कार्तिकेयलीलावर्णनम् (Narration of Kārttikeya’s Divine Play)

Verse 1

नारद उवाच । देवदेव प्रजानाथ ब्रह्मन् सृष्टिकर प्रभो । ततः किमभवत्तत्र तद्वदाऽद्य कृपां कुरु

Sinabi ni Nārada: “O Diyos ng mga diyos, O Panginoon ng mga nilalang—O Brahmā, tagapaglikha ng sangnilikha, O kagalang-galang na Guro—ano ang nangyari roon pagkatapos niyon? Isalaysay mo sa akin ngayon at ipamalas ang iyong habag.”

Verse 2

ब्रह्मोवाच । तस्मिन्नवसरे तात विश्वामित्रः प्रतापवान् । प्रेरितो विधिना तत्रागच्छत्प्रीतो यदृच्छया

Sinabi ni Brahmā: “Sa sandaling iyon, anak ko, ang makapangyarihan at maningning na Viśvāmitra—na itinulak ng tadhana—ay dumating doon, masaya ang loob, na wari’y nagkataon lamang.”

Verse 3

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां चतुर्थे कुमारखण्डे कार्तिकेयलीलावर्णनं नाम तृतीयोऽध्यायः

Sa gayon, sa Śrī Śiva Mahāpurāṇa—sa Ikalawang bahagi, ang Rudra Saṃhitā; at sa Ikaapat na dibisyon nito, ang Kumāra-khaṇḍa—nagtatapos ang Ikatlong Kabanata na pinamagatang “Paglalarawan ng Banal na Līlā ni Panginoong Kārtikeya.”

Verse 4

अकरोत्सुनुतिं तस्य सुप्रसन्नेन चेतसा । विधिप्रेरितवाग्भिश्च विश्वामित्रः प्रभाववित्

Pagkaraan, si Viśvāmitra, na nakaaalam ng kapangyarihang espirituwal, na may pusong lubos na payapa, ay naghandog ng himno ng papuri sa Kanya—ang kanyang mga salita’y dumaloy na wari’y inuudyukan ng banal na kautusan.

Verse 5

ततस्सोऽभूत्सुतस्तत्र सुप्रसन्नो महोति कृत् । सुप्रहस्याद्भुतमहो विश्वामित्रमुवाच च

Pagkatapos, sa pook na iyon, may isinilang na isang anak—nagniningning at lubhang nalulugod, isang dakilang tagaganap ng mga kababalaghang gawa. Sa isang ngiting marilag at nakapangingilabot sa pagkamangha, nagsalita rin siya kay Viśvāmitra.

Verse 6

शिवसुत उवाच । शिवेच्छया महाज्ञानिन्नकस्मात्त्वमिहागतः । संस्कारं कुरु मे तात यथावद्वेदसंमितम्

Wika ng anak ni Śiva: “Sa kalooban ni Śiva, O dakilang nakaaalam ng banal na karunungan, dumating ka rito nang di inaasahan. Kaya, mahal na ama, isagawa mo para sa akin ang wastong saṃskāra, ayon sa itinakda at pinagtibay ng mga Veda.”

Verse 7

अद्यारभ्य पुरोधास्त्वं भव मे प्रीतिमावहन् । भविष्यसि सदा पूज्यस्सर्वेषां नात्र संशयः

“Mula sa araw na ito, maging punong saserdote ka para sa akin, na magdadala sa akin ng kagalakan. Ikaw ay laging karapat-dapat sambahin ng lahat—walang pag-aalinlangan dito.”

Verse 8

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य सुप्रसन्नो हि गाधिजः । तमुवाचानुदात्तेन स्वरेण च सुविस्मितः

Sabi ni Brahmā: Nang marinig ang mga salitang iyon, labis na nalugod ang anak ni Gādhi. Pagkaraan, sa banayad at mahinahong tinig—ngunit puno ng pagkamangha—nagsalita siya sa kanya.

Verse 9

विश्वामित्र उवाच । शृणु तात न विप्रोऽहं गाधिक्षत्रियबालकः । विश्वामित्रेति विख्यातः क्षत्रियो विप्रसेवकः

Wika ni Viśvāmitra: “Makinig, anak ko. Hindi ako isang brāhmaṇa; ako’y anak ng kṣatriya na si Gādhi. Kilala ako sa pangalang Viśvāmitra—isang kṣatriya na naglilingkod sa mga brāhmaṇa.”

