तारकपीडितदेवशरणागतिḥ — The Devas Seek Refuge from Tāraka

Verse 1

ब्रह्मोवाच । अथ ते निर्जरास्सर्वे सुप्रणम्य प्रजेश्वरम् । तुष्टुवुः परया भक्त्या तारकेण प्रपीडिताः

Wika ni Brahmā: Pagkaraan nito, ang lahat ng mga diyos na walang-kamatayan, na labis na pinahirapan ni Tāraka, ay yumukod nang malalim sa Panginoon ng mga nilalang at nagpuri sa Kanya sa sukdulang debosyon.

Verse 2

अहं श्रुत्वामरनुतिं यथार्थां हृदयंगमा । सुप्रसन्नतरो भूत्वा प्रत्यवोचं दिवौकसः

Nang marinig ko ang papuri ng mga diyos—tunay ang diwa at tumatagos sa puso—lalo akong naging mapagpala, at saka sumagot sa mga nananahan sa langit.

Verse 3

स्वागतं स्वाधिकारा वै निर्विघ्नाः संति वस्तुतः । किमर्थमागता यूयमत्र सर्वे वदंतु मे

Maligayang pagdating! Kayo’y tunay na karapat-dapat at may wastong karapatan; sa katotohanan, kayo’y walang hadlang. Ano ang pakay ninyong lahat sa pagparito rito? Sabihin ninyo sa akin.

Verse 4

इति श्रुत्वा वचो मे ते नत्वा सर्वे दिवौकसः । मामूचुर्नतका दीनास्तारकेण प्रपीडिताः

Nang marinig ang aking mga salita, ang lahat ng mga diyos ay yumukod; at sa kababaang-loob at dalamhati—dahil sa pang-aapi ni Tāraka—nagsalita sila sa akin nang magkapatong ang mga palad.

Verse 5

देवा ऊचुः । लोकेश तारको दैत्यो वरेण तव दर्पित । निरस्यास्मान्हठात्स्थानान्यग्रहीन्नो बलात्स्वयम्

Sinabi ng mga diyos: “O Panginoon ng mga daigdig, ang asurang si Tāraka—na naging palalo dahil sa biyayang ipinagkaloob Mo—ay marahas na nagpalayas sa amin mula sa aming nararapat na mga tahanan, at sa lakas ay inagaw niya para sa sarili ang aming mga katungkulan.”

Verse 6

भवतः किमु न ज्ञातं दुःखं यन्नः उपस्थितम् । तद्दुःखं नाशय क्षिप्रं वयं ते शरणं गताः

Panginoon, hindi ba ninyo nalalaman ang dalamhating dumating sa amin? Pawiin ninyo agad ang pagdurusang iyon. Kami’y lumapit sa inyo bilang aming kanlungan.

Verse 7

अहर्निशं बाधतेस्मान्यत्र तत्रास्थितान्स वै । पलायमानाः पश्यामो यत्र तत्रापि तारकम्

Araw at gabi, saan man kami naroroon, doon din niya kami ginugulo. Kahit tumakas kami, nakikita pa rin namin si Tāraka—lumilitaw siya roon din, sa lahat ng dako.

Verse 8

तारकान्नश्च यद्दुःखं संभूतं सकलेश्वर । तेन सर्वे वयं तात पीडिता विकला अति

O Sakaleśvara (Panginoon ng lahat), ang pagdurusang sumapit sa amin dahil kay Tāraka—dahil doon, mahal na Panginoon, kaming lahat ay labis na pinahirapan at lubos na nawalan ng lakas at magawa.

Verse 9

अग्निर्यमोथ वरुणो निरृतिर्वायुरेव च । अन्ये दिक्पतयश्चापि सर्वे यद्वशगामिनः

Sina Agni, Yama, Varuṇa, Nirṛti, at Vāyu—at maging ang iba pang mga tagapagbantay ng mga dako—ay pawang kumikilos sa ilalim ng kanyang kapangyarihan, pinamumunuan ng kanyang kalooban.

