Home›Ramayana›Yuddha Kanda›Sarga 19›Shloka 6
←Previous Verse
Next Verse→

Ramayana — Yuddha Kanda, Sarga 19, Shloka 6

विभीषणाभिषेकः

The Consecration of Vibhishana and Counsel on Crossing the Ocean

Devanagari script

तथ्यतद्वचनंश्रुत्वारामोवचनमब्रवीत् ।।6.19.6।।वचसासान्त्वयित्वैनंलोचनाभ्यांपिबन्निव ।आख्याहिममतत्त्वेनराक्षसानांबलाबलम् ।।6.19.7।।

Transliteration

tathyaṃ tadvacanaṃ śrutvā rāmo vacanam abravīt ||6.19.6||

vacasā sāntvayitvā enaṃ locanābhyāṃ pibann iva |

ākhyāhi mama tattvena rākṣasānāṃ balābalam ||6.19.7||

Translation

Nang marinig ni Rāma ang mga salitang iyon na tunay, siya’y sumagot. Sa mahinahong pananalita’y inaliw niya siya, at sa mga mata’y tila iniinom ang anyo nito: “Isalaysay mo sa akin nang tapat ang lakas at kahinaan ng mga Rākṣasa.”

Word by Word
तथ्यम्true
तथ्यम्:
विशेषण (Qualifier of Karma)
TypeAdjective
Rootतथ्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; वचनं विशेषयति
तत्that
तत्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; वचनं विशेषयति
वचनम्speech; statement
वचनम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
पूर्वकाल (Pūrvakāla/Prior action)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) + त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive)
रामःRama
रामः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वचनम्words
वचनम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अब्रवीत्spoke
अब्रवीत्:
क्रिया (Kriyā/Action)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
वचसाwith words
वचसा:
करण (Karaṇa/Means)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
सान्त्वयित्वाhaving consoled
सान्त्वयित्वा:
पूर्वकाल (Pūrvakāla/Prior action)
TypeVerb
Rootसम्-त्वि/त्वय्? (धातु: सान्त्वयति; denominative from सान्त्व) + त्वा
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund); causative/denominative sense ‘to console’
एनम्him
एनम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
लोचनाभ्याम्with (his) two eyes
लोचनाभ्याम्:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootलोचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, द्विवचन (Dual)
पिबन्drinking
पिबन्:
कर्ता (Kartā/Agent)
TypeVerb
Rootपा (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त (Present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘as if drinking (with eyes)’
इवas if
इव:
सम्बन्ध (Comparison marker)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय; उपमानवाचक (comparative particle)
आख्याहिtell; relate
आख्याहि:
क्रिया (Kriyā/Command)
TypeVerb
Rootआ-ख्या (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
ममto me; my
मम:
सम्प्रदान (Sampradāna/Recipient)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी, एकवचन
तत्त्वेनtruly; in reality
तत्त्वेन:
करण (Karaṇa/Mode)
TypeNoun
Rootतत्त्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; क्रियाविशेषणार्थे (adverbial instrumental)
राक्षसानाम्of the rākṣasas
राक्षसानाम्:
सम्बन्ध (Ṣaṣṭhī-sambandha)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
बलाबलम्strength and weakness
बलाबलम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक) + अबल (प्रातिपदिक)
Formइतरेतर-द्वन्द्व: ‘बलं च अबलं च’; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (समाहार-द्वन्द्ववत्)
Context

"On hearing those words (of Vibheeshana) that were soothing to him as if he drank (Vibheeshana's love) with his both eyes, Rama asked Vibheeshana to truly relate the strength as well as weakness of the Rakshasas."

Characters & Entities
R
Rāma
V
Vibhīṣaṇa
R
Rākṣasas

FAQs

Satya-guided action: righteous leadership seeks accurate truth (tattva) before acting, combining compassion with strategic clarity.

Rāma accepts Vibhīṣaṇa with reassurance and then asks him to provide an honest assessment of the enemy’s capabilities.

Rāma’s compassionate discernment—he comforts a refugee-ally while also responsibly gathering truthful intelligence.

←Previous Verse
Next Verse→