गणेश-वाक्यं तथा गणानां समर-सन्नाहः | Gaṇeśa’s Challenge and the Mustering of the Gaṇas

Verse 1

ब्रह्मोवाच । इत्युक्ता विभुना तेन निश्चयं परमं गताः । सन्नद्धास्तु तदा तत्र जग्मुश्च शिवमन्दिरम्

Wika ni Brahmā: Nang maturuan sila ng Panginoong sumasaklaw sa lahat, narating nila ang pinakamataas na pasiya. Pagkaraan, doon mismo, na ganap na nakahanda, nagtungo sila sa templo ni Śiva.

Verse 2

गणेशोऽपि तथा दृष्ट्वा ह्यायातान्गणसत्तमान् । युद्धाऽऽटोपं विधायैव स्थितांश्चैवाब्रवीदिदम्

Si Gaṇeśa rin, nang makita ang pagdating ng mga pinakapiling gaṇa ni Śiva, ay agad nag-anyo ng kahandaang pandigma; at nakatindig nang matatag, sinabi niya sa kanila ang mga salitang ito.

Verse 3

गणेश उवाच । आयांतु गणपास्सर्वे शिवाज्ञाप रिपालकाः । अहमेकश्च बालश्च शिवाज्ञापरिपालकः

Sinabi ni Gaṇeśa: “Magsilapit ang lahat ng gaṇa—mga tagapag-ingat ng utos ni Śiva. Ako’y nag-iisa at bata pa, ngunit ako man ay tagapag-ingat ng utos ni Śiva.”

Verse 4

तथापि पश्यतां देवी पार्वती सूनुजं बलम् । शिवश्च स्वगणानां तु बलं पश्यतु वै पुनः

Gayunman, hayaang masaksihan ni Diyosa Pārvatī ang lakas ng kanyang anak; at hayaang si Śiva naman, muli, masdan ang kapangyarihan ng sarili Niyang mga gaṇa.

Verse 5

बलवद्बालयुद्धं च भवानीशिव पक्षयोः । भवद्भिश्च कृतं युद्धं पूर्वं युद्धविशारदैः

Isang mabagsik ngunit tila pambatang labanan ang sumiklab sa dalawang panig—kay Bhavānī at kay Śiva. Tunay nga, kayo mismo, na bihasa sa digmaan, ay minsan nang nakipagdigma nang gayon noon pa man.

Verse 6

मया पूर्वं कृतं नैव बालोस्मि क्रियतेऽधुना । तथापि भवतां लज्जा गिरिजाशिवयोरिह

“Hindi ko ito ginawa noon; ako’y isang bata lamang at ngayon ko pa lang ginagawa. Gayunman, sa bagay na ito, nararapat kayong magtaglay ng pagkamahinhin at pagpipigil sa harap nina Girijā at Śiva.”

Verse 7

ममैवं तु भवेन्नैव वैपरीत्यं भविष्यति । ममैव भवतां लज्जा गिरिजाशिवयोरिह

“Magiging gaya ng sinabi ko—walang pagbabaligtad na mangyayari. Dito, sa usapin nina Girijā at Śiva, kung may kahihiyang dulot ng di-kagandahang-asal, sa akin lamang ito babagsak, hindi sa inyo.”

Verse 8

एवं ज्ञात्वा च कर्त्तव्यः समरश्च गणेश्वराः । भवद्भिस्स्वामिनं दृष्ट्वा मया च मातरं तदा

Sa pagkaalam nito, O mga Gaṇeśvara, dapat na ninyong isagawa ngayon ang labanan. Nasaksihan na ninyo ang inyong Panginoon, at ako rin, noong sandaling iyon, ay nasilayan ang Ina.

Verse 9

क्रियते कीदृशं युद्धं भवितव्यं भवत्विति । तस्य वै वारणे कोऽपि न समर्थस्त्रिलोकके

“Anong uri ng digmaan ang dapat isagawa? Hayaang mangyari ang tunay na itinadhana.” Sa gayong pasiya, walang sinuman sa tatlong daigdig ang may kakayahang pumigil sa nalalapit na pangyayari.

