Sarga 25

Verse 1

साऽवनीय तमायासमुपस्पृश्य जलं शुचिः।चकार माता रामस्य मङ्गलानि मनस्विनी।।2.25.1।।

Pagkaraan, ang marangal na ina—pinigil ang kanyang dalamhati at, matapos sumipsip ng tubig upang luminis—ay nagsagawa ng mga maugong na ritwal para kay Rāma.

Verse 2

न शक्यसे वारयितुं गच्छेदानीं रघूत्तम।शीघ्रं च विनिवर्तस्व वर्तस्व च सतां क्रमे।।2.25.2।।

Hindi na kita mapipigilan, O pinakadakila sa angkan ni Raghu, sa pag-alis. Humayo ka ngayon—ngunit bumalik ka agad, at mamuhay ayon sa landas na sinusundan ng mga banal at matutuwid.

Verse 3

यं पालयसि धर्मं त्वं धृत्या च नियमेन च।स वै राघवशार्दूल धर्मस्त्वामभिरक्षतु।।2.25.3।।

Ang dharma na iyong inaalagaan—sa tibay ng loob at sa mahigpit na pagpipigil—O tigre sa angkan ng Raghu, nawa’y ang dharma ring iyon ang magtanggol sa iyo.

Verse 4

येभ्यः प्रणमसे पुत्र चैत्येष्वायतनेषु च।ते च त्वामभिरक्षन्तु वने सह महर्षिभिः।।2.25.4।।

O anak ko, nawa’y ang mga banal na kapangyarihang iyong sinasamba at pinupugayan sa mga dambana at mga templo ay mag-ingat sa iyo sa gubat, kasama ng mga dakilang rishi.

Verse 5

यानि दत्तानि तेऽस्त्राणि विश्वामित्रेण धीमता।तानि त्वामभिरक्षन्तु गुणैस्समुदितं सदा।।2.25.5।।

Nawa’y ang mga sandatang ipinagkaloob sa iyo ng marunong na si Viśvāmitra—puspos ng kanilang makapangyarihang bisa ng mantra—ay laging maging iyong sanggalang.

Verse 6

पितृशुश्रूषया पुत्र मातृशुश्रूषया तथा।सत्येन च महाबाहो चिरं जीवाभिरक्षितः।।2.25.6।।

Anak ko, o makapangyarihang bisig—sa paglilingkod sa iyong ama, sa paglilingkod sa iyong ina, at sa katotohanan, ikaw ay napangalagaan; nawa’y mabuhay ka nang matagal.

Verse 7

समित्कुश पवित्राणि वेद्यश्चायतनानि च।स्थण्डिलानि विचित्राणि शैला वृक्षाः क्षुपा ह्रदाः।।2.25.7।।पतङ्गाः पन्नगास्सिंहास्त्वां रक्षन्तु नरोत्तम।

O pinakadakila sa mga tao, nawa’y ang panggatong sa handog, ang banal na damong kuśa, ang mga altar at dambana; ang sari-saring sagradong lunan, mga bundok, punò, halamang-gubat at mga lawa; at nawa’y ang mga ibon, ahas, at mga leon ang mag-ingat sa iyo.

Verse 8

स्वस्तिसाध्याश्च विश्वे च मरुतश्च महर्षयः।स्वस्ति धाता विधाता च स्वस्ति पूषा भगोऽर्यमा।।2.25.8।।लोकपालाश्च ते सर्वे वासवप्रमुखास्तथा।

Nawa’y ang mga Sādhya, ang Viśvedevas, ang mga Marut, at ang mga dakilang rishi ay magkaloob sa iyo ng kagalingan; nawa’y si Dhātṛ at si Vidhātṛ, at si Pūṣan, si Bhaga, at si Aryaman ay magbigay ng pagpapala; at nawa’y ang lahat ng tagapangalaga ng mga daigdig, na pinangungunahan ni Vāsava (Indra), ay magbasbas din sa iyo.

Verse 9

ऋतवश्चैव पक्षाश्च मासा स्संवत्सराः क्षपाः।।2.25.9।।दिनानि च मुहूर्ताश्च स्वस्ति कुर्वन्तु ते सदा।

Nawa’y ang mga panahon, ang mga kalahating-buwan, ang mga buwan, ang mga taon at mga gabi—pati ang mga araw at ang mga muhūrta—ay laging maghatid sa iyo ng kabutihang-palad at pagpapala.

