
Sa Adhyaya 2, isinalaysay ni Brahmā na si Mahādeva—bagaman panginoon ng kaalamang-yoga at tinalikdan na ang pagnanasa—ay hindi iniiwan ang pagsasamang mag-asawa dahil sa paggalang at pag-iingat na huwag mapasama ang loob ni Pārvatī. Pagkaraan, dumating si Śiva sa pintuan ng mga deva bilang bhaktavatsala, ang mahabagin sa mga deboto, lalo na sa mga pinahihirapan ng mga daitya. Nang makita Siya, sumigla ang mga deva kasama sina Viṣṇu at Brahmā, at nag-alay ng papuri. Nakiusap sila kay Śiva na gampanan ang banal na tungkulin: ipagtanggol ang mga diyos at lipulin si Tāraka at iba pang daitya. Tumugon si Śiva na ang itinakda (bhāvin) ay tiyak na mangyayari at hindi mapipigil. Pagkatapos, inihayag Niya ang agarang suliranin: ang Kanyang vīrya/tejas (banal na lakas) ay nakawala, at kailangang malaman kung sino ang makatatanggap at makapapasan nito, upang maipanganak o mahayag ang banal na anak ni Śiva na magbabalik ng kaayusan sa sansinukob.
Verse 1
ब्रह्मोवाच । तदाकर्ण्य महादेवो योगज्ञानविशारदः । त्यक्तकामो न तत्याज संभोगं पार्वतीभयात्
Wika ni Brahmā: Nang marinig ito, si Mahādeva—dalubhasa sa kaalaman ng Yoga—bagaman malaya na sa pagnanasa, ay hindi tinalikuran ang pagsasamang mag-asawa, dahil sa paggalang at pangambang hindi malugod si Pārvatī.
Verse 2
इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां चतुर्थे कुमारखंडे शिवपुत्रजननवर्णनं नाम द्वितीयोऽध्यायः
Sa gayon, sa maluwalhating Shiva Mahāpurāṇa—sa Ikalawang Rudra-saṃhitā, sa Ikaapat na bahagi na tinatawag na Kumāra-khaṇḍa—nagtatapos ang ikalawang kabanata na pinamagatang “Paglalarawan ng pagsilang ng anak ni Shiva.”
Verse 3
देवास्सर्वे प्रभुं दृष्ट्वा हरिणा च मया शिवम् । बभूबुस्सुखिनश्चाति तदा वै भक्तवत्सलम्
Nang makita ng lahat ng mga deva ang Panginoong Śiva—ang Kataas-taasang Guro—kasama si Hari (Viṣṇu) at ako (Brahmā), sila’y labis na nagalak, sapagkat Siya’y tunay na laging mahabagin sa mga deboto.
Verse 4
इत्याकर्ण्य वचस्तेषां सुराणां भगवान्भवः । प्रत्युवाच विषण्णात्मा दूयमानेन चेतसा
Nang marinig ang mga salitang iyon ng mga diyos, ang Mapalad na Panginoong Bhava (Śiva) ay sumagot; ang Kanyang kalooban ay lugmok at ang isip ay nag-aalab sa dalamhati.
Verse 5
प्रणम्य सुमहाप्रीत्या नतस्कंधाश्च निर्जराः । तुष्टुवुः शंकरं सर्वे मया च हरिणा मुने
Sa pagyukod na may lubos na galak, ang mga diyos na walang kamatayan, nakayukong balikat sa paggalang, ay sabay-sabay na pumuri kay Śaṅkara; gayon din ako, kasama si Hari (Viṣṇu), O pantas.
Verse 6
देवा ऊचुः । देवदेव महादेव करुणासागर प्रभो । अन्तर्यामी हि सर्वेषां सर्वं जानासि शंकर
Wika ng mga Deva: “O Diyos ng mga diyos, O Mahādeva, O Panginoon—karagatan ng habag! Ikaw nga ang Antaryāmin, ang Panloob na Tagapamahala ng lahat ng nilalang; kaya, O Śaṅkara, nalalaman Mo ang lahat.”
Verse 7
देवकार्यं कुरु विभो रक्ष देवान् महेश्वर । जहि दैत्यान् कृपां कृत्वा तारकादीन् महाप्रभून्
O Makapangyarihang Panginoon, Mahādeva—tuparin Mo ang gawain ng mga diyos at ingatan Mo ang mga Deva. Sa Iyong habag, lipulin Mo ang mga Daitya na makapangyarihan, gaya ni Tāraka at ng iba pa.
