Shloka 55

श्रीमद्रामायणकथासङ्क्षेपः / The Ramayana in Synopsis

Narada’s Summary to Valmiki

Devanagari script

ततस्तेनैव शोकेन गृध्रं दग्ध्वा जटायुषम् ।।1.1.54।।मार्गमाणो वने सीतां राक्षसं सन्ददर्श ह ।कबन्धन्नाम रूपेण विकृतं घोरदर्शनम् ।।1.1.55।।

Transliteration

kabandha-nāma rūpeṇa vikṛtaṃ ghora-darśanam ||

Translation

Siya ay si Kabandha sa pangalan—baluktot ang anyo at kakila-kilabot pagmasdan.

Word by Word

• ततः: then, thereafter
• ततः: क्रियाविशेषण (Adverbial modifier)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (तद्-प्रातिपदिकात् अव्यय-रूपम्)
• Form: अव्ययम् (क्रियाविशेषणम्); अर्थे—अनन्तरम्/तदनन्तरम् (then/thereafter)

• तेन: by that
• तेन: करण (Instrument)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः एकवचनम् (instr. sg.)

• एव: indeed, just
• एव: निपात (Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (निपात)
• Form: निपातः (अवधारणार्थकः/समुच्चयार्थकः); emphatic particle

• शोकेन: with sorrow
• शोकेन: करण (Instrument)
• Type: Noun
• Root: शोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः एकवचनम् (instr. sg.)

• गृध्रम्: the vulture
• गृध्रम्: कर्म (Object)
• Type: Noun
• Root: गृध्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः एकवचनम् (acc. sg.)

• दग्ध्वा: having burnt, having cremated
• दग्ध्वा: पूर्वकालिक-क्रिया (Prior action)
• Type: Verb
• Root: दह् (धातु) + क्त्वा-प्रत्यय (अव्ययभावः)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययम् (absolutive/gerund); धातुः—दह् (भ्वादि); अर्थः—दग्ध्वा = दहनं कृत्वा (having burnt/cremated)

• जटायुषम्: Jatāyu
• जटायुषम्: कर्म (Object; apposition to गृध्रम्)
• Type: Noun
• Root: जटायु (प्रातिपदिक; नाम)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः एकवचनम् (acc. sg.)

• मार्गमाणः: seeking, searching for
• मार्गमाणः: कर्ता (Agent; of सन्ददर्श)
• Type: Verb
• Root: मार्ग् (धातु) + शानच्-प्रत्यय (वर्तमानकाले कृदन्तः)
• Form: वर्तमानकालिकः कृदन्तः (present active participle, परस्मैपदी); पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम् (nom. sg.); अर्थः—अन्वेषन् (seeking)

• वने: in the forest
• वने: अधिकरण (Location)
• Type: Noun
• Root: वन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे सप्तमी-विभक्तिः एकवचनम् (loc. sg.)

• सीताम्: Sītā
• सीताम्: कर्म (Object; sought)
• Type: Noun
• Root: सीता (प्रातिपदिक; नाम)
• Form: स्त्रीलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः एकवचनम् (acc. sg.)

• राक्षसम्: a rākṣasa (demon)
• राक्षसम्: कर्म (Object; seen)
• Type: Noun
• Root: राक्षस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः एकवचनम् (acc. sg.)

• सन्ददर्श: saw, beheld
• सन्ददर्श: क्रिया (Main verb)
• Type: Verb
• Root: सम् + दृश् (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (परोक्षभूत/Perfect); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः एकवचनम् (3rd sg.); धातुः—दृश्; उपसर्गः—सम्; अर्थः—अपश्यत्/ददर्श (beheld)

• ह: indeed (particle)
• ह: निपात (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: ह (निपात)
• Form: निपातः (पादपूरणः/वाक्यालङ्कारार्थकः); narrative particle

• कबन्ध: Kabandha
• कबन्ध: विशेषण-भावे नाम (Appositional identifier)
• Type: Noun
• Root: कबन्ध (प्रातिपदिक; नाम)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम् (nom. sg.); ‘राक्षसम्’ इत्यस्य विशेष्य-सम्बन्धेन नामनिर्देशः

• नाम: named, called
• नाम: नामनिर्देशक (Naming particle)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय/निपात)
• Form: अव्ययम्; नाम-निर्देशार्थकः निपातः (used to indicate ‘named/called’)

• रूपेण: by form, in form
• रूपेण: करण/प्रकार (Instrument/means; ‘in the form of’)
• Type: Noun
• Root: रूप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः एकवचनम् (instr. sg.)

• विकृतम्: deformed, distorted
• विकृतम्: विशेषण (Qualifier of object)
• Type: Adjective
• Root: वि + कृ (धातु) + क्त-प्रत्यय (भूतकर्मणि कृदन्तः)
• Form: क्तान्त-विशेषणम् (past passive participle used adjectivally); नपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः एकवचनम् (acc. sg.); ‘राक्षसम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• घोरदर्शनम्: of dreadful appearance
• घोरदर्शनम्: विशेषण (Qualifier of object)
• Type: Adjective
• Root: घोर (प्रातिपदिक) + दर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समासः (घोरं दर्शनं यस्य तत्); नपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः एकवचनम् (acc. sg.); ‘राक्षसम्’ इत्यस्य विशेषणम्

Context

Mighty-armed Rama, having killed Kabandha, consigned his body to flames. While leaving for heavens he informed him saying, 'O Raghava, there is a female ascetic in Sabara community, performing religious duties and proficient in practising austerities. You may visit her'.

Characters & Entities

• Kabandha
• Rāma

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is vigilance against adharma: the path of righteousness includes confronting frightening manifestations of wrongdoing and disorder without losing discernment.

What is the narrative situation?

Rāma’s forest search brings him face-to-face with the terrifying rākṣasa Kabandha.

Which character virtue is emphasized?

Courage and discernment—meeting fear directly while staying aligned with the righteous quest.