Adhyaya 42

Verse 1

भीष्म उवाच । श्रुतः पद्मोद्भवो ब्रह्मन्विस्तरेण त्वयेरितः । समासाद्भवमाहात्म्यमुत्पत्तिं च गुहस्य च

Sinabi ni Bhīṣma: “O Brahmana, narinig ko na mula sa iyo nang malawakan ang tungkol kay Brahmā na sumilang sa lotus. Ngayon, sa maikling sabi, ipahayag mo sa akin ang kadakilaan ni Bhava (Śiva), at gayundin ang pinagmulan ni Guha (Kārttikeya).”

Verse 2

श्रोतुमिच्छामि ते ब्रह्मन्यथाभूतः कृतं च यत् । तारकश्च कथं भूतो दानवो बलवत्तरः

O Brahmana, ibig kong marinig mula sa iyo ang tunay na nangyari at ang ginawa—at kung paanong lumitaw si Tāraka, ang makapangyarihan at napakalakas na Dānava.

Verse 3

कार्त्तिकेयेन स ब्रह्मन्कथं ध्वस्तो महासुरः । कथं रुद्रेण मुनयः प्रेषिता मंदरं गिरिम्

O Brahmana, paano winasak ni Kārttikeya ang dakilang asurang iyon? At paano ipinadala ni Rudra ang mga muni patungo sa Bundok Mandara?

Verse 4

कथं लब्धा उमा तत्र रुद्रेण परमेष्ठिना । एतदाख्याहि मे सर्वं यथाभूतं महामुने

Paano roon nakamit ni Rudra, ang Kataas-taasang Panginoon, si Umā? Isalaysay mo sa akin ang lahat ng ito, ayon sa tunay na nangyari, O dakilang muni.

Verse 5

पुलस्त्य उवाच । कश्यपेन पुरा प्रोक्ता दितिर्दैत्यारणिः शुभा । वज्रसारमयैश्चांगैः पुत्रो देवि भविष्यति

Sinabi ni Pulastya: “Noong una, ipinahayag ni Kaśyapa na si Diti—ang mapalad na ina ng mga Daitya—ay magsisilang, O diyosa, ng isang anak na ang mga sangkap ng katawan ay tila di-matitinag na tigas ng vajra.”

Verse 6

वज्रांगो नाम पुत्रस्तु भविता धर्मवत्सलः । सा च लब्धवरा देवी सुषुवे वज्रदुश्छिदम्

Isisilang ang anak na nagngangalang Vajrāṅga, tapat sa dharma. At ang diyosang yaon, matapos makamtan ang biyaya, ay nagsilang kay Vajraduśchida—di-mababali na gaya ng vajra.

Verse 7

स जातमात्र एवाभूत्सर्वशास्त्रार्थपारगः । उवाच मातरं भक्त्या मातः किं करवाण्यहम्

Pagkapanganak pa lamang niya, naging ganap na bihasa siya sa diwa ng lahat ng śāstra. Sa debosyon ay sinabi niya sa kanyang ina, “Ina, ano ang nararapat kong gawin?”

Verse 8

तस्योवाच ततो हृष्टा दितिर्दैत्याधिपस्य तु । बहवो मे हताः पुत्राः सहस्राक्षेण पुत्रक

Pagkaraan, si Diti, nagalak, ay nagsalita sa panginoon ng mga Daitya: “Marami sa aking mga anak ang pinaslang ni Sahasrākṣa (Indra), anak ko.”

Verse 9

तेषामपचितिं कर्तुं गच्छ शक्रवधाय तु । बाढमित्येव तां चोक्त्वा जगाम त्रिदिवं बलात्

“Upang maibsan ang kanilang hinanakit, humayo ka—oo, upang patayin si Śakra (Indra).” Pagkasabi niya, “Gayon nga,” siya’y lumisan nang buong lakas patungong Tridiva (langit).

Verse 10

बध्वा ततः सहस्राक्षं पाशेनामोघवर्चसा । मातुरंतिकमागच्छद्व्याधः क्षुद्रमृगं यथा

Pagkaraan, tinalian niya si Sahasrākṣa ng lubid na may di-nabibigong kapangyarihan. At lumapit siya sa kanyang ina, gaya ng mangangaso na nagdadala ng munting hayop na nahuli.

Verse 11

एतस्मिन्नंतरे ब्रह्मा कश्यपश्च महातपाः । आगतौ तत्र यत्रास्तां मातापुत्रावभीतकौ

Samantala, dumating doon si Brahmā at ang dakilang mapag-ascetang si Kaśyapa, sa mismong pook na tinutuluyan ng walang-takot na mag-ina.

Verse 12

दृष्ट्वा तु तावुवाचेदं ब्रह्मा कश्यप एव च । मुंचैनं पुत्र देवेंद्रं किमनेन प्रयोजनम्

Pagkakita sa kanila, nagsalita si Brahmā—gayundin si Kaśyapa: “Pakawalan mo siya, anak; O Indra, ano ang pakinabang nito?”

Verse 13

अवमानो वधः प्रोक्तः पुत्र संभावितस्य तु । अस्मद्वाक्येन यो मुक्तस्त्वद्धस्तान्मृत एव सः

Sa minamahal na itinuturing na anak, ang paghamak ay itinuturing na kamatayan. Kahit palayain sa aking salita, kapag napasakamay mo, para na rin siyang patay.

Verse 14

परस्य गौरवान्मुक्तः शत्रूणां शत्रुराहवे । सजीवन्नेव हि मृतो दिवसे दिवसे पुनः

Kapag napalaya sa pag-asa sa dangal na iginagawad ng iba, nagiging kaaway ng mga kaaway sa digmaan; ngunit bagama’t buhay pa, para na rin siyang patay—namamatay araw-araw.

