निकुम्भवधः — The Slaying of Nikumbha
Hanuman’s Duel
अथनिनदतिसादितेनिकुम्भेपवनसुतेनरणेबभूवयुद्धम् ।दशरथसुतराक्षसेन्द्रसून्वोर्भृशतरमागतरोषयोस्सुभीमम् ।।।।
atha ninadati sā dite nikumbhe pavanasutena raṇe babhūva yuddham | daśarathasuta-rākṣasendra-sūnvor bhṛśataram āgata-roṣayoḥ subhīmam ||
Nang si Nikumbha, na sumisigaw pa, ay napatay sa larangan ng digmaan ng anak ng Diyos ng Hangin, sumiklab ang isang lubhang kakila-kilabot at marahas na labanan sa pagitan ng anak ni Daśaratha at ng anak ng hari ng mga rākṣasa, kapwa nag-aalab sa matinding poot.
And thereafter as Nikumbha killed by windgod's son was crying aloud in the battlefield, a violent and fierce war took place between the highly disturbed son of Dasharatha and Rakshasa Makara.
Dharma in conflict includes vigilance over anger: the verse notes furious wrath driving combat, implicitly contrasting raw rage with Rāma’s ideal of controlled righteous action.
After Nikumbha’s fall, the larger war intensifies, shifting focus to a fierce duel involving Rāma and a rākṣasa prince.
Rāma’s steadfast leadership under provocation—facing escalating violence while continuing the righteous campaign.