Rig Veda 9.95.5: Mandala 9, Sukta 95, Mantra 5

Sukta 9.95

Devata: Soma Pavamāna (with Indra as associated power)

Samhita Patha (Devanagari)

इष्यन्वाचमुपवक्तेव होतुः पुनान इन्दो वि ष्या मनीषाम् । इन्द्रश्च यत्क्षयथः सौभगाय सुवीर्यस्य पतयः स्याम ॥

Transliteration

íṣyan vā́cam upavaktéva hótuḥ punāná índo ví ṣyā manīṣā́m | índraś ca yát kṣáyathaḥ saúbhagāya su-vī́ryasya pátayaḥ syāma ||

Translation

Desiring the Word, like an assistant-speaker of the Hotar, O purifying Indu, spread out the inspiration. Since you and Indra dwell for our good fortune, may we become masters of a heroic power that is truly strong.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इष्यन्: desiring, striving
• इष्यन्: Kartā
• Type: Verb (participle)
• Root: इष् (धातु) / इष्यत् (वर्तमान कृदन्त)

• वाचम्: speech, utterance
• वाचम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वाच् (स्त्री. प्रातिपदिक)

• उपवक्तेव: like an assistant-speaker (prompting priest)
• उपवक्तेव: Kartā
• Type: Noun + Indeclinable
• Root: उपवक्तृ (प्रातिपदिक) + इव (अव्यय)

• होतुः: of the Hotṛ-priest
• होतुः: Sambandha (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: होतृ (प्रातिपदिक)

• पुनानः: purifying himself / being purified
• पुनानः: Kartā
• Type: Verb (participle)
• Root: पू (धातु) → पुनान (वर्तमान मध्यम/आत्मनेपद कृदन्त)

• इन्दो: O Indu (Soma)
• इन्दो: Sambodhana
• Type: Noun
• Root: इन्दु (प्रातिपदिक)

• वि: apart, forth, widely
• वि: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग/अव्यय)

• ष्या: may (I/he) be
• ष्या: —
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु) — Vedic optative form

• मनीषाम्: thought, insight, inspired intelligence
• मनीषाम्: Karma
• Type: Noun
• Root: मनीषा (स्त्री. प्रातिपदिक)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: Kartā
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)

• यत्: when/that which
• यत्: —
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम)

• क्षयथः: you two dwell/abide
• क्षयथः: Kartā
• Type: Verb
• Root: क्षि (धातु) / क्षय (प्रातिपदिक-भाव) — Vedic finite form

• सौभगाय: for good fortune, for prosperity
• सौभगाय: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: सौभग (नपुं/पुं प्रातिपदिक) → सौभग्य/सौभग (भाव)

• सुवीर्यस्य: of good heroism/valour
• सुवीर्यस्य: Sambandha (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: सुवीर्य (नपुं प्रातिपदिक)

• पतयः: lords, masters
• पतयः: Kartā
• Type: Noun
• Root: पति (प्रातिपदिक)

• स्याम: may we be
• स्याम: —
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)