Sarga 107

Verse 1

ततोयुद्धपरिश्रान्तंसमरेचिन्तयास्थितम् ।रावणंचाग्रतोदृष्टवायुद्धायसमुपस्थितम् ।।6.107.1।।दैवतैश्चसमागम्यद्रष्टुमभ्यागतोरणम् ।उपागम्याब्रवीद्राममगस्त्योभगवान् ऋषिः ।।6.107.2।।

Pagkaraan, nakita si Rāma—pagod sa digmaan—na nakatindig sa gitna ng labanan at nag-iisip; at nakita rin si Rāvaṇa sa unahan, nakahanda sa pakikidigma. Dumating ang kagalang-galang na Ṛṣi Agastya kasama ng mga diyos upang masaksihan ang labanan; lumapit siya at nagsalita kay Rāma.

Verse 2

ततोयुद्धपरिश्रान्तंसमरेचिन्तयास्थितम् ।रावणंचाग्रतोदृष्टवायुद्धायसमुपस्थितम् ।।6.107.1।।दैवतैश्चसमागम्यद्रष्टुमभ्यागतोरणम् ।उपागम्याब्रवीद्राममगस्त्योभगवान् ऋषिः ।।6.107.2।।

Pagkaraan, nang makita si Rāma—pagod sa digmaan, nakatindig sa gitna ng labanan, nakalubog sa pagninilay—at nang makita rin si Rāvaṇa sa harap, handang makipagsagupa, dumating ang pinagpalang pantas na si Agastya, kasama ang mga diyos, upang masaksihan ang labanan; lumapit siya at nagsalita kay Rāma.

Verse 3

राम राम महाबाहो शृणुगुह्यंसनातनम् ।येनसर्वानरीस्वत्ससमरेविजयिष्यसे ।।6.107.3।।

“Rāma, O makapangyarihang bisig—pakinggan mo, mahal kong anak, ang sinauna at lihim na aral na ito; sa pamamagitan nito, madadaig mo ang lahat ng kaaway sa labanan.”

Verse 4

आदित्यहृदयंपुण्यंसर्वशत्रुविनाशनम् ।जयावहंजपेन्नित्यमक्षय्यंपरमंशिवम् ।।6.107.4।।सर्वमङ्गलमङ्गल्यंसर्वपापप्रणाशनम् ।चिन्ताशोकप्रशमनमायुर्वर्धनमुत्तमम् ।।6.107.5।।

“Ang banal na ‘Puso ng Araw’ (Āditya-hṛdaya) na ito ay sumisira sa lahat ng kaaway. Laging bigkasin: nagdudulot ito ng tagumpay, hindi nagkukulang, at lubhang mapalad. Ito ang pinakamainam sa mga pagpapala, pumupuksa ng kasalanan, nagpapawi ng pag-aalala at dalamhati, at nagpapahaba ng buhay at lakas.”

Verse 5

आदित्यहृदयंपुण्यंसर्वशत्रुविनाशनम् ।जयावहंजपेन्नित्यमक्षय्यंपरमंशिवम् ।।6.107.4।।सर्वमङ्गलमङ्गल्यंसर्वपापप्रणाशनम् ।चिन्ताशोकप्रशमनमायुर्वर्धनमुत्तमम् ।।6.107.5।।

“Ang banal na ‘Puso ng Araw’ (Āditya-hṛdaya) na ito ay sumisira sa lahat ng kaaway. Laging bigkasin: nagdudulot ito ng tagumpay, hindi nagkukulang, at lubhang mapalad. Ito ang pinakamainam sa mga pagpapala, pumupuksa ng kasalanan, nagpapawi ng pag-aalala at dalamhati, at nagpapahaba ng buhay at lakas.”

Verse 6

रस्मीमन्तंसमुद्यन्तंदेवासुरनमस्कृतम् ।पूजयस्वविवस्त्वन्तंभास्करंभुवनेश्वरम् ।।6.107.6।।

“Sambahin mo ang Araw—nagniningning sa mga sinag, sumisikat sa abot-tanaw, iginagalang ng mga deva at asura—si Vivasvān, si Bhāskara, ang Panginoong namamahala sa mga daigdig.”

Verse 7

सर्वदेवात्मकोह्येषतेजस्वीरस्मीभावनः ।एषदेवासुरगणान्लोकान्पातिगभस्तिभिः ।।6.107.7।।

Sapagkat siya nga ang mismong Sarili ng lahat ng mga diyos—maningning, tagapaglikha at tagapagdala ng mga sinag. Sa kanyang mga liwanag, iniingatan niya ang mga pangkat ng mga deva at asura, at ang lahat ng mga daigdig.

