Adhyaya 20

Verse 1

भीष्म उवाच । अत्याश्चर्यवती रम्या कथेयं पापनाशिनी । विस्तरेण च मे ब्रूहि याथातथ्येन पृच्छतः

Sinabi ni Bhīṣma: Tunay na kagila-gilalas at kaaya-aya ang salaysay na ito, at pumupuksa ng kasalanan. Isalaysay mo sa akin nang lubos, ayon sa katotohanan, sapagkat ako’y nagtatanong.

Verse 2

माहात्म्यं मध्यमस्यापि ऋषिभिः परिकीर्तितम् । फलं चान्नस्य कथितं माहात्म्यं च दमस्य तु

Ipinahayag din ng mga ṛṣi ang kadakilaan ng ‘gitnang landas’ ng katamtaman. Isinalaysay nila ang bunga ng wastong pagkain, at gayundin ang kadakilaan ng pagpipigil-sa-sarili.

Verse 3

विष्णुना च पदन्यासः कृतो यत्र महामुने । कनीयसस्तथोत्पत्तिर्यथाभूता वदस्व मे

O dakilang muni, sabihin mo sa akin ang tungkol sa pook na pinaglagyan ni Viṣṇu ng Kanyang yapak; at ipaliwanag mo rin sa akin, ayon sa tunay na nangyari, ang pinagmulan ng nakababatang iyon.

Verse 4

पुलस्त्य उवाच । पुरा रथंतरे कल्पे राजासीत्पुष्पवाहनः । नाम्ना लोकेषु विख्यातस्तेजसा सूर्यसन्निभः

Sinabi ni Pulastya: Noong unang panahon, sa kalpang Rathaṃtara, may isang haring nagngangalang Puṣpavāhana—tanyag sa lahat ng daigdig, at nagniningning na gaya ng araw sa karilagan.

Verse 5

तपसा तस्य तुष्टेन चतुर्वक्त्रेण भारत । कमलं कांचनं दत्तं यथाकामगमं नृप

O Bhārata, nalugod ang Apat-na-Mukha (si Brahmā) sa kanyang mga pag-aayuno at tapas; kaya iginawad niya, O hari, ang isang gintong lotus na makapagdudulot ng paglalakbay ayon sa nais.

Verse 6

सप्तद्वीपानि लोकं च यथेष्टं विचरत्सदा । कल्पादौ तु समं द्वीपं तस्य पुष्करवासिना

Lagi siyang malayang naglalakbay, ayon sa nais, sa pitong dvīpa at sa mga daigdig; datapwat sa pasimula ng kalpa, ang pulo (dvipang iyon) ay ginawang pantay ng nananahan sa Puṣkara.

Verse 7

वत्सरं त्वेकभक्ताशी सभक्ष्यजलकुंभदः । शिवलोके वसेत्कल्पं प्राप्तिव्रतमिदं स्मृतम्

Ngunit kung ang isang tao, sa loob ng isang taon, ay kakain lamang nang minsan sa isang araw at mag-aalay ng banga ng tubig kasama ang mga pagkain, sinasabing mananahan siya sa loka ni Śiva sa loob ng isang kalpa; ito ang tinatawag na Prāpti-vrata.

Verse 8

नक्ताशी त्वष्टमीषु स्याद्वत्सरांते तु धेनुदः । पौरंदरं पुरं याति सुगतिव्रतमुच्यते

Kumain lamang sa gabi tuwing ikawalong tithi; at sa pagtatapos ng taon, maghandog ng isang baka. Sa gayon, mararating ang lungsod ni Paurandara (Indra). Ang pagsasagawang ito ay tinatawag na Sugati-vrata, ang panatang nagdadala ng mabuting hantungan.

Verse 9

तपोनुभावादथ तस्य राज्ञी नारी सहस्रैरभिवंद्यमाना । नाम्ना च लावण्यवती बभूव या पार्वतीवेष्टतमा भवस्य

Pagkaraan, sa bisa ng kanyang mga pag-aayuno at tapas, ang reyna ng hari—pinararangalan ng libu-libong kababaihan—ay nakilala sa pangalang Lāvaṇyavatī, ang pinakamamahal ni Bhava (Śiva), na wari’y si Pārvatī mismo.

Verse 10

तस्यात्मजानामयुतं बभूव धर्मात्मनामग्र्यधनुर्धराणाम् । तदात्मजांस्तानभिवीक्ष्य राजा मुहुर्मुहुर्विस्मयमाससाद

Nagkaroon siya ng sampung libong anak na lalaki—matuwid ang kalooban at nangunguna sa mga mandirigmang may busog. Nang makita ng hari ang kanyang mga anak, paulit-ulit siyang napuno ng pagkamangha.

Verse 11

सोभ्यागतं पूज्य मुनिप्रवीरं प्रचेतसं वाक्यमिदं बभाषे । कस्माद्विभूतिरचलामरमर्त्यपूजा जाता कथं कमलजा सदृशी सुराज्ञी

Tinanggap at pinarangalan niya ang dakilang pantas na si Pracetas, at nagsalita ng ganito: “Sa anong dahilan sumibol ang di-matitinag na kaluwalhatiang ito—pinararangalan ng mga deva at ng mga tao? At paano naging tulad ni Kamalajā (Lakṣmī) ang banal na reyna?”

Verse 12

भार्या मयाल्पतपसा परितोषितेन दत्तं ममांबुजगृहं च मुनींद्र धात्रा । यस्मिन्प्रविष्टमपि कोटिशतं नृपाणां सामात्यकुंजररथौघजनावृतानां

O panginoon ng mga pantas, ang Lumikha (Dhātṛ), bagama’t kaunti lamang ang aking tapas, ay nalugod at ipinagkaloob sa akin ang isang asawa at ang tahanang ito na tulad ng lotus. Dito, kahit sandaang koro na mga hari—napaliligiran ng mga ministro, ng mga pulutong ng elepante at mga karwahe, at ng napakaraming tao—ay makapapasok.

Verse 13

नालक्ष्यते क्वगतमम्बरगामिभिश्च तारागणेंदुरविरश्मिभिरप्यगम्यम् । तस्मात्किमन्यजननीजठरोद्भवेन धर्मादिकं कृतमशेषजनातिगं यत्

Hindi matunton kung saan ito naparoon—sapagkat lampas ito kahit sa mga naglalakbay sa himpapawid, at di rin maabot maging ng mga sinag ng mga bituin, ng buwan, at ng araw. Kaya ano pa ang magagawa ng isinilang sa sinapupunan ng ibang ina—gaya ng dharma at iba pa—na hihigit sa lahat ng nilalang?

Verse 14

सर्वैर्मयाथ तनयैरथ वानयापि सद्भार्यया तदखिलं कथय प्रचेतः । सोप्यभ्यधादथ भवांतरितं निरीक्ष्य पृथ्वीपते शृणु तदद्भुतहेतुवृत्तम्

“Kasama ko, kasama ang iyong mga anak, at pati ang iyong asawa—ang marangal mong kabiyak—isalaysay mo nang buo, O Pracetas.” Pagkaraan, siya man, na wari’y tumitingin sa loob at inaalaala ang nagdaan, ay sumagot: “O panginoon ng lupa, pakinggan mo ang salaysay ng kamangha-manghang sanhi.”

Verse 15

जन्माभवत्तव तु लुब्धकुलेपि घोरं जातस्त्वमप्यनुदिनं किल पापकारी । वपुरप्यभूत्तव पुनः पुरुषांगसंधिदुर्गंधिसत्त्वकुनखाभरणं समंतात्

Ang iyong kapanganakan ay nagmula sa isang mabagsik na angkan ng mangangaso; at ikaw man, araw-araw, ay naging gumagawa ng kasalanan. Maging ang iyong anyo ay muling naging tanda ng karumihan—ang mga kasukasuan ng katawan, ang baho, at ang maruruming palamuti—na lumaganap sa lahat ng dako bilang aral sa bunga ng karma.

