कुम्भकर्णोपदेशः
Kumbhakarna’s Counsel and War-Boast to Ravana
तमथैवंब्रुवाणंतुवचनंधीरदारुणम् ।।6.63.28।।रुष्टोऽयमितिविज्ञायशनैश्श्लक्षणमुवाच ह ।
tam athaivaṃ bruvāṇaṃ tu vacanaṃ dhīra-dāruṇam || 6.63.28 || ruṣṭo 'yam iti vijñāya śanaiḥ ślakṣaṇam uvāca ha |
Nang makita niyang nagsasalita ito sa gayong mabigat at mabagsik na pananalita, at nang maunawaang siya’y nagngangalit, si Kumbhakarṇa ay sumagot nang marahan, sa banayad na tinig.
Thereafter knowing that Ravana is agitated and arguing in a grave and harsh manner, Kumbhakarna, spoke slowly in a gentle tone.
Dharma in counsel requires self-control: one should respond to anger with calm speech, aiming at truth and restoration rather than escalation.
Rāvaṇa is agitated and speaking harshly; Kumbhakarṇa chooses a measured, gentle reply.
Composure (śama) and tact in speech—responding to conflict with restraint.