Verse 10

स्मृतिर्धृतिश्च धर्मश्च पातु त्वां पुत्र सर्वतः।।2.25.10।।स्कन्दश्च भगवान्देव स्सोमश्च स बृहस्पतिः।सप्तर्षयो नारदश्च ते त्वां रक्षन्तु सर्वतः।।2.25.11।।

Anak ko, nawa’y bantayan ka sa lahat ng dako ng Wastong Pag-alaala, ng Katatagan, at ng Dharma.

Verse 11

स्मृतिर्धृतिश्च धर्मश्च पातु त्वां पुत्र सर्वतः।।2.25.10।।स्कन्दश्च भगवान्देव स्सोमश्च स बृहस्पतिः।सप्तर्षयो नारदश्च ते त्वां रक्षन्तु सर्वतः।।2.25.11।।

Nawa’y ang kagalang-galang na Diyos na si Skanda, si Soma, at si Bṛhaspati—gayundin ang Pitong Ṛṣi at si Nārada—ay mag-ingat sa iyo sa lahat ng dako.

Verse 12

याश्चापि सर्वतस्सिध्दा दिशश्च सदिगीश्वराः।स्तुता मया वने तस्मिन्पान्तु त्वां पुत्र नित्यशः।।2.25.12।।

At nawa’y ang mga ganap na Siddha, kasama ang mga Panginoong nagbabantay sa mga direksiyon—yaong mga dako na aking pinuri roon sa gubat—ay lagi kang ingatan, anak ko.

Verse 13

शैलास्सर्वे समुद्राश्च राजा वरुण एव च।द्यौरन्तरिक्षं पृथिवी नद्यस्सर्वास्तथैव च।।2.25.13।।नक्षत्राणि च सर्वाणि ग्रहाश्च सहदेवताः।अहोरात्रे तथा सन्ध्ये पान्तु त्वां वनमाश्रितम्।।2.25.14।।

Nawa’y ingatan ka ng lahat ng mga bundok at mga dagat, at ni Haring Varuṇa; nawa’y ang langit, ang kalawakan, ang lupa, at gayundin ang lahat ng mga ilog ay maging iyong tagapangalaga.

Verse 14

शैलास्सर्वे समुद्राश्च राजा वरुण एव च।द्यौरन्तरिक्षं पृथिवी नद्यस्सर्वास्तथैव च।।2.25.13।।नक्षत्राणि च सर्वाणि ग्रहाश्च सहदेवताः।अहोरात्रे तथा सन्ध्ये पान्तु त्वां वनमाश्रितम्।।2.25.14।।

Nawa’y ang lahat ng mga bituin at mga planeta, kasama ang kanilang mga namumunong diyos; at nawa’y ang araw at gabi, at ang mga sandhyā sa bukang-liwayway at dapithapon, ay mag-ingat sa iyo habang ikaw ay sumisilong sa gubat.

Verse 15

ऋतवश्चैव षट्पुण्या मासास्संवत्सरास्तथा।कलाश्च काष्ठाश्च तथा तव शर्म दिशन्तु ते।।2.25.15।।

Nawa’y ang anim na mapalad na panahon, ang mga buwan at ang mga taon, at maging ang pinakamaliit na sukat ng oras—ang kalā at kāṣṭhā—ay maghandog sa iyo ng kagalingan at kapayapaan.

Verse 16

महावने विचरतो मुनिवेषस्य धीमतः।तवादित्याश्च दैत्याश्च भवन्तु सुखदास्सदा।।2.25.16।।

Habang ikaw ay naglalakbay sa dakilang gubat, nakadamit na tulad ng isang muni at marunong ang isip, nawa’y ang mga Āditya at maging ang mga Daitya ay lagi kang maging tagapagkaloob ng kapayapaan.

Verse 17

राक्षसानां पिशाचानां रौद्राणां क्रूरकर्मणाम्।क्रव्यादानां च सर्वेषां मा भूत्पुत्रक ते भयम्।।2.25.17।।

Anak ko, nawa’y walang takot na dumapo sa iyo mula sa alinman sa kanila—mga Rākṣasa, mga Piśāca, yaong mga mabangis at malulupit ang gawa, at lahat ng mga kumakain ng laman.

Verse 18

प्लवगा वृश्चिका दंशामशकाश्चैव कानने।सरीसृपाश्च कीटाश्च मा भूवन्गहने तव।।2.25.18।।

Sa masinsing gubat na yaon, nawa’y huwag kang gambalain ng mga unggoy, alakdan, mga niknik at lamok, gayundin ng mga gumagapang at mga insekto.