Verse 10

सर्वे मनुष्यधर्माणस्सर्वेः परिकरैर्युताः । सेवंते तं महादैत्यं न स्वतंत्राः कदाचन

Ang lahat ng nabibigkis sa mga gawi at batas ng makamundong pamumuhay ng tao—kasama ang lahat ng kanilang mga kasama—ay naglilingkod sa makapangyarihang demonyong iyon, at kailanma’y hindi nagsasarili.

Verse 11

एवं तेनार्दिता देवा वशगास्तस्य सर्वदा । तदिच्छाकार्य्यनिरतास्सर्वे तस्यानुजीविनः

Kaya nga, dahil sa kanyang pang-aapi, ang mga diyos ay laging napasailalim sa kanyang kapangyarihan. Silang lahat, tanging sa pagtupad ng kanyang kalooban nakatuon, ay nabuhay na umaasa sa kanya.

Verse 12

यावत्यो वनितास्सर्वा ये चाप्यप्सरसां गणाः । सर्वांस्तानग्रहीद्दैत्यस्तारकोऽसौ महाबली

Lahat ng mga babae roon, at maging ang mga pangkat ng mga Apsara—walang sinuman ang nakaligtas—ay sinamsam ng makapangyarihang Daitya na si Tāraka.

Verse 13

न यज्ञास्संप्रवर्तते न तपस्यंति तापसाः । दानधर्मादिकं किंचिन्न लोकेषु प्रवर्त्तते

Hindi na maayos na naipagpapatuloy ang mga handog na yajña; hindi na rin nagsasagawa ng tapas ang mga asceta. Maging ang pagkakawanggawa, matuwid na asal, at iba pang banal na tungkulin ay hindi na umiiral sa mga daigdig.

Verse 14

तस्य सेनापतिः क्रौंचो महापाप्यस्ति दानवः । स पातालतलं गत्वा बाधते त्वनिशं प्रजाः

Ang kanyang pinunong-kawal ay si Krauñca, isang Dānava na lubhang makasalanan. Bumaba siya sa Pātāla at walang tigil na ginugulo ang mga tao.

Verse 15

तेन नस्तारकेणेदं सकलं भुवनत्रयम् । हृतं हठाज्जगद्धातः पापेनाकरुणात्मना

O Tagapaglikha ng mga daigdig! Ang makasalanang si Tāraka—matigas ang puso at salat sa habag—ay marahas na inagaw mula sa amin ang buong tatlong sanlibutan.

Verse 16

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखण्ड देवसांत्वनवर्णनं नाम षोडशोऽध्यायः

Sa gayon nagtatapos ang ikalabing-anim na kabanata, na tinatawag na “Paglalarawan ng Pag-aaliw sa mga Deva,” sa Pārvatī-khaṇḍa (ikatlong bahagi) ng Rudra Saṃhitā, sa loob ng Śrī Śiva Mahāpurāṇa.

Verse 17

त्वं नो गतिश्च शास्ता च धाता त्राता त्वमेव हि । वयं सर्वे तारकाख्यवह्नौ दग्धास्सुविह्वलाः

Ikaw lamang ang aming kanlungan at tagapagturo; Ikaw ang namumuno, ang tagapagtaguyod, at ang tagapangalaga. Kaming lahat ay napaso ng apoy na tinatawag na Tāraka, kaya lubos kaming nangangatog at nababagabag.

Verse 18

तेन क्रूरा उपाय नः सर्वे हतबलाः कृताः । विकारे सांनिपाते वा वीर्यवंत्यौषधानि च

Dahil sa malulupit na paraan na yaon, kaming lahat ay ginawang walang lakas. Maging ang makapangyarihang mga halamang-gamot—para man sa karaniwang karamdaman o sa masalimuot na pinagsamang sakit—ay nawalan ng bisa.