Verse 8
शिव उवाच । हे विष्णो हे विधे देवास्सर्वेषां वो मनोगतिः । यद्भावि तद्भवत्येव कोऽपि नो तन्निवारकः
Wika ni Śiva: “O Viṣṇu, O Vidhātr̥ (Brahmā)! O mga Deva—ang inyong mga iniisip at layon ay nalalaman ng lahat. Ang nakatakdang mangyari ay tiyak na mangyayari; walang sinuman ang makapipigil dito.”
Verse 9
यज्जातं तज्जातमेव प्रस्तुतं शृणुताऽमराः । शिरस्तस्खलितं वीर्यं को ग्रहीष्यति मेऽधुना
Ang naganap ay naganap na nga—ngayon pakinggan ninyo ang nararapat, O mga diyos. Ang aking lakas na vīrya ay dumulas at nahulog mula sa aking ulo; sino sa sandaling ito ang tatanggap at mag-iingat nito?
Verse 10
स गृह्णीयादिति प्रोच्य पातयामास तद्भुवि । अग्निर्भूत्वा कपोतो हि प्रेरितस्सर्वनिर्जरैः
Sa pagsasabing, “Hayaan siyang tumanggap,” ipinahulog niya iyon sa lupa. Tunay nga, ang kalapating iyon—na inudyukan ng lahat ng mga diyos—ay naging apoy.
Verse 11
अभक्षच्छांभवं वीर्यं चंच्वा तु निखिलं तदा । एतस्मिन्नंतरे तत्राऽऽजगाम गिरिजा मुने
Pagkaraan, nilunok nito nang buo ang kapangyarihang Śāmbhava, na kinuha sa tuka. Sa gitna mismo ng pangyayaring iyon, O pantas, dumating doon si Girijā (Pārvatī).
Verse 12
शिवागमविलंबे च ददर्श सुरपुंगवान् । ज्ञात्वा तद्वृत्तमखिलं महाक्रोधयुता शिवा
Nang makita na naantala ang pagdating ni Śivā, ang pinakadakila sa mga diyos ay minasdan ang pangyayari. Nang malaman ni Śivā ang buong naganap, siya ay napuspos ng matinding poot.
Verse 13
उवाच त्रिदशान् सर्वान् हरिप्रभृतिकांस्तदा
Noon, kinausap niya ang lahat ng mga diyos, na nagsisimula kay Hari (Viṣṇu), sa sandaling iyon.
Verse 14
देव्युवाच । रे रे सुरगणास्सर्वे यूयं दुष्टा विशेषतः । स्वार्थसंसाधका नित्यं तदर्थं परदुःखदाः
Wika ng Diyosa: “Hoy! Hoy! Kayong lahat na pangkat ng mga deva—lalo na kayo ay masasama. Lagi ninyong pinagsisikapang tuparin ang sariling layon, at dahil doon kayo ang nagiging sanhi ng pagdurusa ng iba.”
Verse 15
स्वार्थहेतोर्महेशानमाराध्य परमं प्रभुम् । नष्टं चक्रुर्मद्विहारं वंध्याऽभवमहं सुराः
Dahil sa sariling pakinabang, sinamba ng mga deva si Maheśa—ang Kataas-taasang Panginoon. Winakasan nila ang aking banal na paglalaro, at ako’y naging baog—o mga deva!
Verse 16
मां विरोध्य सुखं नैव केषांचिदपि निर्जराः । तस्माद्दुःखं भवेद्वो हि दुष्टानां त्रिदिवौकसाम्
Sa pagsalungat sa akin, wala ni isa sa inyo, mga walang-kamatayan, ang makakamit ang ligaya. Kaya para sa inyo—mga masamang naninirahan sa langit—pawang dalamhati lamang ang lilitaw.
Verse 17
ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा विष्णुप्रमुखान् सुरान्सर्वान् शशाप सा । प्रज्वलंती प्रकोपेन शैलराजसुता शिवा
Sabi ni Brahmā: Pagkasabi niya nito, si Śivā—ang anak na babae ng Panginoon ng mga bundok—na naglalagablab sa poot, ay isinumpa ang lahat ng mga deva na pinangungunahan ni Viṣṇu.
