Adhyaya 60
Svarga KhandaAdhyaya 6044 Verses

Adhyaya 60

Dharma of the Renunciant: Alms Discipline, Meditation, and Expiations

Inilalahad ng Kabanata 60 ang dharma ng nagtalikod sa mundo: ang ikabubuhay ay sa limos (bhikṣā) o sa prutas at ugat. Itinatakda ang mahigpit na asal sa pamamalimos—isang pag-ikot lamang bawat araw, kaunting pananalita, iilang bahay lamang, maikling pagtayo, at mga gawaing kalinisan tulad ng paghuhugas at ācāmana. Isinasama rito ang ritwal sa pagkain: pag-aalay sa Araw, pag-inom ng mga subo para sa prāṇa, at pagbigkas ng Sandhyā. Itinuturo rin ang pagninilay sa lotus ng puso at ang paglalagom ng kamalayan na nagtatapos sa Oṃ, hanggang sa pagkapirmi. Sa rurok, ipinapahayag ang Kataas-taasang Liwanag bilang di-nahahating katotohanan, kinikilala bilang Mahādeva/Śiva, at gayon din ang pagninilay kay Viṣṇu/Nārāyaṇa bilang tagapagpalaya. Pagkaraan, binabanggit ang mga pagkukulang ng ascetic—pagnanasa, kasinungalingan, pagnanakaw, karahasan, at paglabag sa pagkain—at itinatakda ang mga prāyaścitta (Sāṃtapana, Kṛcchra, Cāndrāyaṇa, Prajāpatya) at bilang ng prāṇāyāma, na nagtatapos sa utos na ituro ito nang lihim sa karapat-dapat lamang.

Shlokas

Verse 1

व्यास उवाच । एवं त्वाश्रमनिष्ठानां यतीनां नियतात्मनाम् । भैक्ष्येण वर्तनं प्रोक्तं फलमूलैरथापि वा

Sinabi ni Vyāsa: “Sa gayon, para sa mga yati na tapat sa disiplina ng kanilang āśrama at may pagpipigil-sa-sarili, itinakda ang ikabubuhay sa pamamagitan ng limos; o kaya nama’y sa mga bunga at ugat.”

Verse 2

एककालं चरेद्भैक्ष्यं न प्रसज्येत विस्तरम् । भैक्ष्ये प्रसक्तो हि यतिर्विषयेष्वपि सज्जति

Ang yati ay mamalimos nang minsan lamang sa isang araw at huwag magtagal o palawakin ang pag-ikot. Sapagkat ang mendikanteng nahuhumaling sa limos ay nahuhumaling din sa mga bagay ng pandama.

Verse 3

सप्तागारं चरेद्भैक्ष्यमलाभे न पुनश्चरेत् । गोदोहमात्रं तिष्ठेत कालं भिक्षुरधोमुखः

Ang bhikṣu ay mamalimos sa pitong bahay; kung walang makuha, huwag nang bumalik upang mamalimos muli. Manatili lamang siya sa tagal na gaya ng paggagatas ng baka, na nakayuko ang mukha.

Verse 4

भिक्षेत्युक्त्वा सकृत्तूष्णीमादद्याद्वाग्यतः शुचिः । प्रक्ष्याल्य पाणी पादौ च समाचम्य यथाविधि

Pagkasabi nang minsan ng “Bhikṣā,” ang dalisay at maingat sa pananalita ay tahimik na tumanggap (ng limos). Pagkaraan, hugasan ang mga kamay at paa, at magsagawa ng ācamana ayon sa itinakdang paraan.

Verse 5

आदित्यं दर्शयित्वान्नं भुंजीत प्राङ्मुखो नरः । हुत्वा प्राणाहुतीः पंच ग्रासानष्टौ समाहितः

Matapos ihandog at ipakita ang pagkain sa Araw, ang lalaki’y kumain na nakaharap sa silangan. Sa payapang isip, ihandog muna ang limang subong handog sa prāṇa, saka kainin ang nalalabing walong subo.

