HomeRamayanaYuddha KandaSarga 67Shloka 173
Previous Verse
Next Verse

Ramayana — Yuddha Kanda, Sarga 67, Shloka 173

कुम्भकर्णवधः

The Slaying of Kumbhakarna

तच्चातिकायंहिमहत्प्रकाशंरक्षस्तदातोयनिधौपपात ।ग्राहान्परान् मीनवरान्भुजङ्गान् ममर्दभूमिच तदाविवेश ।।।।

tac cātikāyaṃ hi mahatprakāśaṃ rakṣas tadā toyānidhau papāta |

grāhān parān mīnavarān bhujaṅgān mamarda bhūmiṃ ca tadā viveśa ||

Pagkaraan, ang rākṣasang yaon—napakalaki at nagniningning—ay bumagsak sa karagatan. Sa pagbulusok niya’y nadurog ang mga nilalang doon—mga buwaya, malalaking isda, at mga ahas—at saka lumubog na wari’y pumapasok sa mismong lupa.

तत्that
तत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘रक्षस्’ इत्यस्य अनुवाचक
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपात
अतिकायम्huge-bodied
अतिकायम्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootatikāya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘रक्षस्’ इत्यस्य विशेषण
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formनिपात (emphatic/causal particle)
महत्-प्रकाशम्greatly shining
महत्-प्रकाशम्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootmahat + prakāśa (प्रातिपदिक-समूह)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
रक्षःthe rakshasa
रक्षः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrakṣas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तदाthen
तदा:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय
तोय-निधौin the ocean
तोय-निधौ:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Roottoya + nidhi (प्रातिपदिक-समूह)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; समासः—तोयानां निधिः (षष्ठी-तत्पुरुष)
पपातfell
पपात:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√pat (धातु)
Formलिट्-लकार, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
ग्राहान्alligators/crocodiles
ग्राहान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootgrāha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
परान्other/nearby
परान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; ‘ग्राहान्’ इत्यादीन् विशेषयति
मीन-वरान्great fishes
मीन-वरान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmīna + vara (प्रातिपदिक-समूह)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; ‘श्रेष्ठाः मीनाः’ (कर्मधारय)
भुजङ्गान्serpents
भुजङ्गान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbhujaṅga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
ममर्दcrushed
ममर्द:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√mṛd (धातु)
Formलिट्-लकार, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
भूमिम्the earth/ground
भूमिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbhūmi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपात
तदाthen
तदा:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय
विवेशentered
विवेश:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi + √viś (धातु)
Formलिट्-लकार, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

The shining huge body of Rakshasa fell into the ocean crushing the other beings in the ocean like alligators, fishes and serpents that entered into the earth.

R
rākṣasa
G
grāha
M
mīna
B
bhūmi

FAQs

It underscores the moral order of war (dharma-yuddha): adharma embodied in a violent rākṣasa meets an inevitable fall, and the narrative stresses consequences that extend beyond the individual to the wider world.

Satya appears as factual, unembellished narration: the verse reports the event plainly—his fall, the crushing of sea-creatures, and the sinking—presenting truth as accurate witnessing within itihāsa.