Home›Ramayana›Yuddha Kanda›Sarga 76›Shloka 75
←Previous Verse
Next Verse→

Shloka 75

Devanagari script

वरदानापतितृव्यस्तेसहतेदेवदानवान् ।कुम्भकर्णस्तुवीर्येणसहते च सुरासुरान् ।।।।

Transliteration

varadānāt pitṛvyas te sahate deva-dānavān | kumbhakarṇas tu vīryeṇa sahate ca surāsurān ||

Translation

Sa bisa ng mga biyayang iginawad, ang iyong tiyuhin ay nakatatagal maging laban sa mga Deva at Dānava; at si Kumbhakarṇa naman, sa dalisay na kabayanihan, ay nakatatagal sa mga sura at asura.

Word by Word
ततःthen
ततः:
Adhikarana (अधिकरण; time)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय ‘thereafter’
कुम्भःKumbha
कुम्भः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकुम्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तुbut
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात ‘but/then’
सुग्रीवम्Sugriva
सुग्रीवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसुग्रीव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
बाहुभ्याम्with (his) two arms
बाहुभ्याम्:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootबाहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, द्विवचन; करणार्थे
जगृहेseized/held
जगृहे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
तदाthen
तदा:
Adhikarana (अधिकरण; time)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय ‘at that time’
गजौtwo elephants
गजौ:
Karta (कर्ता; उपमान)
TypeNoun
Rootगज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; उपमान (इव)
इवlike
इव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-निपात
आहितमदौwith roused frenzy
आहितमदौ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootआहित (धा-क्त) + मद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; कर्मधारयः (आहितः मदः ययोः) ‘with aroused intoxication’; निश्श्वसन्तौ इति विशेषणम्
निश्श्वसन्तौbreathing hard
निश्श्वसन्तौ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootनिḥ + श्वस् (धातु) → निश्श्वसत् (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले कर्तरि शतृ; पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; ‘breathing heavily’
मुहुःagain
मुहुः:
Adhikarana (अधिकरण; frequency)
TypeIndeclinable
Rootमुहुः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरावृत्ति-अर्थे ‘again’
मुहुःagain
मुहुः:
Adhikarana (अधिकरण; frequency)
TypeIndeclinable
Rootमुहुः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरावृत्ति ‘again and again’ (यमक)
अन्योन्यगात्रग्रथितौinterlocked limb-to-limb
अन्योन्यगात्रग्रथितौ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअन्योन्य + गात्र + ग्रथित (ग्रथ्-क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; तत्पुरुष-समासः (अन्योन्यस्य गात्राणि ग्रथितानि ययोः) ‘interlocked in each other’s limbs’
कर्षन्तौdragging/pulling
कर्षन्तौ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृष् (धातु) → कर्षत् (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले कर्तरि शतृ; पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; ‘dragging/pulling’
इतरेतरम्each other
इतरेतरम्:
Karma (कर्म; reciprocal object)
TypeIndeclinable
Rootइतरेतर (प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
Formअव्ययीभाववत् प्रयोगः; क्रियाविशेषण ‘each other’
सधूमाम्smoky, with smoke
सधूमाम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootस + धूम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ज्वालाम् इति विशेषणम्; तत्पुरुषः (धूमेन सह)
मुखतःfrom the mouth
मुखतः:
Apadana (अपादान)
TypeIndeclinable
Rootमुख (प्रातिपदिक) + तस् (तद्धित-अव्यय)
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त ‘from the mouth’
ज्वालाम्flame
ज्वालाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootज्वाला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विसृजन्तौ इति क्रियायाः कर्म
विसृजन्तौemitting
विसृजन्तौ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + सृज् (धातु) → विसृजत् (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले कर्तरि शतृ; पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; ‘emitting’
परिश्रमात्from exertion
परिश्रमात्:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootपरिश्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; हेत्वर्थे ‘from/owing to exertion’
Context

"Your uncle Ravana is able to withstand the Devas and Danavas by virtue of the boons and Kumbhakarna was able to with stand gods and demons by virtue of his courage."

Characters & Entities
S
Sugrīva
K
Kumbha
R
Rāvaṇa
D
Devas
D
Dānavas
S
Suras
A
Asuras

FAQs

A moral contrast is implied: power gained through boons versus power grounded in personal valor—dharma values inner merit and right use of strength over mere granted advantage.

Sugrīva frames Kumbha’s lineage and the standards set by Rāvaṇa and Kumbhakarṇa to intensify the challenge.

Vīrya (intrinsic courage) as a higher, more admirable basis of strength than external gifts.

←Previous Verse
Next Verse→