Ramayana — Yuddha Kanda, Sarga 91, Shloka 75

इन्द्रजित्-वधः

The Slaying of Indrajit

Devanagari script

तद्राक्षसतनूजस्यभिन्नस्कन्धंशिरोमहत् ।तपनीयनिभंभूमौददृशेरुधिरोक्षितम् ।।।।

Transliteration

tad rākṣasatanūjasya bhinnaskandhaṃ śiro mahat |

tapanīyanibhaṃ bhūmau dadṛśe rudhirokṣitam ||

Translation

Ang malaking ulo ng anak ng Rakshasa, na ang leeg ay putol, ay nakita sa lupa na naliligo sa dugo, ngunit nagniningning na parang ginto.

Word by Word

• तत्: that
• तत्: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; निर्देशक (that)

• राक्षसतनूजस्य: of the rakshasa's son
• राक्षसतनूजस्य: Sambandha (सम्बन्धः)
• Type: Noun
• Root: राक्षस + तनूज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी (genitive), एकवचन; तत्पुरुषः (राक्षसस्य तनूजः)

• भिन्नस्कन्धम्: with the neck/shoulder broken
• भिन्नस्कन्धम्: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: भिन्न + स्कन्ध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण; कर्मधारयः (भिन्नः स्कन्धः यस्य)

• शिरः: head
• शिरः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शिरस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा (nominative), एकवचन

• महत्: great/huge
• महत्: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; विशेषण

• तपनीयनिभम्: gold-like
• तपनीयनिभम्: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: तपनीय + निभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण; तत्पुरुषः (तपनीयस्य निभः = like gold)

• भूमौ: on the ground
• भूमौ: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भूमि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सप्तमी (locative), एकवचन

• ददृशे: was seen
• ददृशे: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लिट् (perfect), आत्मनेपद; प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रायः अर्थः (was seen/appeared)

• रुधिरोक्षितम्: sprinkled with blood
• रुधिरोक्षितम्: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: रुधिर + उक्षित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past participle) 'उक्ष्' धातोः; तत्पुरुषः (रुधिरेण उक्षितम्)

Context

Trunk broken off, the huge head of Indrajith bathed in blood was seen on the earth shining like gold.

Characters & Entities

• Indrajit (rākṣasatanūja)
• Ground (bhūmi)
• Blood (rudhira)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

The verse reflects karmic consequence within dharmic narrative: even the splendid and powerful, when aligned against righteousness, meet a definitive end.

What is the narrative situation?

After the strike, the aftermath is described visually: Indrajit’s severed head lies on the ground, bloodied yet shining.

Which character virtue is emphasized?

Implicitly, the steadfast pursuit of justice by the dharmic side—resulting in the fall of a major aggressor.