तारक-कुमार-युद्धवर्णनम् / Description of the Battle between Tāraka and Kumāra

Verse 1

ब्रह्मोवाच । निवार्य वीरभद्रं तं कुमारः परवीरहा । समैच्छत्तारकवधं स्मृत्वा शिवपदाम्बुजौ

Sinabi ni Brahmā: Matapos pigilan si Vīrabhadra, si Kumāra—tagapagpuksa ng mga bayani ng kaaway—ay nagunita ang mga paang-loto ni Panginoong Śiva at nagpasyang ganapin ang pagpatay kay Tāraka.

Verse 2

जगर्जाथ महातेजाः कार्तिकेयो महाबलः । सन्नद्धः सोऽभवत्क्रुद्ध सैन्येन महता वृतः

Pagkaraan, ang makapangyarihan at lubhang maningning na Kārtikeya ay umungal na parang kulog. Ganap na nakasandata, siya’y nag-alab sa poot, na napalilibutan ng napakalaking hukbo.

Verse 3

तदा जयजयेत्युक्तं सर्वैर्देर्वेर्गणै स्तथा । संस्तुतो वाग्भिरिष्टाभिस्तदैव च सुरर्षिभिः

Noon, ang lahat ng pangkat ng mga deva ay sabay-sabay na sumigaw, “Tagumpay! Tagumpay!” Sa mismong sandaling iyon, ang Panginoon ay pinuri ng mga banal na rishi sa pamamagitan ng minamahal na mga himno at mapalad na mga salita.

Verse 4

तारकस्य कुमारस्य संग्रामोऽतीव दुस्सहः । जातस्तदा महाघोरस्सर्वभूत भयंकरः

Noon, ang labanan nina Tāraka at ng banal na kabataang si Kumāra ay naging lubhang mahirap tiisin—napakakakila-kilabot, at naghasik ng takot sa lahat ng nilalang.

Verse 5

शक्तिहस्तौ च तौ वीरौ युयुधाते परस्परम् । सर्वेषां पश्यतां तत्र महाश्चर्यवतां मुने

O pantas, ang dalawang bayaning iyon, na kapwa may hawak na śakti (sibat) sa kamay, ay naglaban doon sa isa’t isa; at ang lahat ng nakamasid ay namangha sa kahanga-hangang tanawin.

Verse 6

शक्तिनिर्भिन्नदेहौ तौ महासाधनसंयुतौ । परस्परं वंचयंतौ सिंहाविव महाबलौ

Ang dalawang iyon, na ang mga katawan ay wari’y nabiyak dahil sa magkasalungat na kapangyarihan, ay may taglay na dakilang mga paraan at lakas; at kapwa nila sinikap dayain at lampasan ang isa’t isa, na parang dalawang makapangyarihang leon.

Verse 7

वैतालिकं समाश्रित्य तथा खेचरकं मतम् । पापं तं च समाश्रित्य शक्त्या शक्तिं विजघ्नतुः

Sa pag-asa sa pakana ng Vaitālika at sa pagtanggap din sa balak na Khecaraka, ang mga makasalanang iyon ay kumupkop sa masasamang paraan; at pagkaraan, sandata laban sa sandata, kanilang ibinagsak ang kapangyarihang sumasalungat.

Verse 8

एभिर्मंत्रैर्महावीरौ चक्रतुर्युद्धमद्भुतम् । अन्योन्यं साधकौ भूत्वा महाबलपराक्रमौ

Sa bisa ng mga mantrang ito, ang dalawang dakilang bayani ay naglaban sa isang kahanga-hangang digmaan. Na wari’y kapwa sādhaka sa isa’t isa, bawat isa’y ganap na isinakatuparan ang lakas ng sariling mantra laban sa kalaban, at ipinamalas ang sukdulang lakas at kagitingan.

Verse 9

महाबलं प्रकुर्वतौ परस्परवधैषिणौ । जघ्नतुश्शक्तिधाराभी रणे रणविशारदौ

Ipinamalas ang napakalaking lakas, ang dalawang mandirigma—na kapwa naghahangad pumatay sa isa’t isa—ay humampas at tumarak sa digmaan gamit ang mga sibat, kapwa bihasa sa sining ng pakikidigma.

Verse 10

इति श्री शिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां चतुर्थे कुमारखण्डे तारका सुरवधदेवोत्सववर्णनं नाम दशमोऽध्यायः

Sa gayon nagtatapos ang ikasampung kabanata, na pinamagatang “Paglalarawan ng Pagdiriwang ng mga Deva matapos mapatay ang demonyong Tārakā,” sa ikaapat na bahagi, ang Kumāra-khaṇḍa, ng ikalawang aklat—Rudra-saṃhitā—ng maluwalhating Śiva Mahāpurāṇa.