Verse 18
पार्वत्युवाच । अद्यप्रभृति देवानां वंध्या भार्या भवन्त्विति । देवाश्च दुःखितास्संतु निखिला मद्विरोधिनः
Sinabi ni Pārvatī: “Mula sa araw na ito, nawa’y maging baog ang mga asawa ng mga deva. At nawa’y ang lahat ng mga diyos—na sumasalungat sa akin—ay manatiling nababalot ng dalamhati.”
Verse 19
ब्रह्मोवाच । इति शप्त्वाखिलान्देवान् विष्ण्वाद्यान्सकलेश्वरी । उवाच पावकं क्रुद्धा भक्षकं शिवरेतसः
Wika ni Brahmā: Pagkatapos sumpain ang lahat ng mga deva—simula kay Viṣṇu—ang Kataas-taasang Diyosa, sa galit, ay nagsalita kay Pāvaka (Agni), ang itinalagang lumamon sa binhing banal ni Śiva.
Verse 20
पार्वत्युवाच । सर्वभक्षी भव शुचे पीडितात्मेति नित्यशः । शिवतत्त्वं न जानासि मूर्खोऽसि सुरकार्यकृत्
Sinabi ni Pārvatī: “O ikaw na nagdadalamhati, maging tagalamon ng lahat, at lagi kang makilala bilang ‘may kaluluwang pinahihirapan.’ Hindi mo nalalaman ang tunay na tattva ni Śiva; ikaw ay hangal na gumagawa lamang ng utos ng mga deva.”
Verse 21
रे रे शठ महादुष्ट दुष्टानां दुष्टबोधवान् । अभक्षश्शिववीर्यं यन्नाकार्षीरुचितं हि तत्
“Hoy, mapanlinlang—lubhang masama, at siyang sagisag ng masamang hangarin sa mga masasama! Ang ginawa mo—ang ituring na bagay na lalangunin ang banal na vīrya ni Śiva—ay tunay na lubos na di-nararapat.”
Verse 22
ब्रह्मोवाच । इति शप्त्वा शिवा वह्निं सहेशेन नगात्मजा । जगाम स्वालयं शीघ्रमसंतुष्टा ततो मुने
Wika ni Brahmā: Pagkasumpa kay Agni nang gayon, si Śivā—ang anak na babae ng Bundok—ay mabilis na nagtungo sa sariling tahanan kasama si Maheśa; datapwat hindi pa rin siya nasiyahan, O pantas.
Verse 23
गत्वा शिवा शिवं सम्यक् बोधयामास यत्नतः । अजीजनत्परं पुत्रं गणेशाख्यं मुनीश्वर
Pagkatapos, lumapit si Śivā (Pārvatī) kay Śiva at sa taimtim na pagsisikap ay ipinaalam sa Kanya nang ganap. Pagkaraan, isinilang niya ang isang kataas-taasang anak na pinangalanang Gaṇeśa, O pinakamainam sa mga pantas.
Verse 24
तद्वृत्तांतमशेषं च वर्णयिष्ये मुनेऽग्रतः । इदानीं शृणु सुप्रीत्या गुहोत्पत्तिं वदाम्यहम्
O pantas na muni, isasalaysay ko sa harap mo ang buong pangyayari nang ganap. Ngayon, makinig ka nang may masayang debosyon, sapagkat ilalarawan ko ang pinagmulan ni Guha (Skanda).
Verse 25
पावकादितमन्नादि भुंजते निर्जराः खलु । वेदवाण्येति सर्वे ते सगर्भा अभवन्सुराः
Tunay nga, ang mga walang-kamatayang diyos ay kumain ng pagkain at iba pa na unang inialay at pinabanal ng sagradong Apoy. At sa kapangyarihan ng bigkas ng Veda, ang lahat ng mga diyos na iyon ay nagkaroon ng kakayahang maglihi at magluwal ng supling.
Verse 26
ततोऽसहंतस्तद्वीर्यं पीडिता ह्यभवन् सुराः । विष्ण्वाद्या निखिलाश्चाति शिवाऽऽज्ञा नष्टबुद्धयः
Pagkaraan, hindi nila matiis ang makapangyarihang lakas na iyon kaya ang mga diyos ay tunay na napahirapan. Silang lahat—mula kay Viṣṇu—ay lubos na nalito ang isip, sapagkat nanaig sa kanila ang utos ni Śiva.
