Adhyaya 18
Rudra SamhitaKumara KhandaAdhyaya 1879 Verses

गणेशाभिषेक-वरदान-विधानम् | Gaṇeśa’s Consecration, Boons, and Prescribed Worship

Ang Adhyāya 18 ay inihaharap bilang usapan nina Nārada at Brahmā. Itinanong ni Nārada kung ano ang naganap matapos makita ni Devī (Girijā) na buhay ang kaniyang anak. Isinalaysay ni Brahmā ang sumunod na “mahotsava”: ang anak ni Śiva ay inalisan ng dalamhati at pormal na kinoronahan sa pamamagitan ng abhiṣeka ng mga deva at mga gaṇādhyakṣa, na nagpapatibay sa kaniya bilang Gajānana at pinuno sa hanay ng mga kasama ni Śiva. Si Devī Śivā ay nagalak bilang ina—niyakap ang bata, nagkaloob ng kasuotan at alahas, at nagsagawa ng pagsamba kasama ng mga siddhi at iba pang kapangyarihan. Pagkaraan, lumilipat ang kabanata mula sa pangyayari tungo sa tuntunin: ipinagkaloob ni Devī ang mga biyaya na nagtatatag kay Gaṇeśa bilang unang dapat sambahin (pūrvapūjya) at laging malaya sa lungkot sa gitna ng mga walang-kamatayan; at iniuugnay ang nakikitang sindūra sa kaniyang mukha sa tagubiling ritwal—dapat siyang sambahin ng mga tao gamit ang sindūra. Binabanggit din ang karaniwang mga handog sa pūjā—bulaklak, sandalwood, pabango, naivedya, at nīrājana—bilang wastong paraan, upang maging huwaran ang tagpong ito para sa pagsamba kay Gaṇeśa at sa mapalad na pagsisimula.

Shlokas

Verse 1

नारद उवाच । जीविते गिरिजापुत्रे देव्या दृष्टे प्रजेश्वर । ततः किमभवत्तत्र कृपया तद्वदाधुना

Sinabi ni Nārada: “O Panginoon ng mga nilalang, nang makita ng Diyosa na buhay ang anak ni Girijā, ano ang sumunod na naganap doon? Sa habag, isalaysay mo ngayon.”

Verse 2

ब्रह्मोवाच । जीविते गिरिजापुत्रे देव्या दृष्टे मुनीश्वर । यज्जातं तच्छृणुष्वाद्य वच्मि ते महदुत्सवम्

Sinabi ni Brahmā: “O pinuno ng mga pantas, nang matuklasang buhay ang anak ni Girijā at makita ng Diyosa, pakinggan mo ngayon ang nangyari. Isasalaysay ko sa iyo ang dakilang pagdiriwang na iyon.”

Verse 3

जीवितस्स शिवापुत्रो निर्व्यग्रो विकृतो मुने । अभिषिक्तस्तदा देवैर्गणाध्यक्षैर्गजाननः

O pantas, ang anak ni Śiva ay muling nabuhay—payapa at walang dalamhati. Pagkaraan, ang Panginoong may Mukhang Elepante (Gajānana) ay inabhiṣeka ng mga Deva at itinalaga ng mga pinuno ng mga Gaṇa ni Śiva.

Verse 4

दृष्ट्वा स्वतनयं देवी शिवा हर्षसमन्विता । गृहीत्वा बालकं दोर्भ्यां प्रमुदा परिषस्वजे

Nang makita ng Diyosa Śivā (Pārvatī) ang sarili niyang anak, napuspos siya ng galak. Kinuha niya ang bata sa dalawang bisig at, sa tuwa, niyakap niya ito nang mahigpit.

Verse 5

वस्त्राणि विविधानीह नानालंकरणानि च । ददौ प्रीत्या गणेशाय स्वपुत्राय मुदांबिका

Dito, ang masayang Ina na si Ambikā, dahil sa pag-ibig at galak, ay nagkaloob kay Gaṇeśa—na sarili niyang anak—ng maraming uri ng kasuotan at sari-saring palamuti.

Verse 6

पूजयित्वा तया देव्या सिद्धिभिश्चाप्यनेकशः । करेण स्पर्शितस्सोथ सर्वदुःखहरेण वै

Matapos sambahin ng Diyosa sa maraming paraan at pagkalooban ng maraming siddhi, siya ay hinipo ng kanyang kamay—ang kamay na tunay na nag-aalis ng lahat ng dalamhati; kaya napawi ang lahat ng kanyang pagdurusa.

Verse 7

पूजयित्वा सुतं देवी मुखमाचुम्ब्य शांकरी । वरान्ददौ तदा प्रीत्या जातस्त्वं दुःखितोऽधुना

Matapos sambahin ang kanyang anak, hinalikan ng Diyosa Śāṅkarī ang mukha nito; at sa galak ay nagkaloob siya ng mga biyaya. Ngunit ngayo’y ikaw ay naging malungkot.

