Rig Veda 9.97.37: Mandala 9, Sukta 97, Mantra 37

Sukta 9.97

Devata: Soma Pavamāna

Chandas: Triṣṭubh (likely)

Samhita Patha (Devanagari)

आ जागृविर्विप्र ऋता मतीनां सोमः पुनानो असदच्चमूषु । सपन्ति यं मिथुनासो निकामा अध्वर्यवो रथिरासः सुहस्ताः ॥

Transliteration

ā́ jā́gṛvir vípra ṛtā́ matīnā́ṃ sómaḥ punā́nó asadac camū́ṣu | sápanti yáṃ mithunā́so níkāmā adhvaryávo rathirā́saḥ suhástāḥ ||

Translation

Awake and vigilant, the seer of the true order of thoughts—Soma, purifying—has sat in the bowls. Him the priests, paired in harmony and intent, speed onward—skilled in the rite, swift as charioteers, with hands that know the work.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• आ: towards, forth
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग)

• जागृविः: awake, watchful
• जागृविः: Kartā (सोमः का विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: जागृ (धातु) → जागृवत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• विप्रः: inspired sage, seer
• विप्रः: Kartā (सोमः/पुनानो का विशेषण-रूपेण)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)

• ऋता: true, in accord with ṛta
• ऋता: Karma (मतीनां विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: ऋत (प्रातिपदिक)

• मतीनाम्: of the thoughts/insights
• मतीनाम्: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: मति (प्रातिपदिक)

• सोमः: Soma
• सोमः: Kartā
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• पुनानः: purifying himself / being purified
• पुनानः: Kartā (सोमः का विशेषणम्)
• Type: Participle (Adjectival)
• Root: पू (धातु) → पुनान (शानच्-वर्तमान कृदन्त)

• असदत्: sat down, took his seat
• असदत्: Kriyā
• Type: Verb
• Root: सद् (धातु) + अ (अग्म-आगम/अङ्) → असदत्

• चमूषु: in the ladles/vessels (cups)
• चमूषु: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: चमू (प्रातिपदिक)

• सपन्ति: they accompany/follow
• सपन्ति: Kriyā
• Type: Verb
• Root: सप् (धातु)

• यम्: whom
• यम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मिथुनासः: paired, in pairs
• मिथुनासः: Kartā (सपन्ति के कर्ता)
• Type: Adjective/Noun
• Root: मिथुन (प्रातिपदिक)

• निकामा: according to desire, willingly
• निकामा: Kartā (मिथुनासः का विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: निकाम (प्रातिपदिक; नि- + काम)

• अध्वर्यवः: Adhvaryu priests
• अध्वर्यवः: Kartā (सपन्ति के कर्ता; मिथुनासः निकामा इत्यस्य अपि)
• Type: Noun
• Root: अध्वर्यु (प्रातिपदिक)

• रथिरासः: chariot-like/ready as a chariot; swift, well-equipped
• रथिरासः: Kartā (अध्वर्यवः का विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: रथिर (प्रातिपदिक)

• सुहस्ताः: with good hands, skillful-handed
• सुहस्ताः: Kartā (अध्वर्यवः का विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: सुहस्त (प्रातिपदिक; सु- + हस्त)