कुम्भकर्णविबोधनम्
The Awakening of Kumbhakarna
सजृम्भमाणोऽतिबलःप्रद्धोनिशाचरः ।निःश्वासश्चास्यसञ्जज्ञेपर्वतादिवमारुतः ।।।।
sajṛmbhamāṇo ’tibalaḥ prabuddho niśācaraḥ | niḥśvāsaś cāsya sañjajñe parvatād iva mārutaḥ ||
Sa paghikab habang ganap na nagigising, ang napakalakas na nilalang ng gabi ay huminga nang malalim; ang kanyang hininga’y umalimbukay na parang hanging nagmumula sa bundok.
As the mighty night ranger awakened and yawned continuously his breath was like wind blowing from the mountain.
The verse emphasizes consequence: immense force exists in the world and must be met with righteous order (dharma) and preparedness, not negligence.
Kumbhakarṇa’s awakening is portrayed through physical signs—yawning and a breath compared to mountain wind.
Implied virtue is courage with clarity (dhairya + viveka) in the face of overwhelming power.