Verse 8

धन्योसि कृतकृत्योसि पूर्वपूज्यो भवाधुना । सर्वेषाममराणां वै सर्वदा दुःखवर्जितः

Mapalad ka; ganap na ang iyong layon. Mula sa araw na ito, ikaw ang unang sasambahin. Tunay, sa gitna ng lahat ng mga imortal na deva, ikaw ay laging malaya sa dalamhati.

Verse 9

आनने तव सिन्दूरं दृश्यते सांप्रतं यदि । तस्मात्त्वं पूजनीयोसि सिन्दूरेण सदा नरैः

Sapagkat ngayon ay nakikita ang sindūr (pulang bermilyon) sa iyong mukha, kaya ikaw ay laging karapat-dapat sambahin ng mga tao, at dapat parangalan palagi ng sindūr.

Verse 10

पुष्पैर्वा चन्दनैर्वापि गन्धेनैव शुभेन च । नैवेद्ये सुरम्येण नीराजेन विधानतः

Dapat sambahin si Śiva ayon sa wastong paraan: maghandog ng mga bulaklak, o sandalwood, o mabangong halimuyak na mapalad; at mag-alay ng marikit na naivedya (handog na pagkain) at magsagawa ng nīrājana (pagwawagayway ng ilaw) ayon sa itinakdang ritwal.

Verse 11

तांम्बूलैरथ दानैश्च तथा प्रक्रमणैरपि । नमस्कारविधानेन पूजां यस्ते विधास्यति

Sinumang sumasamba sa Iyo sa pamamagitan ng handog na nganga (tāmbūla), ng kawanggawa, ng taimtim na pag-ikot bilang pradakṣiṇā, at ng wastong pagsasagawa ng pagyukod at pagpupugay—ang debotong iyon ay tunay na nag-aalay ng karapat-dapat na pūjā sa Iyo.

Verse 12

तस्य वै सकला सिद्धिर्भविष्यति न संशयः । विघ्नान्यनेकरूपाणि क्षयं यास्यंत्यसंशयम्

Para sa kanya, ang ganap na katuparan at siddhi ay tiyak na lilitaw—walang pag-aalinlangan. Ang mga hadlang na sari-saring anyo ay tiyak ding maglalaho, walang duda.

Verse 13

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा च तदा देवी स्वपुत्रं तं महेश्वरो । नानावस्तुभिरुत्कृष्टं पुनरप्यर्चयत्तथा

Wika ni Brahmā: Pagkasabi nito, ang Diyosa ay nagsalita sa sarili niyang anak; at si Mahādeva, si Maheśvara, sa gayunding paraan, ay muling sumamba sa dakilang bata na iyon sa pamamagitan ng maraming mararangal na handog.

Verse 14

ततस्स्वास्थ्यं च देवानां गणानां च विशेषतः । गिरिजाकृपया विप्र जातं तत्क्षणमात्रतः

Pagkaraan, O brāhmaṇa, dahil sa habag ni Girijā (Pārvatī), ang mga deva—at lalo na ang mga gaṇa ni Śiva—ay agad na nagbalik sa kagalingan, sa loob lamang ng isang kisapmata.

Verse 15

एतस्मिंश्च क्षणे देवा वासवाद्याः शिवं मुदा । स्तुत्वा प्रसाद्य तं देवं भक्ता निन्युः शिवांतिकम्

Sa mismong sandaling iyon, ang mga diyos—na pinangungunahan ni Vāsava (Indra)—ay masayang nagpuri kay Panginoong Śiva. Matapos Siyang palugdan, dinala Siya ng mga deboto sa harapan ni Śivā (Pārvatī).

Verse 16

संसाद्य गिरिशं पश्चादुत्संगे सन्न्यवेशयन् । बालकं तं महेशान्यास्त्रिजगत्सुखहेतवे

Pagkaraan, nang lumapit sila kay Girīśa (Śiva), iniluklok ni Maheśānī (Pārvatī) ang batang iyon sa kanyang kandungan, upang maging sanhi ng ligaya ng tatlong daigdig.

Verse 17

शिवोपि तस्य शिरसि दत्त्वा स्वकरपंकजम् । उवाच वचनं देवान् पुत्रोऽयमिति मेऽपरः

Pagkaraan, si Śiva rin ay ipinatong ang Kanyang kamay na tulad ng lotus sa ulo niya at nagsalita sa mga diyos: “Ang isang ito ay anak Ko rin.”