Verse 16

न च ते सुहृन्न सुतबंधुजनो न तादृक्नैवस्वसा न जननी च तदाभिशस्ता । अतिसंमता परमभीष्टतमाभिमुखी जाता मही शतवयोषिदियं सुरूपा

Wala kang tunay na kaibigan, ni anak o kamag-anak na ganyan; wala ring kapatid na babae, ni maging ina noon na magtatanggol sa iyo. Gayunman, ang Daigdig na ito—lubhang iginagalang, pinakanais, at nakaharap sa iyo—ay lumapit sa iyo, marikit ang anyo, na wari’y sandaang dalagang kabigha-bighani.

Verse 17

अभूदनावृष्टिरतीव रौद्रा कदाचनाहारनिमित्तमस्यां । क्षुत्पीडितेन भवता तु यदा न किंचिदासादितं वन्यफलादि भक्ष्यं

Minsan, nagkaroon ng matinding tagtuyot, at sa panahong iyon ang pagkain ang naging sanhi ng malaking pagdurusa sa lupaing ito. Nang ikaw ay pinahirapan ng gutom at wala kang matagpuang anumang makakain—gaya ng mga ligaw na bunga at iba pa—

Verse 18

अथाभिदृष्टं महदंबुजाढ्यं सरोवरं पंकपरीतरोधः । पद्मान्यथादाय ततो बहूनि गतः पुरं वैदिश नामधेयं

Pagkatapos, nakita niya ang isang malaking lawa na hitik sa mga lotus, at ang mga pampang nito’y napaliligiran ng putik. Kumuha siya roon ng maraming lotus, at nagtungo sa lungsod na tinatawag na Vaidisha.

Verse 19

तन्मूल्यलाभाय पुरं समस्तं भ्रांतं त्वयाशेषमहस्तदासीत् । क्रेता न कश्चित्कमलेषु जातः क्लांतः परं क्षुत्परिपीडितश्च

Upang makuha ang halaga nito, nilibot mo ang buong lungsod maghapon; ngunit walang mamimili sa mga lotus. Lubos kang napagod at matinding pinahirapan ng gutom.

Verse 20

उपविष्टस्त्वमेकस्मिन्सभार्यो भवनांगणे । ततो रात्रौ भवांस्तत्र अश्रौषीन्मंगलध्वनिं

Ikaw ay nakaupo sa isang looban ng bahay, kasama ang iyong asawa. Pagdating ng gabi, doon mo narinig ang isang mapalad na tunog.

Verse 21

सभार्यस्तत्र गतवान्यत्रासौ मंगलध्वनिः । तत्र मंडलमध्यस्था विष्णोरर्चाविलोकिता

Kasama ang kanyang asawa, nagtungo siya roon kung saan narinig ang mapalad na tunog; at doon, sa gitna ng itinalagang bilog, nasilayan niya ang iginagalang na anyo ni Viṣṇu.

Verse 22

वेश्यानंगवती नाम बिभ्रती द्वादशीव्रतं । समाप्य माघमासस्य द्वादश्यां लवणाचलं

Isang kurtisanang nagngangalang Anaṅgavatī, na tumutupad ng panatang Dvādaśī, ay tinapos ito sa ikalabindalawang araw ng buwang Māgha sa Lavaṇācala.

Verse 23

न्यवेदयत्तु गुरवे शय्यां चोपस्करान्विताम् । अलंकृत्य हृषीकेशं सौवर्णं सममादरात्

Pagkaraan, may wastong paggalang, inihandog niya sa kanyang guro ang isang higaan na may lahat ng kasangkapan; at matapos palamutian si Hṛṣīkeśa, magalang niyang inialay ang isang handog na ginto.

Verse 24

सा तु दृष्टा ततस्ताभ्यामिदं च परिचिंतितं । किमेभिः कमलैः कार्यं वरं विष्णुरलंकृतः

Nang siya’y makita, nagmuni-muni ang dalawa: “Ano ang silbi ng mga lotus na ito? Higit na mabuti na si Viṣṇu mismo ang mapalamutian.”

Verse 25

इति भक्तिस्तदा जाता दंपत्योस्तु नरेश्वर । तत्प्रसंगात्समभ्यर्च्य केशवं लवणाचलं

Kaya, O hari ng mga tao, noon ay sumibol ang bhakti sa mag-asawa; at sa gayong pagkakataon ay marapat nilang sinamba si Keśava sa Lavaṇācala.

Verse 26

शय्या च पुष्पप्रकरैः पूजिताभूच्च सर्वशः । अथानंगवती तुष्टा तयोर्धान्यशतत्रयम्

At ang higaan ay sinamba rin sa lahat ng panig sa pamamagitan ng mga bunton ng bulaklak. Pagkaraan, si Anaṅgavatī, nalugod, ay nagkaloob sa kanilang dalawa ng tatlong daang sukat ng butil.

Verse 27

दीयतामादिदेशाथ कलधौतपलत्रयं । न गृहीतं ततस्ताभ्यां महासत्वावलंबनात्

Pagkatapos ay iniutos niya, “Ibigay ang tatlong mangkok na ginto.” Ngunit hindi iyon tinanggap ng dalawa, sapagkat umasa sila sa kanilang dakilang katatagan ng loob.

Verse 28

अनंगवत्या च पुनस्तयोरन्नं चतुर्विधं । आनीय व्याहृतं चान्नं भुज्यतामिति भूपते

Pagkatapos, si Anaṅgavatī ay muling nagdala para sa kanilang dalawa ng apat na uri ng pagkain; at matapos ihain ang pagkain ay sinabi niya, “O hari, mangyaring kumain kayo nito.”

Verse 29

ताभ्यां च तदपि त्यक्तं भोक्ष्यावः श्वो वरानने । प्रसंगादुपवासो नौ तवाद्यास्तु शुभावहः

At dahil sa dalawang iyon, iyon man ay naisantabi. Bukas tayo kakain, O marikit ang mukha. Sa pagkakataon, tayo’y nag-aayuno ngayon; nawa’y maging mapalad at maghatid ng kabutihan ang araw na ito para sa iyo.

Verse 30

जन्मप्रभृति पापिष्ठावावां देवि दृढव्रते । त्वत्प्रसंगाद्भवद्गेहे धर्मलेशोस्तु नाविह

Mula pa sa kapanganakan, kaming dalawa’y lubhang makasalanan, O Devi na matatag sa panata. Ngunit dahil sa pakikisama namin sa iyo, dito sa iyong tahanan ay may munting bakas man lamang ng dharma.

Verse 31

इति जागरणं ताभ्यां तत्प्रसंगादनुष्ठितं । प्रभाते च तया दत्ता शय्या सलवणाचला

Kaya, dahil sa gayong pagkakataon, ang dalawa’y nararapat na nagsagawa ng magdamag na pagpupuyat; at pagsikat ng umaga, siya’y nagkaloob sa kanila ng higaan, kasama ang Lavaṇācala (Bundok ng Asin).

Verse 32

ग्रामश्च गुरवे भक्त्या विप्रेभ्यो द्वादशैव तु । वस्त्रालंकारसंयुक्ता गावश्च कनकान्विताः

Sa debosyon, isang nayon ang ipinagkaloob sa guro; at sa mga brāhmaṇa naman, labindalawang baka—may kasuotang tela at mga palamuti, at may kasamang ginto.

Verse 33

भोजनं च सुहृन्मित्रदीनांधकृपणैः सह । तच्च लुब्धकदांपत्यं पूजयित्वा विसर्जितम्

Nagkaloob din ng pagkain, at tumulong sa mga kaibigang mabubuti; gayundin sa mga dukha, bulag, at salat. Pagkaraan, ang mag-asawang mangangaso ay pinarangalan at magalang na pinauwi.