Verse 10

इति स्वचरितं ख्यातं मया ते वरबालक । कस्त्वं स्वचरितं ब्रूहि विस्मितायाखिलं हि मे

Ganyan nga, O marangal na bata, naisalaysay ko na sa iyo ang aking sariling kasaysayan. Ngayon, sino ka? Isalaysay mo nang buo ang iyong buhay, sapagkat lubos akong namamangha.

Verse 11

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वच स्तस्य तत्स्ववृत्तं जगाद ह । ततश्चोवाच सुप्रीत्या गाधिजं तं महोतिकृत्

Sinabi ni Brahmā: Nang marinig niya ang mga salita nito, isinalaysay niya ang sarili niyang kasaysayan. Pagkaraan, sa dakilang galak, nagsalita ang marangal na iyon kay Viśvāmitra, anak ni Gādhi, na nagsagawa ng matinding pag-aayuno at pagninilay.

Verse 12

शिवसुत उवाच । विश्वामित्र वरान्मे त्वं ब्रह्मर्षिर्नाऽत्र संशयः । वशिष्ठाद्याश्च नित्यं त्वां प्रशंसिष्यंति चादरात्

Wika ng anak ni Śiva: “O Viśvāmitra, sa pamamagitan ng aking biyaya, ikaw ay tunay na isang Brahmarṣi—walang alinlangan dito. Si Vasiṣṭha at ang iba pang mga rishi ay palaging pupuri sa iyo nang may paggalang.”

Verse 13

अतस्त्वमाज्ञया मे हि संस्कारं कर्तुमर्हसि । इदं सर्वं सुगोप्यं ते कथनीयं न कुत्रचित्

Kaya, ayon sa aking utos, ikaw ay tunay na karapat-dapat magsagawa ng itinakdang saṃskāra. Ngunit ang lahat ng ito ay dapat mong ingatang lihim nang maingat, at huwag ipagsabi saanman.

Verse 14

ब्रह्मोवाच । ततोकार्षीत्स संस्कारं तस्य प्रीत्याऽखिलं यथा । शिवबालस्य देवर्षे वेदोक्तविधिना परम्

Sinabi ni Brahmā: Pagkaraan, O banal na rishi, buong pagmamahal niyang isinagawa para sa batang iyon—ang sariling anak ni Śiva—ang lahat ng saṃskāra nang ganap, ayon sa pinakamataas na paraan na itinuro ng mga Veda.

Verse 15

शिवबालोपि सुप्रीतो दिव्यज्ञानमदात्परम् । विश्वामित्राय मुनये महोतिकारकः प्रभुः

Bagaman isang banal na bata pa, si Panginoong Śiva—lubhang nalugod—ay nagkaloob sa pantas na si Viśvāmitra ng kataas-taasang kaalamang makalangit; Siya ang makapangyarihang Panginoon na nagbibigay ng dakilang kapakinabangan.

Verse 16

पुरोहितं चकारासौ विश्वामित्रं शुचेस्सुत । तदारभ्य द्विजवरो नानालीलाविशारदः

O anak ni Śuci, itinalaga niya si Viśvāmitra bilang purohita, ang pari ng angkan. Mula noon, ang dakilang brāhmaṇa ay naging bihasa sa sari-saring banal na ritwal at sa mga makalangit na lila at pamamaraan.

Verse 17

इत्थं लीला कृता तेन कथिता सा मया मुने । तल्लीलामपरां तात शृणु प्रीत्या वदाम्यहम्

“Ganyan, O pantas, naisalaysay ko na ang banal na līlā na ginawa Niya. Ngayon, mahal kong anak, makinig nang may galak; buong pagmamahal kong isasalaysay ang isa pa sa Kanyang mga līlā.”

Verse 18

तस्मिन्नवसरे तात श्वेतनामा च संप्रति । तत्राऽपश्यत्सुतं दिव्यं निजं परम पावनम्

Sa sandaling iyon, mahal kong anak, naroon din si Śvetanāmā; at nasilayan niya ang sarili niyang anak—nagniningning, makalangit, at lubhang nakapagpapadalisay.

Verse 19

ततस्तं पावको गत्वा दृष्ट्वालिंग्य चुचुम्ब च । पुत्रेति चोक्त्वा तस्मै स शस्त्रं शक्तिन्ददौ च सः

Pagkaraan, lumapit si Pāvaka, ang Diyos ng Apoy; nang siya’y makita, niyakap at hinagkan niya. Tinawag siyang “anak,” at iginawad sa kanya ang isang sandata—ang sariling Śakti (banal na sibat/kapangyarihan).