Verse 18

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां चतुर्थे कुमारखंडे गणेशगणाधिपपदवीवर्णनं नामाष्टादशोऽध्यायः

Sa gayon, sa Śrī Śiva Mahāpurāṇa—sa Ikalawang Rudra Saṃhitā, at sa Ikaapat na bahagi na tinatawag na Kumārakhaṇḍa—nagtatapos ang ikalabingwalong kabanata na pinamagatang “Paglalarawan sa pag-abot ni Gaṇeśa sa katayuang Panginoon ng mga Gaṇa.”

Verse 19

नारादाद्यानृषीन्सर्वान्सत्वास्थाय पुरोऽब्रवीत् । क्षंतव्यश्चापराधो मे मानश्चैवेदृशो नृणाम्

Pagkaraan, nang mapanatag ang loob at luminaw ang diwa, hinarap niya ang lahat ng mga rishi na pinangungunahan ni Nārada at nagsabi: “Patawarin ninyo ang aking pagkakasala; ang gayong pagmamataas ay tunay na sumisibol sa mga tao.”

Verse 20

अहं च शंकरश्चैव विष्णुश्चैते त्रयस्सुराः । प्रत्यूचुर्युगपत्प्रीत्या ददतो वरमुत्तमम्

“Ako (Brahmā), si Śaṅkara (Śiva), at si Viṣṇu”—ang tatlong diyos na ito, na may galak sa puso, ay sabay-sabay na tumugon habang sila’y magbibigay ng kataas-taasang biyaya.

Verse 21

त्रयो वयं सुरवरा यथापूज्या जगत्त्रये । तथायं गणनाथश्च सकलैः प्रतिपूज्यताम्

“Kaming tatlo—pinakamataas sa mga deva—ay karapat-dapat sambahin sa tatlong daigdig. Gayon din, nawa’y sambahin din nang wasto ng lahat ang Gaṇanātha, ang Panginoon ng mga Gaṇa.”

Verse 22

वयं च प्राकृताश्चायं प्राकृतः पूज्य एव च । गणेशो विघ्नहर्ता हि सर्वकामफलप्रदः

“Kami man ay nakatali rin sa karaniwang kalikasan, at ang isang ito’y nasa karaniwang kalagayan din; gayunman, siya’y tunay na karapat-dapat sambahin. Sapagkat si Gaṇeśa ang tagapag-alis ng mga balakid at tagapagkaloob ng bunga ng lahat ng matuwid na hangarin.”

Verse 23

एतत्पूजां पुरा कृत्वा पश्चात्पूज्या वयं नरैः । वयं च पूजितास्सर्वे नायं चापूजितो यदा

“Pagkatapos munang sambahin Siya, saka lamang dapat sambahin ng mga tao kami. Sapagkat kapag kami’y pinararangalan na, hindi dapat mangyaring Siya’y maiwang hindi sinasamba.”

Verse 24

अस्मिन्नपूजिते देवाः परपूजाकृता यदि । तदा तत्फलहानिः स्यान्नात्र कार्या विचारणा

Kung habang ang diyos na ito ay hindi pa sinasamba ay sumasamba ang tao sa ibang mga diyos, kung gayon ang bunga ng pagsambang iyon ay nababawasan—dito’y walang pag-aalinlangan at di na kailangan ng dagdag na pagninilay.

Verse 25

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा स गणेशानो नानावस्तुभिरादरात् । शिवेन पूजितः पूर्वं विष्णुनानु प्रपूजितः

Sinabi ni Brahmā: Pagkasabi niya nito, ang Panginoong Gaṇeśa ay pinarangalan nang may taimtim na paggalang at sari-saring handog; unang sinamba ni Śiva, at pagkaraan ay sinamba rin nang wasto ni Viṣṇu.

Verse 26

ब्रह्मणा च मया तत्र पार्वत्या च प्रपूजितः । सर्वैर्देवैर्गणैश्चैव पूजितः परया मुदा

Doon, siya’y sinamba nang wasto ni Brahmā, ng aking sarili, at ni Pārvatī rin; at sinamba rin siya ng lahat ng mga diyos at ng mga gaṇa, sa sukdulang kagalakan.

Verse 27

सवैर्मिलित्वा तत्रैव ब्रह्मविष्णुहरादिभिः । सगणेशश्शिवातुष्ट्यै सर्वाध्यक्षो निवेदितः

Pagkaraan, nagtipon sila roon—sina Brahmā, Viṣṇu, Hara at iba pang mga diyos—at kasama si Gaṇeśa ay iniharap ang bagay na iyon sa Panginoong namumuno sa lahat, upang makamtan ang kinalulugdan ni Śiva.

Verse 28

पुनश्चैव शिवेनास्मै सुप्रसन्नेन चेतसा । सर्वदा सुखदा लोके वरा दत्ता ह्यनेकशः

Muli, si Śiva na lubos na nalugod at may pusong mapagpala ay nagkaloob sa kanya—nang maraming ulit—ng maraming biyaya na nagbibigay ng ligaya sa daigdig sa lahat ng panahon.