Verse 10

ब्रह्मोवाच । इत्येवं भर्त्सितास्ते तु दंडभूषितबाहवः । विविधान्यायुधान्येवं धृत्वा ते च समाययुः

Sinabi ni Brahmā: Sa gayong pagsaway, ang mga mandirigmang yaon—na ang mga bisig ay pinalamutian ng mga tungkod—ay kumuha ng sari-saring sandata at nagtipon sa kahandaang lumaban.

Verse 11

घर्षयन्तस्तथा दंतान् हुंकृत्य च पुनःपुनः । पश्य पश्य ब्रुवंतश्च गणास्ते समुपागताः

Nagngangalit ang mga ngipin at paulit-ulit na bumibigkas ng mabangis na “huṃ,” at sumisigaw nang sunod-sunod, “Tingnan! Tingnan!”, ang mga gaṇa—mga tagasunod ni Śiva—ay rumagasa at dumating sa iyong harapan.

Verse 12

नंदी प्रथममागत्य धृत्वा पादं व्यकर्षयत् । धावन्भृंगी द्वितीयं च पादं धृत्वा गणस्य च

Si Nandī ang unang dumating; sinunggaban ang paa at hinila paurong. Pagkaraan, si Bhṛṅgī ay tumakbo at hinawakan din ang ikalawang paa ng alagad na iyon.

Verse 13

यावत्पादे विकर्षन्तौ तावद्धस्तेन वै गणः । आहत्य हस्तयोस्ताभ्यामुत्क्षिप्तौ पादकौ स्वयम्

Habang patuloy nilang hinihila siya sa mga paa, si Gaṇa (Gaṇeśa) ay humampas sa kanila gamit ang kamay; at nang matamaan ang kanilang mga kamay, siya mismo ang nag-angat at nagpagpag palayo sa mga paa.

Verse 14

अथ देवीसुतो वीरस्सगृह्य परिघं बृहत् । द्वारस्थितो गणपतिः सर्वानापोथयत्तदा

Pagkatapos ang bayaning anak ng Diyosa—si Ganapati—ay humawak ng isang malaking bakal; nakatayo sa pintuan, sinalag niya at itinaboy silang lahat sa oras na iyon.

Verse 15

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वि० रुद्रसंहितायां च कुमारखण्डे गणेशयुद्धवर्णनं नाम पञ्चदशोऽध्यायः

Sa gayon, sa Shri Shiva Mahapurana, sa Ikalawang Bahagi—sa loob ng Rudra-samhita at sa Kumara-khanda—nagtatapos ang ikalabinlimang kabanata na pinamagatang "Ang Paglalarawan ng Labanan na kinasasangkutan ni Ganesha."

Verse 16

केषांचिजानुनी तत्र केषांचित्स्कंधकास्तथा । सम्मुखे चागता ये वै ते सर्वे हृदये हताः

Doon, para sa ilan ang kanilang mga tuhod ay tinamaan, at para sa iba ang kanilang mga balikat din. At ang mga lumapit upang harapin ang pagsalakay—lahat sila ay tinamaan sa bahagi ng puso.

Verse 17

केचिच्च पतिताभूमौ केचिच्च विदिशो गताः । केषांचिच्चरणौ छिन्नौ केचिच्छर्वान्तिकं गताः

May ilan ang bumagsak sa lupa; may ilan ang tumakas sa iba’t ibang panig. May ilan na naputulan ng paa; at may ilan ang napasa mismong harapan ni Śarva (Panginoong Śiva)—ibig sabihin, namatay at napasa Kanyang kalapitan.

Verse 18

तेषां मध्ये तु कश्चिद्वै संग्रामे सम्मुखो न हि । सिंहं दृष्ट्वा यथा यांति मृगाश्चैव दिशो दश

Sa gitna nila, tunay na wala ni isa ang tumindig na kaharap ang labanan. Gaya ng mga usa na pagkakita sa leon ay tumatakas sa sampung panig, gayon sila nagkawatak-watak sa takot.