Verse 15

एतच्छ्रुत्वा तु वज्रांगः प्रणतो वाक्यमब्रवीत् । न मे कृत्यमनेनास्ति मातुराज्ञा कृता हि मे

Pagkarinig nito, yumukod si Vajrāṅga at nagsalita: “Wala na akong dapat gawin dito, sapagkat natupad ko na ang utos ng aking ina.”

Verse 16

त्वं सुरासुरनाथो वै मान्यश्च प्रपितामहः । करिष्ये त्वद्वचो देव एष मुक्तः शतक्रतुः

Ikaw nga ang Panginoon ng mga deva at asura, at kagalang-galang, O Dakilang Ninuno. O banal na Diyos, gagawin ko ang iyong salita—pinalaya na si Śatakratu (Indra).

Verse 17

तपसेमेरतिर्देवनिर्विघ्नंतच्चमेभवेत् । त्वत्प्रसादेन भगवन्नित्युक्त्वा विरराम ह

“O Diyos, nawa’y manatiling matatag ang aking debosyon sa tapas at maging walang hadlang; at nawa’y mangyari ito sa akin sa iyong biyaya, O Mapalad.” Pagkasabi nito, siya’y tumahimik.

Verse 18

तस्मिंस्तूष्णीं स्थिते दैत्ये प्रोवाचेदं पितामहः । ब्रह्मोवाच । तपस्त्वं कुरु मापन्नः सोस्मच्छासनसंस्थितः

Nang ang daitya ay nanatiling tahimik, nagsalita ang Pitāmaha (Brahmā): “O Daitya, magsagawa ka ng tapas; huwag mawalan ng pag-asa. Manatili kang nakatatag sa aking utos.”

Verse 19

अनया चित्तशुद्ध्या हि पर्याप्तं जन्मनः फलम् । इत्युक्त्वा पद्मजः कन्यां ससर्जायतलोचनाम्

“Sa pamamagitan nga ng ganitong paglilinis ng isip, ganap na nakakamit ang bunga ng kapanganakan.” Pagkasabi nito, ang Padmajā (Brahmā), ang isinilang sa lotus, ay lumikha ng isang dalagang mahahaba at malalapad ang mga mata.

Verse 20

तामस्मै प्रददौ देवः पत्न्यर्थे पद्मसंभवः । वरांगीति च नामास्याः कृत्वा यातः पितापहः

Ibinigay siya ng Padmasambhava (Brahmā), ang Diyos na isinilang sa lotus, sa kanya bilang asawa; at matapos siyang pangalanang “Varāṅgī,” ang Ama—tagapawi ng kasalanan—ay lumisan.

Verse 21

वज्रांगोपि तया सार्द्धं जगाम तपसे वनम् । ऊर्द्ध्वबाहुस्स दैत्येंद्रो चरद्वर्षसहस्रकम्

Si Vajrāṅga rin, kasama siya, ay nagtungo sa gubat upang magsagawa ng mahigpit na tapas. Yaong panginoon ng mga Daitya, na nakataas ang mga bisig, ay nagpenitensiya sa loob ng isang libong taon.

Verse 22

कालं कमलपत्राक्षः शुद्धबुद्धिर्महातपाः । तावच्चाधोमुखः कालं तावत्पंचाग्निमध्यगः

Sa mahabang panahon, ang lotus‑ang mga mata na dakilang asceta—dalisay ang pag‑unawa—ay nanatiling nakayuko ang mukha; at sa gayon ding tagal ay namalagi siya sa gitna ng limang apoy.

Verse 23

निराहारो घोरतपास्तपोराशिरजायत । ततः सोंतर्जले चक्रे वासं वर्षसहस्रकम्

Walang pagkain, sa kakila‑kilabot na tapas ay naging wari’y bunton ng matinding pag‑austeridad; pagkaraan, nanirahan siya sa loob ng mga tubig sa loob ng isang libong taon.

Verse 24

जलांतरं प्रविष्टस्य तस्य पत्नी महाव्रता । तस्यैव तीरे सरसः स्थिताऽसौ मौनमाश्रिता

Nang siya’y lumusong sa kailaliman ng tubig, ang kanyang asawa—matatag sa dakilang panata—ay nanatili sa pampang ng mismong lawa, nanahan sa katahimikan.

Verse 25

निराहारं तपो घोरं प्रविवेश महाद्युतिः । तस्यां तपसि वर्तंत्यामिंद्रश्चक्रे विभीषिकाम्

Ang maningning na babae ay pumasok sa mabagsik na tapas na walang pagkain; at habang siya’y nananatili sa gayong pag‑penitensiya, si Indra ay lumikha ng sindak upang hadlangan siya.

Verse 26

गत्वा तु मर्कटाकारस्तदाश्रमपदं महत् । ब्रसीं चकर्ष बलवान्गंधाद्यर्चाकरंडकम्

Pagkaraan, nag-anyong unggoy siya at nagtungo sa dakilang pook ng ashram; at ang makapangyarihan ay kinaladkad palayo ang sisidlang-basket ng mga handog sa pagsamba, na may pabango at iba pa.

Verse 27

ततस्तु सिंहरूपेण भीषयामास भामिनीम् । ततो भुजंगरूपेणाप्यदशच्चरणद्वयम्

Pagkatapos, nag-anyong leon siya at tinakot ang marikit na babae; at muli, nag-anyong ahas, kinagat niya ang dalawang paa nito.

Verse 28

तपोबलवशात्सा तु नवध्यत्वं जगाम ह । भीषिकाभिरनेकाभिः क्लेशयन्पाकशासनः

Ngunit dahil sa lakas ng kanyang tapasya, siya’y naging di-matitinag at di-masusugatan; at si Pākaśāsana (Indra), sa pagdurusa sa kanya, ay nagpadala ng maraming pangamba at sindak.