Verse 29

शिव उवाच । हे गिरीन्द्रसुतापुत्र संतुष्टोहं न संशयः । मयि तुष्टे जगत्तुष्टं विरुद्धः कोपि नो भवेत्

Sinabi ni Śiva: “O anak ng Anak na Babae ng Hari ng mga Bundok (Pārvatī), tunay Akong nalulugod—walang pag-aalinlangan. Kapag Ako’y nalulugod, nalulugod ang buong daigdig; at wala nang sinumang mananatiling laban.”

Verse 30

बालरूपोपि यस्मात्त्वं महाविक्रमकारकः । शक्तिपुत्रस्सुतेजस्वी तस्माद्भव सदा सुखी

Bagaman anyong bata, ikaw ay tagapagpamalas ng dakilang katapangan. Bilang maningning na anak ni Śakti, nawa’y lagi kang manahan sa mapalad at banal na kaligayahan.

Verse 31

त्वन्नाम विघ्नहंतृत्वे श्रेष्ठं चैव भवत्विति । मम सर्वगणाध्यक्षः संपूज्यस्त्वं भवाधुना

Nawa’y ang Iyong Banal na Pangalan ay maging tanyag bilang pinakadakilang tagapagwasak ng mga hadlang. At ngayon, maging pangunahing pinuno ng lahat ng aking mga gaṇa, at marapat na sambahin nang wasto.

Verse 32

एवमुक्त्वा शंकरेण पूजाविधिरनेकशः । आशिषश्चाप्यनेका हि कृतास्तस्मिंस्तु तत्क्षणात्

Pagkasabi nito, si Śaṅkara ay naglahad ng maraming paraan ng pagsamba. At sa mismong sandaling iyon, ipinagkaloob din Niya sa kanya ang maraming pagpapala.

Verse 33

ततो देवगणाश्चैव गीत वाद्यं च नृत्यकम् । मुदा ते कारयामासुस्तथैवप्सरसां गणाः

Pagkaraan, ang mga pangkat ng mga diyos ay masayang nagpasimula ng awit, tugtugin, at sayaw; gayundin, ang mga pangkat ng mga Apsaras ay nagpausbong din ng pagdiriwang na iyon.

Verse 34

पुनश्चैव वरो दत्तस्सुप्रसन्नेन शंभुना । तस्मै च गणनाथाय शिवेनैव महात्मना

Muli, ang lubhang mahabaging Śambhu—si Panginoong Śiva mismo—na lubos na nalugod, ay nagkaloob ng biyaya sa dakilang pinuno ng mga Gaṇa.

Verse 35

चतुर्थ्यां त्वं समुत्पन्नो भाद्रे मासि गणेश्वर । असिते च तथा पक्षे चंद्रस्योदयने शुभे

O Gaṇeśvara, ikaw ay isinilang sa ikaapat na araw ng buwan (Caturthī), sa buwan ng Bhādra, sa madilim na kalahati rin, sa mapalad na pagsikat ng Buwan.

Verse 36

प्रथमे च तथा यामे गिरिजायास्सुचेतसः । आविर्बभूव ते रूपं यस्मात्ते व्रतमुत्तमम्

Pagkaraan, sa unang pagbabantay ng gabi, sa harap ni Girijā na may dalisay at matatag na isipan, nahayag ang iyong banal na anyo; sapagkat ang kanyang vrata ay lubhang dakila.

Verse 37

तस्मात्तद्दिनमारभ्य तस्यामेव तिथौ मुदा । व्रतं कार्यं विशेषेण सर्वसिद्ध्यै सुशोभनम्

Kaya mula sa araw na iyon, sa kaparehong tithi taun-taon, dapat isagawa nang may galak ang vratang iyon, na may natatanging pag-iingat; sapagkat ito’y isang marikit na pagtalima na nagkakaloob ng tagumpay sa lahat ng siddhi.

Verse 38

यावत्पुनस्समायाति वर्षान्ते च चतुर्थिका । तावद्व्रतं च कर्तव्यं तव चैव ममाज्ञया

“Hanggang sa muling dumating ang Caturthī sa pagtatapos ng taon, dapat mong tuparin ang panatang ito—sa iyong pagtatalaga at sa Aking utos.”

Verse 39

संसारे सुखमिच्छन्ति येऽतुलं चाप्यनेकशः । त्वां पूजयन्तु ते भक्त्या चतुर्थ्यां विधिपूर्वकम्

Yaong mga nasa sanlibutan na nagnanais ng kaligayahang walang kapantay sa maraming paraan—sila nawa’y sumamba sa Iyo nang may debosyon sa ikaapat na araw ng buwan (Caturthī), ayon sa itinakdang mga ritwal.