Verse 34

स भवान्लुब्धको जातः सपत्नीको नृपेश्वरः । पुष्करप्रकरात्तस्मात्केशवस्य तु पूजनात्

O panginoon ng mga hari, mula sa banal na pook ng Puṣkara, sa pagsamba kay Keśava, ikaw ay muling naging mangangaso—kasama ang iyong asawa.

Verse 35

विनष्टाशेषपापस्य तव पुष्करमंदिरं । तस्य सत्यस्य माहात्म्यादलोभतपसा नृप

O hari, ang iyong templo sa Puṣkara ay magiging tagapaglipol ng lahat ng nalalabing kasalanan, sa kadakilaan ng katotohanang iyon at sa pag-aayunong walang kasakiman.

Verse 36

प्रादात्कामगमं यानं लोकनाथश्चतुर्मुखः । संतुष्टस्तव राजेंद्र पुष्करं त्वं समाश्रय

Ipinagkaloob ng apat-na-mukhang Panginoon ng mga daigdig (Brahmā) ang isang karwaheng sumusunod sa nais. Nalugod siya sa iyo, O hari ng mga hari, at sinabi: “Manalig ka sa Puṣkara.”

Verse 37

कल्पं सत्वं समासाद्य विभूतिद्वादशीव्रतं । कुरु राजेंद्र निर्वाणमवश्यं समवाप्स्यसि

O hari ng mga hari, matapos tanggapin nang wasto ang dalisay na (sāttvika) disiplina, tuparin mo ang panatang Vibhūti-Dvādaśī; tiyak na matatamo mo ang paglaya (nirvāṇa).

Verse 38

एतदुक्त्वा तु स मुनिस्तत्रैवांतरधीयत । राजा यथोक्तं च पुनरकरोत्पुष्पवाहनः

Pagkasabi nito, ang pantas ay naglaho roon din. At si Haring Puṣpavāhana ay muling ginawa nang eksakto ang lahat ayon sa ipinayo sa kanya.

Verse 39

इदमाचरतो राजन्नखंडव्रतता भवेत् । यथाकथंचित्कालेन द्वादशद्वादशीर्नृप

O Hari, sa pagsasagawa nito, O Hari, nakakamit ang di-napaputol na pagtupad sa panata; at sa paglipas ng panahon, sa anumang paraan, natatapos ang labindalawang Dvādaśī, O pinuno.

Verse 40

कर्तव्या शक्तितो देव विप्रेभ्यो दक्षिणा नृप । ज्येष्ठे गावः प्रदातव्या मध्यमे भूमिरुत्तमा

O Hari, O kagalang-galang na hari: magbigay ng dakṣiṇā sa mga Brāhmaṇa ayon sa kakayahan. Sa pinakadakila, mga baka ang ibinibigay; sa panggitna, mainam na lupain.

Verse 41

कनिष्ठे कांचनं देयमित्येषा दक्षिणा स्मृता । प्रथमं ब्रह्मदैवत्यं द्वितीयं वैष्णवं तथा

Sa pinakamababa, ginto ang dapat ibigay—ito ang kinikilalang dakṣiṇā. Ang una ay pinamumunuan ni Brahmā; ang ikalawa naman ay Vaiṣṇava, kay Viṣṇu.

Verse 42

तृतीयं रुद्रदैवत्यं त्रयो देवास्त्रिषु स्थिताः । इति कलुषविदारणं जनानां पठति च यस्तु शृणोति चापि भक्त्या

Ang ikatlo ay kay Rudra; ang tatlong diyos ay nananahan sa tatlo. Ang sinumang may debosyon na bumibigkas—o kahit nakikinig—sa aral na pumupunit sa karumihan ng mga tao, ay nalilinis.

Verse 43

मतिमपि च स याति देवलोके वसति च रोमसमानि वत्सराणि । अथातः संप्रवक्ष्यामि व्रतानामुत्तमं व्रतं

Nakakamit niya ang wastong pag-unawa at napaparoon sa daigdig ng mga diyos, at nananahan doon sa dami ng taon na kasindami ng mga balahibo sa katawan. Ngayon, ipaliliwanag ko ang pinakadakilang panata sa lahat ng panata.

Verse 44

कथितं तेन रुद्रेण महापातकनाशनम् । नक्तमब्दं चरित्वा तु गवासार्धं कुटुंबिने

Kaya’t ipinahayag ni Rudra ang pamuksa sa malalaking kasalanan. At matapos isagawa ang panatang naktam sa loob ng isang taon, maghandog ng isang baka, kalakip ang kalahating dagdag na kaloob, sa isang maybahay.

Verse 45

हैमं चक्रं त्रिशूलं च दद्याद्विप्राय वाससी । एवं यः कुरुते पुण्यं शिवलोके स मोदते

Maghandog sa isang brāhmaṇa ng gintong chakra at trishula, at gayundin ng mga kasuotan. Ang sinumang gumagawa ng ganitong banal na pagbibigay ay nagagalak sa daigdig ni Śiva.

Verse 46

एतदेव व्रतं नाम महापातकनाशनम् । यस्वेकभक्तेन क्षिपेद्धेनुं वृषसमन्विताम्

Ito nga ang panatang tinatawag na pamuksa sa malalaking kasalanan: kapag ang tao, na may iisang-pusong debosyon, ay nagkakaloob ng isang baka na may kasamang toro.

Verse 47

धेनुं तिलमयीं दद्यात्स पदं याति शांकरम् । एतद्रुद्रव्रतं नाम भयशोकविनाशनम्

Maghandog ng isang bakang hinubog mula sa linga; sa gayon ay mararating niya ang tahanan ni Śaṅkara. Ito’y tinatawag na Rudra-vrata, at winawasak nito ang takot at dalamhati.

Verse 48

यश्च नीलोत्पलं हैमं शर्करापात्रसंयुतम् । एकांतरितनक्ताशी समांते वृषसंयुतम्

At sinumang maghandog ng bughaw na lotus na yari sa ginto, kalakip ang sisidlang may asukal, na sumusunod sa pag-inom at pagkain lamang sa gabi sa salit-salitang pagitan, at sa pagtatapos ng taon ay maghandog din ng toro—(tatamo ang nasabing gantimpalang panrelihiyon).

Verse 49

वैष्णवं स पदं याति नीलव्रतमिदं स्मृतम् । आषाढादिचतुर्मासमभ्यंगं वर्जयेन्नरः

Makakamit niya ang tahanang Vaishnava; ito ang tinatawag na Nīla-vrata. Mula sa Āṣāḍha, sa loob ng apat na buwan (Cāturmāsya), iwasan ng tao ang pagpapahid ng langis at paligong may langis (abhyaṅga).

Verse 50

भोजनोपस्करं दद्यात्स याति भवनं हरेः । जनप्रीतिकरं नॄणां प्रीतिव्रतमिहोच्यते

Ang nagbibigay ng mga kasangkapan at handa para sa pagkain ay makararating sa tahanan ni Hari. Sapagkat nagdudulot ito ng kagalakan sa mga tao, ito’y tinatawag dito na Priti-vrata, ang panatang nagbibigay-lugod.

Verse 51

वर्जयित्वा मधौ यस्तु दधिक्षीरघृतैक्षवम् । दद्याद्वस्त्राणि सूक्ष्माणि रसपात्रेण संयुतम्

Ang umiwas sa nakalalasing na alak at nag-aalay ng yogurt (dadhi), gatas, ghee, at katas ng tubo, at nagbibigay ng maririkit na kasuotan na may kasamang sisidlan ng inumin—nagkakamit ng banal na gantimpala.

Verse 52

संपूज्य विप्रमिथुनं गौरी मे प्रीयतामिति । एतद्गौरीव्रतं नाम भवानीलोकदायकम्

Matapos sambahin nang wasto ang mag-asawang Brahmin, manalangin: “Nawa’y malugod sa akin si Gaurī.” Ang pagsasagawang ito’y tinatawag na Gaurī-vrata, at nagkakaloob ng daigdig na kaharian ni Bhavānī.