Verse 27
अथ विष्णुप्रभृतिकास्सर्वे देवा विमोहिताः । दह्यमाना ययुः शीघ्रं शरणं पार्वतीपतेः
Pagkatapos, ang lahat ng mga diyos—mula kay Viṣṇu—ay nalito at nabighani. At dahil tila sinusunog ng pagdurusa, dali-dali silang nagtungo upang sumilong sa Panginoon ni Pārvatī (Śiva).
Verse 28
शिवालयस्य ते द्वारि गत्वा सर्वे विनम्रकाः । तुष्टुवुस्सशिवं शंभुं प्रीत्या सांजलयस्सुराः
Pagdating sa pintuan ng dambana ni Śiva, ang lahat ng mga diyos ay nagpakumbaba. Sa masayang pag-ibig at nakapagdaupang-palad sa paggalang, pinuri nila si Śambhu—si Śiva mismo, ang mapalad na Panginoon.
Verse 29
देवा ऊचुः । देवदेव महादेव गिरिजेश महाप्रभो । किं जातमधुना नाथ तव माया दुरत्यया
Wika ng mga Deva: “O Diyos ng mga diyos, O Mahādeva, O Panginoon ni Girijā, O dakilang Soberano! Ano ang naganap ngayon, O Nātha—sa pamamagitan ng Iyong māyā na napakahirap lampasan?”
Verse 30
सगर्भाश्च वयं जाता दह्यमानाश्च रेतसा । तव शंभो कुरु कृपां निवारय दशामिमाम्
“O Śambhu, kami’y naglihi na, ngunit kami’y sinusunog ng kapangyarihan ng binhing iyon. Maawa Ka sa amin, at alisin ang kalagayang ito.”
Verse 31
ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्याऽमरनुतिं परमेशश्शिवापतिः । आजगाम द्रुतं द्वारि यत्र देवाः स्थिता मुने
Wika ni Brahmā: Nang marinig ang himnong papuri na inihandog ng mga walang-kamatayang diyos, ang Kataas-taasang Panginoon—si Śiva, ang Panginoon ni Śivā (Pārvatī)—ay dagling dumating sa pintuan kung saan nakatayo ang mga diyos, O pantas.
Verse 32
आगतं शंकरं द्वारि सर्वे देवाश्च साच्युताः । प्रणम्य तुष्टुवुः प्रीत्या नर्तका भक्तवत्सलम्
Nang dumating si Śaṅkara sa pintuan, ang lahat ng mga diyos—kasama si Acyuta (Viṣṇu)—ay yumukod at, sa masuyong galak, nagpuri sa Kanya: ang Makalangit na Mananayaw na laging mahabagin sa mga deboto.
Verse 33
देवा ऊचुः । शंभो शिव महेशान त्वां नतास्स्म विशेषतः । रक्ष नश्शरणापन्नान्दह्यमानांश्च रेतसा
Nagsalita ang mga Deva: “O Śambhu, O Śiva, O Maheśāna! Sa tapat at masidhing puso, kami’y yumuyuko sa Iyo. Ingatan Mo kami na sumilong sa Iyo, sapagkat kami’y sinusunog ng retas (binhi).”
Verse 34
इदं दुःखं हर हर भवामो हि मृता ध्रुवम् । त्वां विना कस्समर्थोऽद्य देवदुःखनिवा रणे
“O Hara, O Hara—pawiin Mo ang pagdurusang ito! Kung wala Ka, tiyak kaming mamamatay. Sino nga ba ngayon, kung wala Ka, ang makapapawi sa dalamhati ng mga deva sa gitna ng labanan?”
Verse 35
ब्रह्मोवाच । इति दीनतरं वाक्यमाकर्ण्य सुरराट् प्रभुः । प्रत्युवाच विहस्याऽथ स सुरान् भक्तवत्सलः
Sinabi ni Brahmā: Nang marinig ang mga salitang lubhang mapagpakumbaba, ang Kataas-taasang Panginoon ng mga deva, ang Makapangyarihan—mapagmahal sa mga deboto—ay ngumiti at saka sumagot sa mga Deva.
Verse 36
शिव उवाच । हे हरे हे विधे देवास्सर्वे शृणुत मद्वचः । भविष्यति सुखं वोऽद्य सावधाना भवन्तु हि
Sinabi ni Śiva: “O Hari, O Vidhātrā (Brahmā), at kayong lahat na mga deva—pakinggan ninyo ang Aking mga salita. Ngayon, darating sa inyo ang ligaya at ginhawa; kaya maging mapagmatyag at makinig nang buong puso.”