Verse 29

विरराम यदा नैव वज्रांगमहिषी तदा । शैलस्यदुष्टतां मत्वा शापं दातुं समुद्यता

Nang hindi pa rin tumigil ang asawa ni Vajrāṅga, saka—sa pag-aakalang masama ang bundok—siya’y tumindig, handang magpahayag ng sumpa.

Verse 30

तां शापाभिमुखीं दृष्ट्वा शैलः पुरुषविग्रहः । उवाच तां वरारोहां वरांगीं भीतलोचनः

Nang makita siyang nakaharap sa sumpang paparating, si Śaila—na nagkatawang-tao—ay nagsalita sa marangal na ginang na may marikit na lakad at magandang pangangatawan, habang nanginginig sa takot ang kanyang mga mata.

Verse 31

शैल उवाच । नाहं महाव्रते दुष्टः सेव्योहं सर्वदेहिनाम् । विप्रियं ते करोत्येष रुषितः पाकशासनः

Sinabi ni Śaila: “O may dakilang panata, hindi ako masama; ako’y karapat-dapat igalang ng lahat ng may katawan. Si Pākaśāsana (Indra) na nagngangalit ang siyang gumagawa ng di-kalugud-lugod sa iyo.”

Verse 32

एतस्मिन्नंतरे जातः कालो वर्षसहस्रकः । तस्मिन्ज्ञात्वा तु भगवान्काले कमलसंभवः

Samantala, lumipas ang isang panahon na isang libong taon. Nang malaman na nagdaan na ang panahong iyon, ang Mapalad—ang isinilang sa lotus—ay kumilos ayon dito.

Verse 33

तुष्टः प्रोवाच वज्रांगं तदागत्य जलाशयम् । ब्रह्मोवाच । ददामि सर्वकामं त उत्तिष्ठ दितिनंदन

Nalugod siya at nagsalita kay Vajrāṅga nang ito’y dumating sa pampang ng tubig. Sinabi ni Brahmā: “Ipinagkakaloob ko sa iyo ang katuparan ng lahat ng ninanais; bumangon ka, O anak ni Diti.”

Verse 34

एवमुक्तस्तदोत्थाय स दैत्येंद्रस्तपोनिधिः । उवाच प्रांजलिर्वाक्यं सर्वलोकपितामहम्

Sa gayong pananalita, tumindig ang panginoon ng mga Daitya, na isang karagatan ng pag-aayuno at tapas. At nakatiklop ang mga kamay, nagsalita siya sa Lolo ng lahat ng daigdig (Brahmā).

Verse 35

वज्रांग उवाच । आसुरो मास्तु मे भावः संतु लोका ममाक्षयाः । तपस्यभिरतिर्मेऽस्तु शरीरस्यास्य वर्तनम्

Sinabi ni Vajrāṅga: “Huwag nawa akong magkaroon ng asal-demonyo. Nawa’y maging di-nasisira ang aking mga daigdig. Nawa’y magalak ako sa tapas (pag-aayuno at pagninilay), at nawa’y magpatuloy ang pagtitiis ng katawang ito.”

Verse 36

एवमस्त्विति तं देवो जगाम स्वकमालयम् । वज्रांगोपि समाप्ते तु तपसि स्थिरसंयमः

“Mangyari nawa,” wika ng diyos, at lumisan tungo sa sarili niyang tahanang banal. At si Vajrāṅga rin—nang matapos ang kanyang tapas—ay nanatiling matatag, matibay sa pagpipigil-sa-sarili.

Verse 37

संगंतुमिच्छन्स्वां भार्यां न ददर्शाश्रमे स्वके । क्षुधाविष्टः स शैलस्य गहनं प्रविवेश ह

Nais niyang makita ang sarili niyang asawa, ngunit hindi niya siya nakita sa kanyang ashram. Dahil sa matinding gutom, pumasok siya sa malalim na kagubatan ng bundok.

Verse 38

आदातुं फलमूलानि स च तस्मिन्व्यलोकयत् । रुदन्तीं स्वां प्रियां दीनां तरुप्रच्छादिताननाम्

Habang kumukuha siya ng mga prutas at ugat, nakita niya roon ang kanyang minamahal—dukha at umiiyak—ang mukha’y natatakpan ng mga puno.

Verse 39

तां विलोक्य ततो दैत्यः प्रोवाच परिसांत्वयन् । वज्रांग उवाच । केन तेऽपकृतं भद्रे यमलोकं यियासुना

Nang makita siya, nagsalita ang Daitya upang aliwin siya. Si Vajrāṅga ay nagsabi: “Mabuting ginang, sino ang gumawa sa iyo ng masama, kaya nais mong tumungo sa daigdig ni Yama?”

Verse 40

कं वा कामं प्रयच्छामि शीघ्रं प्रब्रूहि मानिनि । वरांग्युवाच । त्रासितास्म्यपविद्धास्मि ताडिता पीडितास्मि च

“Anong hangarin ang ipagkakaloob ko sa iyo? Magsalita ka agad, O mapagmataas na ginang.” Ang magandang may mga biyas ay nagsabi: “Ako’y tinakot, itinaboy, sinaktan, at pinahirapan din.”

Verse 41

रौद्रेण देवराजेन नष्टनाथेव भूरिशः । दुःखस्यांतमपश्यंती प्राणांस्त्यक्तुं व्यवस्थिता

Pinahihirapan ng mabagsik na Hari ng mga Deva, siya’y naging gaya ng nawalan ng tagapagtanggol; at sa di makita ang wakas ng dalamhati, nagpasya siyang iwan ang hininga ng buhay.

Verse 42

पुत्रं मे तारकं देहि तस्माद्दुःखमहार्णवात् । एवमुक्तस्तु दैत्येंद्रः कोपव्याकुललोचनः

“Ibigay mo sa akin ang isang anak—si Tāraka—upang ako’y mailigtas mula sa malawak na karagatan ng dalamhati.” Nang masabi ito, ang panginoon ng mga Daitya, nanginginig sa galit ang mga mata, (sumagot).