Verse 11

तदा तौ युध्यमानौ च हन्तुकामौ महाबलौ । वल्गन्तौ वीरशब्दैश्च नानायुद्धविशारदौ

Noon, ang dalawang mandirigmang makapangyarihan, na naglalaban at may hangaring pumatay, ay nagluksu-lukso sa larangan ng digmaan na may sigaw ng kabayanihan; kapwa sila bihasa sa sari-saring paraan ng pakikidigma.

Verse 12

अभवन्प्रेक्षकास्सर्वे देवा गंधर्वकिन्नराः । ऊचुः परस्परं तत्र कोस्मिन्युद्धे विजेष्यते

Nagtipon doon bilang mga manonood ang lahat ng mga deva, kasama ang mga Gandharva at Kinnara. Nag-usap-usap sila at nagtanong, “Sino nga ba ang magwawagi sa digmaang ito?”

Verse 13

तदा नभोगता वाणी जगौ देवांश्च सांत्वयन् । असुरं तारकं चात्र कुमारोऽयं हनिष्यति

Noon, isang tinig na makalangit ang umalingawngaw mula sa langit, inaaliw ang mga diyos: “Dito, ang banal na Kabataan (Kumāra) na ito ang tiyak na papatay sa asurang si Tāraka.”

Verse 14

मा शोच्यतां सुरैः सर्वै सुखेन स्थीयतामिति । युष्मदर्थं शंकरो हि पुत्ररूपेण संस्थितः

“Huwag magdalamhati ang lahat ng mga Deva; manatili kayo sa kapayapaan. Sapagkat para sa inyo, si Śaṅkara mismo ay nanahan sa anyo ng isang anak.”

Verse 15

श्रुत्वा तदा तां गगने समीरितां वाचं शुभां सप्रमथेस्समावृतः । निहंतुकामः सुखितः कुमारको दैत्याधिपं तारकमाश्वभूत्तदा

Nang marinig ni Kumāra ang mapalad na tinig na umalingawngaw sa langit, at napalilibutan ng mga Pramatha, siya’y nagalak at nagpasiyang puksain siya; kaya agad siyang tumungo kay Tāraka, panginoon ng mga Dānava.

Verse 16

शक्त्या तया महाबाहुराजघानस्तनांतरे । कुमारः स्म रुषाविष्टस्तारकासुरमोजसा

Sa pamamagitan ng sibat na iyon, ang makapangyarihang si Kumāra ay tumama kay Tārakāsura sa gitna ng dibdib. Nag-aalab sa galit, dinaig ni Kumāra ang asura sa kanyang maningning na lakas.

Verse 17

तं प्रहारमनादृत्य तारको दैत्यपुंगवः । कुमारं चापि संक्रुद्धस्स्वशक्त्या संजघान सः

Hindi inalintana ang hampas na iyon, si Tāraka—ang pinakamarangal sa mga asura—ay nag-alab sa galit at sinugatan si Kumāra sa sarili niyang sibat na sandata.

Verse 18

तेन शक्तिप्रहारेण शांकरिर्मूच्छि तोऽभवत् । मुहूर्ताच्चेतनां प्राप स्तूयमानो महर्षिभिः

Sa tama ng hampas ng śakti (sibat) na iyon, si Śāṃkarī—ang banal na Śakti na kaisa ni Śaṅkara—ay nawalan ng malay. Pagkaraan ng sandali, habang pinupuri siya ng mga dakilang ṛṣi, siya’y muling nagkamalay.

Verse 19

यथा सिंहो मदोन्मत्तो हंतुकामस्तथासुरम् । कुमारस्तारकं शक्त्या स जघान प्रतापवान्

Gaya ng leon na lasing sa pagmamataas at uhaw pumatay, na ibinabagsak ang kaaway, gayon din ang makapangyarihang Kumāra—nagniningas sa tapang—ay pinaslang ang asurang Tāraka sa pamamagitan ng śakti (sibat).

Verse 20

एवं परस्परं तौ हि कुमारश्चापि तारकः । युयुधातेऽतिसंरब्धौ शक्तियुद्धविशारदौ

Kaya nga, nagharap si Kumāra (Skanda) at si Tāraka at naglaban nang ubod tindi; kapwa nag-aalab sa poot at bihasa sa digmaang śakti (sibat).