Verse 6

आचम्य देवं ब्रह्माणं ध्यायेत परमेश्वरम् । आलाबुदारुपात्रे च मृण्मयं वैणवं तथा

Pagkatapos magsagawa ng ācamana, magnilay sa banal na Brahmā, ang Kataas-taasang Panginoon; at isagawa ang ritwal gamit ang sisidlang yari sa upo o kahoy, gayundin ang sisidlang luwad, at ang sisidlang kawayan.

Verse 7

चत्वारि यतिपात्राणि मनुराह प्रजापतिः । प्राग्रात्रे मध्यरात्रे च पररात्रे तथैव च

Ipinahayag ni Prajāpati Manu na may apat na takdang panahon ng pagtanggap ng limos para sa isang ascetic: sa unang bahagi ng gabi, sa hatinggabi, sa huling bahagi ng gabi, at gayundin sa natitirang nararapat na oras.

Verse 8

संध्यासूक्तिविशेषेण चिंतयेन्नित्यमीश्वरम् । कृत्वा हृत्पद्मनिलये विश्वाख्यं विश्वसंभवम्

Sa natatanging pagbigkas ng mga himno ng Sandhyā, lagi niyang pagnilayan ang Panginoon—na iniluluklok sa loob ng lotus ng puso ang Tinatawag na ‘Sansinukob,’ ang pinagmumulan ng sansinukob.

Verse 9

आत्मानं सर्वभूतानां परस्तात्तमसः स्थितम् । सर्वस्याधारमव्यक्तमानंदं ज्योतिरव्ययम्

Siya ang Sarili ng lahat ng nilalang, nananahan sa kabila ng dilim; ang salalayan ng lahat, di-nahahalatang anyo, ang mismong kaligayahan—isang liwanag na di-nasisira at walang paglipas.

Verse 10

प्रधानपुरुषातीतमाकाशं दहनं शिवम् । तदंतं सर्वभावानामीश्वरं ब्रह्मरूपिणम्

Higit sa Pradhāna (likás na pinagmulan) at Puruṣa (kamalayang prinsipyo) ang ākāśa; at higit pa roon ang apoy—ang mapalad na Śiva, ang hanggahan ng lahat ng kalagayan ng pag-iral, ang Panginoon, na ang anyo ay Brahman.

Verse 11

ओंकारांतेथवात्मानं समाप्य परमात्मनि । आकाशे देवमीशानं ध्यायीताकाशमध्यगम्

Pagkatapos tapusin sa pantig na Oṃ, dapat ilubog ang sarili sa Kataas-taasang Sarili; at sa kalangitan ay magnilay sa Panginoon, si Īśāna, ang banal na nananahan sa gitna ng kalawakan.

Verse 12

कारणं सर्वभावानामानंदैकसमाश्रयम् । पुराणपुरुषं विष्णुं ध्यायन्मुच्येत बंधनात्

Sa pagninilay kay Viṣṇu—ang sinaunang Puruṣa, ang sanhi ng lahat ng kalagayan ng pag-iral, at tanging kanlungan ng kaligayahan—napapalaya ang tao mula sa pagkagapos.

Verse 13

यद्वा गुहादौ प्रकृतौ जगत्संमोहनालये । विचिंत्य परमं व्योम सर्वभूतैककारणम्

O kaya, sa yungib at mga katulad nito—sa loob ng Prakṛti, tahanan ng pagkabighani ng daigdig—dapat pagnilayan ang kataas-taasang vyoman, ang iisang sanhi ng lahat ng nilalang.

Verse 14

जीवनं सर्वभूतानां यत्र लोकः प्रलीयते । आनंदं ब्रह्मणः सूक्ष्मं यत्पश्यंति मुमुक्षवः

Iyan ang buhay ng lahat ng nilalang, na doon nalulusaw ang daigdig; iyon ang maselang kaligayahan ng Brahman na minamasdan ng mga naghahangad ng mokṣa.

Verse 15

तन्मध्ये निहितं ब्रह्म केवलं ज्ञानलक्षणम् । अनंतं सत्यमीशानं विचिंत्यासीत वाग्यतः

Sa loob niyon ay nakalagak ang Brahman lamang, na ang tanda ay dalisay na kaalaman—walang hanggan, tunay, ang Kataas-taasang Panginoon; sa pagninilay sa Kanya, nanatili siya na pigil ang pananalita.