Verse 43

शक्तोपि देवराजस्य प्रतिकर्तुं महासुरः । तप एव पुनश्चर्तुं व्यवस्यत महाबलः

Bagaman may lakas ang dakilang Asura upang gumanti sa Hari ng mga Deva, ang makapangyarihan ay nagpasya sa halip na muling magsagawa ng matitinding tapasya.

Verse 44

ज्ञात्वा तस्य तु संकल्पं ब्रह्मा क्रूरतरं पुनः । आजगाम त्वरायुक्तो यत्रासौ दितिनंदनः

Nang malaman ni Brahmā ang kanyang pasiya, lalo pa siyang naging mahigpit; at nagmadali siyang nagtungo sa kinaroroonan ng anak ni Diti.

Verse 45

ब्रह्मोवाच । किमर्थं पुत्र भूयस्त्वं कर्तुं नियममुद्यतः । तदहं ते पुनर्दद्मि कांक्षितं पुत्रमोजसा

Sinabi ni Brahmā: “Bakit, anak ko, muli kang naghahanda na magsagawa ng banal na panata? Kaya, sa aking kapangyarihan, ipagkakaloob ko sa iyo muli ang minimithing anak.”

Verse 46

वज्रांग उवाच । उत्थितेन मया दृष्टा समाधानात्त्वदाज्ञया । त्रासितेंद्रेण मामाह सा वरांगी सुतार्थिनी

Sinabi ni Vajrāṅga: “Nang ako’y tumindig, nakita ko siya—sa iyong utos, matapos lumabas sa aking malalim na pagninilay. Ang marikit ang mga sangkap, na naghahangad ng anak, ay nagsalita sa akin, sapagkat siya’y tinakot ni Indra.”

Verse 47

पुत्रं मे तारकं देहि तुष्टो मे त्वं पितामह । ब्रह्मोवाच । अलं ते तपसा वीर मा क्लेशे दुस्तरे विश

“Ibigay mo sa akin ang isang anak na ang pangalan ay Tāraka; nalulugod ka sa akin, O Pitāmaha (Brahmā).” Sinabi ni Brahmā: “Sapat na ang iyong pag-aayuno at pagsisikhay, O bayani; huwag kang pumasok sa hirap na mahirap tiisin.”

Verse 48

पुत्रस्तु तारको नाम भविष्यति महाबलः । देवसीमंतिनीनां तु धम्मिल्लक विमोक्षकः

At ang isang anak na tatawaging Tāraka ay isisilang—dakila ang lakas—na magiging tagapagpalaya ng mga buhol ng tinirintas na buhok (dhammillaka) ng mga banal na babae.

Verse 49

इत्युक्तो दैत्यनाथस्तु प्रणम्य प्रपितामहम् । गत्वा तां नंदयामास महिषीं कर्शितांतराम्

Sa gayon ay nasabihan, ang panginoon ng mga Daitya ay yumukod sa kanyang dakilang ninuno; saka siya nagtungo at pinasaya ang reyna, na ang kalooban ay pinanghihinaan na sa dalamhati.

Verse 50

तौ दंपती कृतार्थौ तु जग्मतुः स्वाश्रमं तदा । आहितं तु तदा गर्भं वरांगी वरवर्णिनी

Pagkaraan, ang mag-asawa, natupad ang kanilang hangarin, ay nagtungo sa sarili nilang āśrama. At noon, ang marikit ang mga sangkap at maganda ang kutis na babae ay nagdalang-tao.

Verse 51

पूर्णं वर्षसहस्रं तु दधारोदर एव हि । ततो वर्षसहस्रांते वरांगी सा प्रसूयत

Tunay ngang dinala niya sa sinapupunan ang sanggol sa ganap na isang libong taon; at sa pagwawakas ng libong taong yaon, ang babaeng may maririkit na mga sangkap ay nagsilang.

Verse 52

जायमाने तु दैत्ये तु तस्मिन्लोकभयंकरे । चचाल सर्वा पृथिवी प्रोद्भूताश्च महार्णवाः

Ngunit nang isilang ang dambuhalang daitya na yaon, na nakapangingilabot sa mga daigdig, yumanig ang buong lupa, at ang malalawak na karagatan ay umalimbukay.

Verse 53

चेलुर्धराधराश्चापि ववुर्वाताश्च भीषणाः । जेपुर्जप्यं मुनिवरा नेदुर्व्यालमृगा अपि

Yumanig maging ang mga bundok, at humihip ang mga nakapangingilabot na hangin. Nagpatuloy sa banal na pagbigkas ang pinakadakilang mga muni, samantalang maging ang mga ahas at mababangis na hayop ay umatungal.

Verse 54

जहौ कांतिश्चंद्रसूर्यौ नीहारच्छादिता दिशः । जाते महासुरे तस्मिन्सर्वे चापि महासुराः

Naglaho ang ningning ng buwan at araw, at nabalot ng hamog ang lahat ng panig. Nang maisilang ang dakilang asura na yaon, nagtipon din ang lahat ng makapangyarihang mga asura.

Verse 55

आजग्मुर्हर्षितास्तत्र तथा चासुरयोषितः । जगुर्हर्षसमाविष्टा ननृतुश्चाप्सरोगणाः

Dumating din doon, nagagalak, ang mga asawa ng mga asura. Sa kagalakang umaapaw ay umawit sila, at sumayaw rin ang mga pangkat ng mga apsara.

Verse 56

ततो महोत्सवे जाते दानवानां महाद्युते । विषण्णमनसो देवाः सहेंद्रा अभवंस्तदा

Nang maganap ang dakilang pagdiriwang ng mga Dānava, O lubhang maningning, ang mga deva—kasama si Indra—ay nalugmok ang kalooban.

