Ramayana — Yuddha Kanda, Sarga 65, Shloka 18

कुम्भकर्णप्रस्थानम्

Kumbhakarna’s Departure for Battle

Devanagari script

आददेनिशितंशूलंवेगाच्छत्रुनिबर्हणम् ।सर्वकालायसंदीप्तंतप्तकाञ्चनभूषणम् ।।।।

Transliteration

ādade niśitaṃ śūlaṃ vegāc chatrunibarhaṇam |

sarvakālāyasaṃ dīptaṃ taptakāñcanabhūṣaṇam ||

Translation

Dali-dali niyang dinampot ang matalim na śūla, tagapagpuksa ng mga kaaway—nagniningas na tila maitim na bakal, at pinalamutian ng kumikislap na ginto na waring pinainit sa apoy.

Word by Word

• आददे: seized/took up
• आददे: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: आ-दा (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• निशितम्: sharp
• निशितम्: कर्म-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: निशित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; adjective of शूलम्

• शूलम्: trident
• शूलम्: कर्म (Object)
• Type: Noun
• Root: शूल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• वेगात्: in haste/with speed
• वेगात्: हेतु (Hetu/Cause)
• Type: Noun
• Root: वेग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; adverbial ablative (from haste)

• शत्रुनिबर्हणम्: enemy-destroying
• शत्रुनिबर्हणम्: कर्म-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: शत्रु + निबर्हण (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (शत्रूणां निबर्हणम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; adjective of शूलम्

• सर्वकालायसंदीप्तम्: blazing with all-black iron
• सर्वकालायसंदीप्तम्: कर्म-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: सर्व + कालायस + दीप्त (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (सर्वं कालायसं यस्मिन्/येन; कालायसेन दीप्तम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; adjective of शूलम्

• तप्तकाञ्चनभूषणम्: adorned with heated gold ornaments
• तप्तकाञ्चनभूषणम्: कर्म-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: तप्त + काञ्चन + भूषण (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (तप्तकाञ्चनेन भूषणम्/भूषितम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; adjective of शूलम्

Context

The destroyer of enemies, hurriedly seized a whetted flaming iron dart, embellished with polished gold.

Characters & Entities

• Kumbhakarṇa
• śūla

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

The verse foregrounds the means of violence; Dharmic reflection asks that power and weaponry be governed by righteous intention and restraint, not mere capacity to destroy.

What is the narrative situation?

Kumbhakarṇa arms himself, taking up a formidable śūla described in vivid martial imagery.

Which character virtue is emphasized?

Martial preparedness and decisiveness are emphasized.