Verse 40

मार्गशीर्षे तथा मासे रमा या वै चतुर्थिका । प्रातःस्नानं तदा कृत्वा व्रतं विप्रान्निवेदयेत

Sa buwan ng Mārgaśīrṣa, sa ikaapat na araw ng buwan na tinatawag na Ramā (Caturthī), dapat bumangon at maligo sa bukang-liwayway; matapos magpakadalisay, dapat niyang ipahayag at ihandog nang ayon sa tuntunin ang vrata at mga alay sa mga brāhmaṇa, upang maging banal ang panata at magbunga sa pagsamba kay Panginoong Śiva.

Verse 41

दूर्वाभिः पूजनं कार्यमुपवासस्तथाविधः । रात्रेश्च प्रहरे जाते स्नात्वा संपूजयेन्नरः

Dapat isagawa ang pagsamba gamit ang damong dūrvā, kalakip ang itinakdang pag-aayuno. At pagdating ng pagbabantay sa gabi, dapat maligo ang tao at saka magsagawa ng ganap na pagsamba kay Śiva nang may lubos na paggalang.

Verse 42

मूर्तिं धातुमयीं कृत्वा प्रवालसंभवां तथा । श्वेतार्कसंभवां चापि मार्द्दिकां निर्मितां तथा

Pagkaraan, gumawa siya ng isang imahen na yari sa metal; gayundin ng isang anyong mula sa korales; at isa pang mula sa puting halamang arka; at ayon sa tuntunin, gumawa rin siya ng larawang yari sa luwad.

Verse 43

प्रतिष्ठाप्य तदा तत्र पूजयेत्प्रयतः पुमान् । गंधैर्नानाविधैर्दिव्यैश्चन्दनैः पुष्पकैरिह

Matapos itong maitatag (pratiṣṭhā) sa lugar na iyon, ang debotong may disiplina ay dapat magsamba nang maingat—maghandog ng sari-saring banal na pabango, paste ng sandalwood, at mga bulaklak sa ritwal na ito.

Verse 44

वितस्तिमात्रा दूर्वा च व्यंगा वै मूलवर्जिता । ईदृशानां तद्बलानां शतेनैकोत्तरेण ह

Ang damong Dūrvā na kasinghaba ng isang vitasti (isang dangkal), walang kapintasan at walang ugat, ay nararapat ihandog; sa gayong mga talim, maghandog ng isang daan at isa, O nakikinig.

Verse 45

एकविंशतिकेनैव पूजयेत्प्रतिमां स्थिताम् । धूपैर्दीपैश्च नैवेद्यैर्विविधैर्गणनायकम्

Sa pag-aalay ng dalawampu’t isa lamang, sambahin ang imaheng naitatag; at sa insenso, mga ilawan, at sari-saring handog na pagkain (naivedya), parangalan si Gaṇanāyaka—si Panginoong Gaṇeśa, pinuno ng mga gaṇa.

Verse 46

ताम्बूलाद्यर्घसद्द्रव्यैः प्रणिपत्य स्तवैस्तथा । त्वां तत्र पूजयित्वेत्थं बालचंद्रं च पूजयेत्

Sa mga dakilang handog para sa arghya, na nagsisimula sa tāmbūla (nganga/betel), yumukod at magpuri sa pamamagitan ng mga himno. Pagkatapos na sambahin Ka roon nang wasto, sambahin din si Bālacandra—si Śiva, Tagapagdala ng gasuklay na buwan.

Verse 47

पश्चाद्विप्रांश्च संपूज्य भोजयेन्मधुरैर्मुदा । स्वयं चैव ततो भुंज्यान्मधुरं लवणं विना

Pagkaraan, matapos parangalan nang wasto ang mga brāhmaṇa, pakainin sila nang masaya ng mga pagkaing matatamis. Pagkatapos, kumain din ang sarili ng matamis na pagkain, na iniiwasan ang asin.

Verse 48

विसर्जयेत्ततः पश्चान्नियमं सर्वमात्मनः । गणेशस्मरणं कुर्य्यात्संपूर्णं स्याद्व्रतं शुभम्

Pagkaraan, nararapat tapusin at palayain ang lahat ng sariling itinakdang mga pagtalima (niyama). Pagkatapos ay alalahanin si Gaṇeśa; sa gayon, ang mapalad na panata ay nagiging ganap at mabunga.

Verse 49

एवं व्रतेन संपूर्णे वर्षे जाते नरस्तदा । उद्यापनविधिं कुर्याद्व्रतसम्पूर्त्तिहेतवे

Kaya, kapag natapos ng isang tao ang kanyang panata (vrata) at lumipas ang isang buong taon, nararapat niyang isagawa ang itinakdang ritwal ng pagtatapos (udyāpana) upang ganap na maging ganap ang pagtalima sa panata.