Verse 57

वरांगी तु सुतं दृष्ट्वा हर्षेणापूरिता तदा । बहुमेने च दैत्येंद्रो विजातं तं तदा तया

Nang makita ni Varāṅgī ang kanyang anak, napuno siya ng galak. At ang panginoon ng mga Daitya ay lubos na pinahalagahan ang sanggol na isinilang sa kanya.

Verse 58

जातमात्रस्तु दैत्येंद्रस्तारकश्चोग्रविक्रमः । अभिषिक्तो सुरैर्मुख्यैः कुजंभमहिषादिभिः

Pagkapanganak pa lamang, si Tāraka—ang panginoon ng mga Daitya, na may mabagsik na lakas—ay itinanghal at pinahiran bilang hari ng mga pangunahing nilalang, gaya nina Kujambha, Mahiṣa, at iba pa.

Verse 59

सर्वासुरमहाराज्ये पृथिवीतुलनक्षमे । स तु प्राप्तमहाराज्यस्तारको नृपसत्तम

Sa malawak na dakilang kaharian ng lahat ng Asura—na kayang makipantay sa mismong daigdig—si Tāraka, O pinakamainam na hari, ay tunay na nagkamit ng dakilang kapangyarihan.

Verse 60

उवाच दानवश्रेष्ठो युक्तियुक्तमिदं वचः । तारक उवाच । शृणुध्वमसुराः सर्वे वाक्यं मम महाबलाः

Ang pinakadakila sa mga Dānava ay nagsalita ng mga salitang wasto at may katuwiran. Si Tāraka ay nagsabi: “Makinig kayo, lahat ng Asura—dinggin ninyo ang aking pananalita, O mga makapangyarihan.”

Verse 61

वंशक्षयकरा देवाः सर्वेषामेव दानवाः । अस्माकं जातिधर्मेण विरूढं वैरमक्षयम्

Ang mga Deva ang tagapuksa ng aming angkan—ng lahat ng Dānava nga. Sa batas ng aming lahi, sumibol ang di-namamatay na poot sa pagitan natin.

Verse 62

वयं तपश्चरिष्यामः सुराणां निग्रहाय तु । स्वबाहुबलमाश्रित्य सर्व एव न संशयः

“Magsasagawa kami ng tapasya upang supilin ang mga Deva; sa lakas ng sarili naming mga bisig kami aasa—tayong lahat, walang alinlangan.”

Verse 63

तच्छ्रुत्वा संमतं कृत्वा पारियात्रं ययौ गिरिं । निराहारः पंचतपाः पत्रभुग्वारिभोजनः

Pagkarinig niyon at pagsang-ayon, nagtungo siya sa bundok na Pāriyātra. Sa matinding tapasya, namuhay siyang nag-aayuno—dahon ang kinakain at tubig lamang ang iniinom.

Verse 64

शतंशतं समानां तु तपांस्येतान्यथाकरोत् । एवं तु कर्शिते देहे तपोराशित्वमागते

Sa daan-daang taon, muli’t muli niyang isinagawa ang mga tapasya. At nang mangayayat ang kanyang katawan sa gayon, nakamtan niya ang kalagayang tila isang dakilang imbakan ng tapas (kapangyarihang ascetiko).

Verse 65

ब्रह्मागत्याह दैत्येंद्रं वरं वरय सुव्रत । स वव्रे सर्वभूतेभ्यो न मे मृत्युर्भवेदिति

Dumating si Brahmā at sinabi sa panginoon ng mga Daitya, “O mapagkatuwiran sa panata, pumili ka ng biyaya.” Pinili niya ito: “Nawa’y hindi ako abutan ng kamatayan mula sa alinmang nilalang.”

Verse 66

तमुवाच ततो ब्रह्मा देहिनां मरणं ध्रुवम् । यतस्ततोपि वरय मृत्युं यस्मान्न शंकसे

Pagkaraan ay sinabi ni Brahmā sa kanya: “Sa mga may katawan, tiyak ang kamatayan. Kaya pumili ka ng kamatayan bilang biyaya, sapagkat hindi mo ito kinatatakutan.”

Verse 67

ततः संचिंत्य दैत्येंद्रः शिशोर्वै सप्तवासरात् । वव्रे महासुरो मृत्युं मोहितो ह्यवलेपतः

Pagkatapos magnilay, ang panginoon ng mga Daitya—nalinlang ng pagmamataas—ay humiling ng kamatayan sa kamay ng sanggol pagkalipas ng pitong araw.

Verse 68

जगामोमित्युदाहृत्य ब्रह्मा दैत्यो निजं गृहम् । अथाह मंत्रिणस्तूर्णं बलं मे संप्रयुज्यताम्

Binibigkas ang “Om, ako’y yayaon,” ang Daitya na nagngangalang Brahmā ay nagtungo sa sariling tahanan. Pagdaka’y sinabi niya sa mga ministro: “Madali, ipaghanda at ilunsad ang aking hukbo.”

Verse 69

यदि वो मत्प्रियं कार्यं निग्राह्याः सुरसत्तमाः । निगृहीतेषु मे प्रीतिर्जायते चातुलाऽसुराः

Kung ibig ninyong gawin ang nakalulugod sa akin, O pinakadakila sa mga deva, dapat pigilan ang mga Asura; kapag sila’y napasuko, isang di-masukat na galak ang sumisilang sa akin.

Verse 70

तारकस्य वचः श्रुत्वा ग्रसनो नाम दानवः । सेनानीर्दैत्यराजस्य सज्जं चक्रे बलं च तत्

Nang marinig ang mga salita ni Tāraka, ang dānava na nagngangalang Grasana—punong-kawal ng hari ng mga Daitya—ay agad inihanda ang hukbo para sa pagkilos.