Verse 37
एतद्वमत मद्वीर्यं द्रुतमेवाऽखिलास्सुराः । सुखिनस्तद्विशेषेण शासनान्मम सुप्रभो
“Alamin ninyo ito bilang kapangyarihan ng Aking kaliwang panig: sa Aking utos, kayong lahat na deva ay agad nagiging masaya; at lalo pa, nakakamtan ninyo ang natatangi at mas mataas na kagalakan.”
Verse 38
ब्रह्मोवाच । इत्याज्ञां शिरसाऽधाय विष्ण्वाद्यास्सकलास्सुराः । अकार्षुर्वमनं शीघ्रं स्मरंतश्शिवमव्ययम्
Sinabi ni Brahmā: Nang tanggapin nila ang utos na iyon na inilagay sa ulo (bilang pagtalima at paggalang), ang lahat ng diyos na pinangungunahan ni Viṣṇu ay agad na nagsanhi ng pagsusuka, habang inaalala si Śiva, ang Panginoong di-nasisira.
Verse 39
तच्छंभुरेतस्स्वर्णाभं पर्वताकारमद्भुतम् । अभवत्पतितं भूमौ स्पृशद् द्यामेव सुप्रभम्
Pagkaraan, ang binhi ni Śambhu—gintong kulay, kagila-gilalas, at anyong parang bundok—ay bumagsak sa lupa, nagliliyab sa ningning na wari’y sumasayad sa kalangitan.
Verse 40
अभवन्सुखिनस्सर्वे सुरास्सर्वेऽच्युतादयः । अस्तुवन् परमेशानं शंकरं भक्तवत्सलम्
Pagkaraan nito, nagalak ang lahat ng mga diyos—ang lahat ng deva, mula kay Acyuta (Viṣṇu). Pinuri nila si Parameśāna Śaṅkara, ang Kataas-taasang Panginoon, na laging mahabagin sa Kanyang mga deboto.
Verse 41
पावकस्त्वभवन्नैव सुखी तत्र मुनीश्वर । तस्याज्ञां परमोऽदाद्वै शंकरः परमेश्वरः
O panginoon sa mga pantas, doon si Pāvaka (diyos ng Apoy) ay hindi man lamang mapanatag; gayunman, si Śaṅkara—ang Kataas-taasang Panginoon—ay tunay na tumanggap at tumupad sa kanyang pakiusap (utos).
Verse 42
ततस्सवह्निर्विकलस्सांजलिर्नतको मुने । अस्तौच्छिवं सुखी नात्मा वचनं चेदमब्रवीत्
Pagkaraan, ang diyos ng Apoy, nabigla at nanginginig, O pantas, ay yumukod na magkapatong ang mga palad. Matapos purihin ang mapalad na Śiva, lumuwag ang kanyang puso at sinabi ang mga salitang ito.
Verse 43
अग्निरुवाच । देवदेव महेशान मूढोऽहं तव सेवकः । क्षमस्व मेऽपराधं हि मम दाहं निवारय
Wika ni Agni: “O Diyos ng mga diyos, O Maheśāna! Naliligaw ako bagaman ako’y Iyong lingkod. Patawarin Mo ang aking pagkakasala, at pigilin Mo ang aking paglalagablab.”
Verse 44
त्वं दीनवत्सल स्वामिञ्शंकरः परमेश्वरः । प्रत्युवाच प्रसन्नात्मा पावको दीनवत्सलम्
Ang diyos ng Apoy, na may pusong mapagpala, ay sumagot sa Panginoong mahabagin sa mga nagdurusa: “Ikaw si Śaṅkara, ang Kataas-taasang Panginoon, O Guro—laging mahinahon sa mga aba.”
Verse 45
ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य शुचेर्वाणीं स शंभुः परमेश्वरः । प्रत्युवाच प्रसन्नात्मा पावकं दीनवत्सलः
Sinabi ni Brahmā: Nang marinig ang mga salita ni Śuci, si Śambhu—ang Kataas-taasang Panginoon—na payapa ang puso at mahabagin sa mga nagdurusa, ay sumagot kay Pāvaka (diyos ng Apoy).