Verse 53

पुष्यादौ यस्त्रयोदश्यां कृत्वा नक्तमथो पुनः । अशोकं कांचनं दद्यादिक्षुयुक्तं दशांगुलम्

Sinumang, simula sa bituing Puṣya, sa ikalabintatlong araw ng buwan ay magsagawa ng naktā—kumain lamang sa gabi—at muli, sa itinakdang sandali, maghandog ng gintong aśoka na may kasamang tubó na may sukat na sampung daliri, ay nagkakamit ng dakilang gantimpala.

Verse 54

विप्राय वस्त्रसंयुक्तं प्रद्युम्नः प्रीयतामिति । कल्पं विष्णुपुरे स्थित्वा विशोकस्स्यात्पुनर्नृप

“Nawa’y masiyahan si Pradyumna sa kasuotang ito na inihahandog sa isang brāhmaṇa.” Matapos manahan sa lungsod ni Viṣṇu sa loob ng isang kalpa, muli siyang magiging walang dalamhati, O hari.

Verse 55

एतत्कामव्रतं नाम सदा शोकविनाशनम् । आषाढादि व्रते यस्तु वर्जयेद्यः फलाशनम्

Ang pagtalimang ito’y tinatawag na Kāma-vrata, na laging pumupuksa sa dalamhati. Sa panatang nagsisimula sa Āṣāḍha, yaong umiiwas na gawing pagkain ang prutas…

Verse 56

चातुर्मास्ये निवृत्ते तु घटं सर्पिर्गुडान्वितम् । कार्तिक्यां तत्पुनर्हैमं ब्राह्मणाय निवेदयेत्

Kapag natapos na ang Cāturmāsya, maghandog sa isang brāhmaṇa ng isang banga na puno ng ghee na hinaluan ng jaggery; at muli, sa buwan ng Kārtika, maghandog ng isang gintong sisidlan sa brāhmaṇa.

Verse 57

स रुद्रलोकमाप्नोति शिवव्रतमिदं स्मृतम् । वर्जयेद्यस्तु पुष्पाणि हेमंते शिशिरावृते

Makakamtan niya ang daigdig ni Rudra—ito ang kinikilalang Śiva-vrata. Ngunit yaong sa panahon ng Hemanta, kapag laganap ang ginaw, ay umiiwas sa pag-aalay ng mga bulaklak, ay hindi natutupad ang panatang ito.

Verse 58

पुष्पत्रयं च फाल्गुन्यां कृत्वा शक्त्या च कांचनम् । दद्याद्द्विकालवेलायां प्रीयेतां शिवकेशवौ

Sa buwan ng Phālguna, matapos ihanda ang tatlong bulaklak at, ayon sa kakayahan, kaunting ginto, ialay ito sa oras ng dalawang arawang pagsamba; sa gayon, malulugod sina Śiva at Keśava (Viṣṇu).

Verse 59

दत्वा परं पदं याति सौम्यव्रतमिदं स्मृतम् । फाल्गुनादि तृतीयायां लवणं यस्तु वर्जयेत्

Sa pagsasagawa nito, nararating ang kataas-taasang kalagayan; ito’y kilala bilang mahinahong panata (Saumya). Sa ikatlong tithi mula sa buwang Phālguna, ang sinumang umiwas sa asin ay tumutupad sa panatang ito.

Verse 60

समांते शयनं दद्याद्गृहं चोपस्करान्वितम् । संपूज्य विप्रमिथुनं भवानी प्रीयतामिति

Sa pagtatapos ng taon, maghandog ng higaan, at gayundin ng bahay na may kasangkapang pangkabuhayan. Pagkatapos parangalan nang wasto ang mag-asawang Brāhmaṇa, sabihin: “Nawa’y malugod si Bhavānī.”

Verse 61

गौरीलोके वसेत्कल्पं सौभाग्यव्रतमुच्यते । संध्यामौनं नरः कृत्वा समांते घृतकुंभकम्

Ang manahan sa daigdig ni Gaurī sa loob ng isang kalpa ay tinatawag na Saubhāgya-vrata, ang panata ng mabuting kapalaran. Matapos isagawa ang katahimikan sa sandhyā, sa pagtatapos ng taon ay maghandog ang lalaki ng banga na puno ng ghee.

Verse 62

वस्त्रयुग्मं तिलान्घंटां ब्राह्मणाय निवेदयेत् । लोकं सारस्वतं याति पुनरावृत्तिदुर्लभम्

Ang nag-aalay sa isang Brāhmaṇa ng isang pares ng kasuotan at isang kampana na kaugnay ng linga (sesame) ay nakararating sa daigdig na Sārasvata—isang kahariang mahirap nang balikán sa muling pagsilang.

Verse 63

एतत्सारस्वतं नाम रूपविद्याप्रदायकम् । लक्ष्मीमभ्यर्च्य पंचम्यामुपवासी भवेन्नरः

Ito ay tinatawag na Sārasvata at nagbibigay ng kaalaman sa anyo at sining. Matapos sambahin si Lakṣmī, ang tao ay mag-ayuno sa ikalimang tithi (pañcamī).

Verse 64

समांते हेमकमलं दद्याद्धेनुसमन्वितम् । स वै विष्णुपदं याति लक्ष्मीः स्याज्जन्मजन्मनि

Sa pagtatapos ng taon, maghandog ng gintong lotus na may kasamang baka. Tunay, makaaabot siya sa tahanan ni Viṣṇu, at si Lakṣmī—ang kasaganaan—ay sasama sa kanya sa bawat kapanganakan.

Verse 65

एतल्लक्ष्मीव्रतं नाम दुःखशोकविनाशनम् । कृत्वोपलेपनं शंभोरग्रतः केशवस्य च

Ito ang tinatawag na Lakṣmī-vrata, na pumupuksa sa dalamhati at pagdadalamhati. Matapos isagawa ang pagpapahid ng banal na paste sa harap ni Śambhu (Śiva) at gayundin sa harap ni Keśava (Viṣṇu)…

Verse 66

यावदब्दं पुनर्देया धेनुर्जलघटस्तथा । जन्मायुतं स राजा स्यात्ततः शिवपुरं व्रजेत्

Hangga’t tumatagal ang isang taon, ang baka at ang palayok ng tubig ay dapat muling ipagkaloob, paulit-ulit. Sa paggawa nito, siya’y nagiging hari sa sampung libong kapanganakan; pagkaraan, tutungo siya sa lungsod ni Śiva, ang Śivapura.

Verse 67

एतदायुर्व्रतं नाम सर्वकामप्रदायकम् । अश्वत्थं भास्करं गंगां प्रणम्यैकाग्रमानसः

Ito ang tinatawag na Āyur-vrata, ang panatang nagkakaloob ng katuparan ng lahat ng ninanais. Taglay ang iisang-tutok na isip, yumukod sa banal na punong aśvattha, sa Araw, at sa ilog na Gaṅgā.

Verse 68

एकभक्तं नरः कुर्यादब्दमेकं विमत्सरः । व्रतांते विप्रमिथुनं पूज्यं धेनुत्रयान्वितम्

Walang inggit, ang tao’y magsagawa ng ekabhakta—isang beses kumain—sa loob ng isang buong taon. Sa pagtatapos ng panata, igalang at sambahin ang isang pares ng mga Brahmin, kasama ang tatlong baka.

Verse 69

वृक्षं हिरण्मयं दद्यात्सोश्वमेधफलं लभेत् । एतत्कीर्तिव्रतं नाम भूतिकीर्तिफलप्रदम्

Ang sinumang maghandog ng punong ginto ay nagkakamit ng bunga ng sakripisyong Aśvamedha. Ito’y tinatawag na Kīrti-vrata, na nagbibigay ng biyaya ng kasaganaan at dakilang katanyagan.