Verse 71

आहत्य भेरीं गंभीरां दैत्यानाहूय सत्वरः । दशकोटीश्वरा दैत्या दैत्यानां चंडविक्रमाः

Pagkapalo sa malalim ang ugong na tambol ng digmaan, dali-dali niyang ipinatawag ang mga Daitya—makapangyarihang panginoon ng sampung koti—mga Daityang may mabagsik na tapang sa hanay ng mga Daitya.

Verse 72

तेषामग्रेसरो जंभः कुजंभोनंतरोऽसुरः । महिषः कुंजरो मेघः कालनेमिर्निमिस्तथा

Sa kanila, ang nangunguna ay si Jambha; kasunod ang asura na si Kujambha. Naroon din sina Mahiṣa, Kuñjara, Megha, Kālanemi, at si Nimi rin.

Verse 73

मंथनो जंभकः शुम्भो दैत्येंद्रा दशनायकाः । अन्ये च शतशस्तत्र पृथिवीतुलनक्षमाः

Naroon sina Manthana, Jambhaka, at Śumbha—mga panginoon ng Daitya, sampung pinunong mandirigma; at may daan-daang iba pa roon, na kayang tumbasan ang daigdig sa lakas.

Verse 74

गरुडानां सहस्रेण चक्राष्टकविभूषितः । सकूबरपरीवारश्चतुर्योजनविस्तृतः

Pinalamutian ng walong bilog na disk at sinasamahan ng sanlibong Garuḍa, kasama ang mga tagapaglingkod na Kūbara, ito’y lumalawak hanggang apat na yojana ang saklaw.

Verse 75

स्यंदनस्तारकस्यासीत्व्याघ्रसिंहखरार्वभिः । युक्ता रथास्तु ग्रसन जंभकौ जंभकुंभिनां

Ang karwaheng pandigma ni Tāraka ay iniharness sa mga tigre, leon, asno, at kamelyo; at para sa mga demonyong sina Jambha at Kumbha, may mga karwaheng nakayuko sa mga sasakyang tinatawag na Grasana at Jambhaka.

Verse 76

मेघस्य द्वीपिभिर्युक्तः कूष्मांडैः कालनेमिनः । पर्वताभश्चतुर्दंष्ट्रो निमेश्चैव महागजः

Si Megha ay may kasamang mga leopardo; si Kālanemi nama’y sinasamahan ng mga Kūṣmāṇḍa. Si Caturdaṃṣṭra ay anyong tulad ng bundok, at si Nimeśa ay tunay na dambuhalang elepante.

Verse 77

शतहस्ततुरंगस्थो मंथनो नाम दैत्यराट् । जंभकस्तूष्ट्रमारूढो गिरींद्राभं महाबलः

Ang hari ng mga Daitya na si Manthana ay nakasakay sa kabayong matulin at malakas; at si Jambhaka—makapangyarihan, na wari’y panginoon ng mga bundok—ay nakasakay sa kamelyo.

Verse 78

शुंभो मेषं समारूढोऽन्येप्येवं चित्रवाहनाः । प्रचंडाश्चित्रवर्माणः कुंडलोष्णीषभूषिताः

Si Śumbha ay nakasakay sa isang tupa; gayundin ang iba, na may mga kahanga-hangang sasakyan. Sila’y mababangis, nakasuot ng makukulay na baluti, at pinalamutian ng mga hikaw at turbante.

Verse 79

तद्बलं दैत्यसिंहस्य भीमरूपं व्यजायत । प्रमत्तमत्तमातंगतुरंगरथसंकुलम्

Pagkaraan, ang hukbo ng yaong leon sa mga Daitya ay lumitaw na kakila-kilabot ang anyo—siksik sa nagwawala at lasing na mga elepante, kabayo, at mga karwahe.

Verse 80

प्रतस्थेऽमरयुद्धाय बहुपत्तिपताकिकम् । एतस्मिन्नंतरे वायुर्देवदूतोऽसुरालये

Siya’y nagmartsa upang makipagdigma sa mga Amara, taglay ang hukbong may maraming pangkat at mga watawat. Samantala, si Vāyu, ang sugo ng mga deva, ay dumating sa tahanan ng mga Asura.

Verse 81

दृष्ट्वा तद्दानवबलं जगामेंद्रस्य शंसितुं । स गत्वा तु सभां दिव्यां महेंद्रस्य महात्मनः

Nang makita niya ang hukbo ng mga Dānava, siya’y nagtungo upang iulat ito kay Indra. Pagdating, pumasok siya sa banal na bulwagan ng kapulungan ni Mahendra, ang dakilang-loob.

Verse 82

शशंस मध्ये देवानां तत्कार्यं समुपस्थितम् । तच्छ्रुत्वा देवराजस्तु निमीलितविलोचनः

Sa gitna ng mga deva, iniulat niya na ang kinakailangang gawain ay dumating na. Nang marinig ito, ang hari ng mga deva ay nanatiling nakapikit ang mga mata.

Verse 83

बृहस्पतिमुवाचेदं वाक्यं काले महाभुजः । इंद्र उवाच । संप्राप्नोति विमर्दोयं देवानां दानवैः सह

Sa takdang sandali, ang makapangyarihang bisig na si Indra ay nagsalita ng ganito kay Bṛhaspati: “O Bṛhaspati, ang sagupaan ng mga deva at mga Dānava ay nalalapit na.”

Verse 84

कार्यं किमत्र तद्ब्रूहि नीत्युपायोपबृंहितम् । एतच्छ्रुत्वा तु वचनं महेंद्रस्य गिरां पतिः

“Ano ang dapat gawin dito? Sabihin mo sa akin—na pinatibay ng wastong patakaran at mabisang paraan.” Nang marinig ang mga salita ni Mahendra, ang Panginoon ng Pananalita, si Bṛhaspati…

Verse 85

इत्युवाच महाभागो बृहस्पतिरुदारधीः । बृहस्पतिरुवाच । सामपूर्वा श्रुता नीतिश्चतुरंगापताकिनी

Kaya nagsalita ang mapalad na si Bṛhaspati, may marangal na talino. Sinabi ni Bṛhaspati: “Ang patakarang ito ng pamamahala, na nauuna sa pakikipagkasundo (sāma), ay natutuhan—na tila hukbong may apat na sangay at may dalang watawat.”