Verse 19

महाद्विपाश्च सिंहाश्च व्याघ्रा ऋक्षाश्च दंष्ट्रिणः।महिषा श्शृङ्गिणो रौद्रा न ते द्रुह्यन्तु पुत्रक।।2.25.19।।

Anak ko, nawa’y hindi ka saktan ng malalakas na elepante, ng mga leon na may nakapanghihilakbot na pangil, ng mga tigre, mga oso, at ng mababangis na kalabaw na may sungay.

Verse 20

नृमांसभोजना रौद्रा ये चान्ये सत्वजातयः।मा च त्वां हिंसिषुः पुत्र मया संपूजितास्त्विह।।2.25.20।।

Nawa’y hindi ka saktan, anak ko, ng mga nakapanghihilakbot na kumakain ng laman ng tao, at ng iba pang mababangis na nilalang—na aking sinamba at pinarangalan dito.

Verse 21

आगमास्ते शिवास्सन्तु सिध्यन्तु च पराक्रमाः। सर्वसम्पत्तये राम स्वस्तिमान्गच्छ पुत्रक।।2.25.21।।

O Rama, anak ko—nawa’y maging mapalad ang iyong mga daraanan, at magtagumpay ang iyong kagitingan. Humayo kang ligtas, at makamtan mo ang kagalingan sa lahat ng paraan.

Verse 22

स्वस्ति ते ऽस्त्वन्तरिक्षेभ्यः पार्थिवेभ्यः पुनः पुनः।सर्वेभ्यश्चैव देवेभ्यो ये च वै परिपन्थिनः।।2.25.22।।

Pagpalain ka nawa nang kagalingan, muli’t muli—mula sa mga kapangyarihan ng kalangitan, mula sa mga pinunong panlupa, at mula sa lahat ng mga diyos; at nawa’y mawalan ng bisa ang mga hahadlang sa iyong landas.

Verse 23

गुरुस्सोमश्च सूर्यश्च धनदोऽथ यमस्तथा।पान्तु त्वामर्चिता राम दण्डकारण्यवासिनम्।।2.25.23।।

O Rama, habang nananahan ka sa gubat ng Daṇḍaka, nawa’y ingatan ka ng sinasambang Guru (Bṛhaspati), ni Soma, ni Sūrya, ni Dhanada (Kubera), at ni Yama.

Verse 24

अग्निर्वायुस्तथा धूमो मन्त्राश्चर्षिमुखाच्च्युताः।उपस्पर्शनकाले तु पान्तु त्वां रघुनन्दन।।2.25.24।।

O kagalakan ng angkan ni Raghu, sa oras ng iyong paglilinis na pagligo, nawa’y ingatan ka nina Agni, Vāyu, Dhūma, at ng mga mantra na binigkas mula sa bibig ng mga rishi.

Verse 25

सर्वलोकप्रभुर्ब्रह्मा भूतभर्ता तथर्षयः।ये च शेषास्सुरास्ते त्वां रक्षन्तु वनवासिनम्।।2.25.25।।

Nawa’y si Brahmā, ang Panginoon ng lahat ng daigdig; ang tagapagtaguyod ng mga nilalang; ang mga rishi; at ang lahat pang natitirang mga diyos ay mag-ingat sa iyo habang nananahan ka sa gubat.

Verse 26

इति माल्यैस्सुरगणान्गन्धैश्चापि यशस्विनी।स्तुतिभिश्चानुरूपाभिरानर्चाऽयतलोचना।।2.25.26।।

Sa gayon, ang marangal at malaki ang mga mata na ginang ay sumamba sa mga pangkat ng mga diyos, sa pamamagitan ng mga kuwintas ng bulaklak at mga pabango, at ng mga angkop na himno ng papuri.

Verse 27

ज्वलनं समुपादाय ब्राह्मणेन महात्मना।हावयामास विधिना राममङ्गलकारणात्।।2.25.27।।

Sa pamamagitan ng isang marangal na brahmin, maingat niyang inihanda ang banal na apoy; at ayon sa wastong ritwal, ipinahandog niya ang mga alay, para sa mapalad na kapakanan ni Rama.

Verse 28

घृतं श्वेतानि माल्यानि समिधश्श्वेतसर्षपान्।उपसम्पादयामास कौशल्या परमाङ्गना।।2.25.28।।

Si Kausalya, ang pinakadakilang ginang, ay nagtipon ng ghee, mga kuwintas ng mapuputing bulaklak, mga panggatong na pangyajña, at mapuputing buto ng mustasa para sa ritwal.

Verse 29

उपाध्याय स्सविधिना हुत्वा शान्तिमनामयम्।हुतहव्यावशेषेण बाह्यं बलिमकल्पयत्।।2.25.29।।

Ang punong pari, ayon sa wastong ritwal, ay naghandog ng mga pampayapang alay para sa kagalingan; at mula sa natirang handog, inayos niya ang panlabas na bali-ritwal.

