Ramayana — Yuddha Kanda, Sarga 56, Shloka 12

अकम्पनवधः — The Slaying of Akampana

Hanuman’s rout of the Rakshasa host

Devanagari script

अचिन्तयित्वाबाणौघान् शरीरेपतितान्शितान् ।अकम्पनवधार्थायमनोदध्रेमहाबलः ।।6.56.12।।

Transliteration

acintayitvā bāṇaughān śarīre patitān śitān | akampanavadhārthāya mano dadhre mahābalaḥ ||

Translation

Hindi inalintana ng makapangyarihan ang mga matutulis na ulang-palaso na tumimo sa kanyang katawan; itinuon niya ang isip sa pagpatay kay Akampana.

Word by Word

• अचिन्तयित्वा: without considering
• अचिन्तयित्वा: Purvakala (पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: a + √cint (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund); नञ्-पूर्वक; अर्थः not minding/without considering

• बाणौघान्: volleys of arrows
• बाणौघान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: bāṇa-ogha (प्रातिपदिक; बाण + ओघ)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया बहुवचन; समासः तत्पुरुषः (a flood/volley of arrows)

• शरीरे: in the body
• शरीरे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: śarīra (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (अधिकरण) एकवचन

• पतितान्: fallen
• पतितान्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: √pat (धातु); patita (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त; पुंलिङ्ग; द्वितीया बहुवचन; विशेषणम् बाणौघान् (fallen)

• शितान्: sharp
• शितान्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: śita (प्रातिपदिक/कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया बहुवचन; विशेषणम् बाणौघान् (sharp)

• अकम्पनवधार्थाय: for killing Akampana
• अकम्पनवधार्थाय: Sampradana/Prayojana (सम्प्रदान/प्रयोजन)
• Type: Noun
• Root: akampana-vadha-artha (प्रातिपदिक; अकम्पन + वध + अर्थ)
• Form: पुंलिङ्ग; चतुर्थी (सम्प्रदान) एकवचन; समासः तत्पुरुषः; प्रयोजनार्थे (for the purpose of Akampana's killing)

• मनः: mind
• मनः: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: manas (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (कर्म) एकवचन

• दध्रे: held (resolved)
• दध्रे: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √dhṛ (धातु)
• Form: लिट् (perfect); आत्मनेपद; प्रथमपुरुष; एकवचन; अर्थः held/formed (a resolve)

• महाबलः: mighty
• महाबलः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: mahā-bala (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (कर्ता) एकवचन; विशेषणम् (Hanuman implied)

Context

Mighty Hanuman unmindful of the volley of arrows pierced in his body thought in his mind only about the destruction of Akampana.

Characters & Entities

• Hanumān
• Akampana
• Arrows

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma requires steadiness of purpose: pain and obstacles are borne when one’s aim is the protection of truth and the defeat of wrongdoing.

What is the narrative situation?

Hanumān is struck by many arrows, yet remains undistracted and concentrates on bringing down Akampana.

Which character virtue is emphasized?

Fortitude and unwavering commitment to duty (kartavya-niṣṭhā).