Verse 86

जिगीषतां सुरश्रेष्ठ स्थितिरेषा सनातनी । सामभेदस्तथा दानं दंडश्चांगचतुष्टयम्

O pinakadakila sa mga deva, ito ang walang-hanggang patakaran ng mga nagnanais manakop: pakikipagkasundo at paghahati, gayundin ang mga kaloob at parusa—ito ang apat na sangkap na paraan.

Verse 87

न सांत्वगोचरे लुब्धानभेद्यास्त्वेकधर्मिणः । न दानमत्त्र संसिद्ध्यै प्रसह्यैवापहारिणाम्

Ang sakim ay di mapasasailalim sa pag-amo; ang mga nakapirmi sa iisang (makasariling) landas ay mahirap ilihis. At dito, maging ang kaloob ay di nagtatagumpay sa mga nang-aagaw sa dahas—mga magnanakaw na lantaran kung kumuha.

Verse 88

एकोभ्युपायो दंडोऽत्र भवतां यदि रोचते । एवमुक्तः सहस्राक्ष एवमेतदुवाच ह

“Iisa lamang ang lunas dito—ang parusa—kung ito’y kalugod-lugod sa inyo.” Nang masabihan nang gayon, si Sahasrākṣa (Indra) ay tunay na nagsalita ng mga salitang ito.

Verse 89

कर्त्तव्यतां च संचिंत्य प्रोवाचामरसंसदि । इंद्र उवाच । अवधानेन मे वाचं शृणुध्वं नाकवासिनः

Matapos pag-isipan ang nararapat gawin, nagsalita siya sa kapulungan ng mga deva. Sinabi ni Indra: “O mga nananahan sa langit, pakinggan ninyo nang buong pag-iingat ang aking mga salita.”

Verse 90

भवंतो यज्ञभोक्तारो दिव्यात्मानो हि सान्वयाः । स्वे महिम्नि स्थिता नित्यं जगतः पालने रताः

Kayo nga ang tumatanggap ng bunga ng mga yajña—mga banal ang diwa, may wastong angkan at kaugnayan. Nananatili magpakailanman sa sarili ninyong kaluwalhatian, lagi kayong abala sa pag-iingat at pamamahala sa daigdig.

Verse 91

क्रियतां समरोद्योगः सैन्यं संयोज्यतां मम । आह्रियंतां च शस्त्राणि पूज्यंतां शस्त्रदेवताः

Ihanda ang paghahanda sa digmaan; tipunin ang aking hukbo. Dalhin ang mga sandata, at sambahin ang mga diyos na tagapangalaga ng mga sandata.

Verse 92

वाहनानि विमानानि योजयद्ध्वं ममेश्वराः । यमं सेनापतिं कृत्वा शीघ्रमेव दिवौकसः

“O mga banal na panginoon, ikabit ninyo ang aking mga sasakyan at mga sasakyang panghimpapawid. Italaga si Yama bilang pinunò ng hukbo, at magmadali, O mga naninirahan sa langit.”

Verse 93

इत्युक्तास्समनह्यंत देवानां ये प्रधानतः । वाजिनामयुतेनाजौ हेमघंटा परिष्कृतम्

Sa gayong utos, ang mga pangunahing diyos ay nagsipaghanda. Sa larangan ng digmaan, ang hukbo’y inayos na may sampung libong kabayo, pinalamutian ng mga kampanang ginto.

Verse 94

नानाश्चर्यगुणोपेतं संप्राप्तं देवदानवैः । रथं मातलिना युक्तं देवराजस्य दुर्जयम्

Taglay ang sari-saring kababalaghan at kagalingan, dumating—dala ng mga diyos at ng mga Dānava—ang karwahe ni Indra, ikinabit ni Mātali, di-matatalo at di-malalampasan.

Verse 95

यमो महिषमास्थाय सेनाग्रे समवर्त्तत । चंडकिंकरवृंदेन सर्वतः परिवारितः

Si Yama, nakasakay sa kalabaw, ay pumuwesto sa unahan ng hukbo, napaliligiran sa lahat ng dako ng pangkat ng mababangis na mga tagapaglingkod.

Verse 96

कल्पकालोद्गतज्वाला पूरितोम्बरगोचरः । हुताशनस्त्वजारूढः शक्तिहस्तो व्यवस्थितः

Nagniningas sa mga liyab na sumisiklab sa wakas ng isang kalpa, pinupuno ang buong lawak ng langit, si Hutāśana—ang Apoy—ay tumindig na handa, nakasakay sa kambing at may hawak na sibat.

Verse 97

पवनोऽङकुशहस्तश्च विस्तारित महाजवः । भुजगेंद्रसमारूढो जलेशो भगवान्स्वयम्

Si Pavana, may hawak na pang-udyok (ankusha) at taglay ang napakalawak na bilis, ay nakasakay sa hari ng mga ahas; siya mismo ang mapagpalang Panginoon ng mga tubig, si Jaleśa.

Verse 98

नरयुक्ते रथे देवो राक्षसेशो वियच्चरः । तीक्ष्णखड्गयुतो भीमः समरे समवस्थितः

Ang panginoon ng mga Rākṣasa, makapangyarihan at lumilibot sa himpapawid, ay tumindig na handa sa digmaan sa karwaheng hinihila ng mga tao—nakapanghihilakbot, at may matalim na tabak.

Verse 99

महासिंहरथे देवो धनाध्यक्षो गदायुधः । चंद्रादित्यावश्विनौ च चतुरंगबलान्विताः

Ang diyos na panginoon ng kayamanan, may sandatang pamalo (gada), ay nasa dakilang karwaheng leon; at naroon din ang Buwan at ang Araw, kasama ang mga Aśvin, na may kasamang apat-na-bahaging hukbo.