Verse 21

अभ्यासपरमावास्तामन्योन्यं विजिगीषया । पदातिनौ युध्यमान्नौ चित्ररूपौ तरस्विनौ

Dahil sa walang humpay na pagsasanay at pagnanais na manaig sa isa’t isa, ang dalawang makapangyarihang kawal-lakad—malalakas at kahanga-hanga ang anyo—ay nagpatuloy sa pakikipaglaban, magkayakap sa sagupaan.

Verse 22

विविधैर्घातपुंजैस्तावन्योन्यं विनि जघ्नतुः । नानामार्गान्प्रकुर्वन्तौ गर्जंतौ सुपराक्रमौ

Sa sari-saring mabibigat na bugso ng mga hampas, ang dalawang makapangyarihang bayani ay paulit-ulit na nagpalitan ng suntok at palo. Sa iba’t ibang paraan at taktika ng labanan, sila’y umuungal nang malakas, kapwa pinagkalooban ng dakilang lakas.

Verse 23

अवलोकपरास्सर्वे देवगंधर्वकिन्नराः । विस्मयं परमं जग्मुर्नोचुः किंचन तत्र ते

Ang lahat ng mga Deva, Gandharva, at Kinnara ay nakatindig na nakatuon sa pagtanaw. Nababalot ng sukdulang pagkamangha, nanatili sila roon na walang binigkas ni isang salita.

Verse 24

न ववौ पवमानश्च निष्प्रभोऽभूद्दिवाकरः । चचाल वसुधा सर्वा सशैलवनकानना

Hindi umihip ang hangin, at ang araw ay nawalan ng ningning. Ang buong daigdig ay yumanig—kasama ang mga bundok, kagubatan, at mga kakahuyan.

Verse 25

एतस्मिन्नंतरे तत्र हिमालयमुखा धराः । स्नेहार्दितास्तदा जग्मुः कुमारं च परीप्सवः

Samantala, sa sandaling iyon, ang mga panginoon ng kabundukan na pinangungunahan ni Himālaya, naantig ng malalim na pag-ibig, ay nagtungo roon—nagnanais na masilayan at makamit ang presensya ni Kumāra (Skanda).

Verse 26

ततस्स दृष्ट्वा तान्सर्वान्भयभीतांश्च शांकरिः । पर्वतान्गिरिजापुत्रो बभाषे परिबोधयन्

Pagkaraan, nang makita niyang silang lahat ay nanginginig sa takot, si Śāṃkari—ang anak ni Girijā—ay nagsalita sa mga bundok, upang gisingin ang loob at pagaanin ang kanilang pangamba.

Verse 27

कुमार उवाच । मा खिद्यतां महाभागा मा चिंतां कुर्वतां नगाः । घातयाम्यद्य पापिष्ठं सर्वेषां वः प्रपश्य ताम्

Wika ni Kumāra: “Huwag kayong magdalamhati, O mga pinagpala; huwag kayong mangamba, O mga bundok. Ngayon ay papatayin ko ang pinakamasamang makasalanang kaaway—masdan ninyo ang aking kapangyarihan sa harap ninyong lahat.”

Verse 28

एवं समाश्वास्य तदा पर्वतान्निर्जरान्गणान् । प्रणम्य गिरिजां शंभुमाददे शक्तिमुत्प्रभाम्

Kaya nito, matapos aliwin ang mga imortal na nananahan sa bundok at ang mga pangkat na tagasunod, siya’y yumukod at nagpatirapa kay Girijā at kay Śambhu, at kinuha ang nagniningas at maningning na banal na Śakti.

Verse 29

तं तारकं हंतुमनाः करशक्तिर्महाप्रभुः । विरराज महावीरः कुमारश्शंभुबालकः

Nang magpasyang lipulin si Tāraka, ang Dakilang Panginoon—makapangyarihan sa sibat na Śakti sa kanyang kamay—ay nagningning sa karangalan: yaong Kumāra, ang sukdulang bayani, banal na anak ni Śambhu.

Verse 30

शक्त्या तया जघानाथ कुमारस्तारकासुरम् । तेजसाढ्यश्शंकरस्य लोकक्लेशकरं च तम्

Sa banal na sibat na iyon, ibinagsak ni Panginoong Kumāra si Tārakāsura—na bagama’t pinalakas ng naglalagablab na tejas ni Śaṅkara, ay naging sanhi ng pighati sa mga daigdig.

Verse 31

पपात सद्यस्सहसा विशीर्णांगोऽसुरः क्षितौ । तारकाख्यो महावीरस्सर्वासुरगणाधिपः

Agad, bigla, ang asura—wasak ang mga sangkap ng katawan—ay bumagsak sa lupa: si Tāraka na makapangyarihang bayani, ang panginoon ng lahat ng pangkat ng mga asura.