Verse 20

गुहस्तां शक्तिमादाय तच्छृंगं चारुरोह ह । तं जघान तया शक्त्या शृंगो भुवि पपात सः

Pagkatapos, si Guha (Kumāra/Skanda), kinuha ang sibat na iyon at mabilis na umakyat sa tuktok. Sa mismong Śakti na iyon niya siya pinabagsak, at si Śṛṅga ay bumagsak sa lupa.

Verse 21

दशपद्ममिता वीरा राक्षसाः पूर्वमागताः । तद्वधार्थं द्रुतं नष्टा बभूवुस्तत्प्रहारतः

Noon pa man, dumating na ang matatapang na rākṣasa—na may bilang na sampung padma. Ngunit nang sumugod sila upang patayin siya, agad silang nalipol sa mismong mga hampas niya.

Verse 22

हाहाकारो महानासीच्चकंपे साचला मही । त्रैलोक्यं च सुरेशानस्सदेवस्तत्र चागमत्

Isang napakalakas na sigaw ng pagdadalamhati ang umalingawngaw, at ang gumagalaw na daigdig ay nanginig. Pagkaraan, dumating doon si Indra, panginoon ng mga diyos, kasama ang mga deva, at ang tatlong daigdig ay nayanig sa pagkabalisa.

Verse 23

दक्षिणे तस्य पार्श्वे च वज्रेण स जघान च । शाखनामा ततो जातः पुमांश्चैको महाबलः

Pagkaraan, hinampas niya ang kanang tagiliran nito ng Vajra at pinaslang siya. Mula sa hampas na iyon ay lumitaw ang isang lalaking makapangyarihan, tanyag sa pangalang Śākhanāmā, puspos ng dakilang lakas.

Verse 24

पुनश्शक्रो जघानाऽऽशु वामपार्श्वे हि तं तदा । वज्रेणाऽन्यः पुमाञ्जातो विशाखाख्योऽपरो बली

Pagkatapos, si Śakra (Indra) ay muling mabilis na humampas sa kaliwang tagiliran nito gamit ang Vajra. Mula sa hampas na iyon ay isinilang ang isa pang lalaking makapangyarihan, na ang pangalan ay Viśākha.

Verse 25

तदा स्कंदादिचत्वारो महावीरा महाबलाः । इन्द्रं हंतुं द्रुतं जग्मुस्सोयं तच्छरणं ययौ

Noon, ang apat na dakilang bayani—na pinangungunahan ni Skanda—na hitik sa tapang at lakas, ay mabilis na naglakad upang patayin si Indra. Nang makita ito, si Indra ay agad na lumapit upang sumilong sa Kanyang mga paa, sa kataas-taasang kanlungan.

Verse 27

शक्रस्स सामरगणो भयं प्राप्य गुहात्ततः । ययौ स्वलोकं चकितो न भेदं ज्ञातवान्मुने

O pantas, si Śakra (Indra), kasama ang mga pangkat ng mga diyos, ay sinakmal ng takot at umalis mula sa yungib na iyon. Sa pagkabigla, bumalik siya sa sariling daigdig nang hindi nauunawaan ang tunay na pagkakaiba ng naganap.

Verse 28

स बालकस्तु तत्रैव तस्थाऽऽवानंदसंयुतः । पूर्ववन्निर्भयस्तात नानालीलाकरः प्रभुः

Ang banal na batang iyon ay nanatili roon, puspos ng kaligayahang banal. Gaya ng dati, o minamahal, wala siyang takot—ang Panginoon na gumaganap ng sari-saring kamangha-manghang līlā.

Verse 29

तस्मिन्नवसरे तत्र कृत्तिकाख्याश्च षट् स्त्रियः । स्नातुं समागता बालं ददृशुस्तं महाप्रभुम्

Sa sandaling iyon, dumating doon ang anim na babaeng kilala bilang mga Kṛttikā upang maligo, at nakita nila ang batang iyon—hindi iba kundi ang Dakilang Panginoon, nagniningning sa banal na karilagan.

