Ramayana — Yuddha Kanda, Sarga 42, Shloka 26

लङ्काप्राकारारोहणम् / Assault on Lanka’s Ramparts and the Opening Clash

Devanagari script

सुषेणःपश्चिमद्वारंगतस्तारापिताहरिः ।आवृत्यबलवांस्तस्थौषष्टिकोटिभिरावृतः ।।।।

Transliteration

suṣeṇaḥ paścimadvāraṃ gatas tārāpitā hariḥ |

āvṛtya balavāṃs tasthau ṣaṣṭikoṭibhir āvṛtaḥ ||

Translation

Si Suṣeṇa, ama ni Tārā, ay nagtungo sa kanlurang tarangkahan; at sa lakas niyang dakila, kanyang hinarang at binantayan iyon, napaliligiran ng animnapung krore ng mga vanara.

Word by Word

• सुषेणः: Sushena
• सुषेणः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुषेण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (नाम)

• पश्चिमद्वारम्: the western gate
• पश्चिमद्वारम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पश्चिम (प्रातिपदिक) + द्वार (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—पश्चिमद्वारम् = पश्चिमं द्वारम् (western gate)

• गतः: having gone
• गतः: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: कृदन्त—क्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि (having gone)

• तारापिता: Tara's father
• तारापिता: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तारा (प्रातिपदिक) + पिता (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तारापिता = तारायाः पिता (father of Tara)

• हरिः: monkey
• हरिः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• आवृत्य: having surrounded
• आवृत्य: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: आ + वृ (धातु)
• Form: कृदन्त—क्त्वा, अव्ययभाव

• बलवान्: mighty
• बलवान्: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: बलवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तस्थौ: stood / remained
• तस्थौ: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: लिट्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• षष्टि: sixty
• षष्टि: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: षष्टि (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: (सर्वलिङ्ग), प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; संख्यावाचक (sixty)

• कोटिभिः: with crores
• कोटिभिः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: कोटि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

• आवृतः: surrounded
• आवृतः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: आ + वृ (धातु)
• Form: कृदन्त—क्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Context

Sushena, father of Tara, (Vali's wife) the mighty, stood with sixty crores of monkeys at the western gate.

Characters & Entities

• Suṣeṇa
• Tārā
• Laṅkā
• Western gate

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is upheld through loyal alliance and reliable guardianship: Suṣeṇa takes a defined role in a collective effort aimed at restoring moral order.

What is the narrative situation?

The siege lines are completed around Laṅkā’s gates; Suṣeṇa occupies the western approach with a massive force.

Which character virtue is emphasized?

Reliability and steadfast protection (rakṣā-dharma) in wartime.