Verse 32

कुमारेण हतस्सोतिवीरस्स खलु तारकः । लयं ययौ च तत्रैव सर्वेषां पश्यतां मुने

O pantas, habang ang lahat ay nakatingin, si Tāraka—bagama’t isang makapangyarihang bayani—ay napatay ni Kumāra, at doon mismo’y sumapit sa laya, ang pagkalusaw.

Verse 33

तथा तं पतितं दृष्ट्वा तारकं बलवत्तरम् । न जघान पुनर्वीरस्स गत्वा व्यसुमाहवे

Nang makitang bumagsak si Taraka nang ganoon, bagaman napakalakas pa rin, ang bayaning iyon ay hindi na muling sumalakay sa kanya; sa halip, sa pagpunta sa labanan, ginawa niya itong wala nang buhay.

Verse 34

हते तस्मिन्महादैत्ये तारकाख्ये महाबले । क्षयं प्रणीता बहवोऽसुरा देवगणैस्तदा

Nang mapatay ang makapangyarihang dambuhalang demonyong si Tāraka, noon din ay marami pang asura ang itinulak sa pagkapuksa ng mga hukbo ng mga diyos.

Verse 35

केचिद्भीताः प्रांजलयो बभूवुस्तत्र चाहवे । छिन्नभिन्नांगकाः केचिन्मृता दैत्यास्सहस्रशः

Sa mismong labanan, may ilan na sa takot ay tumindig na nakatiklop ang mga kamay sa pagsusumamo; at ang iba nama’y putol-putol at wasak ang mga sangkap, nakahandusay na patay—libo-libong daitya.

Verse 36

केचिज्जाताः कुमारस्य शरणं शरणार्थिनः । वदन्तः पाहि पाहीति दैत्याः सांजलयस्तदा

Pagkaraan, may ilang daitya na naghahanap ng kanlungan ang lumapit kay Kumāra upang humingi ng pag-iingat; nakatiklop ang mga kamay, paulit-ulit silang sumigaw, “Iligtas kami! Iligtas kami!”

Verse 37

कियंतश्च हतास्तत्र कियंतश्च पलायिताः । पलायमाना व्यथिता स्ताडिता निर्ज्जरैर्गणैः

Doon, marami ang napatay at marami ang tumakas. At habang tumatakas na balisa at nanginginig, sila’y hinahampas at hinahabol ng mga banal na gaṇa—mga makalangit na tagapaglingkod ni Śiva.

Verse 38

सहस्रशः प्रविष्टास्ते पाताले च जिजीषवः । पलायमानास्ते सर्वे भग्नाशा दैन्यमागताः

Libu-libo silang sumuong sa Pātāla, nagsisikap iligtas ang kanilang buhay. Ngunit silang lahat, tumatakas sa matinding sindak, nabasag ang pag-asa at nalugmok sa lubos na paghihirap.

Verse 39

एवं सर्वं दैत्यसैन्यं भ्रष्टं जातं मुनीश्वर । न केचित्तत्र संतस्थुर्गणदेवभयात्तदा

Kaya nga, O panginoon sa mga muni, ang buong hukbo ng mga Daitya ay nagkawatak-watak at nabuwag. Noon, wala ni isa ang nangahas tumindig doon, sa takot sa mga banal na Gaṇa.

Verse 40

आसीन्निष्कंटकं सर्वं हते तस्मिन्दुरात्मनि । ते देवाः सुखमापन्नास्सर्वे शक्रादयस्तदा

Nang mapatay ang masamang-loob na iyon, ang lahat ay naging ‘walang tinik’—malaya sa pang-aapi at panggugulo. Pagkaraan, ang lahat ng mga deva, sa pangunguna ni Śakra (Indra), ay nagkamit ng kapayapaan at ligaya.

Verse 41

एवं विजयमापन्नं कुमारं निखिलास्सुराः । बभूवुर्युगपद्धृष्टास्त्रिलोकाश्च महासुखा

Kaya nga, nang magwagi si Kumāra, ang lahat ng mga deva ay sabay-sabay na nagalak; at ang tatlong daigdig ay napuspos din ng dakilang kagalakan.

Verse 42

तदा शिवोऽपि तं ज्ञात्वा विजयं कार्तिकस्य च । तत्राजगाम स मुदा सगणः प्रियया सह

Pagkaraan, si Panginoong Śiva rin, nang malaman ang tagumpay ni Kārtikeya, ay dumating doon na may galak—kasama ang Kanyang mga gaṇa at kapiling ang Kanyang minamahal (Pārvatī).