Verse 19

तथा ते च गणास्सर्वे गताश्चैव सहस्रशः । परावृत्य तथा सोपि सुद्वारि समुपस्थितः

Gayon din, ang lahat ng mga Gaṇa ay umalis—libu-libo. Pagkaraan, siya man ay lumingon pabalik at dumating na tumindig sa mapalad na pintuan.

Verse 20

कल्पांतकरणे कालो दृश्यते च भयंकरः । यथा तथैव दृष्टस्स सर्वेषां प्रलयंकरः

Sa oras ng pagwawakas ng kalpa, ang Kāla (Panahon) ay nakikitang tunay na kakila-kilabot. Sa anumang anyo ito masdan, siya nga ang tagapaghatid ng pralaya, ang pagkalusaw ng lahat ng nilalang.

Verse 21

एतस्मिन्समये चैव सरमेशसुरेश्वराः । प्रेरिता नारदेनेह देवास्सर्वे समागमन्

Sa mismong sandaling iyon, ang mga panginoon ng mga deva—kasama ang pinakamahuhusay sa mga deva—na hinimok ni Nārada sa bagay na ito, ay nagtipon doon ang lahat ng mga diyos.

Verse 22

समब्रुवंस्तदा सर्वे शिव स्य हितकाम्यया । पुरःस्थित्वा शिवं नत्वा ह्याज्ञां देहि प्रभो इति

Pagkaraan, silang lahat, na nagnanais ng kapakanan ni Panginoong Śiva, ay tumindig sa harap Niya; yumukod at sumamba kay Śiva at nagsabi: “O Panginoon, ipagkaloob Mo sa amin ang Iyong utos.”

Verse 23

त्वं परब्रह्म सर्वेशस्सर्वे च तव सेवकाः । सृष्टेः कर्ता सदा भर्ता संहर्ता परमेश्वरः

Ikaw ang Kataas-taasang Brahman, ang Panginoon ng lahat; at ang lahat ng nilalang ay tunay na mga lingkod Mo. Ikaw ang lumikha ng sansinukob, ang palagiang tagapagtaguyod, at ang tagapagbalik-lusaw—O Parameśvara.

Verse 24

रजस्सत्त्वतमोरूपो लीलया निर्गुणः स्वतः । का लीला रचिता चाद्य तामिदानीं वद प्रभो

O Panginoon, bagaman sa sarili Mong kalikasan Ikaw ay Nirguṇa (lampas sa tatlong guṇa), sa banal Mong līlā ay tinatanggap Mo ang mga anyo ng rajas, sattva, at tamas. Ano ang līlā na Iyong nilikha sa pasimula? Ipagpaliwanag Mo ito ngayon, O Guro.

Verse 25

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तेषां मुनिश्रेष्ठ महेश्वरः । गणान् भिन्नांस्तदा दृष्ट्वा तेभ्यस्सर्वं न्यवेदयत्

Sinabi ni Brahmā: O pinakamahusay sa mga pantas, nang marinig ang kanilang mga salita, nakita ni Maheśvara (Śiva) na nagkahiwa-hiwalay ang mga gaṇa; kaya ipinaalam Niya sa kanila ang lahat, at ipinaliwanag nang ganap ang bagay na iyon.

Verse 26

अथ सर्वेश्वरस्तत्र शंकरो मुनिसत्तम । विहस्य गिरिजानाथो ब्रह्माणं मामुवाच ह

Pagkaraan, O pinakamahusay sa mga pantas, doon si Śaṅkara—Panginoon ng lahat—ay ngumiti; at ang Kabiyak ni Girijā (Pārvatī) ay nagsalita sa akin, kay Brahmā.