Verse 8

एषब्रह्मा च विष्णुश्चशिवःस्कन्धःप्रजापतिः ।महेन्द्रोधनदःकालोयमःसोमोह्यपांपतिः ।।6.107.8।।

Siya ang Brahmā na lumilikha; siya ang Viṣṇu; siya ang Śiva; siya si Skanda at Prajāpati; siya si Mahendra, si Dhanada (Kubera), ang Panahon mismo, si Yama, si Soma, at si Varuṇa, panginoon ng mga tubig.

Verse 9

पितरोवसवस्साध्याअश्विनौमरुतोमनुः ।वायुर्वह्निःप्रजाःप्राणऋतुकर्ताप्रभाकरः ।।6.107.9।।

Siya ang mga Pitṛ (ninuno), ang mga Vasu at Sādhya; siya ang mga Aśvin at mga Marut at si Manu; siya si Vāyu at si Agni; siya ang mga nilalang at ang mismong hininga ng buhay; siya ang tagapaglikha ng mga panahon at ang maningning na Araw.

Verse 10

आदित्यःसवितासूर्यःखगःपूषागभस्तिमान् ।सुवर्णसदृशोभानुर्हिरण्यरेतादिवाकरः ।।6.107.10।।

Ikaw ang Āditya, si Savitṛ, ang Sūrya na lumalakbay sa kalangitan; ikaw si Pūṣan na nagpapalusog, maningning sa mga sinag; ikaw si Bhānu na tila ginto ang ningning, ang may ginintuang binhi, ang tagapaglikha ng araw.

Verse 11

हरिदश्वस्सहस्रार्चिस्सप्तसप्तिर्मरीचिमान् ।तिमिरोन्मथनश्शम्भुस्त्वष्टामार्तण्डकोऽंशुमान् ।।6.107.11।।

Ikaw yaong may luntiang mga kabayo, may sanlibong ningas; hinihila ng pitong kabayong-mabilis, puspos ng mga sinag; tagapagpawi ng dilim, mapagpala at tagapagkaloob ng kagalingan—Ikaw si Tvaṣṭṛ, si Mārtaṇḍa, at ang maningning na Aṃśumān.

Verse 12

हिरण्यगर्भश्शिशिरस्तपनोभास्करोरविः ।अग्निगर्भोऽदितेःपुत्रःशङ्घश्शिशिरनाशनः ।।6.107.12।।

Ikaw si Hiraṇyagarbha; Ikaw ang lamig at init kapwa; Tapana, Bhāskara, Ravi; ang may sinapupunang apoy, anak ni Aditi—mapagpala—at ang tagapagwasak ng ginaw.

Verse 13

व्योमनाथस्तमोभेदीऋग्यजुस्सामपारगः ।घनवृष्टिरपांमित्रोविन्ध्यवीथीप्लवङ्गमः ।।6.107.13।।

Ikaw ang Panginoon ng kalangitan, ang tagapaghati ng dilim; ang nakaabot sa kabilang pampang ng Ṛg, Yajus, at Sāman; ang nagdadala ng masaganang ulan, kaibigan ng mga tubig, at mabilis na manlalakbay sa landas ng Vindhya.

Verse 14

आतपीमण्डलेमृत्युःपिङ्गलस्सर्वतापनः ।कविर्विश्वोमहातेजारक्तस्सर्वभवोद्भव: ।।6.107.14।।

Ikaw ang nagliliyab na may bilog ng mga sinag; kamatayan sa mga kaaway; mapusyaw na ginto ang kulay; ang tagasunog ng lahat; ang makatang-manghuhula, ang sumasaklaw sa lahat, na may dakilang ningning; ang minamahal, at ang pinagmumulan ng lahat ng pag-iral.

Verse 15

नक्षत्रग्रहताराणामधिपोविश्वभावनः ।तेजसामपितेजस्वीद्वादशात्मन्नमोऽस्तुते ।।6.107.15।।

Ikaw ang Panginoon ng mga bituin, planeta, at mga tala; ang tagapaglikha at tagapagtaguyod ng sansinukob; ang pinakamaningning sa mga maningning—O may labindalawang anyo, pagpupugay sa Iyo.