Verse 19

यत्रास्माकं जयाशा हि हरिचक्रे सुदर्शने । उत्कुंठितमभूत्तस्य कंठे पुष्पमिवार्पितम्

Nang ang aming pag-asa sa tagumpay ay umasa sa Sudarśana chakra ni Hari, ito’y nabalisa—gaya ng bulaklak na inilapag sa lalamunan—hindi makapanatiling matatag.

Verse 20

ब्रह्मोवाच । इत्येतद्वचनं श्रुत्वा निर्जराणामहं मुने । प्रत्यवोचं सुरान्सर्वांस्तत्कालसदृशं वचः

Wika ni Brahmā: O pantas, nang marinig ko ang mga salitang iyon ng mga diyos na walang kamatayan, agad kong sinagot ang lahat ng mga deva ng pananalitang angkop sa mismong sandaling iyon.

Verse 21

ब्रह्मोवाच । ममैव वचसा दैत्यस्तारकाख्यस्समेधितः । न मत्तस्तस्य हननं युज्यते हि दिवौकसः

Wika ni Brahmā: “Tunay, dahil sa sarili kong pagbigkas, ang asurang nagngangalang Tāraka ay napalakas at sumidhi ang kapangyarihan. Kaya, O mga nananahan sa langit, hindi nararapat na sa akin magmula ang pagpatay sa kanya.”

Verse 22

ततो नैव वधो योग्यो यतो वृद्धिमुपागतः । विष वृक्षोऽपि संवर्ध्य स्वयं छेत्तुमसांप्रतम्

Kaya ngayon, hindi na nararapat ang pagpatay sa kanya, sapagkat siya’y lumakas na; maging ang punong may lason, kapag pinayagang lumago, ay hindi madaling putulin ayon sa nais.

Verse 23

युष्माकं चाखिलं कार्यं कर्तुं योग्यो हि शंकरः । किन्तु स्वयं न शक्तो हि प्रतिकर्तुं प्रचो दितः

Si Śaṅkara (Panginoong Śiva) ay tunay na may kakayahang gampanan ang lahat ng inyong gawain; subalit kahit Siya’y hinihimok, hindi Siya kusang kumikilos upang gumanti.

Verse 24

तारकाख्यस्तु पापेन स्वयमेष्यति संक्षयम् । यथा यूयं संविदध्वमुपदेशकरस्त्वहम्

“Ang nagngangalang Tāraka ay dahil sa sarili niyang kasalanan ay kusang hahantong sa kapahamakan. Kaya kumilos kayo ayon sa inaakala ninyong nararapat; ako’y naririto bilang tagapayo.”

Verse 25

न मया तारको वध्यो हरिणापि हरेण च । नान्येनापि सुरैर्वापि मद्वरात्सत्यमुच्यते

“Si Tāraka ay hindi mapapatay ng aking kamay, ni ni Hari (Viṣṇu), ni ni Hara (Śiva); ni ng alinmang ibang mga diyos. Sa bisa ng aking biyaya, ito ang katotohanang ipinahahayag.”

Verse 26

शिववीर्य्यसमुत्पन्नो यदि स्यात्तनयस्सुराः । स एव तारकाख्यस्य हंता दैत्यस्य नापरः

O mga Deva, kung may anak na isisilang mula sa kapangyarihan at bisa ni Śiva, siya lamang ang magiging tagapagpuksa sa asurang nagngangalang Tāraka—wala nang iba.

Verse 27

यमुपायमहं वच्मि तं कुरुध्वं सुरोत्तमाः । महादेवप्रसादेन सिद्धिमेष्यति स धुवम्

“Sasabihin ko ang paraan—isagawa ninyo ito, O pinakamainam sa mga diyos. Sa biyaya ni Mahādeva, tiyak na hahantong ito sa tagumpay.”

Verse 28

सती दाक्षा यिणी पूर्वं त्यक्तदेहा तु याभवत् । सोत्पन्ना मेनकागर्भात्सा कथा विदिता हि वः

Si Satī—anak ni Dakṣa—na noong una’y iniwan ang kanyang katawan, ay muling isinilang mula sa sinapupunan ni Menakā. Ang salaysay na ito ay batid na ninyo.