Verse 16

गुह्याद्गुह्यतमं ज्ञानं यतीनामेतदीरितम् । योवतिष्ठेत्सदानेन सोश्नुते योगमैश्वरम्

Ito ang pinakali lihim na kaalaman—higit pang lihim sa lahat ng lihim—na ipinahayag para sa mga yati. Ang sinumang laging nananatiling nakatatag dito ay nakakamit ang makapangyarihan at banal na Yoga.

Verse 17

तस्माज्ज्ञानरतो नित्यमात्मविद्यापरायणः । ज्ञानं समभ्यसेद्ब्रह्म येन मुच्येत बंधनात्

Kaya’t laging magalak sa kaalaman at maging tapat sa agham ng Sarili; masikap na pag-aralan ang kaalaman ng Brahman, na siyang nagpapalaya sa pagkakagapos.

Verse 18

मत्वा पृथक्त्वमात्मानं सर्वस्मादेव केवलम् । आनंदमक्षरं ज्ञानं ध्यायेत च ततः परम्

Pagkaunawa na ang Sarili ay bukod—nag-iisa at hiwalay sa lahat—pagkatapos ay magnilay sa Kataas-taasan: ang di-nasisirang kamalayan-kaalaman na siyang kaligayahan.

Verse 19

यस्माद्भवंति भूतानि यज्ज्ञात्वा नेह जायते । स तस्मादीश्वरो देवः परस्ताद्योधितिष्ठति

Siya na pinagmumulan ng lahat ng nilalang, at sa pagkakilala sa Kanya ay hindi na muling isisilang dito—Siya, ang Panginoon, ang banal na Īśvara, ay nananatiling lampas sa lahat, nakatatag bilang Kataas-taasan.

Verse 20

यदंतरे तद्गमनं शाश्वतं शिवमव्ययम् । य इदं स्वपरोक्षस्तु स देवः स्यान्महेश्वरः

Ang paggalaw sa loob ng pagitan ng kalooban ay walang hanggan—mapalad (Śiva) at di-nasisira. Ang sinumang panloob na saksi nito, bilang sarili at lampas-sa-sarili, siya ang Diyos na si Mahēśvara.

Verse 21

व्रतानि यानि भिक्षूणां तथैवायं व्रतानि च । एकैकातिक्रमेणैव प्रायश्चित्तं विधीयते

Anumang mga panatang itinakda para sa mga pulubi-monghe, gayundin ang mga panatang ito—kapag nilabag ang bawat isa, may itinadhanang pagtubos (prāyaścitta) para sa bawat paglabag.

Verse 22

उपेत्य च स्त्रियं कामात्प्रायश्चित्तं समाहितः । प्राणायामसमायुक्तं कुर्य्यात्सांतपनं शुचिः

At kung lumapit siya sa isang babae dahil sa pita, ang taong may pagpipigil ay magsagawa ng pagtubos: sa kalinisan, gawin niya ang Sāṃtapana na penitensiya, kalakip ang pagsasanay ng prāṇāyāma.

Verse 23

ततश्चरेत नियमात्कृच्छ्रं संयतमानसः । पुनराश्रममागम्य चरेद्भिक्षुरतंद्रितः

Pagkaraan, na may pusong napipigil, isagawa niya ayon sa tuntunin ang kṛcchra na penitensiya; at pagbalik sa āśrama, ang pulubi-monghe ay magpatuloy sa pag-ikot sa limos nang walang katamaran.

Verse 24

न धर्मयुक्तमनृतं हिनस्तीति मनीषिणः । तथापि च न कर्तव्यः प्रसंगो ह्येष दारुणः

Sinasabi ng marurunong: ang di-katotohanang nakaayon sa dharma ay hindi nakapipinsala. Gayunman, hindi ito dapat gawing gawi, sapagkat ito’y isang mabagsik at mapanganib na pagkakasangkot.

Verse 25

एकरात्रोपवासश्च प्राणायामशतं तथा । उक्त्वानृतं प्रकर्तव्यं यतिना धर्मलिप्सुना

Pagkatapos magsabi ng kasinungalingan, ang yatí na naghahangad ng dharma ay dapat magsagawa ng pag-aayuno sa loob ng isang gabi, at gayundin ng sandaang prāṇāyāma (pagpigil ng hininga).