Verse 27

शिव उवाच । ब्रह्मञ्छृणु मम द्वारि बाल एकस्समास्थितः । महाबलो यष्टिपाणिर्गेहावेशनिवारकः

Wika ni Śiva: “O Brahmā, makinig ka. Sa pintuan ng Aking tahanan ay may isang batang lalaki na nagbabantay—napakalakas, may hawak na tungkod—at pinipigilan ang sinuman na pumasok sa bahay.”

Verse 28

महाप्रहारकर्ताऽसौ मत्पार्षदविघातकः । पराजयः कृतस्तेन मद्गणानां बलादिह

“Siya’y tagapaghatid ng mabibigat na hampas, tagawasak ng aking mga kasamahan. Dito, sa lakas lamang, dinala niya ang pagkatalo sa aking mga gaṇa.”

Verse 29

ब्रह्मन् त्वयैव गंतव्यं प्रसाद्योऽयं महाबलः । यथा ब्रह्मन्नयः स्याद्वै तथा कार्यं त्वया विधे

“O Brahman, ikaw mismo ang dapat pumunta at hingin ang pagpapala ng makapangyarihang ito. O Brahman, O Vidhi na Lumikha, kumilos ka upang maitatag ang pagkakasundo at wastong patnubay.”

Verse 30

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य प्रभोर्वाक्यमज्ञात्वाऽज्ञानमोहितः । तदीयनिकटं तात सर्वैरृषिवरैरयाम्

Wika ni Brahmā: “Nang marinig ko ang mga salita ng Panginoon, ngunit hindi ko pa maunawaan—nalinlang ng kamangmangan—o anak, ako, kasama ng lahat ng pinakadakilang mga rishi, ay lumapit nang mas malapit sa Kanya.”

Verse 31

समायान्तं च मां दृष्ट्वा स गणेशो महाबली । क्रोधं कृत्वा समभ्येत्य मम श्मश्रूण्यवाकिरत्

Nang makita niyang papalapit ako, ang makapangyarihang Gaṇeśa ay nag-alab sa galit; lumapit siya sa akin at hinila, binunot, at ikinalat sa lupa ang aking bigote/balbas.

Verse 32

क्षम्यतां क्षम्यतां देव न युद्धार्थं समागतः । ब्राह्मणोहमनुग्राह्यः शांतिकर्तानुपद्रवः

“Patawarin mo ako, patawarin mo ako, O Panginoon. Hindi ako naparito para sa digmaan. Ako’y isang brāhmaṇa na nararapat pagpalain ng biyaya; ako’y tagapaghatid ng kapayapaan, hindi tagapagdulot ng pinsala.”

Verse 33

इत्येवं ब्रुवति ब्रह्मंस्तावत्परिघमाददे । स गणेशो महावीरो बालोऽबालपराक्रमः

Habang nagsasalita si Brahmā nang gayon, si Gaṇeśa, ang dakilang bayani, ay agad na dumampot ng isang napakalaking pamalong bakal. Bagaman bata pa, taglay niya ang lakas at tapang na higit sa karaniwan.

Verse 34

गृहीतपरिघं दृष्ट्वा तं गणेशं महाबलम् । पलायनपरो यातस्त्वहं द्रुततरं तदा

Nang makita ko si Gaṇeśa na napakalakas at tangan ang mabigat na pamalong bakal, noon ay lubos akong tumuon sa pagtakas at nagmadaling lumayo nang lalo pang mabilis.

Verse 35

यात यात ब्रुवंतस्ते परिघेन हतास्तदा । स्वयं च पतिताः केचित्केचित्तेन निपातिताः

Sumisigaw sila ng “Sige, sige!”, ngunit noon ay tinamaan at nabuwal sa pamalong bakal. Ang ilan ay bumagsak nang kusa, at ang iba nama’y ibinuwal ng mismong hampas na iyon.

Verse 36

केचिच्च शिवसामीप्यं गत्वा तत्क्षणमात्रतः । शिवं विज्ञापयांचक्रुस्तद्वृत्तां तमशेषतः

Ang ilan sa kanila ay agad na lumapit sa mismong harapan ng Panginoong Śiva, at sa isang kisapmata ay buong-pagpapakumbabang nagsalaysay kay Śiva ng ganap na kabuuan ng mga pangyayaring iyon.