Verse 46
शिव उवाच । कृतं त्वनुचितं कर्म मद्रेतो भक्षितं हि यत् । अतोऽनिवृत्तस्ते दाहः पापाधिक्यान्मदाज्ञया
Wika ni Śiva: “Gumawa ka ng di nararapat, sapagkat tunay na kinain mo ang Aking binhi. Kaya, sa Aking utos, hindi hihupa ang iyong pagliyab—dahil sa labis na bigat ng kasalanan.”
Verse 47
इदानीं त्वं सुखी नाम शुचे मच्छरणागतः । अतः प्रसन्नो जातोऽहं सर्वं दुःखं विनश्यति
Ngayon, O nagdadalamhati, tunay kang magiging masaya sapagkat sumilong ka sa Akin. Kaya Ako’y nalugod, at ang lahat ng iyong pagdurusa ay maglalaho.
Verse 48
कस्याश्चित्सुस्त्रियां योनौ मद्रेतस्त्यज यत्नतः । भविष्यति सुखी त्वं हि निर्दाहात्मा विशेषतः
Sa maingat na pagsisikap, ilagak ang iyong binhi sa sinapupunan ng isang babaeng banal at marangal. Kung gayon, tunay kang magiging masaya, at lalo na ang iyong kalooban ay lalaya sa nag-aapoy na pagdurusa.
Verse 49
ब्रह्मोवाच । शंभुवाक्यं निशम्येति प्रत्युवाच शनैः शुचिः । सांजलिर्नतकः प्रीत्या शंकरं भक्तशंकरम्
Sinabi ni Brahmā: Nang marinig ang mga salita ni Śambhu, ang dalisay ay marahang sumagot. Nakapagdaupang-palad sa paggalang at nakayukod nang may pag-ibig, kinausap niya si Śaṅkara—si Śiva na laging mapagpala sa mga deboto.
Verse 50
दुरासदमिदं तेजस्तव नाथ महेश्वर । काचिन्नास्ति विना शक्त्या धर्तुं योनौ जगत्त्रये
O Panginoon, Mahādeva, ang iyong ningning ay di-malalapitan. Sa tatlong daigdig, walang sinuman ang makapapasan nito sa sinapupunan—kung wala si Śakti.
Verse 51
इत्थं यदाऽब्रवीद्वह्निस्तदा त्वं मुनिसत्तम । शंकरप्रेरितः प्रात्थ हृदाग्निमुपकारकः
Nang magsalita nang gayon si Agni, ikaw, O pinakadakila sa mga muni—sa udyok ni Śaṅkara—ay tumanggap sa apoy sa loob ng puso, at naging mapagkalingang tumutulong sa pagliyab at layon nito.
Verse 52
नारद उवाच । शृणु मद्वचनं वह्ने तव दाहहरं शुभम् । परमानंददं रम्यं सर्वकष्टनिवारकम्
Wika ni Nārada: “O Agni, pakinggan mo ang aking mga salita—mga salitang mapalad na mag-aalis ng iyong pagkapaso. Ito’y kaaya-aya, nagbibigay ng sukdulang kaligayahan, at nag-aalis ng lahat ng pagdurusa.”
Verse 53
कृत्वोपायमिमं वह्ने सुखी भव विदाहकः । शिवेच्छया मया सम्यगुक्तं तातेदमादरात्
“Pagkatapos isagawa ang lunas na ito, O Agni, maging payapa at maging wastong tumatanggap at ‘kumakain’ ng mga handog. Sa kalooban ni Śiva, sinabi ko ito nang tama—o minamahal—tanggapin mo nang may paggalang.”
Verse 54
तपोमासस्नानकर्त्र्यस्त्रियो यास्स्युः प्रगे शुचे । तद्देहेषु स्थापय त्वं शिवरेतस्त्विदं महत्
O dalisay, sa bukang-liwayway, sa mga katawan ng mga babaeng tumutupad sa panata ng Tapomāsa sa pamamagitan ng ritwal na paliligo, ilagak mo ang makapangyarihang lakas-binhi ni Śiva na ito.
Verse 55
ब्रह्मोवाच । तस्मिन्नवसरे तत्रा ऽगतास्सप्तमुनिस्त्रियः । तपोमासि स्नानकामाः प्रातस्सन्नियमा मुने
Wika ni Brahmā: Sa mismong sandaling iyon, o pantas, dumating doon ang mga asawa ng pitong muni. Sa banal na buwan ng Tapomāsa, na nagnanais magsagawa ng ritwal na paliligo, sila’y dumating sa madaling-araw, mahigpit sa kanilang mga panata at pagtalima.