Verse 26

परमापद्गतेनापि न कार्यं स्तेयमन्यतः । स्तेयादभ्यधिकः कश्चिन्नास्त्यधर्म इति स्मृतिः

Kahit mahulog sa sukdulang kapahamakan, hindi dapat magnakaw sa kapwa. Sinasabi ng Smṛti na walang adharmang hihigit pa sa pagnanakaw.

Verse 27

हिंसा चैवापरा तृष्णा याच्ञात्मज्ञाननाशिका । यदेतद्द्रविणं नाम प्राणा ह्येते बहिश्चराः

Ang karahasan, at gayundin ang isa pang kasalanan—ang pagnanasa—kasama ng pamamalimos, ay sumisira sa kaalaman sa Sarili. Ang tinatawag ng mga tao na “kayamanan” ay sa katotohanan ang mismong mga hiningang-buhay na lumalabas patungo sa panlabas na bagay.

Verse 28

स तस्य हरते प्राणान्यो यस्य हरते धनम् । एवं कृत्वा स दुष्टात्मा भिन्नवृत्तो व्रतच्युतः

Ang nagnanakaw ng yaman ng iba ay para na ring kumikitil ng mismong hiningang-buhay niya. Sa paggawa nito, ang masamang-loob ay napapahamak sa wastong asal at nahuhulog mula sa kanyang mga panata.

Verse 29

भूयो निर्वेदमापन्नश्चरेद्भिक्षुरतंद्रितः । अकस्मादेव हिंसां तु यदि भिक्षुः समाचरेत्

Muling nagkamit ng paglayo sa pagnanasa at pagsisisi, ang pulubi-monghe ay dapat magpatuloy sa pamumuhay sa limos, laging mapagmatyag at hindi tamad. Ngunit kung ang isang bhikṣu ay biglang gagawa ng karahasan nang walang dahilan,

Verse 30

कुर्यात्कृच्छ्रातिकृच्छ्रं तु चांद्रायणमथापि वा । स्कंदेतेंद्रियदौर्बल्यात्स्त्रियं दृष्ट्वा यतिर्यदि

Kung dahil sa kahinaan ng mga pandama, ang isang yati ay magkaroon ng di-sinasadyang paglabas sa pagkakita sa isang babae, dapat niyang isagawa ang mahigpit na penitensiyang Kṛcchrātikṛcchra o ang panatang Cāndrāyaṇa.

Verse 31

तेन धारयितव्या वै प्राणायामास्तु षोडश । दिवास्कंदे त्रिरात्रं स्यात्प्राणायामशतं बुधाः

Kaya’t dapat ngang magsanay ng labing-anim na prāṇāyāma (pagpigil at pag-ayos ng hininga). Sa panahon ng Divāskanda, sa loob ng tatlong gabi, itinatakda ng mga pantas ang isang daang prāṇāyāma.

Verse 32

एकान्ने मधुमांसे च नवश्राद्धे तथैव च । प्रत्यक्षलवणे चोक्तं प्राजापत्यं विशोधनम्

Para sa kumain ng iisang pagkain (sa itinakdang paghihigpit), o kumain ng pulot o karne, o nagsagawa ng bagong śrāddha, at gayundin sa hayagang pag-inom ng asin—sa lahat ng ito, ang Prajāpatya na pag-aalis-sala ang ipinahayag na paglilinis.

Verse 33

ध्याननिष्ठस्य सततं नश्यते सर्वपातकम् । तस्मान्नारायणं ध्यात्वा तस्य ध्यानपरो भवेत्

Sa taong laging matatag sa pagninilay, ang lahat ng kasalanan ay patuloy na nawawala. Kaya, matapos magnilay kay Nārāyaṇa, maging ganap na nakatuon sa Kanyang pagninilay.

Verse 34

यद्ब्रह्मणः परं ज्योतिः प्रविष्टाक्षरमव्ययम् । योंतरात्मा परं ब्रह्म स विज्ञेयो महेश्वरः

Yaong Kataas-taasang Liwanag na lampas kay Brahmā, na pumasok sa di-nasisira at di-nagbabagong prinsipyo; Siya na Panloob na Sarili, ang Kataas-taasang Brahman—Siya ang dapat makilala bilang Maheśvara.