Verse 50

द्वादश ब्राह्मणास्तत्र भोजनीया मदाज्ञया । कुंभमेकं च संस्थाप्य पूज्या मूर्तिस्त्वदीयिका

Sa aking utos, doon ay pakainin ang labindalawang Brāhmaṇa. At matapos itindig ang iisang kumbha (banga ng ritwal), sambahin ang iyong sariling banal na anyo, ang mūrti.

Verse 51

स्थण्डिलेष्टपलं कृत्वा तदा वेदविधानतः । होमश्चैवात्र कर्तव्यो वित्तशाठ्यविवर्जितैः

Pagkatapos, ihanda ang sthaṇḍila (banal na pook) at ang mga gamit ng ritwal ayon sa tuntuning Veda. Dito rin dapat isagawa ang homa, na walang daya o pagkakuripot sa yaman—kundi taos-pusong pag-aalay.

Verse 52

स्त्रीद्वयं च तथा चात्र बटुकद्वयमादरात् । भोजयेत्पूजयित्वा वै मूर्त्यग्रे विधिपूर्वकम्

Dito, nang may paggalang, sa harap ng banal na mūrti, sambahin muna ayon sa wastong tuntunin ang dalawang babae at gayundin ang dalawang baṭuka, mga batang Brāhmaṇa. Pagkaraang maparangalan sila nang nararapat, saka sila pakainin.

Verse 53

निशि जागरणं कार्यं पुनः प्रातः प्रपूजयेत् । विसर्जनं ततश्चैव पुनरागमनाय च

Dapat magpuyat at magbantay sa gabi. Pagdating ng bukang-liwayway, muling magsamba nang buong paggalang. Pagkaraan nito, isagawa ang visarjana, ang pormal na pagpapaalam, at manalangin na nawa’y muling magbalik ang Diyos upang tumanggap ng pagsamba sa hinaharap.

Verse 54

बालकाच्चाशिषो ग्राह्यास्स्वस्तिवाचनमेव च । पुष्पांजलिं प्रदद्याच्च व्रतसंपूर्ण हेतवे

Dapat tanggapin ang pagpapala kahit mula sa isang munting bata, at dapat ding bigkasin ang mga panalanging mapagpala. Maghandog ng isang dakot na bulaklak sa añjali, upang ganap na matupad ang banal na panata (vrata).

Verse 55

नमस्कारांस्ततः कृत्वा नानाकार्यं प्रकल्पयेत् । एवं व्रतं कृतं येन तस्येप्सितफलं भवेत्

Pagkaraan, matapos magsagawa ng mga pagyukod at pagpapatirapa na may paggalang, nararapat na isakatuparan ang iba’t ibang itinakdang pagtalima. Sinumang tumupad sa panatang ito sa ganitong paraan ay makakamtan ang ninanais na bunga, sa biyaya ni Panginoong Śiva, ang Maykapangyarihan sa pagkagapos at paglaya.

Verse 56

यो नित्यं श्रद्धया सार्द्धं पूजां चैव स्व शक्तितः । कुर्य्यात्तव गणेशान सर्वकामफलाप्तये

O Gaṇeśa, Panginoon ng mga Gaṇa ni Śiva—sinumang araw-araw na sumasamba sa iyo nang may pananampalataya, ayon sa sariling kakayahan, ay makakamtan ang bunga ng lahat ng matuwid na hangarin.

Verse 57

सिन्दूरैश्चन्दनैश्चैव तंडुलैः केतकैस्तथा । उपचारैरनेकैश्च पूजयेत्त्वां गणे श्वरम्

Sa sindūra (pulang pula) at sandalwood, sa mga butil ng bigas at mga bulaklak na ketakī, at sa sari-saring upacāra o paglilingkod na ritwal, sambahin ka nawa—ikaw, Gaṇeśa, Panginoon ng mga Gaṇa.

Verse 58

एवं त्वां पूजयेयुर्ये भक्त्या नानोपचारतः । तेषां सिद्धिर्भवेन्नित्यं विघ्ननाशो भवेदिह

Kaya nito, ang mga sumasamba sa iyo nang may debosyon, na nag-aalay ng sari-saring upacāra, ay tiyak na magkakamit ng patuloy na tagumpay; at dito mismo, mawawasak ang mga balakid.

Verse 59

सर्वैर्वर्णैः प्रकर्त्तव्या स्त्रीभिश्चैव विशेषतः । उदयाभिमुखैश्चैव राजभिश्च विशेषतः

Ang banal na pagtalima sa Śiva ay dapat isagawa ng lahat ng antas ng lipunan—lalo na ng mga babae; at gawin itong nakaharap sa silangan, sa dakong pagsikat ng araw, at lalo na ng mga hari.