Verse 37

तथाविधांश्च तान् दृष्ट्वा तद्वृत्तांतं निशम्य सः । अपारमादधे कोपं हरो लीलाविशारदः

Nang makita sila sa gayong kalagayan at marinig ang buong salaysay ng naganap, ang Panginoong Hara—dalubhasa sa banal na lila—ay sinakmal ng walang-hanggang poot.

Verse 38

इंद्रादिकान्देवगणान् षण्मुखप्रवरान् गणान् । भूतप्रेतपिशाचांश्च सर्वानादेशयत्तदा

Pagkaraan, nag-utos siya sa lahat—sa mga pangkat ng mga diyos mula kay Indra, sa mga pangunahing gaṇa na pinamumunuan ng Anim-na-Mukha (Ṣaṇmukha), at gayundin sa lahat ng bhūta, preta, at piśāca.

Verse 39

ते सर्वे च यथायोग्यं गतास्ते सर्वतो दिशम् । तं गणं हंतुकामा हि शिवाज्ञाता उदायुधाः

Pagkaraan, silang lahat, ayon sa nararapat, ay nagsipaglakad sa bawat dako—may dalang sandata at kumikilos sa utos ni Śiva—tunay na nagnanais pumatay sa gaṇa na iyon.

Verse 40

यस्य यस्यायुधं यच्च तत्तत्सर्वं विशेषतः । तद्गणेशोपरि बलात्समागत्य विमोचितम्

Anumang sandata na pag-aari ninuman—bawat isa nang tiyak—ay sapilitang nahila patungo kay Gaṇeśa; pagdating sa Kanya, ito’y nalaglag at nawalan ng bisa.

Verse 41

हाहाकारो महानासीत्त्रैलोक्ये सचराचरे । त्रिलोकस्था जनास्सर्वे संशयं परमं गताः

Isang napakalakas na daing ang umalingawngaw sa tatlong daigdig, sa lahat ng gumagalaw at di-gumagalaw. Lahat ng nilalang sa tatlong daigdig ay sinakmal ng pinakamalalim na pag-aalinlangan at pagkalito.

Verse 42

न यातं ब्रह्मणोऽप्यायुर्ब्रह्मांड क्षयमेति हि । अकाले च तथा नूनं शिवेच्छावशतः स्वयम्

Kahit ang itinakdang haba ng buhay ni Brahmā ay hindi pa natatapos, at ang kosmikong itlog (ang sansinukob) ay hindi pa dumarating sa pagkalusaw. Ngunit nangyari ito nang wala sa panahon at bago ang takdang oras—tunay na dahil lamang sa makapangyarihang kalooban ni Śiva mismo.

Verse 43

ते सर्वे चागतास्तत्र षण्मुखाद्याश्च ये पुनः । देवा व्यर्थायुधा जाता आश्चर्यं परमं गताः

Pagkaraan, dumating silang lahat doon—kasama si Ṣaṇmukha at ang iba pa. Natuklasan ng mga deva na nawalan ng bisa ang kanilang mga sandata, at sila’y sinakmal ng sukdulang pagkamangha.

Verse 44

एतस्मिन्नन्तरे देवी जगदम्बा विबोधना । ज्ञात्वा तच्चरितं सर्वमपारं क्रोधमादधे

Samantala, ang Diyosa—si Jagadambā, Ina ng Sansinukob, laging gising at mapanuri—nang maunawaan ang buong daloy ng pangyayaring iyon, ay nag-angkin ng galit na di masukat.

Verse 45

शक्तिद्वयं तदा तत्र तया देव्या मुनीश्वर । निर्मितं स्वगणस्यैव सर्वसाहाय्यहेतवे

O panginoon sa mga pantas, noon at doon, nilikha ng Diyosa ang dalawang kapangyarihan para sa sarili niyang mga tagapaglingkod, upang maging sanhi ng lahat ng uri ng tulong.

