HomeRamayanaYuddha KandaSarga 67Shloka 121
Previous Verse
Next Verse

Ramayana — Yuddha Kanda, Sarga 67, Shloka 121

कुम्भकर्णवधः

The Slaying of Kumbhakarna

आयुधानि च सर्वाणिविप्राकीर्यन्तभूतले ।स निरायुधमात्मानंयदामेनेमहाबलः ।।।।मुष्टिभ्यां च चरणाभ्यां च चकारकदनंमहत् ।

āyudhāni ca sarvāṇi viprākīryanta bhūtale | sa nirāyudham ātmānaṃ yadā mene mahābalaḥ | muṣṭibhyāṃ ca caraṇābhyāṃ ca cakāra kadanaṃ mahat ||

Nang ang lahat ng kanyang sandata ay nagkalat sa lupa, ang makapangyarihan, nang mapagtantong siya’y walang armas, ay nagdulot ng malaking pagwasak sa pamamagitan ng mga kamao at mga paa.

आयुधानिweapons
आयुधानि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआयुध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
सर्वाणिall
सर्वाणि:
Karta-viśeṣaṇa (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (of आयुधानि)
विप्राकीर्यन्तwere scattered
विप्राकीर्यन्त:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि+प्र+√कीर् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपदी/कर्मणि-प्रयोग (passive sense: were scattered)
भूतलेon the ground
भूतले:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootभूतल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
निरायुधम्weaponless
निरायुधम्:
Karma-viśeṣaṇa (कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिर् + आयुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (of आत्मानम्)
आत्मानम्himself
आत्मानम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
यदाwhen
यदा:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb/conjunction: when)
मेनेthought/considered
मेने:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√मन् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदी
महाबलःthe mighty one
महाबलः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा + बल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मुष्टिभ्याम्with (his) fists
मुष्टिभ्याम्:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootमुष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), द्विवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
चरणाभ्याम्with (his) feet
चरणाभ्याम्:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootचरण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, द्विवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
चकारmade/did
चकार:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदी
कदनम्slaughter/havoc
कदनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकदन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
महत्great
महत्:
Karma-viśeṣaṇa (कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (of कदनम्)

All his weapons scattered on the ground, the mighty Kumbhakarna deprived of weapons thought for himself and created havoc with his feet and fists.

K
Kumbhakarṇa
W
weapons (āyudha)
G
ground (bhūtala)

FAQs

It warns that when inner restraint is absent, violence does not depend on instruments; dharma requires self-governance, otherwise strength turns into indiscriminate harm.

Kumbhakarṇa’s weapons are lost/scattered, yet he continues the fight using only his body, causing heavy destruction.

By contrast, the implied virtue is disciplined force (maryādā in battle): righteous warriors aim to stop a threat, not to revel in destruction.