Verse 70

घृतेन स्नपनं कृत्वा शंभोर्वा केशवस्य वा । अक्षताभिः सपुष्पाभिः कृत्वा गोमयमंडलम्

Matapos paliguan ng ghee ang anyo ni Śambhu (Śiva) o ni Keśava (Viṣṇu), gumawa ng bilog na ritwal mula sa dumi ng baka, at magsamba sa pamamagitan ng buo at di-nabasag na bigas at mga bulaklak.

Verse 71

समांते हेमकमलं तिलधेनुसमन्वितम् । शूलमष्टांगुलं दद्याच्छिवलोके महीयते

Sa pagtatapos ng isang taon, maghandog ng gintong lotus na may kasamang tiladhenu (baka na yari sa linga); at magbigay ng tridenteng may habang walong aṅgula—sa gayon ay pinararangalan sa daigdig ni Śiva.

Verse 72

सामगायनकं चैव सामव्रतमिहोच्यते । नवम्यामेकभक्तं तु कृत्वा कन्याश्च शक्तितः

Ang pag-awit ng Sāma ay siyang tinatawag dito na Sāma-vrata. Sa ikasiyam na araw, matapos magsagawa ng pag-aayunong isang kainan, magbigay rin ng mga handog sa mga dalagang ayon sa kakayahan.

Verse 73

भोजयित्वा समं दद्याद्धेमकंचुकवाससी । हैमं सिंहं च विप्रा यदद्याच्छिवपदं व्रजेत्

Matapos pakainin ang mga brāhmaṇa, magbigay rin sa kanila ng gintong kasuotang pang-itaas at mga damit; at, O mga brāhmaṇa, sinumang maghandog ng gintong leon ay makaaabot sa tahanan ni Śiva.

Verse 74

जन्मार्बुदं सुरूपः स्याच्छत्रुभिश्चापराजितः । एतद्वीरव्रतं नाम नराणां च सुखप्रदम्

Sa di-mabilang na mga kapanganakan, ang tao’y nagiging marikit ang anyo at hindi nadadaig ng mga kaaway. Ito ang tinatawag na “Panatang Bayani” (vīra-vrata), na nagkakaloob ng kaligayahan sa mga tao.

Verse 75

चैत्रादि चतुरोमासाञ्जलं दद्याद्दयान्वितः । व्रतांते मणिकं दद्यादन्नं वस्त्रसमन्वितम्

May habag, maghandog ng tubig sa loob ng apat na buwan na nagsisimula sa Caitra. Sa pagtatapos ng panata, magbigay ng munting hiyas, kasama ang pagkain at kasuotang kalakip.

Verse 76

तिलपात्रं हिरण्यं च ब्रह्मलोके महीयते । कल्पांते भूतिजननमानंदव्रतमुच्यते

Ang sisidlang puno ng linga (sesame) at ginto ay pinararangalan sa Brahmaloka. Sa wakas ng kalpa, ito’y tinatawag na Ānandavrata, ang panatang lumilikha ng kasaganaan at kagalingan.

Verse 77

पंचामृतेन स्नपनं कृत्वा संवत्सरं विभोः । वत्सरांते पुनर्दद्याद्धेनुं पंचामृतान्वितां

Matapos isagawa ang pagpaligo sa Panginoon gamit ang pañcāmṛta sa loob ng isang buong taon, sa pagtatapos ng taon ay muling maghandog ng isang baka, kalakip ang pañcāmṛta.

Verse 78

विप्राय दद्याच्छंखं च सपदं याति शांकरम् । राजा भवति कल्पांते धृतिव्रतमिदं स्मृतम्

Kapag naghandog ang tao ng isang kabibe (śaṅkha) sa isang brāhmaṇa, agad niyang nararating ang tahanan ni Śaṅkara; at sa wakas ng siklong kosmiko, nagiging hari siya—ito ang panatang tinatawag na Dhṛti.

Verse 79

वर्जयित्वा पुमान्मांसं व्रतांते गोप्रदो भवेत् । तद्वद्धेममृगं दद्यात्सोश्वमेधफलं लभेत्

Ang taong umiwas sa karne at sa pagtatapos ng kanyang panata ay nagkaloob ng baka, ay nagiging tunay na tagapagkaloob ng mga baka. Gayundin, kung maghandog siya ng gintong usa, matatamo niya ang gantimpalang katumbas ng sakripisyong Aśvamedha.

Verse 80

अहिंसाव्रतमित्युक्तं कल्पांते भूपतिर्भवेत् । कल्यमुत्थाय वै स्नानं कृत्वा दांपत्यमर्चयेत्

Ito ang tinatawag na panata ng di-karahasan; sa wakas ng kalpa, ang tao’y nagiging hari. Sa pagbangon sa bukang-liwayway, dapat siyang maligo at saka sumamba sa banal na pagkakaisang mag-asawa.

Verse 81

भोजयित्वा यथाशक्ति माल्यवस्त्रविभूषणैः । सूर्यलोके वसेत्कल्पं सूर्यव्रतमिदं स्मृतम्

Matapos magpakain sa iba ayon sa sariling kakayahan, at maghandog ng mga bulaklak na kuwintas, kasuotan, at mga palamuti, mananahan siya sa daigdig ng Araw sa loob ng isang kalpa—ito ang tinatawag na Sūrya-vrata.

Verse 82

आषाढादि चतुर्मासं प्रातःस्नायी भवेन्नरः । विप्राय भोजनं दत्वा कार्तिक्यां गोप्रदो भवेत्

Mula Āṣāḍha pataas, sa buong apat-na-buwang banal na panahon, ang tao’y dapat maligo tuwing madaling-araw. Pagkaraang magbigay ng pagkain sa isang brāhmaṇa, sa buwan ng Kārttika ay dapat siyang maghandog ng baka.

Verse 83

स वैष्णवपदं याति विष्णुव्रतमिदं स्मृतम् । अयनादयनं यावद्वर्जयेत्पुष्पसर्पिषी

Makakamit niya ang kalagayan ng Vaikuṇṭha, ang tahanan ni Viṣṇu; ito’y kinikilalang panata ni Viṣṇu. Mula sa isang solstisyo hanggang sa susunod, dapat umiwas sa pag-aalay ng mga bulaklak at ghee.

Verse 84

तदंते पुष्पमन्नानि घृतधेन्वा सहैव तु । दत्वा शिवपदं याति विप्राय घृतपायसम्

Pagkaraan, matapos maghandog ng pagkaing-bulaklak kasama ang bakang nagbibigay ng ghee, at magbigay ng matamis na kanin na may ghee sa isang brāhmaṇa, mararating niya ang kalagayan (tahanan) ni Śiva.

Verse 85

एतच्छीलव्रतं नाम शीलारोग्यफलप्रदम् । यावत्समं भवेद्यस्तु पंचदश्यां पयोव्रतः

Ito ang tinatawag na Śīla-vrata; nagbibigay ito ng bunga ng mabuting asal at kalusugan. Sinumang sa ikalabinlimang araw ng buwan ay magsagawa ng panatang gatas at ipagpatuloy ito hanggang sa ganap ang itinakdang panahon—

Verse 86

समांते श्राद्धकृद्दद्याद्गाश्च पंच पयस्विनीः । वासांसि च पिशंगानि जलकुंभयुतानि च

Sa pagtatapos (ng taon), ang nagsasagawa ng śrāddha ay dapat maghandog bilang kaloob ng limang bakang nagbibigay ng gatas, at gayundin ng mga kasuotang kulay-kayumanggi, kasama ang mga banga ng tubig.

Verse 87

स याति वैष्णवं लोकं पितॄणां तारयेच्छतम्

Makakamit niya ang mundong Vaiṣṇava, at maililigtas niya ang sandaang ninuno niyang mga pitṛ.