Verse 46

एका प्रचंडरूपं च धृत्वातिष्ठन्महामुने । श्यामपर्वतसंकांशं विस्तीर्य मुखगह्वरम्

O dakilang muni, ang isa sa kanila’y nag-anyong lubhang kakila-kilabot at tumindig nang matatag; ang kanyang katawan ay maitim na gaya ng bughaw-itim na bundok, at pinalawak niya ang yungib ng kanyang bibig.

Verse 47

एका विद्युत्स्वरूपा च बहुहस्तसमन्विता । भयंकरा महादेवी दुष्टदंडविधायिनी

Siya’y iisa, ngunit nagniningning na parang kidlat at may maraming kamay. Kakila-kilabot ang anyo, ang Mahādevī na iyon ang tagapagpataw ng parusa sa masasama.

Verse 48

आयुधानि च सर्वाणि मोचितानि सुरैर्गणैः । गृहीत्वा स्वमुखे तानि ताभ्यां शीघ्रं च चिक्षिपे

Ang lahat ng sandatang inihagis ng mga pangkat ng mga deva—ay kanyang pinawalang-bisa; kinuha niya ang mga iyon at isinubo sa sarili niyang bibig, saka mabilis na ibinato pabalik sa kanila.

Verse 49

देवायुधं न दृश्येत परिघः परितः पुनः । एवं ताभ्यां कृतं तत्र चरितं परमाद्भुतम्

Walang makitang anumang sandatang maka-deva roon; tanging ang pamalong bakal (parigha) ang umiikot sa paligid nang paulit-ulit. Kaya ang ginawa ng dalawang iyon doon ay lubhang kagila-gilalas.

Verse 50

एको बालोऽखिलं सैन्यं लोडयामास दुस्तरम् । यथा गिरिवरेणैव लोडितस्सागरः पुरा

Ang nag-iisang batang iyon ay nilupig ang buong hukbong napakahirap talunin—gaya noong unang panahon, nang ang karagatan ay pinakilos at pinakulo ng isang makapangyarihang bundok.

Verse 51

एकेन निहतास्सर्वे शक्राद्या निर्जरास्तथा । शंकरस्य गणाश्चैव व्याकुलाः अभवंस्तदा

Sa iisang iyon, ang lahat ng mga diyos na walang-kamatayan—mula kay Indra—ay napabagsak. Noon, maging ang mga gaṇa ni Śaṅkara ay lubhang nabalisa at naguluhan.

Verse 52

अथ सर्वे मिलित्वा ते निश्श्वस्य च मुहुर्मुहुः । परस्परं समूचुस्ते तत्प्रहारसमाकुलाः

Pagkaraan, silang lahat ay nagtipon, paulit-ulit na napabuntong-hininga, at nag-usap-usap sa isa’t isa—nababalisa at nayayanig dahil sa mga hampas na kanilang tinanggap.

Verse 53

देवगणा ऊचुः । किं कर्तव्यं क्व गंतव्यं न ज्ञायंते दिशो दश । परिघं भ्रामयत्येष सव्यापसव्यमेव च

Nagsalita ang mga pangkat ng mga diyos: “Ano ang dapat naming gawin, at saan kami tutungo? Hindi na matukoy ang sampung direksiyon. Ang kapangyarihang ito’y umiikot at umiindayog ng pamalong bakal—ngayon sa kaliwa, ngayon sa kanan—at nililito ang lahat.”

Verse 54

ब्रह्मोवाच । एतत्कालेऽप्सरश्रेष्ठाः पुष्पचन्दनपाणयः । ऋषयश्च त्वदाद्या हि येऽतियुद्धेतिलालसाः

Wika ni Brahmā: “Noong panahong iyon, dumating ang mga pinakadakilang Apsarā—may hawak na mga bulaklak at pahid na sandal sa kanilang mga kamay. Dumating din ang mga rishi, simula sa iyo, na labis na sabik masaksihan ang dakilang labanan.”