Verse 16

नमःपूर्वायगिरयेपश्चिमायाद्रयेनमः ।ज्योतिर्गणानांपतयेदिनाधिपतयेनमः ।।6.107.16।।

Pagpupugay sa Iyo na sumisilang sa silangang bundok; pagpupugay sa Iyo na lumulubog sa kanlurang bundok. Pagpupugay sa Panginoon ng mga pangkat ng liwanag; pagpupugay sa Panginoon ng araw.

Verse 17

जयायजयभद्रायहर्यश्वायनमोनमः ।नमोनमस्सहस्रांशोआदित्यायनमोनमः ।।6.107.17।।

Pagpupugay, pagpupugay sa Iyo na nagbibigay ng tagumpay at ng mapalad na kabutihang isinilang sa tagumpay; pagpupugay, pagpupugay sa Iyo na may luntiang mga kabayo. Pagpupugay, pagpupugay sa Iyo na may sanlibong sinag—kay Āditya, pagpupugay, pagpupugay.

Verse 18

नमउग्रायवीरायसारङ्गायनमोनमः ।नमःपद्मप्रबोधायमार्ताण्डायनमोऽस्तुते ।।6.107.18।।

Pagpupugay sa Iyo—kakila-kilabot sa lakas at bayani; pagpupugay, muli’t muli, sa Tinatawag na Sāraṅga. Pagpupugay sa gumigising sa lotus; kay Mārtaṇḍa, ang Araw—nawa’y pagpupugay sa Iyo.

Verse 19

ब्रह्मेशानाच्युतेशायसूर्यायादित्यवर्चसे ।भास्वतेसर्वभक्षायरौद्रायवपुषेनमः ।।6.107.19।।

Pagpupugay sa Panginoon na pinuno nina Brahmā, Īśāna (Śiva), at Acyuta (Viṣṇu); pagpupugay kay Sūrya na may ningning na tulad ng Āditya. Pagpupugay sa nagniningning, sa lumalamon sa lahat, na ang anyo’y mabagsik na gaya ni Rudra.

Verse 20

तमोघ्नायहिमघ्नायशत्रुघ्नायामितात्मने ।कृतघ्नघ्नायदेवायज्योतिषांपतयेनमः ।।6.107.20।।

Pagpupugay sa Tagapagpawi ng dilim at lamig, sa Tagapaglipol ng mga kaaway, sa may di-masukat na diwa; pagpupugay sa banal na nagpaparusa sa kawalang‑utang‑na‑loob, sa Panginoon ng mga liwanag.

Verse 21

तप्तचामीकराभायहरयेविश्मकर्मणे ।नमस्तमोभिनिघ्नायरुचयेलोकसाक्षिणे।।1.107.21।।

Pagpupugay sa Kanya na ang ningning ay gaya ng pinainit na ginto; kay Hari; sa Maylikha ng sansinukob. Pagpupugay sa Tagapagbagsak ng dilim, sa mismong liwanag, sa Saksi ng daigdig.

Verse 21

तप्तचामीकराभायहरयेविश्मकर्मणे ।नमस्तमोभिनिघ्नायरुचयेलोकसाक्षिणे।।1.107.21।।

Pagpupugay sa Kanya na ang ningning ay gaya ng pinainit na ginto; kay Hari; sa Maylikha ng sansinukob. Pagpupugay sa Tagapagbagsak ng dilim, sa mismong liwanag, sa Saksi ng daigdig.

Verse 22

नाशयत्येषवैभूतंतदेवसृजतिप्रभुः ।पायत्येषतपत्येषवर्षत्येष गभस्तिभिः ।1.107.22।।

Ang Panginoong ito nga ang sumisira sa mga nilalang—at Siya ring lumilikha sa kanila. Siya lamang ang nagpapainom, Siya lamang ang nag-aapoy, at Siya lamang ang nagpapabuhos ng ulan sa pamamagitan ng Kanyang mga sinag.

Verse 22

नाशयत्येषवैभूतंतदेवसृजतिप्रभुः ।पायत्येषतपत्येषवर्षत्येष गभस्तिभिः ।1.107.22।।

Ang Panginoong ito nga ang sumisira sa mga nilalang—at Siya ring lumilikha sa kanila. Siya lamang ang nagpapainom, Siya lamang ang nag-aapoy, at Siya lamang ang nagpapabuhos ng ulan sa pamamagitan ng Kanyang mga sinag.

Verse 23

एषसुप्तेषुजागर्तिभूतेषुपरिनिष्ठितः ।एषचैवाग्निहोत्रं च फलंचैवाग्निहोत्रिणाम् ।।6.107.23।।

Siya’y gising sa gitna ng mga natutulog, nananahan at nakatatag sa lahat ng nilalang. Siya mismo ang ritwal na Agnihotra, at Siya rin ang bungang tinatamo ng mga nagsasagawa ng Agnihotra.