Verse 35

एष देवो महादेवः केवलः परमं शिवः । तदेवाक्षरमद्वैतं तदा नित्यं परं पदम्

Siya lamang ang Diyos—si Mahādeva, ang kataas-taasang Śiva. Siya nga ang di-nasisirang, di-dalawang Katotohanan; Siya ang walang-hanggang pinakamataas na tahanan.

Verse 36

तस्मान्महीयते देवे स्वधाम्नि ज्ञानसंज्ञिते । आत्मयोगात्परे तत्वे महादेवस्ततः स्मृतः

Kaya sa banal na sariling-tahanan na tinatawag na Kaalaman, Siya’y lubhang pinararangalan; at sapagkat sa yoga ng Sarili Siya’y nakatatag sa sukdulang Katotohanan, Siya’y inaalala bilang Mahādeva.

Verse 37

नान्यं देवं महादेवाद्व्यतिरिक्तं प्रपश्यति । तमेवात्मानमन्वेति यः स याति परं पदम्

Wala siyang nakikitang ibang diyos na hiwalay kay Mahādeva. Ang sinumang sumunod at humanap sa Kanya lamang bilang mismong Sarili ay nakakamit ang sukdulang kalagayan.

Verse 38

मन्यंते ये स्वमात्मानं विभिन्नं परमेश्वरात् । न ते पश्यंति तं देवं वृथा तेषां परिश्रमः

Yaong inaakala ang sariling Sarili na naiiba sa Kataas-taasang Panginoon ay hindi nakakakita sa banal na Diyos na iyon; walang saysay ang kanilang pagpapagal.

Verse 39

एकमेव परं ब्रह्म विज्ञेयं तत्त्वमव्ययम् । स देवस्तु महादेवो नैतद्विज्ञाय बध्यते

Iisa lamang ang Kataas-taasang Brahman—ang di-nagbabagong katotohanang dapat mapagtanto. Ang Diyos na iyon ay si Mahādeva; kung hindi ito matanto, nananatiling nakagapos ang tao.

Verse 40

तस्माद्यतेत नियतं यतिः संयतमानसः । ज्ञानयोगरतः शांतो महादेवपरायणः

Kaya’t ang yatī ay magsikap nang walang humpay—may disiplina sa sarili at pigil ang isip—nakatuon sa yoga ng kaalaman, mapayapa, at lubos na nakatalaga kay Mahādeva (Śiva).

Verse 41

एष वः कथितो विप्रा यतीनामाश्रमः शुभः । पितामहेन मुनिना विभुना पूर्वमीरितः

O mga brāhmaṇa, naipahayag na sa inyo ang mapalad na āśrama ng mga renunciante; ito’y unang ipinahayag noon ng kagalang-galang na Pitāmaha, ang makapangyarihang muni.

Verse 42

नापुत्रशिष्ययोगिभ्यो दद्यादेवमनुत्तमम् । ज्ञानं स्वयंभुवा प्रोक्तं यतिधर्म्माश्रयं शिवम्

Huwag ipagkaloob ang walang kapantay na aral na ito sa mga hindi karapat-dapat bilang anak, alagad, o yogin. Ang mapalad na kaalamang ito—itinuro ni Svayambhū (Brahmā)—ay nakaugat sa dharma ng mga yatī at may kadalisayang tulad ni Śiva.

Verse 43

इति यतिनियमानामेतदुक्तं विधानं सुरवरपरितोषे यद्भवेदेकहेतुः । न भवति पुनरेषामुद्भवो वा विनाशः प्रतिहितमनसो ये नित्यमेवाचरंति

Ganito ang itinakdang tuntunin ng pag-uugali para sa mga yatī—na iisang layon ay bigyang-lugod ang pinakadakila sa mga diyos. Sa mga may matatag na isip at palagiang nagsasagawa nito, wala nang muling pag-usbong ng pagkaalipin ni pagkapuksa ng kanilang natamong kabanalan.

Verse 60

इति श्रीपाद्मे महापुराणे स्वर्गखंडे षष्टितमोऽध्यायः

Sa gayon nagtatapos ang ikaanimnapung kabanata sa Svarga-khaṇḍa ng maluwalhating Padma Mahāpurāṇa.