Verse 55

ते सर्वे च समाजग्मुर्युद्धसंदर्शनाय वै । पूरितो व्योम सन्मार्गस्तैस्तदा मुनिसत्तम

Kaya silang lahat ay nagtipon upang masaksihan ang labanan. O pinakadakilang rishi, noon ay napuno ng kanilang pagdating ang kalangitan at ang mga mapalad na landas nito.

Verse 56

तास्ते दृष्ट्वा रणं तं वै महाविस्मयमागताः । ईदृशं परमं युद्धं न दृष्टं चैकदापि हि

Nang makita nila ang labanan, sila’y napuno ng matinding pagkamangha; sapagkat ni minsan ay hindi pa nila nasilayan ang gayong kataas-taasang at pambihirang sagupaan.

Verse 57

पृथिवी कंपिता तत्र समुद्रसहिता तदा । पर्वताः पतिताश्चैव चक्रुः संग्रामसंभवम्

Noon din sa lugar na iyon, yumanig ang daigdig kasama ng mga karagatan; gumuho rin ang mga bundok, at sumiklab ang kaguluhang isinilang ng digmaan.

Verse 58

द्यौर्ग्रहर्क्षगणैर्घूर्ण्णा सर्वे व्याकुलतां गताः । देवाः पलायितास्सर्वे गणाश्च सकलास्तदा

Naguluhan ang kalangitan dahil sa umiikot na mga pangkat ng mga planeta at mga konstelasyon. Lahat ng nilalang ay nabalisa; at noon, tumakas ang lahat ng mga deva, pati ang lahat ng mga gaṇa.

Verse 59

केवलं षण्मुखस्तत्र नापलायत विक्रमी । महावीरस्तदा सर्वानावार्य पुरतः स्थितः

Doon, tanging ang matapang na Panginoong May Anim na Mukha (Ṣaṇmukha) ang hindi tumakas. Ang dakilang bayani ay pumigil sa kanilang lahat at tumindig na matatag sa pinakaharap.

Verse 60

शक्तिद्वयेन तद्युद्धे सर्वे च निष्फलीकृताः । सर्वास्त्राणि निकृत्तानि संक्षिप्तान्यमरैर्गणैः

Sa labang iyon, dahil sa dalawang kapangyarihang banal, ang lahat ng kanilang ginawa ay nawalan ng bisa. Lahat ng kanilang mga sandatang mahiwaga ay naputol at napigil ng mga pangkat ng mga walang‑kamatayan.

Verse 61

येऽव स्थिताश्च ते सर्वे शिवस्यांतिकमागताः । देवाः पलायितास्सर्वे गणाश्च सकलास्तदा

Pagkaraan, ang lahat ng nanatili noon ay lumapit sa Panginoong Śiva; ngunit ang lahat ng mga deva ay nagsitakas, at gayundin ang buong mga gaṇa ay tumakas din noon.

Verse 62

ते सर्वे मिलिताश्चैव मुहुर्नत्वा शिवं तदा । अब्रुवन्वचनं क्षिप्रं कोऽयं गणवरः प्रभो

Pagkaraan, silang lahat ay nagtipon at paulit-ulit na yumukod kay Panginoong Śiva, at agad na nagsalita: “O Panginoon, sino ang pinakadakila sa Iyong mga gaṇa?”

Verse 63

पुरा चैव श्रुतं युद्धमिदानीं बहुधा पुनः । दृश्यते न श्रुतं दृष्टमीदृशं तु कदाचन

“Noong unang panahon, tunay ngang nakarinig na kami ng mga digmaan; at ngayon din ay paulit-ulit naming naririnig sa maraming paraan. Ngunit sa anumang nakita o narinig, kailanma’y wala pang digmaang tulad nito—ni minsan.”