Verse 29

तस्या अवश्यं गिरिशः करिष्यति कर ग्रहम् । तत्कुरुध्वमुपायं च तथापि त्रिदिवौकसः

Tunay na tatanggapin ni Girīśa (Panginoong Śiva), ang Panginoon ng kabundukan, ang kamay niya sa banal na pag-iisang-dibdib. Kaya, O mga nananahan sa tatlong daigdig, magbalangkas kayo ng angkop na paraan upang ito’y maganap.

Verse 30

तथा विदध्वं सुतरां तस्यां तु परियत्नतः । पार्वत्यां मेनकाजायां रेतः प्रतिनिपातने

Kaya gawin ninyo iyon nang ayon sa nararapat—tunay at may masusing pagsisikap—upang ang banal na binhi ay mailagak nang wasto kay Pārvatī, anak ni Menakā.

Verse 31

तमूर्द्ध्वरेतसं शंभुं सैव प्रच्युतरेतसम् । कर्तुं समर्था नान्यास्ति तथा काप्यबला बलात्

Siya lamang (si Pārvatī) ang may kakayahang papangyarihin si Śambhu—na ang lakas-buhay ay pinipigil paitaas sa ganap na pagpipigil—na ilabas ang lakas na iyon; walang ibang babae, gaano man kalakas, ang may kapangyarihan nito.

Verse 32

सा सुता गिरिराजस्य सांप्रतं प्रौढयौवना । तपस्यते हिमगिरौ नित्यं संसेवते हरम्

Siya ang anak na babae ng Hari ng mga Bundok, at ngayo’y nasa ganap na kasibulan ng kabataan. Siya’y nagsasagawa ng tapasya sa Himalaya at walang patid na naglilingkod kay Hara (Panginoong Śiva) nang may debosyon.

Verse 33

वाक्याद्धिमवतः कालीं स्वपितुर्हठतश्शिवा । सखीभ्यां सेवते सार्द्धं ध्यानस्थं परमेश्वरम्

Sa utos ni Himavat, si Śivā (Pārvatī) ay mariing gumising kay Kālī, ang kanyang ina. Pagkaraan, kasama ang dalawa niyang kasama, siya’y naglingkod sa Kataas-taasang Panginoon, si Parameśvara, na nakalubog sa pagninilay.

Verse 34

तामग्रतोऽर्च्चमानां वै त्रैलोक्ये वरवर्णिनीम् । ध्यानसक्तो महेशो हि मनसापि न हीयते

Kahit ang marilag na Ginang—pinakamaganda sa tatlong daigdig—ay sumasamba sa harap Niya, si Maheśa ay nanatiling lubos sa pagninilay; ni sa isip man ay hindi Siya lumihis sa Kanyang panloob na pagninilay.

Verse 35

भार्य्यां समीहेत यथा स कालीं चन्द्रशेखरः । तथा विधध्वं त्रिदशा न चिरादेव यत्नतः

O mga Deva, magsikap kayo nang taimtim upang si Chandrasekhara (Śiva, ang Panginoong may gasuklay na buwan) ay magnasa kay Kālī bilang Kanyang asawa; gawin ninyo ito sa gayong paraan, at agad.

Verse 36

स्थानं गत्वाथ दैत्यस्य तमहं तारकं ततः । निवारयिष्ये कुहठात्स्वस्थानं गच्छतामराः

Pagdating sa kinaroroonan ng demonyong iyon, pipigilan ko si Tāraka sa kanyang masamang katigasan ng ulo. O mga diyos, magbalik ang bawat isa sa sariling tahanan.

Verse 37

इत्युक्त्वाहं सुरान्शीघ्रं तारकाख्यासुरस्य वै । उपसंगम्य सुप्रीत्या समाभाष्येदमब्रवम्

Pagkasabi nito, dali-dali akong lumapit sa mga deva, at saka nagtungo kay Tāraka—ang asurang kilala bilang Tārakāsura. Taglay ang mabuting loob, magalang ko siyang binati at sinabi ang mga sumusunod.