Verse 30

मधु दध्यक्षतघृतैः स्वस्तिवाच्यद्विजांस्ततः।वाचयामास रामस्य वनेस्वस्त्ययनक्रियाः।।2.25.30।।

Pagkaraan, sa pulot, gatas-na-maasim, mga butil, at ghee, ipinabigkas niya sa mga brahmin ang mga pagpapala; at ipinahimig niya ang mga pananggalang na svastyayana para kay Rama sa kanyang pamumuhay sa gubat.

Verse 31

ततस्तस्मै द्विजेन्द्राय राममाता यशस्विनी।दक्षिणां प्रददौ काम्यां राघवं चेदमब्रवीत्।।2.25.31।।

Pagkatapos, ang marangal at tanyag na ina ni Rāma ay nagkaloob sa pinakadakilang brāhmaṇa ng ninanais na dakṣiṇā, at sinabi niya ito kay Rāghava.

Verse 32

यन्मङ्गलं सहस्राक्षे सर्वदेवनमस्कृते।वृत्रनाशे समभवत्तत्ते भवतु मङ्गलम्।।2.25.32।।

Ang pagpapalang lubhang mapalad na dumating kay Indra na may sanlibong mata—na sinasamba ng lahat ng mga diyos—nang mapuksa si Vṛtra, nawa’y mapasaiyo rin ang gayong pagpapala.

Verse 33

यन्मङ्गलं सुपर्णस्य विनताऽकल्पयत्पुरा।अमृतं प्रार्थयानस्य तत्ते भवतु मङ्गलम्।।2.25.33।।

Ang pagpapalang mapalad na minsang inihanda ni Vinatā para kay Suparṇa (Garuḍa), nang hingin niya ang amṛta, ang nektar ng walang-kamatayan—nawa’y mapasaiyo rin iyon.

Verse 34

अमृतोत्पादने दैत्यान् घ्नतो वज्रधरस्य यत्।अदितिर्मङ्गलं प्रादात्तत्ते भवतु मङ्गलम्।।2.25.34।।

Ang pagpapalang mapalad na ibinigay ni Aditi kay Indra, ang may hawak ng vajra, nang kanyang lipulin ang mga Daitya sa paglitaw ng amṛta—nawa’y mapasaiyo rin iyon.

Verse 35

त्रीन्विक्रमान्प्रक्रमतो विष्णोरमिततेजसः।यदासीन्मङ्गलं राम तत्ते भवतु मङ्गलम्।।2.25.35।।

O Rāma, ang pagpapalang mapalad na taglay ni Viṣṇu na di-masukat ang ningning nang siya’y humakbang sa tatlong makapangyarihang hakbang—nawa’y mapasaiyo rin iyon.

Verse 36

ऋतवस्सागरा द्वीपा वेदा लोका दिशश्च ते।मङ्गलानि महाबाहो दिशन्तु शुभमङ्गलाः।।2.25.36।।

O makapangyarihang bisig, nawa’y ang mga panahon, karagatan, mga pulo, ang mga Veda, ang mga daigdig, at ang mga dako ng kalawakan ay magkaloob sa iyo ng mapalad na pagpapala.

Verse 37

इति पुत्रस्य शेषांश्च कृत्वा शिरसि भामिनी।गन्धैश्चापि समालभ्य राममायतलोचना।।2.25.37।।ओषधीं चापि सिद्धार्थां विशल्यकरणीं शुभाम्।चकार रक्षां कौशल्या मन्त्रैरभिजजाप च।।2.25.38।।

Pagkasabi nito, ang marikit na ginang ay inilagay sa ulo ng kanyang anak ang natitirang banal na sangkap, at pinahiran si Rāma ng mababangong unguwento. Pagkaraan, si Kauśalyā ay gumawa ng pananggalang, itinali ang mapalad na halamang Viśalyakaraṇī para sa katuparan ng layon, at marahang bumigkas ng mga mantrang pang-ingat.

Verse 38

इति पुत्रस्य शेषांश्च कृत्वा शिरसि भामिनी।गन्धैश्चापि समालभ्य राममायतलोचना।।2.25.37।।ओषधीं चापि सिद्धार्थां विशल्यकरणीं शुभाम्।चकार रक्षां कौशल्या मन्त्रैरभिजजाप च।।2.25.38।।

Pagkasabi nito, ang marikit na ginang ay inilagay sa ulo ng kanyang anak ang natitirang banal na sangkap, at pinahiran si Rāma ng mababangong unguwento. Pagkaraan, si Kauśalyā ay gumawa ng pananggalang, itinali ang mapalad na halamang Viśalyakaraṇī para sa katuparan ng layon, at marahang bumigkas ng mga mantrang pang-ingat.