Verse 43

स्वात्मजं स्वांकमारोप्य कुमारं सूर्यवर्चसम् । लालयामास सुप्रीत्या शिवा च स्नेहसंकुला

Iniluklok ni Śivā (Pārvatī) sa kaniyang kandungan ang sariling anak—ang batang Kumāra na maningning na gaya ng araw—at sa umaapaw na pag-ibig ay hinaplos at inaruga siya nang may dakilang kagalakan.

Verse 44

हिमालयस्तदागत्य स्वपुत्रैः परिवारितः । सबंधुस्सानुगश्शंभुं तुष्टाव च शिवां गुहम्

Pagkaraan, dumating si Himālaya na napalilibutan ng sarili niyang mga anak na lalaki. Kasama ang mga kamag-anak at mga tagasunod, nag-alay siya ng papuri at taimtim na pagpupugay kay Śambhu (Panginoong Śiva), kay Śivā (ang Banal na Diyosa), at kay Guha (Kumāra/Kārttikeya).

Verse 45

ततो देवगणास्सर्वे मुनयस्सिद्धचारणाः । तुष्टुवुश्शांकरिं शंभुं गिरिजां तुषितां भृशम्

Pagkatapos, ang lahat ng pangkat ng mga diyos—kasama ang mga muni, mga Siddha, at mga Cāraṇa—ay nagpuri kay Śambhu at kay Śāṃkarī (Pārvatī), si Girijā, na lubhang nalugod.

Verse 46

पुष्पवृष्टिं सुमहतीं चक्रुश्चोपसुरास्तदा । जगुर्गंधर्वपतयो ननृतुश्चाप्सरोगणाः

Noon, ang mga kasamang nilalang na mala-diyos ay nagpaulan ng napakaraming bulaklak; umawit ang mga pinuno ng Gandharva, at nagsayaw ang mga pangkat ng Apsara sa pagdiriwang.

Verse 47

वादित्राणि तथा नेदुस्तदानीं च विशेषतः । जयशब्दो नमः शब्दो बभूवोच्चैर्मुहुर्मुहुः

Sa mismong sandaling iyon, umalingawngaw nang malakas ang mga instrumentong pangmusika. Paulit-ulit na umangat ang mga sigaw na “Tagumpay!” at “Namah—pagpupugay!” nang maringal.

Verse 48

ततो मयाच्युतश्चापि संतुष्टोभूद्विशेषतः । शिवं शिवां कुमारं च संतुष्टाव समादरात्

Pagkaraan nito, ako—si Acyuta (Viṣṇu) rin—ay labis na nalugod. Sa puspos na paggalang, aking pinarangalan at pinasaya si Śiva, si Śivā (Pārvatī), at ang Kumāra (Kārttikeya).

Verse 49

कुमारमग्रतः कृत्वा हरिकेन्द्रमुखास्सुराः । चक्रुर्नीराजनं प्रीत्या मुनयश्चापरे तथा

Inilagay si Kumāra (Skanda) sa unahan, ang mga diyos—pinangungunahan nina Hari (Viṣṇu) at Indra—ay masayang nagsagawa ng nīrājana, ang pagwawagayway ng mga ilaw na mapalad; gayundin ang iba pang mga muni, nang may debosyon.

Verse 50

गीतवादित्रघोषेण ब्रह्मघोषेण भूयसा । तदोत्सवो महानासीत्कीर्तनं च विशेषतः

Sa malakas na alingawngaw ng mga awit at tugtugin—at lalo pang higit sa pag-ugong ng pagbigkas ng mga Veda—naging tunay na maringal ang pagdiriwang; at higit sa lahat, ang debosyonal na kīrtana ang pinakatampok.

Verse 51

गीतवाद्यैस्सुप्रसन्नैस्तथा साञ्जलिभिर्मुने । स्तूयमानो जगन्नाथस्सर्वैर्दैवैर्गणैरभूत

O pantas, sa masasayang awit at tugtugin, at sa mga kamay na magkadikit sa paggalang, pinuri ng lahat ng pangkat ng mga deva si Jagannātha (Panginoong Śiva); kaya ang Panginoon ng sansinukob ang siyang pinupuri ng buong kalipunan ng mga nilalang sa langit.

Verse 52

ततस्स भगवान्रुद्रो भवान्या जगदंबया । सर्वैः स्तुतो जगामाथ स्वगिरिं स्वगणैर्वृतः

Pagkaraan nito, si Bhagavān Rudra—kasama si Bhavānī, ang Ina ng sansinukob—na pinuri ng lahat, ay umalis patungo sa sarili Niyang banal na bundok, na napaliligiran ng Kaniyang mga gaṇa.