Home›Ramayana›Yuddha Kanda›Sarga 67›Shloka 88
←Previous Verse
Next Verse→

Ramayana — Yuddha Kanda, Sarga 67, Shloka 88

कुम्भकर्णवधः

The Slaying of Kumbhakarna

Devanagari script

स कुम्भकर्णोहृतकर्णनासोविदारितस्तेनरदैर्नखैश्च ।रोषाभिभूतःक्षतजार्द्रगात्रःसुग्रीवमाविध्यपिपेषभूमौ ।।।।

Transliteration

sa kumbhakarṇo hṛtakarṇanāso vidāritas tena radair nakhaiś ca |

roṣābhibhūtaḥ kṣatajārdragātraḥ sugrīvam āvidhya pipeṣa bhūmau ||

Translation

Si Kumbhakarna, na ang mga tainga at ilong ay napunit, at ang katawan ay nasugatan ng mga ngipin at kuko, ay napuno ng galit. Basâ ng dugo ang kanyang mga sugat, inihagis niya si Sugriva sa lupa at dinurog siya.

Word by Word
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
कुम्भकर्णःKumbhakarna
कुम्भकर्णः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkumbhakarṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
हृतकर्णनासःdeprived of ears and nose
हृतकर्णनासः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Roothṛta (कृदन्त; √hṛ धातु) + karṇa (प्रातिपदिक) + nāsā (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; बहुव्रीहिः ‘हृतौ कर्णौ नासा च यस्य’
विदारितःtorn open
विदारितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootvidārita (कृदन्त; √dṛ धातु, causative/denom. ‘to tear’)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; क्त-प्रत्यय; ‘torn/split’
तेनby him (Sugriva)
तेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्
रदैःwith teeth
रदैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootrada (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
नखैःwith nails
नखैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootnakha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम्
रोषाभिभूतःovercome by rage
रोषाभिभूतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootroṣa (प्रातिपदिक) + abhibhūta (कृदन्त; abhi-√bhū धातु)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; तृतीया-तत्पुरुषः ‘रोषेण अभिभूतः’
क्षतजार्द्रगात्रःwith limbs wet with blood
क्षतजार्द्रगात्रः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootkṣata (प्रातिपदिक) + jala (प्रातिपदिक) + ārdra (प्रातिपदिक) + gātra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; बहुव्रीहिः ‘क्षतजलेन आर्द्राणि गात्राणि यस्य’ (blood-wet limbs)
सुग्रीवम्Sugriva
सुग्रीवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsugrīva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
आविध्यhaving flung/struck
आविध्य:
Kriya (क्रिया; पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootā-√vyadh (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive) ‘having hurled/struck down’
पिपेषcrushed; pounded
पिपेष:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√piṣ (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
भूमौon the ground
भूमौ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhūmi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्
Context

Deprived of ears and nose by Sugriva, splitting with nails and teeth, Kumbhakarna was highly furious and pinning down Sugriva pounded him against the ground, limbs bespattered.

Characters & Entities
K
Kumbhakarṇa
S
Sugrīva

FAQs

Uncontrolled anger (krodha) is portrayed as a destructive force that drives violent excess; dharma values restraint even amid conflict.

After being mutilated, Kumbhakarṇa retaliates by slamming Sugrīva to the ground and crushing him.

Implicitly, the need for self-control; the verse highlights the vice of wrath rather than a virtue.

←Previous Verse
Next Verse→