Verse 64

किंचिद्विचार्यतां देव त्वन्यथा न जयो भवेत् । त्वमेव रक्षकस्स्वामिन्ब्रह्मांडस्य न संशयः

“O Deva, pagnilayan po nang kaunti—kung hindi, hindi makakamtan ang tagumpay. Ikaw lamang, O Panginoon, ang tagapangalaga ng buong sansinukob; walang pag-aalinlangan dito.”

Verse 65

ब्रह्मोवाच । इत्येवं तद्वचः श्रुत्वा रुद्रः परमकोपनः । कोपं कृत्वा च तत्रैव जगाम स्वगणैस्सह

Sinabi ni Brahmā: Nang marinig ang mga salitang iyon, si Rudra—na ang poot ay napakalakas—ay lubhang nagalit. Pinaningas ang kanyang galit doon mismo, siya’y umalis mula roon kasama ang sarili niyang mga gaṇa.

Verse 66

देवसैन्यं च तत्सर्वं विष्णुना चक्रिणा सह । समुत्सवं महत्कृत्वा शिवस्यानुजगाम ह

Pagkatapos, ang buong hukbo ng mga deva, kasama si Viṣṇu na may hawak ng cakra, matapos magdiwang ng isang dakilang pagdiriwang, ay sumunod kay Panginoong Śiva.

Verse 67

एतस्मिन्नंतरे भक्त्या नमस्कृत्य महेश्वरम् । अब्रवीन्नारद त्वं वै देवदेवं कृतांजलिः

Samantala, yumukod si Nārada kay Mahādeva nang may debosyon; magkadikit ang mga palad sa paggalang, nagsalita siya sa Panginoon ng mga diyos.

Verse 68

नारद उवाच । देवदेव महादेव शृणु मद्वचनं विभो । त्वमेव सर्वगस्स्वामी नानालीलाविशारदः

Wika ni Nārada: “O Diyos ng mga diyos, O Mahādeva, O Panginoong sumasaklaw sa lahat—pakinggan mo ang aking mga salita. Ikaw lamang ang Panginoong nakararating sa lahat ng dako, ganap na bihasa sa sari-saring banal na līlā.”

Verse 69

त्वया कृत्वा महालीलां गणगर्वोऽपहारितः । अस्मै दत्त्वा बलं भूरि देवगर्वश्च शंकर

O Śaṅkara, sa pagsasagawa mo ng dakilang līlā, napawi mo ang pagmamataas ng iyong mga gaṇa; at sa pagbibigay mo sa kanya ng saganang lakas, napigil mo rin ang kayabangan ng mga diyos.

Verse 70

दर्शितं भुवने नाथ स्वमेव बलमद्भुतम् । स्वतंत्रेण त्वया शंभो सर्वगर्वप्रहारिणा

O Panginoon ng mga daigdig, ipinamalas Mo sa sanlibutan ang sarili Mong kamangha-manghang kapangyarihan. O Śambhu, sa Iyong ganap na kalayaan at paghahari—Ikaw na dumudurog sa lahat ng pagmamataas—Iyong ipinahayag ito nang malinaw.

Verse 71

इदानीं न कुरुष्वेश तां लीलां भक्तवत्सलः । स्वगणानमरांश्चापि सुसन्मान्याभिवर्द्धय

O Panginoon, ngayon ay huwag Mo munang isagawa ang līlā (banal na paglalaro) na iyon. O mapagkalingang tagapagtanggol ng mga deboto, sa halip ay parangalan Mo ang Iyong mga gaṇa at pati ang mga walang-kamatayang deva nang may nararapat na paggalang, at palaguin ang kanilang kagalingan at kasaganaan.

Verse 72

न खेलयेदानीं जहि ब्रह्मपदप्रद । इत्युक्त्वा नारद त्वं वै ह्यंतर्द्धानं गतस्तदा

“Huwag ka nang maglaro pa—pabagsakin mo siya, O tagapagkaloob ng kalagayan ni Brahmā.” Pagkasabi nito, si Nārada ay naglaho sa paningin noon ding sandali.