Verse 88

कल्पांते राजराजेंद्र पितृव्रतमिदं स्मृतम् । संध्यादीप प्रदो यस्तु घृतैस्तैलं विवर्जयेत्

O hari ng mga hari, sa wakas ng isang kalpa ito’y inaalala bilang panatang ukol sa mga Pitṛ (mga ninunong espiritu): ang nag-aalay ng ilawan sa takipsilim ay dapat umiwas sa paggamit ng ghee at langis.

Verse 89

समांते दीपकं दद्याच्चक्रं शूलं च कांचनम् । वस्त्रयुग्मं च विप्राय स तेजस्वी भवेन्नरः

Sa pagtatapos ng taon, maghandog ng ilawan, ng cakra, ng trishula, at ng ginto, at isang pares ng kasuotan sa isang brāhmaṇa; ang taong yaon ay magiging maningning at marangal.

Verse 90

रुद्रलोकमवाप्नोति दीप्तिव्रतमिदं स्मृतम् । कार्तिकादि तृतीयायां प्राश्य गोमूत्र यावकम्

Nararatnan niya ang daigdig ni Rudra; ito ang tinatawag na “Dīpti-vrata.” Sa ikatlong tithi mula sa Kārtika, dapat kumain ng sebada na inihanda sa ihi ng baka.

Verse 91

नक्तं चरेदब्दमेकमब्दान्ते गोप्रदो भवेत् । गौरीलोके वसेत्कल्पं ततो राजा भवेदिह

Kung isasagawa ang panatang panggabi sa loob ng isang buong taon, sa pagtatapos ng taon ay magiging tagapagkaloob ng mga baka. Mananahan siya sa daigdig ni Gaurī sa loob ng isang kalpa, at pagkaraan ay magiging hari rito sa lupa.

Verse 92

एतद्रुद्रव्रतं नाम सदा कल्याणकारकम् । वर्जयेच्चतुरो मासान्यस्तु गन्धानुलेपनम्

Ito ang tinatawag na Rudra-vrata, na laging nagdudulot ng kabutihang-palad. Ang nagsasagawa nito ay dapat umiwas sa loob ng apat na buwan sa paglalagay ng pabango at mababangong pamahid.

Verse 93

शुक्तिगन्धाक्षतान्दद्याद्विप्राय सितवाससी । वारुणं पदमाप्नोति दृढव्रतमिदं स्मृतम्

Ang babaeng nakasuot ng puting kasuotan ay dapat maghandog ng mababangong butil ng bigas sa isang brāhmaṇa; sa gayon ay mararating niya ang kaharian ni Varuṇa. Ito’y itinuturing na matibay na panatang panrelihiyon.

Verse 94

वैशाखे पुष्पलवणं वर्जयेदथ गोप्रदः । भूत्वा विष्णुपदे कल्पं स्थित्वा राजा भवेदिह

Sa buwan ng Vaiśākha, iwasan ang asin na may bulaklak; at kung maging tagapagkaloob ng mga baka, mananahan siya sa tahanan ni Viṣṇu sa loob ng isang kalpa, at pagkaraan ay magiging hari rito sa lupa.

Verse 95

एतच्छान्तिव्रतं नाम कीर्तिकामफलप्रदम् । ब्रह्माण्डं काञ्चनं कृत्वा तिलराशि समन्वितम्

Ito ang tinatawag na Śānti-vrata, na nagbibigay ng katanyagan at katuparan ng minimithing layon. Dapat gumawa ng gintong brahmāṇḍa, ang ‘kosmikong itlog,’ at ihandog ito kasama ng bunton ng linga (sesame).

Verse 96

घृतेनान्यप्रदो भूत्वा वह्निं संतर्प्य सद्विजम् । संपूज्य विप्रदांपत्यं माल्यवस्त्रविभूषणैः

Bilang tagapagkaloob ng ghee at iba pang handog, dapat niyang busugin ang banal na apoy at ang mabuting Brahmin; at matapos parangalan nang wasto ang mag-asawang Brahmin, sambahin sila sa mga kuwintas ng bulaklak, kasuotan, at mga palamuti.

Verse 97

शक्तितस्त्रिपलादूर्ध्वं विश्वात्मा प्रीयतामिति । पुण्येऽह्नि दद्यादपरे ब्रह्म यात्यपुनर्भवम्

Ayon sa sariling kakayahan, kung magbigay ng handog na hindi bababa sa tatlong pala o higit pa, na may panalanging, “Nawa’y malugod ang Kaluluwa ng sansinukob,” kung gayon sa pagbibigay sa mapalad na araw ay mararating ang Brahman at hindi na babalik sa muling pagsilang.

Verse 98

एतद्ब्रह्मव्रतं नाम निर्वाणफलदं नृणाम् । यश्चोभयमुखीं दद्यात्प्रभूतसकलान्विताम्

Ito ang tinatawag na Brahma-vrata, na sa tao’y nagbibigay ng bunga ng paglaya (nirvāṇa). At sinumang maghandog ng obhayamukhī—isang sisidlang may dalawang bunganga—na sagana at kumpleto sa lahat ng kailangan, ay nagkakamit din ng gayong kabutihang-loob.

Verse 99

दिनं पयोव्रतं तिष्ठेत्स याति परमं पदम् । एतद्वै सुव्रतं नाम पुनरावृत्तिदुर्लभम्

Ang sinumang tumupad sa payovrata—panatang gatas—sa loob ng isang araw ay makaaabot sa kataas-taasang tahanan. Ito nga ang tinatawag na “dakilang panata,” na pumipigil sa pagbabalik sa muling pagsilang.

Verse 100

त्र्यहं पयोव्रतः स्थित्वा काञ्चनं कल्पपादपम् । पलादूर्ध्वं यथाशक्ति तण्डुलप्रस्थसंयुतम्

Matapos tuparin ang panatang gatas sa loob ng tatlong araw, maghandog ng isang ginintuang punong nagbibigay ng ninanais, na may kasamang sukat ng bigas ayon sa kakayahan—hindi bababa sa isang pala o higit pa.

Verse 101

दत्त्वा ब्रह्मपदं याति भीमव्रतमिदं स्मृतम् । मासोपवासी यो दद्याद्धेनुं विप्राय शोभनाम्

Sa pag-aalay ng handog na ito, naaabot ang kalagayan ni Brahmā; ito ang tinatawag na Bhīma-vrata. Ang nag-aayuno nang isang buwan at saka nagkakaloob ng marangal na baka sa isang brāhmaṇa ay nakakamit ang gayong dakilang layon.

Verse 102

स वैष्णवपदं याति भीमव्रतमिदं स्मृतम् । दद्याद्विंशत्पलादूर्ध्वं महीं कृत्वा तु काञ्चनीम्

Naaabot niya ang tahanan ni Viṣṇu—ito ang kilala bilang Bhīma-vrata. Pagkaraan, dapat maghandog ng isang anyo ng Daigdig na yari sa ginto, na may bigat na hindi bababa sa dalawampung pala.

Verse 103

दिनं पयोव्रतस्तिष्ठेद्रुद्रलोके महीयते । धनप्रदमिदं प्रोक्तं सप्तकल्पशतानुगम्

Ang tumutupad sa payovrata—panatang gatas—kahit isang araw lamang ay pinararangalan sa daigdig ni Rudra. Sinasabing ang panatang ito’y nagbibigay ng yaman, at ang bisa ng kabutihan nito’y tumatagal sa pitong daang kalpa.

Verse 104

माघेमास्यथ चैत्रे वा गुडधेनुप्रदो भवेत् । गुडव्रतं तृतीयायां गौरीलोके महीयते

Sa buwan ng Māgha o ng Caitra, maghandog ng “baka ng gud” (gud na hinubog na baka). Ang Guḍa-vrata na isinasagawa sa ikatlong tithi ay lubhang pinararangalan sa kaharian ni Gaurī.