Verse 60

यं यं कामयते यो वै तंतमाप्नोति निश्चितम् । अतः कामयमानेन तेन सेव्यस्सदा भवान्

Anumang bagay na taimtim na minimithi ng tao, yaon din ang tiyak niyang matatamo. Kaya ang naghahangad ng pinakamataas na kabutihan ay dapat laging sumamba at maglingkod sa Iyo.

Verse 61

ब्रह्मोवाच । शिवेनैव तदा प्रोक्तं गणेशाय महात्मने । तदानीं दैवतैश्चैव सर्वैश्च ऋषिसत्तमैः

Wika ni Brahmā: Noon, si Panginoong Śiva mismo ang nagsalita ng mga salitang ito kay Gaṇeśa na dakila ang loob; at nang sandaling iyon, ang lahat ng mga diyos, kasama ang pinakadakilang mga ṛṣi, ay nakinig at sumang-ayon.

Verse 62

तथेत्युक्त्वा तु तैस्सर्वैर्गणैश्शंभुप्रियैर्मुने । पूजितो हि गणाधीशो विधिना परमेण सः

O pantas, matapos sabihin ng lahat, “Gayon nga,” ang lahat ng gaṇa na minamahal ni Śambhu ay marapat na sumamba kay Gaṇādhiśa, ang Panginoon ng mga gaṇa, ayon sa pinakadakilang itinakdang ritwal.

Verse 63

ततश्चैव गणास्सर्वे प्रणेमुस्ते गणेश्वरम् । समानर्चुर्विशेषेण नानावस्तुभिरादरात्

Pagkaraan, ang lahat ng gaṇa ay yumukod at nagpatirapa sa kanilang Panginoon, si Gaṇeśvara; at sa natatanging paggalang, sila’y magkakapantay na sumamba, naghandog ng sari-saring banal na alay.

Verse 64

गिरिजायास्समुत्पन्नो यश्च हर्षो मुनीश्वर । चतुर्भिर्वदनैर्वै तमवर्ण्यं च कथं ब्रुवे

O panginoon sa mga muni, ang galak na sumibol kay Girijā (Pārvatī) ay lampas sa anumang paglalarawan. Kahit may apat na bibig, paano ko maipapahayag ang di-masambit na kaligayahang iyon?

Verse 65

देवदुंदुभयो नेदुर्ननृतुश्चाप्सरोगणाः । जगुर्गंधर्वमुख्याश्च पुष्पवर्षं पपात ह

Umalingawngaw ang mga tambol ng kalangitan; nagsayaw ang mga pangkat ng Apsarā; umawit ang mga pangunahing Gandharva; at bumuhos mula sa langit ang ulan ng mga bulaklak.

Verse 66

जगत्स्वास्थ्यं तदा प्राप गणाधीशे प्रतिष्ठिते । महोत्सवो महानासीत्सर्वं दुःखं क्षयं गणम्

Nang maitatag nang wasto si Gaṇādhiśa (Panginoong Gaṇeśa), ang pinuno ng mga gaṇa ni Śiva, muling nagkamit ng kagalingan ang buong daigdig. Sumibol ang isang dakilang pagdiriwang, at naglaho ang lahat ng dalamhati.

Verse 67

शिवाशिवौ च मोदेतां विशेषेणाति नारद । आसीत्सुमंगलं भूरि सर्वत्र सुखदायकम्

O Nārada, si Śiva at si Śivā (Pārvatī) ay nagalak nang labis. Sa lahat ng dako ay sumagana ang mga pagpapalang mapalad, na nagdudulot ng ligaya sa bawat panig.

Verse 68

ततो देवगणाः सर्वे ऋषीणां च गणास्तथा । समागताश्च ये तत्र जग्मुस्ते तु शिवाज्ञया

Pagkaraan, ang lahat ng pangkat ng mga deva, gayundin ang mga pangkat ng mga rishi—sinumang nagtipon doon—ay nagsialis, tunay nga, ayon sa utos ni Panginoong Śiva.

Verse 69

प्रशंसंतश्शिवा तत्र गणेशं च पुनः पुनः । शिवं चैव तथा स्तुत्वा कीदृशं युद्धमेव च

Doon, ang mga banal na tagasunod ay paulit-ulit na nagpuri kay Gaṇeśa. Gayundin, pinapurihan nila si Śiva at isinalaysay kung anong uri ng labanan iyon sa katotohanan.

Verse 70

यदा सा गिरिजा देवी कोपहीना बभूव ह । शिवोऽपि गिरिजां तत्र पूर्ववत्संप्रपद्य ताम्

Nang mapawi ang galit ng Diyosa na si Girijā, si Śiva rin, sa mismong pook na iyon, ay muling lumapit kay Girijā gaya ng dati—nagbalik sa dating pagkakaisa at pagkakasundo nila.

