Previous Verse
Next Verse

Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 58, Shloka 7

अष्टपञ्चाशः सर्गः (Sarga 58)

Daśaratha Questions Sumantra; Messages from the Forest Threshold

यं यान्तमनुयान्ति स्म पदातिरथकुञ्जराः।स वत्स्यति कथं रामो विजनं वन माश्रितः।।।।

yaṃ yāntam anuyānti sma padāti-ratha-kuñjarāḥ |

sa vatsyati kathaṃ rāmo vijanaṃ vanam āśritaḥ ||

Saan man pumaroon si Rāma, sinusundan siya noon ng mga kawal na naglalakad, ng mga karwahe, at ng mga elepante. Paano ngayon mamumuhay si Rāma, na sumilong sa isang gubat na liblib at walang tao?

yamwhom
yam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormSarvanāma; Puṃliṅga, Dvitīyā (Acc/2nd), Ekavacana; relative pronoun
yāntamgoing
yāntam:
Karma (कर्म-viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Root√yā (धातु)
FormKṛdanta: Śatṛ (present active participle), Puṃliṅga, Dvitīyā, Ekavacana; viśeṣaṇa of yam
anuyāntifollow
anuyānti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootanu-√yā (धातु)
FormLaṭ-lakāra (Present), Prathama-puruṣa (3rd), Bahuvacana (Plural), Parasmaipada
smaused to/indeed (past habitual)
sma:
Kriyā-sahakārī (क्रिया-सहकारी/auxiliary particle)
TypeIndeclinable
Rootsma (अव्यय)
FormAvyaya; past-habitual marker with present (smā-usage)
padāti-ratha-kuñjarāḥinfantry, chariots, and elephants
padāti-ratha-kuñjarāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpadāti (प्रातिपदिक) + ratha (प्रातिपदिक) + kuñjara (प्रातिपदिक)
FormSamāsa: dvandva (copulative: foot-soldiers, chariots, elephants); Puṃliṅga, Prathamā, Bahuvacana
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana
vatsyatiwill live
vatsyati:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vas (धातु)
FormLuṭ-lakāra (Periphrastic Future), Prathama-puruṣa, Ekavacana, Parasmaipada
kathamhow
katham:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootkatham (अव्यय)
FormAvyaya; interrogative adverb
rāmaḥRama
rāmaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदik)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana
vijanamdesolate
vijanam:
Karma (कर्म-viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootvijana (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga, Dvitīyā, Ekavacana; viśeṣaṇa of vanam
vanamforest
vanam:
Karma (कर्म; āśritaḥ takes object of resort)
TypeNoun
Rootvana (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga, Dvitīyā, Ekavacana
āśritaḥhaving taken shelter in
āśritaḥ:
Karta (कर्ता-viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootā-√śri (धातु)
FormKṛdanta: Kta (PPP), Puṃliṅga, Prathamā, Ekavacana; predicate/qualifier of rāmaḥ

Wherever Rama went, elephants, chariots and footsoldiers followed him. How can he (now) live in the desolate forest where he has taken refuge?

R
Rāma
F
forest (vana)

FAQs

It underscores the cost of dharma-bound exile: Rāma accepts hardship to uphold truth and rightful order, while the king’s grief reflects the human price of maintaining moral duty.

Daśaratha, hearing/remembering Rāma’s former royal grandeur, laments how Rāma can now endure a solitary forest life after departing Ayodhyā.

Rāma’s steadfastness and self-discipline (dharma-niṣṭhā)—the capacity to live without royal comforts for the sake of truth and duty.