Previous Verse
Next Verse

Shloka 93

सुन्दरकाण्डे अष्टपञ्चाशः सर्गः

हनुमद्वृत्तान्तकथनम्, सीताभिज्ञान-प्रदानम्, लङ्कादाह-वर्णनम्

कस्त्वं केन कथं चेह प्राप्तो वानरपुङ्गवः।।।।का च रामेण ते प्रीतिस्तन्मे शंसितुमर्हसि।

kastvaṃ kena kathaṃ ceha prāpto vānarapuṅgavaḥ | kā ca rāmeṇa te prītis tan me śaṃsitum arhasi ||

“Sino ka, O pinakamainam sa mga Vānara? Sa anong dahilan at sa anong paraan ka nakarating dito? At anong ugnayan ng pagkakaibigan ang mayroon ka kay Rāma? Ipagpaliwanag mo sa akin nang lubos.”

कःwho
कः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; प्रश्नवाचक-सर्वनाम
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम; प्रथमा, एकवचन
केनby what means/why
केन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक (‘by what/with whom/why’)
कथम्how
कथम्:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्न-अव्यय (interrogative adverb)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
इहhere
इह:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
प्राप्तःarrived
प्राप्तः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘त्वम्’ इत्यस्य विशेषण; अर्थः ‘arrived’
वानरपुङ्गवःO foremost of monkeys
वानरपुङ्गवः:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवानर + पुङ्गव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वानराणां पुङ्गवः)
काwhat/which
का:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; प्रश्नवाचक
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
रामेणwith Rama
रामेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
तेyour
ते:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-एकवचन रूप; अत्र षष्ठी (your)
प्रीतिःaffection/friendship
प्रीतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रीति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; अत्र द्वितीया (that [matter])
मेto me
मे:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी/षष्ठी-एकवचन; अत्र चतुर्थी (to me)
शंसितुम्to tell/declare
शंसितुम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootशंस् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive)
अर्हसिyou ought
अर्हसि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान/Present), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

"O foremost of vanaras! who are you? Why and how have you come here? How did you make friendship with Rama? Tell me all that in detail.

S
Sītā
H
Hanumān
R
Rāma
V
Vānaras

FAQs

Discernment in the pursuit of truth: dharma requires careful verification, especially when one is vulnerable to deception.

Sītā, held captive in Laṅkā, cautiously interrogates the unknown messenger to confirm his identity and connection to Rāma.

Sītā’s wise caution (viveka): she balances hope with rational inquiry to guard against falsehood.