Verse 56
स्नानं कृत्वा स्त्रियस्ता हि महाशीतार्द्दिताश्च षट् । गंतुकामा मुने याता वह्निज्वालासमीपतः
Pagkatapos maligo, ang anim na babaeng iyon—pinahihirapan ng matinding lamig—na nagnanais nang umalis, O muni, ay lumapit sa mga liyab ng apoy.
Verse 57
विमोहिताश्च ता दृष्ट्वारुन्धती गिरिशाज्ञया । निषिषेध विशेषेण सुचरित्र सुबोधिनी
Nang makita ni Arundhatī ang mga babaeng yaon na nalilito sa pagkahibang, siya—marangal ang asal at malinaw ang pag-unawa—ayon sa utos ni Girijā, ay mahigpit silang pinigil sa isang natatanging paraan at ibinalik sa tamang landas.
Verse 58
ताः षड् मुनिस्त्रियो मोहाद्धठात्तत्र गता मुने । स्वशीतविनिवृत्त्यर्थं मोहिताः शिवमायया
O pantas, ang anim na asawa ng mga muni, dahil sa pagkahibang, ay biglang nagtungo roon; at sa paghahangad na maibsan ang sariling ginaw, sila’y nalito sa māyā ni Śiva.
Verse 59
तद्रेतःकणिकास्सद्यस्तद्देहान् विविशुर्मुने । रोमद्वाराऽखिला वह्निरभूद्दाहविवर्जितः
O pantas, ang maliliit na patak ng binhi Niya ay agad na pumasok sa kanilang mga katawan sa pamamagitan ng mga butas ng balahibo sa balat; at ang apoy na lumaganap sa bawat butas ay nawalan ng lakas na manunog—pinatahimik ng banal na kautusan ni Śiva ang tindi ng pagliyab.
Verse 60
अंतर्धाय द्रुतं वह्निर्ज्वालारूपो जगाम ह । सुखी स्वलोकं मनसा स्मरंस्त्वां शंकरं च तम्
Pagkaraan, si Agni ay mabilis na naglaho at umalis sa anyo ng naglalagablab na liyab. Payapa ang loob, siya’y nagbalik sa sariling daigdig, at sa puso’y inalaala Ka—si Śaṅkara, ang mapalad na Panginoon.
Verse 61
सगर्भास्ताः स्त्रियस्साधोऽभवन् दाहप्रपीडिताः । जग्मुस्स्वभवनं तातारुंधती दुःखिताऽग्निना
O banal na tao, ang mga babaeng nagdadalang-tao ay pinahirapan ng nakapapasong init. Bumalik sila sa kani-kanilang tahanan; at si Arundhatī man, dumanas ng pagdurusang tila apoy, ay umuwi nang may dalamhati.
Verse 62
दृष्ट्वा स्वस्त्रीगतिं तात नाथाः क्रोधाकुला द्रुतम् । तत्यजुस्ताः स्त्रियस्तात सुसंमंत्र्य परस्परम्
O minamahal, nang makita ang tinahak na landas ng kani-kanilang asawa, ang mga lalaki ay agad naligalig sa galit. Nagpulong sila sa isa’t isa at pagdaka’y tinalikuran ang mga babaeng iyon.
Verse 63
अथ ताः षट् स्त्रियस्सर्वा दृष्ट्वा स्वव्यभिचारकम् । महादुःखान्वितास्ताताऽभवन्नाकुलमानसाः
Pagkaraan, ang anim na babae, nang makita ang sarili nilang paglabag, ay nalugmok sa matinding dalamhati; ang kanilang mga isip ay lubhang naguluhan at nabagabag.
Verse 64
तत्यजुश्शिव रेतस्तद्गर्भरूपं मुनिस्त्रियः । ता हिमाचलपृष्ठेऽथाभवन् दाहविवर्जिताः
Pagkatapos, itinakwil ng mga asawa ng mga muni ang binhi ni Śiva na nag-anyong isang sanggol sa sinapupunan. At sa mga dalisdis ng Himācala, sila’y napalaya sa pahirap na tila nagliliyab na init.