Verse 100

सेनान्यो देवराजस्य दुर्जया भुवनत्रये । कोटयस्तास्त्रयस्त्रिंशद्देवदेवनिकायिनाम्

Ang mga kumander ng Indra, hari ng mga diyos, ay di-matatalo sa tatlong daigdig; ang kanilang mga pangkat—mula sa iba’t ibang hanay ng mga diyos—ay umabot sa tatlumpu’t tatlong krore.

Verse 101

हिमाचलाभे सितचारुचामरे सुवर्णपद्मामलसुंदरस्रजि । कृताभिरामो ज्वलकुंकुमांकुरे कपोललीलालिकदंबसंकुले

Nagniningning siya—kasingputi ng Himalaya—may hawak na marikit na puting pamaypay na buntot-yak; may suot na dalisay at magandang kuwintas na mga gintong lotus; ang kaniyang mga pisngi’y may kumikislap na marka ng kunkuma, at pinalilibutan ng mga bubuyog na naglalaro, naaakit sa halimuyak.

Verse 102

स्थितस्तदैरावणनाम कुंजरे महामनाश्चित्रविभूषणांबरः । विशालवज्रः सुवितानभूषितः प्रकीर्णकेयूरभुजंगमंडलः

Pagkaraan, tumindig siya sa elepanteng nagngangalang Airāvaṇa—marangal ang diwa, nakabihis ng kasuotang pinapalamutian ng kahanga-hangang hiyas—taglay ang napakalaking vajra; may maringal na toldang nakalambong sa kaniya, at napaliligiran ng nagkalat na mga pulseras at mga palamuting tila ahas.

Verse 103

सहस्रदृग्वंदितपादपल्लवस्त्रिविष्टपे शोभत पाकशासनः । तुरंग मातंग कुलौघसंकुला सितातपत्त्रद्ध्वजशालिनी च

Sa Triviṣṭapa, nagniningning si Pākaśāsana (Indra)—ang kaniyang mga talampakang tila usbong ng lotus ay sinasamba ng libong-mata. Sa paligid niya’y nag-uumapaw ang karamihan ng mga kabayo at elepante, at ang tanawin ay pinalalamutian ng mapuputing payong at mga watawat.

Verse 104

बभूव सा दुर्जयपत्तिसंतता विभाति नानायुधयोधदुस्तरा । ततोश्विनौ च मरुतः ससाध्याः सपुरंदराः

At noon ay lumitaw ang hanay ng mga hukbong di-madadaig, maningning at mahirap lampasan—punô ng mga mandirigmang may sari-saring sandata. Pagkaraan ay nagpakita ang kambal na Aśvin at ang mga Marut, kasama ang mga Sādhya at si Purandara (Indra), ang tagawasak ng mga kuta.

Verse 105

यक्षराक्षसगंधर्वा दिव्य नानास्त्रपाणयः । जघ्नुर्दैत्येश्वरं सर्वे संभूय तु महाबलाः

Ang mga Yakṣa, Rākṣasa, at Gandharva—may tangan na sari-saring makalangit na sandata—ay nagtipon-tipon; at ang lahat ng makapangyarihang iyon, sa pagkakaisa, ay pumatay sa panginoon ng mga Daitya.

Verse 106

न चैवास्त्राण्यसज्जंत गात्रे वज्राचलोपमे । अथो रथादवप्लुत्य तारको दानवाधिपः

At ni hindi man dumikit ang mga sandata sa kaniyang katawan, na wari’y bundok na diyamante. Pagkaraan, si Tāraka, panginoon ng mga Dānava, ay lumundag mula sa kaniyang karwahe.

Verse 107

जघान कोटिशो देवान्करपार्ष्णिभिरेव च । हतशेषाणि सैन्यानि देवानां विप्र दुद्रुवुः

Sa pamamagitan lamang ng mga sakong ng kaniyang mga palad, pinuksa niya ang mga deva nang milyun-milyon. At, O Brāhmaṇa, ang nalalabing hukbo ng mga deva—yaong nakaligtas sa pagpatay—ay nagsitakas nang nagkakagulo.

Verse 108

दिशो भीतानि संत्यज्य रणोपकरणानि च । दृष्ट्वा तान्विद्रुतान्देवांस्तारको वाक्यमब्रवीत्

Nang makita niyang ang mga deva ay tumatakas sa takot sa lahat ng dako, at iniiwan ang mga sandata ng digmaan, si Tāraka ay nagsalita ng ganitong mga salita.

Verse 109

मा वधिष्ठ सुरान्दैत्या वज्रांगाय च मंदिरे । शीघ्रमानीय दर्श्यंतां बद्धान्पश्यत्वयं सुरान्

“Huwag ninyong patayin ang mga deva, O mga Daitya, sa templo ni Vajrāṅga. Dalhin sila agad at ipakita—makita nawa ni Vajrāṅga ang mga devang ito na nakagapos.”

Verse 110

लोकपालांस्ततो दैत्यो बद्ध्वा चेंद्रमुखान्रणे । सरुद्रान्सुदृढैः पाशैः पशुपालः पशूनिव

Pagkatapos, ang Daitya ay iginapos sa labanan ang mga Lokapāla—si Indra at ang iba pa; at maging ang mga Rudra ay iginapos niya sa napakatitibay na mga lubid, na parang pastol na nagtatali ng mga hayop.

Verse 111

स भूयो रथमास्थाय जगाम स्वकमालयं । सिद्धगंधर्वसंघुष्टं विपुलाचलमस्तकम्

Muli siyang sumakay sa kanyang karwahe at nagtungo sa sariling tahanan—sa tuktok ng malawak na bundok, na umaalingawngaw sa mga tinig ng mga Siddha at Gandharva.