Verse 38

ब्रह्मोवाच । तेजोसारमिदं स्वर्गं राज्यं त्वं परिपासि नः । यदर्थं सुतपस्तप्तं वाञ्छसि त्वं ततोऽधिकम्

Wika ni Brahmā: “Ang langit na ito ang pinakadiwa ng ningning, at ikaw ang nag-iingat ng aming paghahari. Para sa anong layon mo isinagawa ang napakahigpit na tapasya—nagnanais ka ba ng higit pa kaysa rito?”

Verse 39

वरश्चाप्यवरो दत्तो न मया स्वर्गराज्यता । तस्मात्स्वर्गं परित्यज्य क्षितौ राज्यं समाचर

“Isang biyaya—kahit yaong mas mababa—ay ipinagkaloob ko na, ngunit hindi ang paghahari sa langit. Kaya iwan mo ang langit at mamuno ka nang nararapat sa iyong kaharian sa lupa.”

Verse 40

देवयोग्यानि तत्रैव कार्य्याणि निखिलान्यपि । भविष्यत्यरसुरश्रेष्ठ नात्र कार्य्या विचारणा

Ang lahat ng gawaing nararapat sa mga deva ay dapat gawin doon din, nang ganap. Tiyak itong mangyayari, O pinakamainam sa mga asura—hindi na kailangan ang pag-aalinlangan.

Verse 42

तारकोऽपि परित्यज्य स्वर्गं क्षितिमथाभ्यगात् । शोणिताख्य पुरे स्थित्वा सर्वराज्यं चकार सः

Maging si Tāraka ay iniwan ang langit at bumaba sa lupa. Nanirahan siya sa lungsod na tinatawag na Śoṇitā at itinatag ang kanyang paghahari bilang pangkalahatang hari.

Verse 43

देवास्सर्वेऽपि तच्छुत्वा मद्वाक्यं सुप्रणम्य माम् । शक्रस्थानं ययुः प्रीत्या शक्रेण सुस माहिताः

Nang marinig ang aking mga salita, ang lahat ng mga diyos ay yumukod sa akin nang may malalim na paggalang. Pagkaraan, sa kagalakan, nagtungo sila sa tahanan ni Indra, nanatiling mahinahon at mapagmatyag sa ilalim ng kanyang paggabay.

Verse 44

तत्र गत्वा मिलित्वा च विचार्य्य च परस्परम् । ते सर्वे मरुतः प्रीत्या मघवंतं वचोऽब्रुवन्

Pagdating doon, sila’y nagtipon at nag-usap-usap sa isa’t isa. Pagkaraan, ang lahat ng Marut, na may galak sa puso, ay nagsalita kay Maghavant (Indra).

Verse 45

देवा ऊचुः । शम्भोर्य्यथा शिवायां वै रुचिजायेत कामतः । मघवंस्ते प्रकर्तव्यं ब्रह्मोक्तं सर्वमेव तत्

Wika ng mga diyos: “O Maghavan (Indra), upang si Śambhu (Śiva), sa sariling kalooban, ay magkaanyo ng banal na pag-ibig at pagkiling kay Śivā (Pārvatī), isagawa mo nang lubos ang lahat ng ipinagbilin ni Brahmā.”

Verse 46

ब्रह्मोवाच । इत्येवं सर्ववृत्तांतं विनिवेद्य सुरेश्वरम् । जग्मुस्ते सर्वतो देवाः स्वं स्वं स्थानं मुदान्विताः

Sinabi ni Brahmā: “Sa gayon, matapos maipabatid ang buong pangyayari sa Panginoon ng mga diyos, ang mga deva na nagtipon mula sa lahat ng dako ay umalis na may kagalakan, at nagbalik ang bawat isa sa sariling tahanan.”