Shloka 86

रावणस्य अन्त्येष्टिः

Ravana’s Funeral Rites and the Ethics of Post-War Conduct

Devanagari script

इत्येवंविलपन्तिसाबाष्पपर्याकुलेक्षणा ।।।।स्नेहोपस्कन्नहृदया तदा मोहामुपागमत् ।

Transliteration

ity evaṁ vilapantī sā bāṣpaparyākulekṣaṇā |

snehopaskannahṛdayā tadā mohām upāgamat ||

Translation

Sa gayong pagdaing, ang kaniyang mga mata’y nababalot ng luha, at ang puso’y nilulunod ng pag-ibig; noon ay napasok siya sa pagkahimatay ng pagkalito.

Word by Word

• इति: thus
• इति: Vākyārtha (वाक्यार्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उक्त्यर्थक अव्यय (quotative particle)

• एवम्: in this way
• एवम्: Prakāra (प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक अव्यय (adverb: in this way)

• विलपन्ती: wailing
• विलपन्ती: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: लप् (धातु) + वि-उपसर्ग
• Form: कृदन्त—शतृ (present active participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘wailing’

• सा: she
• सा: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

• बाष्पपर्याकुलेक्षणा: whose eyes were clouded with tears
• बाष्पपर्याकुलेक्षणा: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: बाष्प + पर्याकुल + ईक्षण (प्रातिपदिक)
• Form: बहुव्रीहि: बाष्पेण पर्याकुले ईक्षणे यस्याः; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• स्नेहोपस्कन्नहृदया: whose heart was overwhelmed by affection
• स्नेहोपस्कन्नहृदया: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्नेह + उपस्कन्न + हृदय (प्रातिपदिक)
• Form: बहुव्रीहि: स्नेहेन उपस्कन्नं हृदयं यस्याः; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तदा: then
• तदा: Kāla (काल)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक अव्यय (then)

• मोहम्: delusion
• मोहम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: मोह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• उपागमत्: came upon/entered
• उपागमत्: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) + उप-आ-उपसर्ग
• Form: लङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Context

Wailing in this way, eyes filled with tears, heart filled with extreme love, (Mandodari) she was in delusion.

Characters & Entities

• Mandodarī

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma acknowledges human vulnerability; compassion toward the grieving is itself righteous conduct.

What is the narrative situation?

After lamenting over Rāvaṇa, Mandodarī becomes overwhelmed and loses consciousness.

Which character virtue is emphasized?

Human tenderness—love that persists even amid catastrophic consequences.