Verse 71

चकार विविधं सौख्यं लोकानां हितकाम्यया । स्वात्मारामोऽपि परमो भक्तकार्योद्यतः सदा

Sa pagnanais ng kapakanan ng mga daigdig, nagkaloob Siya ng sari-saring ligaya sa lahat ng nilalang. Bagaman Siya’y kataas-taasang nananahan sa Sarili at ganap na sapat, lagi pa rin Siyang handang tumupad sa mga pangangailangan ng Kanyang mga deboto.

Verse 72

विष्णुश्च शिवमापृच्छ्य ब्रह्माहं तं तथैव हि । आगच्छाव स्वधामं च शिवौ संसेव्य भक्तितः

Pagkaraan, si Viṣṇu ay nagpaalam kay Śiva, at ako, si Brahmā, ay gayon din; kami’y nagbalik sa aming sariling mga tahanan matapos naming paglingkuran nang may debosyon ang mapalad na Banal na Mag-asawa (Śiva at Pārvatī).

Verse 73

नारद त्वं च भगवन्संगीय शिवयोर्यशः । आगमो भवनं स्वं च शिवौ पृष्ट्वा मुनीश्वर

O Nārada, iginagalang na pantas, awitin mo ang kaluwalhatian ni Śiva at ng Kanyang banal na kabiyak. O dakilang muni, matapos mong magtanong nang may paggalang kay Śiva at Śivā, bumalik ka sa sarili mong tahanan.

Verse 74

एतत्ते सर्वमाख्यातं मया वै शिवयोर्यशः । भवत्पृष्टेन विघ्नेश यशस्संमिश्रमादरात्

O Vighneśa, kaya nga ay isinalaysay ko sa iyo nang may paggalang ang lahat ng ito—ang kaluwalhatian ng Banal na Magkaparis, si Śiva at ang Kanyang Śakti—ayon sa iyong pagtatanong, na inihalo sa kanilang tanyag na karangalan.

Verse 75

इदं सुमंगलाख्यानं यः शृणोति सुसंयतः । सर्वमंगल संयुक्तस्स भवेन्मंगलालयः

Sinumang, na may pagpipigil-sa-sarili at disiplina, ay nakikinig sa lubhang mapagpalang banal na salaysay na ito, siya’y mapupuspos ng lahat ng pagpapala at magiging isang tahanan ng kabutihang-palad.

Verse 76

अपुत्रो लभते पुत्रं निर्धनो लभते धनम् । भायार्थी लभते भार्यां प्रजार्थी लभते प्रजाम्

Ang walang anak na lalaki ay magkakamit ng anak; ang dukha ay magkakamit ng yaman. Ang naghahangad ng asawa ay magkakamit ng asawa, at ang nagnanais ng lahi ay magkakamit ng mga supling—ito ang mga bunga ng debosyon kay Panginoong Śiva.

Verse 77

आरोग्यं लभते रोगी सौभाग्यं दुर्भगो लभेत् । नष्टपुत्रं नष्टधनं प्रोषिता च पतिं लभेत्

Ang maysakit ay magkakamit ng kagalingan; ang kapus-palad ay magkakamit ng magandang kapalaran. Ang nawalan ng anak ay muling magkakamit ng anak; ang nawalan ng yaman ay muling magkakamit ng yaman; at ang asawang napahiwalay sa kabiyak ay muling makakamtan ang asawa.

Verse 78

शोकाविष्टश्शोकहीनस्स भवेन्नात्र संशयः । इदं गाणेशमाख्यानं यस्य गेहे च तिष्ठति

Ang nababalot ng dalamhati ay magiging malaya sa dalamhati—walang pag-aalinlangan—kapag ang banal na salaysay tungkol kay Gaṇeśa ay iniingatan at iginagalang sa kanyang tahanan.

Verse 79

सदा मंगलसंयुक्तस्स भवेन्नात्र संशयः । यात्राकाले च पुण्याहे यश्शृणोति समाहितः । सर्वाभीष्टं स लभते श्रीगणेशप्रसादतः

Siya’y laging kaisa ng pagpapala—walang pag-aalinlangan dito. Sinumang, na may natipong isip, makinig nito sa oras ng pag-alis sa paglalakbay o sa banal at mapalad na araw, ay makakamtan ang lahat ng ninanais sa biyaya ni Śrī Gaṇeśa.

Frequently Asked Questions

After Devī sees her son alive, Gaṇeśa (Gajānana) is ceremonially consecrated by devas and gaṇa-leaders; Devī embraces him, worships him, and formally grants boons that define his religious status.

The boons function as a charter for liturgical hierarchy: Gaṇeśa becomes pūrvapūjya (to be worshipped first) and is marked as a perpetual remover of distress, legitimizing his role at the start of rites and undertakings.

Sindūra on Gaṇeśa’s face is explicitly tied to human worship with sindūra, alongside canonical upacāras such as flowers, sandal paste, auspicious fragrance, naivedya, and nīrājana.