi ni Brahmā: Pagkasabi nito, ang Diyosa na isinilang sa bundok ay agad na yumukod at nagbigay-galang sa mga muni. Inalaala niya si Śiva nang may isip na walang pagyanig; siya’y tumahimik at nanatiling payapa.

Verse 71

ऋषयोऽपीत्थमाज्ञाय गिरिजायास्सुनिश्चयम् । प्रोचुर्जयगिरं तत्र ददुश्चाशिषमुत्तमाम्

Nang maunawaan ng mga rishi sa ganitong paraan ang matatag na pasiya ni Girijā (Pārvatī), sila roon ay sumigaw ng mga salitang tagumpay at ipinagkaloob sa kanya ang pinakamataas na pagpapala.

Verse 72

अथ प्राणम्य तां देवीं मुनयो हृष्टमानसाः । शिवस्थानं द्रुतं जग्मुस्तत्परीक्षाकरा मुने

Pagkaraan, matapos yumukod sa Diyosa, ang mga muni na may galak sa puso ay mabilis na nagtungo sa banal na tahanan ni Śiva, upang subukin at patunayan ang kaluwalhatian nito, O pantas.

Verse 73

तत्र गत्वा शिवं नत्वा वृत्तांतं विनिवेद्य तम् । तदाज्ञां समनुप्राप्य स्वर्लोकं जग्मुरादरात्

Pagdating doon, sila’y yumukod kay Panginoong Śiva at iniulat sa Kanya ang buong pangyayari. Nang matanggap ang Kanyang utos, sila’y umalis nang may paggalang patungo sa Svarga-loka (daigdig ng langit).