Verse 24

वेदश्चक्रतवश्चैवक्रतूनांफलमेव च ।यानिकृत्यानिलोकेषुसर्वेषुपरमप्रभुः ।।6.107.24।।

Siya ang Veda at ang mga handog na sakripisyo; Siya rin ang bunga ng mga sakripisyo. Anumang mga tungkuling isinasagawa sa lahat ng mga daigdig—Siya ang Kataas-taasang Panginoon sa mga iyon.

Verse 25

एनमापत्सुकृच्छ्रेषुकान्तारेषुभयेषु च ।कीर्तयन्पुरुषःकश्चिनावसीदतिराघव ।।6.107.25।।

O Rāghava, ang sinumang umaawit ng papuri sa Kanya sa gitna ng sakuna, paghihirap, ilang, at mga pangamba ay hindi lulubog sa kawalang-pag-asa.

Verse 26

पूजयस्वैनमेकाग्रोदेवदेवंजगत्पतिम् ।एतत्त्रिगुणितंजप्त्वायुद्धेषुविजयिष्यसि ।।6.107.26।।

Sambahin mo Siya nang may iisang-tutok na isip—ang Diyos ng mga diyos, ang Panginoon ng sanlibutan. Kapag inusal mo ito nang tatlong ulit, magwawagi ka sa mga digmaan.

Verse 27

अस्मिन् क्षणेमहाबाहोरावणंत्वंवधिष्यसि ।एवमुक्त्वाततोऽगस्त्योजगाम स यथागतम् ।।6.107.27।।

Sa sandaling ito, O makapangyarihang bisig, papatayin mo si Rāvaṇa. Pagkasabi nito, si Agastya ay lumisan at nagbalik sa dinaanan niyang landas.

Verse 28

एतच्छ्रुत्वामहातेजानष्टशोकोऽभवत्तदा ।धारयामाससुप्रीतोराघवःप्रयतात्मवान् ।।6.107.28।।

Nang marinig ito, ang dakilang maningning ay napawi ang dalamhati noon. Lubhang nalugod, payapa ang loob, si Rāghava na may pagpipigil-sa-sarili ay mahigpit na iningatan ang aral sa kanyang alaala.

Verse 29

आदित्यंप्रेक्ष्यजप्त्वातुपरंहर्षमवाप्तवान् ।त्रिराचम्यशुचिर्भूत्वाधनुरादायवीर्यवान् ।।6.107.29।।रावणंप्रेक्ष्यहृष्टात्मायुद्धार्थंसमुपागमत् ।सर्वयत्नेनमहतावधेतस्यधृतोऽभवत् ।।6.107.30।।

Tumingin siya sa Āditya at binigkas ang banal na pagbigkas; napuspos ang matapang ng sukdulang galak. Tatlong ulit siyang sumimsim ng tubig at naging dalisay; saka kinuha ang kanyang busog. Itinuon ang tingin kay Rāvaṇa, masigla ang puso, lumapit siya upang makipagdigma—matatag ang pasya, sa buong lakas at pagsisikap, na wakasan ang kanyang buhay.

Verse 30

आदित्यंप्रेक्ष्यजप्त्वातुपरंहर्षमवाप्तवान् ।त्रिराचम्यशुचिर्भूत्वाधनुरादायवीर्यवान् ।।6.107.29।।रावणंप्रेक्ष्यहृष्टात्मायुद्धार्थंसमुपागमत् ।सर्वयत्नेनमहतावधेतस्यधृतोऽभवत् ।।6.107.30।।

Tumingin siya sa Āditya at binigkas ang banal na pagbigkas; napuspos ang matapang ng sukdulang galak. Tatlong ulit siyang sumimsim ng tubig at naging dalisay; saka kinuha ang kanyang busog. Itinuon ang tingin kay Rāvaṇa, masigla ang puso, lumapit siya upang makipagdigma—matatag ang pasya, sa buong lakas at pagsisikap, na wakasan ang kanyang buhay.

Verse 31

At ang Araw, nang masdan si Rāma, ay nagalak ang puso at napuspos ng dakilang tuwa; at yamang batid niyang tiyak na ang pagkapuksa ng panginoon ng mga rākṣasa (si Rāvaṇa), nagsalita siya mula sa gitna ng nagkakatipong mga diyos: “Magmadali, sumulong!”