Verse 105

महाव्रतमिदं नाम परमानन्दकारकम् । पक्षोपवासी यो दद्याद्विप्राय कपिलाद्वयम्

Ito ang tinatawag na Dakilang Panata, na nagdudulot ng sukdulang ligaya. Ang nag-aayuno sa loob ng kalahating buwan at nagkakaloob sa isang brāhmaṇa ng isang pares ng mapulang-dilaw na baka, ay nagtatamo ng bunga nito.

Verse 106

स ब्रह्मलोकमाप्नोति देवासुरसुपूजितः । कल्पान्ते सर्वराजा स्यात्प्रभाव्रतमिदं स्मृतम्

Siya’y nakararating sa daigdig ni Brahmā, pinararangalan ng mga deva at asura; at sa wakas ng kalpa siya’y nagiging pangkalahatang hari—ito ang tinatawag na Prabhā-vrata.

Verse 109

इंधनं यो ददेद्विप्रे वर्षादींश्चतुरस्त्वृतून् । घृतधेनुप्रदोंते च स परं ब्रह्म गच्छति

Ang sinumang magbigay sa isang brāhmaṇa ng panggatong para sa apat na panahon, simula sa tag-ulan—at sa dulo ng buhay ay maghandog din ng “baka ng ghee”—ay nakararating sa Kataas-taasang Brahman.

Verse 110

वैश्वानरव्रतं नाम सर्वपापप्रणाशनम् । एकादश्यां तु नक्ताशी यश्चक्रं विनिवेदयेत्

Ang panatang tinatawag na Vaiśvānara ay sinasabing pumupuksa sa lahat ng kasalanan. Sa ikalabing-isang tithi, ang kumakain lamang sa gabi at naghahandog ng isang cakra (disk) bilang alay, ay tumutupad nito.

Verse 111

कृत्वा समांते सौवर्णं विष्णोः पदमवाप्नुयात् । एतत्कृष्णव्रतं नाम कल्पांते राज्यलाभकृत्

Pagkatapos maisagawa, sa wakas ng panata ay maghandog ng ginto, at sa gayon ay mararating ang tahanan ni Viṣṇu. Ito ang tinatawag na Kṛṣṇa-vrata; sa pagtatapos ng isang kalpa, nagiging sanhi ito ng pagkamit ng paghahari at kapalarang maharlika.

Verse 112

पायसाशी समांते तु दद्याद्विप्राय गोयुगम् । लक्ष्मीलोके वसेत्कल्पमेतद्देवीव्रतं स्मृतं

Sa pagtatapos ng panata, matapos mamuhay sa pâyasa (kaning-gatas), magbigay sa isang brāhmaṇa ng isang pares ng baka. Sa gayon ay mananahan sa daigdig ni Lakṣmī sa loob ng isang buong kalpa. Ito ang kinikilalang Devī-vrata.

Verse 113

सप्तम्यां नक्तभुग्दद्यात्समाप्ते गां पयस्विनीं । सूर्यलोकमवाप्नोति भानुव्रतमिदं स्मृतम्

Sa ikapitong araw ng buwan (saptamī), kumain lamang sa gabi; at sa pagtatapos ng panata ay maghandog ng isang bakang sagana sa gatas. Sa gayon ay mararating ang daigdig ni Sūrya. Ito ang tinatawag na Bhānu-vrata.

Verse 114

चतुर्थ्यां नक्तभुग्दद्याद्धेमंते गोयुगं तथा । एतद्वैनायकं नाम शिवलोकफलप्रदम्

Sa ikaapat na araw ng buwan (caturthī), mag-ayuno at kumain lamang sa gabi; at sa panahon ng taglamig ay maghandog ng isang pares ng baka. Ang ritong ito ay tinatawag na Vaināyaka-vrata, at nagbibigay ng bunga ng pag-abot sa daigdig ni Śiva.

Verse 115

महाफलानि यस्त्यक्त्वा चातुर्मास्ये द्विजातये । हैमानि कार्तिकेदद्याद्धोमान्ते गोयुगं तथा

Tinalikuran ang mararangyang bunga para sa sarili, sa panahon ng Cāturmāsya ay magbigay sa isang dvija (brāhmaṇa) ng mga handog na ginto sa buwan ng Kārtika; at sa pagtatapos ng homa (paghahandog sa apoy) ay maghandog din ng isang pares ng baka.

Verse 116

एतत्सौरव्रतं नाम सूर्यलोकफलप्रदम् । द्वादशाद्वादशीर्यस्तु समाप्योपोषणे नृप

Ito ang tinatawag na Saura-vrata, na nagkakaloob ng bunga ng pag-abot sa daigdig ni Sūrya. O hari, sinumang tumupad nito mula sa isang Dvādaśī hanggang sa kasunod na Dvādaśī, at tinatapos sa pag-aayuno…

Verse 117

गोवस्त्रकांचनैर्विप्रान्पूजयेच्छक्तितो नरः । परं पदमवाप्नोति विष्णुव्रतमिदं स्मृतम्

Dapat parangalan ng tao ang mga brāhmaṇa, ayon sa kanyang makakaya, sa pamamagitan ng mga baka, kasuotan, at ginto; nakakamit niya ang kataas-taasang kalagayan—ito ang alituntuning panata na iniaalay kay Viṣṇu.

Verse 118

चतुर्दश्यां तु नक्ताशी समान्ते गोयुगप्रदः । शैवं पदमवाप्नोति त्रैयंबकमिदं स्मृतम्

Sa ika-labing-apat na araw ng buwan, kumain lamang sa gabi; at sa pagtatapos ng pagtalima, maghandog ng isang pares ng baka. Sa gayon, nakakamit ang kalagayan ni Śiva—ito ang panatang tinatawag na Traiyambaka.

Verse 119

सप्तरात्रोषितो दद्याद्घृतकुंभं द्विजातये । वरव्रतमिदं प्राहुर्ब्रह्मलोकफलप्रदम्

Pagkaraang tuparin ang panatang ito sa loob ng pitong gabi, magbigay ng isang banga ng ghee sa isang dvijāta (dalawang-ulit na isinilang). Ito’y ipinahahayag na dakilang panata, na nagkakaloob ng bunga ng pag-abot sa daigdig ni Brahmā.

Verse 120

असौ काशीं समासाद्य धेनुं दत्ते पयस्विनीम् । शक्रलोके वसेत्कल्पमिदं मंत्रव्रतं स्मृतम्

Pagdating sa Kāśī, maghandog siya ng isang inahing bakang sagana sa gatas; mananahan siya sa daigdig ni Indra sa loob ng isang kalpa—ito ang tinatawag na mantra-vrata, ang panatang may banal na mantra.

Verse 121

मुखवासं परित्यज्य समांते गोप्रदो भवेत् । वारुणं लोकमाप्नोति वारुणव्रतमुच्यते

Tinalikdan ang paggamit ng pabango sa bibig, sa pagtatapos ng taon ay maghandog ng isang baka. Makakamtan ang daigdig ni Varuṇa—ito ang tinatawag na Vāruṇa-vrata.

Verse 122

चांद्रायणं च यः कुर्याद्धैमं चंद्रं निवेदयेत् । चंद्रव्रतमिदं प्रोक्तं चंद्रलोकफलप्रदम्

Sinumang magsagawa ng Cāndrāyaṇa na pagtalima at maghandog ng gintong anyo ng Buwan—ito ang tinatawag na Candra-vrata, na nagkakaloob ng bunga ng pag-abot sa Candra-loka.