Verse 30

ग्रहीतुं तं मनश्चक्रुस्सर्वास्ता कृत्तिकाः स्त्रियः । वादो बभूव तासां तद्ग्रहणेच्छापरो मुने

Ang lahat ng babaeng Kṛttikā ay nagpasya sa puso na kunin siya bilang kanila. O pantas, dahil bawat isa’y sabik na angkinin siya, sumiklab ang pagtatalo sa kanila kung sino ang dapat kumuha sa kanya.

Verse 31

तद्वादशमनार्थं स षण्मुखानि चकार ह । पपौ दुग्धं च सर्वासां तुष्टास्ता अभवन्मुने

Upang patahimikin ang pagtatalo, ipinamalas niya ang anim na mukha. Mula sa lahat ay ininom niya ang gatas; kaya, O pantas, silang lahat ay nasiyahan.

Verse 32

तन्मनोगतिमाज्ञाय सर्वास्ताः कृत्तिकास्तदा । तमादाय ययुर्लोकं स्वकीयं मुदिता मुने

O pantas, noon ang lahat ng mga inang Kṛttikā, nang maunawaan ang lihim na hangarin sa loob ng bata, ay masayang binuhat siya at nagtungo sa sarili nilang daigdig.

Verse 33

तं बालकं कुमाराख्यं स्तनं दत्त्वा स्तनार्थिने । वर्द्धयामासुरीशस्य सुतं सूर्याधिकप्रभम्

Ipinadede niya sa sanggol na tinawag na Kumāra, na humihingi ng gatas; at pinalaki niya ang anak ni Īśa (Panginoong Śiva), na nagniningning sa liwanag na higit pa sa araw.

Verse 34

न चक्रुर्बालकं याश्च लोचनानामगोचरम् । प्राणेभ्योपि प्रेमपात्रं यः पोष्टा तस्य पुत्रक

Hindi nila magawang tumitig sa bata, sapagkat siya’y lampas sa naaabot ng kanilang mga mata. Siya’y higit na mahal kaysa mismong hininga ng buhay—ang pinakamimithing sinisinta—sapagkat siya ang minamahal na anak ng nag-alaga at nagpalaki sa kanila.

Verse 35

यानि यानि च वस्त्राणि त्रैलोक्ये दुर्लभानि च । ददुस्तस्मै च ताः प्रेम्णा भूषणानि वराणि वै

Anumang kasuotan na bihira kahit sa tatlong daigdig, at gayundin ang mga napakahusay na palamuti, ay buong pagmamahal nilang ipinagkaloob sa kanya.

Verse 36

दिनेदिने ताः पुपुषुर्बालकं तं महाप्रभुम् । प्रसंसितानि स्वादूनि भोजयित्वा विशेषतः

Araw-araw, buong pagmamahal nilang inalagaan ang batang iyon—na sa katotohanan ay ang Makapangyarihang Panginoon—at lalo pa siyang pinakain ng mga pagkaing pinupuri at masasarap.

Verse 37

अथैकस्मिन् दिने तात स बालः कृत्तिकात्मजः । गत्वा देवसभां दिव्यां सुचरित्रं चकार ह

Pagkaraan, sa isang araw, mahal na anak, ang batang iyon—ang anak ng mga Kṛttikā—ay nagtungo sa maningning na kapulungan ng mga diyos at nagsagawa ng isang marangal na gawaing huwaran.

Verse 38

स्वमहो दर्शयामास देवेभ्यो हि महाद्भुतम् । सविष्णुभ्योऽखिलेभ्यश्च महोतिकरबालकः

Ang kahanga-hangang bata—pinagkalooban ng di-pangkaraniwang makapangyarihang liwanag—ay naghayag ng sarili niyang nakapagtatakang kaluwalhatian sa mga diyos at sa lahat, kabilang si Viṣṇu.

Verse 39

तं दृष्ट्वा सकलास्ते वै साच्युतास्सर्षयस्सुराः । विस्मयं प्रापुरत्यन्तं पप्रच्छुस्तं च बालकम्

Nang makita siya, silang lahat—kasama si Acyuta (Viṣṇu), ang mga rishi at ang mga diyos—ay lubhang namangha, at tinanong nila ang banal na batang iyon.

Verse 40

को भवानिति तच्छ्रुत्वा न किंचित्स जगाद ह । स्वालयं स जगामाऽशु गुप्तस्तस्थौ हि पूर्ववत्

Nang marinig ang mga salitang, “Sino ka?”, wala siyang sinabi. Mabilis siyang nagtungo sa sarili niyang tahanan at, nagkukubli, nanatili roon gaya ng dati.