Previous Verse
Next Verse

Ramayana — Yuddha Kanda, Sarga 89, Shloka 30

इन्द्रजित्–लक्ष्मणयोर् घोरः शरयुद्धः

Indrajit and Lakshmana’s Fierce Exchange of Arrows

तयोःपृथक् पृथभगीमश्शुश्रुवेतलनिस्स्वनः ।।6.89.30।।प्रकम्पयन्जनंघोरोनिर्घातइवदारुणः ।

tayoḥ pṛthak pṛthag bhīmaḥ śuśruve talanissvanaḥ |

prakampayan janaṃ ghoro nirghāta iva dāruṇaḥ || 6.89.30 ||

Mula sa dalawang mandirigma, magkahiwalay at malinaw, ay narinig ang nakapanghihilakbot na tunog na wari’y hampas ng mga palad—mabagsik at dumadagundong na parang malupit na kulog, yumanig sa nagkakatipong hukbo.

तयोःof those two
तयोः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/सप्तमी विभक्ति (Gen/Loc), द्विवचन; अत्र षष्ठी (of the two)
पृथक्separately
पृथक्:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपृथक् (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (adverb: separately)
पृथक्each separately
पृथक्:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपृथक् (अव्यय)
Formअव्यय, पुनरुक्ति (emphasis)
भीमःterrible
भीमः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootभीम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; तलनिस्स्वनः इति विशेषणम्
शुश्रुवेwas heard
शुश्रुवे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलिट् (Perfect), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
तल-निस्स्वनःsound of palms (clapping)
तल-निस्स्वनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतल (प्रातिपदिक) + निस्स्वन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः: तलानां निस्स्वनः (sound of palms/clapping)
प्रकम्पयन्shaking
प्रकम्पयन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootकम्प् (धातु) + प्र; प्रकम्पयत् (कृदन्त)
Formवर्तमानकालिक कृदन्त (present active participle), परस्मैपदी, प्रथमा, पुंलिङ्ग, एकवचन; शुश्रुवे इति क्रियायाः सह
जनम्people
जनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन
घोरःdreadful
घोरः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootघोर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; निर्घातः इति विशेषणम्
निर्घातःcrash/thunderclap
निर्घातः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनिर्घात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
इवlike
इव:
Upamana-marker (उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमावाचक अव्यय (particle of comparison)
दारुणःviolent/harsh
दारुणः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootदारुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; निर्घातः इति विशेषणम्

The fierce and tumultuous impact of the sound produced by their palms (clappings) could be heard separately. It was like a violent wind that had shaken.

L
Lakshmana
I
Indrajit (Ravana's son)

FAQs

The verse frames kṣatriya-dharma: rightful war is undertaken with courage and steadfastness, even when it becomes terrifying—discipline sustains dharma amid chaos.

Lakṣmaṇa and Indrajit clash in close combat; the impacts are so intense that the sounds are heard distinctly and unsettle the surrounding forces.

Fearlessness and resolve under pressure—martial steadiness despite the dreadful intensity of battle.