Verse 39

उवाचातिप्रहृष्टेव सा दुःखवशवर्तिनी।वाङ्ग्मात्रेण न भावेन वाचाऽसंसज्जमानया।।2.25.39।।

Bagaman siya’y alipin ng dalamhati, nagsalita siya na wari’y lubhang nagagalak—sa salita lamang, hindi sa puso—at ang tinig niya’y nanginginig at hindi matatag.

Verse 40

आनम्य मूर्ध्नि चाघ्राय परिष्वज्य यशस्विनी।अवदत्पुत्र सिद्धार्थो गच्छ राम यथासुखम्।।2.25.40।।

Yumuko ang marangal na reyna, hinalikan at sininghot ang kaniyang noo, at niyakap siya; saka niya sinabi: “O anak, natupad nawa ang iyong layon—Rāma, yumaon ka nang payapa.”

Verse 41

अरोगं सर्वसिद्धार्थमयोध्यां पुनरागतम्।पश्यामि त्वां सुखं वत्स सुस्थितं राजवर्त्मनि।।2.25.41।।

O mahal kong anak, nawa’y makita kitang muling nagbabalik sa Ayodhyā—malusog, ganap ang lahat ng natupad na layon—masaya at matatag sa landas ng pagka-hari.

Verse 42

प्रणष्टदुःखसङ्कल्पा हर्षविद्योतितानना।द्रक्ष्यामि त्वां वनात्प्राप्तं पूर्णचन्द्रमिवोदितम्।।2.25.42।।

Pagbalik mo mula sa gubat, mamamasdan kita na parang sumisikat na kabilugan ng buwan—napawi ang aking malulungkot na gunita, at ang aking mukha’y magniningning sa galak.

Verse 43

भद्रासनगतं राम वनवासादिहागतम्।द्रक्ष्यामि च पुनस्त्वां तु तीर्णवन्तं पितुर्वचः।।2.25.43।।

O Rāma, kapag natupad mo na ang utos ng iyong ama at nakabalik dito mula sa paninirahan sa gubat, muli kitang mamamasdan, nakaupo sa mapalad na trono.

Verse 44

मङ्गलैरुपसपन्नो वनवासादिहागतः।वध्वा मम च नित्यं त्वं कामान्संवर्ध याहि भोः।।2.25.44।।

“O Rāma! Kapag nagbalik ka rito mula sa gubat, na may mga mapalad na palatandaan, ipagpatuloy mong tuparin—lagi—ang aking mga hangarin at ang sa iyong asawa, ang aking manugang.”

Verse 45

मयाऽर्चिता देवगणाश्शिवादयोमहर्षयो भूतमहासुरोरगाः।अभिप्रयातस्य वनं चिराय तेहितानि काङ्क्षन्तु दिशश्च राघव।।2.25.45।।

“O Rāghava! Nawa’y ang mga pangkat ng mga diyos—si Śiva at ang iba pa—kasama ang mga dakilang ṛṣi, ang mga bhūta, ang makapangyarihang asura, ang mga ahas, at maging ang mga dako ng sansinukob na aking sinamba, ay sa mahabang panahon ay magnais at mag-ingat ng iyong kapakanan habang ikaw ay patungo sa gubat upang manahan.”

Verse 46

इतीव साऽश्रुप्रतिपूर्णलोचनासमाप्य च स्वस्त्ययनं यथाविधि।प्रदक्षिणं चैव चकार राघवंपुनः पुनश्चापि निपीड्य सस्वजे।।2.25.46।।

Pagkasabi niya nito, siya—na ang mga mata’y punô ng luha—ay wagas na tinapos ang ritwal ng pagpapala ayon sa kaugalian; saka niya inikutan si Rāghava nang pakanan, at mahigpit siyang niyakap, muli’t muli.

Verse 47

तथा तु देव्या स कृतप्रदक्षिणो निपीड्य मातुश्चरणौ पुनः पुनः।जगाम सीतानिलयं महायशास्स राघवः प्रज्वलित स्स्वया श्रिया।।2.25.47।।

Sa gayon, matapos niyang ikutin nang may paggalang ang kanyang ina na si Kauśalyā at paulit-ulit na yakapin ang kanyang mga paa, ang dakilang si Rāghava—nagniningning sa sariling likás na karilagan—ay nagtungo sa tahanan ni Sītā.