Verse 65
असहञ्शिवरेतस्तद्धिमाद्रिः कंपमुद्वहन् । गंगायां प्राक्षिपत्तूर्णमसह्यं दाहपीडितः
Hindi makayanan ng Himalaya ang makapangyarihang binhi ni Śiva; nanginginig ito at, sa di-matiis na hapdi ng pagliyab, ay dagling inihagis iyon sa ilog Gaṅgā.
Verse 66
गंगयाऽपि च तद्वीर्यं दुस्सहं परमात्मनः । निःक्षिप्तं हि शरस्तंबे तरंगैः स्वैर्मुनीश्वर
O panginoon ng mga pantas, maging si Gaṅgā ay hindi nakayanan ang makapangyarihang bisa ng Kataas-taasang Sarili; kaya sa pamamagitan ng sarili niyang mga alon, inihagis niya iyon sa isang kumpol ng mga tambo.
Verse 67
पतितं तत्र तद्रेतो द्रुतं बालो बभूव ह । सुन्दरस्सुभगः श्रीमांस्तेजस्वी प्रीतिवर्द्धनः
Nang mahulog doon ang binhing iyon, agad itong naging isang sanggol—marikit, mapalad, nagliliwanag sa karangalan, nag-aalab sa ningning, at pinagmumulan ng lumalaking galak.
Verse 68
मार्गमासे सिते पक्षे तिथौ षष्ठ्यां मुनीश्वर । प्रादुर्भावोऽभवत्तस्य शिवपुत्रस्य भूतले
O pinakadakila sa mga pantas, sa buwan ng Mārgaśīrṣa, sa maliwanag na kalahati, sa ikaanim na araw ng buwan (Ṣaṣṭhī), naganap sa lupa ang pagpapakita ng anak ni Śiva.
Verse 69
तस्मिन्नवसरे ब्रह्मन्न कस्माद्धिम शैलजा । अभूतः सुखिनौ तत्र स्वगिरौ गिरिशोऽपि च
O Brahmā, nang panahong iyon, na waring walang panlabas na dahilan, ang anak na babae ng Himālaya ay napighati; at doon sa sarili nilang bundok, maging si Girīśa (Panginoong Śiva) ay hindi rin mapalagay.
Verse 70
शिवाकुचाभ्यां सुस्राव पय आनन्दसंभवम् । तत्र गत्वा च सर्वेषां सुखमासीन्मुनेऽधिकम्
Mula sa dibdib ni Śivā ay umagos ang gatas na isinilang mula sa ānanda. Pagdating doon, napuspos ng ligaya ang lahat—ngunit ang pantas ay nakaranas ng higit pang kagalakan.
Verse 71
मंगलं चाऽभवत्तात त्रिलोक्यां सुखदं सताम् । खलानामभवद्विघ्नो दैत्यानां च विशेषतः
At noon, mahal na giliw, lumitaw ang pagpapala sa tatlong daigdig, na nagdulot ng ligaya sa mga banal. Ngunit sa masasama, ito’y naging sagabal, at lalo na sa mga Daitya, ito’y lubhang salungat.
Verse 72
अकस्मादभवद्व्योम्नि परमो दुंदुभिध्वनिः । पुष्पवृष्टिः पपाताऽशु बालकोपरि नारद
Bigla, sa kalangitan ay umalingawngaw ang napakalakas na tunog ng makalangit na tambol na dundubhi. At agad, umulan ng mga bulaklak sa ibabaw ng bata, O Nārada.
Verse 73
विष्ण्वादीनां समस्तानां देवानां मुनिसत्तम । अभूदकस्मात्परम आनन्दः परमोत्सवः
O pinakadakila sa mga pantas, sa lahat ng mga diyos—mula kay Viṣṇu—biglang sumiklab ang sukdulang ligaya, isang kataas-taasang pagdiriwang.
The chapter introduces the narrative mechanism for Śiva’s son’s manifestation by foregrounding the devas’ plea against Tāraka and Śiva’s mention of his displaced vīrya/tejas—an essential causal step toward the birth/appearance of Kumāra (Skanda).
It frames cosmic events as simultaneously compassionate interventions and inevitable unfoldings: Śiva’s action is not arbitrary but aligned with an unavoidable telos in which divine will and world-order (dharma) reassert themselves.
Śiva is presented as yogajñānaviśārada (expert in yogic knowledge), tyaktakāma (beyond desire), bhaktavatsala (tender toward devotees), and as the bearer of tejas/vīrya whose proper channeling enables the restoration of cosmic balance.