HomeRig VedaMandala 7Sukta 1Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 7.1

Rishi: Vasiṣṭha (traditional attribution for Mandala 7 opening hymns)
Devata: Agni
Chandas: Trishtubh (typical for RV 7.1; verify in critical edition)

अग्निं नरो दीधितिभिररण्योर्हस्तच्युती जनयन्त प्रशस्तम् । दूरेदृशं गृहपतिमथर्युम् ॥

अ॒ग्निं नरो॒ दीधि॑तिभिर॒रण्यो॒र्हस्त॑च्युती जनयन्त प्रश॒स्तम् । दू॒रे॒दृशं॑ गृ॒हप॑तिमथ॒र्युम् ॥

agníṃ naro dī́dhitibhir araṇyór hásta-cyutī janayanta praśastám | dūré-dṛ́śaṃ gṛhá-patim atharyúm ||

Men, by their kindling thoughts, bring to birth Agni from the two fire-sticks, the praised one—seen from afar—lord of the dwelling, the Atharvan-priest within the house of the being.

अ॒ग्निम् । नरः॑ । दीधि॑तिऽभिः । अ॒रण्योः॑ । हस्त॑ऽच्युती । ज॒न॒य॒न्त॒ । प्र॒ऽश॒स्तम् । दू॒रे॒ऽदृश॑म् । गृ॒हऽप॑तिम् । अ॒थ॒र्युम् ॥अग्निम् । नरः । दीधितिभिः । अरण्योः । हस्तच्युती । जनयन्त । प्रशस्तम् । दूरेदृशम् । गृहपतिम् । अथर्युम् ॥agnim | naraḥ | dīdhiti-bhiḥ | araṇyoḥ | hasta-cyutī | janayanta | pra-śastam | dūre--dṛśam | gṛha-patim | atharyum

अग्निम्Agni (as the object of producing/bringing forth)
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
नरःmen, heroes
नरः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootनर- (प्रातिपदिक)
दीधितिभिःwith kindlings / with flames / with bright (fuel)
दीधितिभिः:
करण
TypeNoun
Rootदीधिति- (प्रातिपदिक; ‘brightness, flame, kindling, shining’)
अरण्योःof the two araṇis (fire-sticks)
अरण्योः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootअरणि- (प्रातिपदिक; fire-drill stick)
हस्तच्युती(the two) moved/operated by the hands
हस्तच्युती:
कर्तृ (अरण्यौ—कर्तृ-सम्बन्धः)
TypeAdjective (used substantively)
Rootहस्तच्युति- (प्रातिपदिक; ‘hand-driven/hand-rubbing’)
जनयन्तthey generated / produced
जनयन्त:
क्रिया
TypeVerb
Root√जन् (जनयति)
प्रशस्तम्praised, laudable
प्रशस्तम्:
कर्म (विशेषणत्वेन)
TypeAdjective
Rootप्र-√शंस् → प्रशस्त- (कृदन्त/विशेषण)
दूरेदृशम्seen from afar / far-shining
दूरेदृशम्:
कर्म (विशेषणत्वेन)
TypeAdjective
Rootदूर- + दृश् (दृश्-प्रातिपदिक/समास; ‘far-seeing/visible from afar’)
गृहपतिम्house-lord, master of the house (Agni as household fire)
गृहपतिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootगृहपति- (प्रातिपदिक)
अथर्युम्the Atharvan (priestly) one / Atharvan-like (Agni)
अथर्युम्:
कर्म
TypeNoun (epithet)
Rootअथर्वन्/अथर्वन्-सम्बद्ध ‘अथर्यु’ (प्रातिपदिक; Atharvan-priest/atharvan-like)