Verse 123

ज्येष्ठे पंचतपा योंते हेमधेनुप्रदो दिवम् । यात्यष्टमीचतुर्दश्यो रुद्रव्रतमिदं स्मृतम्

Sa buwan ng Jyeṣṭha, ang nagsasagawa sa wakas ng limang-tiklop na pagtitika at nagkakaloob ng gintong baka ay umaabot sa langit. Ito ang Rudra-vrata, na ginugunita sa ikawalo at ika-labing-apat na araw ng buwan.

Verse 124

सकृद्विधानकं कुर्यात्तृतीयायां शिवालये । समाप्ते धेनुदो याति भवानीव्रतमुच्यते

Sa ikatlong araw, minsan lamang isagawa ang itinakdang ritwal sa isang templo ni Śiva. Pagkatapos nito, magbigay ng isang baka bilang kawanggawa—ito ang tinatawag na Bhavānī-vrata.

Verse 125

माघे निश्यार्द्रवासाः स्यात्सप्तम्यां गोप्रदो भवेत् । दिविकल्पं वसित्वेह राजा स्यात्पवनव्रतम्

Sa buwan ng Māgha, magsuot ng basang kasuotan sa gabi; sa ikapitong araw ng buwan, maghandog ng isang baka. Namumuhay rito na tila sa paraan ng mga diyos, nagiging hari sa daigdig na ito—ito ang Pavanavrata.

Verse 126

त्रिरात्रोपोषितो दद्यात्फाल्गुन्यां भवनं शुभम् । आदित्यलोकमाप्नोति धामव्रतमिदं स्मृतम्

Pagkaraan ng tatlong gabing pag-aayuno, sa buwan ng Phālguna ay maghandog ng isang mapalad na tahanan; sa pagtalimang ito na tinatawag na Dhāma-vrata, nararating ang daigdig ni Āditya, ang Araw.

Verse 127

त्रिसंध्यं पूज्य दांपत्यमुपवासी विभूषणैः । ददन्मोक्षमवाप्नोति मोक्षव्रतमिदं स्मृतम्

Ang sumasamba sa banal na mag-asawa sa tatlong sandali ng pagsasanib ng araw, na nag-aayuno at nag-aalay ng mga palamuti, ay nakakamit ang kalayaan; ito ang tinatawag na mokṣa-vrata.

Verse 128

दत्त्वासितद्वितीयायामिंदौ लवणभाजनम् । समाप्ते गोप्रदो याति विप्राय शिवमंदिरम्

Sa ikalawang araw ng maliwanag na kalahati ng buwan, kapag ang Buwan ay nasa Indu, maghandog ng sisidlang may asin; sa pagtatapos ng ritwal, magbigay ng baka at saka lumapit sa isang brāhmaṇa at sa templo ni Śiva.

Verse 129

कांस्यं सवस्त्रं राजेन्द्र दक्षिणासहितं तथा । समाप्ते गां च यो दद्यात्स याति शिवमंदिरम्

O hari ng mga hari, ang sinumang maghandog ng sisidlang tanso na may kasamang damit, pati ang itinakdang dakṣiṇā, at sa pagtatapos ay magbigay rin ng baka—siya’y nakararating sa tahanan ni Śiva.

Verse 130

कल्पांते राजराजस्स्यात्सोमव्रतमिदं स्मृतम् । प्रतिपत्स्वेकभक्ताशी समाप्ते च फलप्रदः

Sa wakas ng kalpa, nagiging hari sa mga hari—ito ang panatang tinatawag na Soma-vrata. Sa mga araw ng pratipad, kumain lamang ng isang beses; sa pagwawakas nito, ibinibigay ang bunga.

Verse 131

वैश्वानरपदं याति शिखिव्रतमिदं स्मृतम् । हैमं पलद्वयादूर्द्ध्वं रथमश्वयुगान्वितम्

Ang pagtalimang ito ay tinatawag na Śikhī-vrata; sa pamamagitan nito’y naaabot ang kalagayan ni Vaiśvānara. Bilang bunga, nakakamit ang isang gintong karwaheng higit sa dalawang pala, na hinihila ng mga kabayo.

Verse 132

दद्यात्कृतोपवासः स दिवि कल्पशतं वसेत् । तदंते राजराजस्स्यादश्वव्रतमिदं स्मृतम्

Matapos magsagawa ng pag-aayuno, kung siya’y magbigay ng kawanggawa, mananahan siya sa langit sa loob ng sandaang kalpa; at pagwawakas niyon, magiging hari ng mga hari—ito ang tinatawag na Aśva-vrata, ang Panatang Kabayo.

Verse 133

तद्वद्धेमरथं दद्यात्करिभ्यां संयुतं पुनः । सत्यलोके वसेत्कल्पं सहस्रमपि भूमिपः

Gayundin, kung ang isang hari ay muling maghandog ng gintong karwahe na nakayuko sa dalawang elepante, mananahan siya sa Satyaloka sa loob ng sanlibong kalpa.

Verse 134

भवेदिहागतो भूम्यां करिव्रतमिदं स्मृतम् । दशम्यामेकभक्ताशी समाप्ते दशधेनुदः

Ganito ang pagtalimang tinatawag na Kari-vrata, ang Panatang Elepante, para sa taong dumating dito sa lupa. Sa ikasampung araw, kumain siya ng iisang pagkain; at sa pagtatapos, maghandog ng sampung baka.

Verse 135

दीपं च कांचनं दद्याद्ब्रह्माण्डाधिपतिर्भवेत् । एतद्विश्वव्रतं नाम महापातकनाशनम्

Ang nagkakaloob ng isang ilawan at ginto ay nagiging panginoon ng sansinukob na saklaw. Ito’y tinatawag na Viśvavrata, isang panatang pumupuksa maging sa pinakamabibigat na kasalanan.

Verse 136

कन्यादानं तु कार्तिक्यां पुष्करे यः करिष्यति । एकविंशद्गुणोपेतो ब्रह्मलोकं गमिष्यति

Sinumang magsasagawa ng banal na kanyādāna sa Puṣkara sa buwan ng Kārtika, tatanggap ng kabutihang pinarami nang dalawampu’t isa at makararatíng sa daigdig ni Brahmā (Brahmaloka).

Verse 137

कन्यादानात्परं दानं नैव चास्त्यधिकं क्वचित् । पुष्करे तु विशेषेण कार्तिक्यां तु विशेषतः

Walang handog na hihigit sa kanyādāna, ang pag-aalay ng dalaga sa kasal; sa lahat ng dako’y wala nang mas dakilang dāna. Lalo itong totoo sa Puṣkara, at higit sa lahat sa buwan ng Kārttika.

Verse 138

विप्राय विधिवद्देयं तेषां लोकोक्षयो भवेत् । तिलपिष्टमयं कृत्वा गजं रत्नसमन्वितम्

Ito’y dapat ihandog sa isang brāhmaṇa ayon sa wastong ritwal; sa gayon, ang kanilang makalangit na daigdig ay magiging di-nagwawakas. Pagkaraang humubog ng elepanteng yari sa pinulbos na linga (sesame) at pinalamutian ng mga hiyas, iyon ang dapat ihandog.

Verse 139

विप्राय ये प्रयच्छंति जलमध्ये स्थिता नराः । तेषां चैवाक्षयो लोको भविता भूतसंप्लवम्

Yaong mga taong nakatayo sa gitna ng tubig at nagkakaloob ng handog sa isang brāhmaṇa—tunay na magiging kanila ang isang daigdig na di-nagwawakas, maging sa panahon ng kosmikong pagkalunod (pralaya).

Verse 140

यः पठेच्छृणुयाद्वापि व्रतषष्ठिमनुत्तमाम् । मन्वंतरशतं सोपि गंधर्वाधिपतिर्भवेत्

Sinumang bumigkas o makarinig man lamang ng walang kapantay na pagtalima na tinatawag na Vrata-ṣaṣṭhī, siya man ay magiging panginoon ng mga Gandharva sa loob ng sandaang Manvantara.

Verse 141

षष्ठिव्रतं भारत पुण्यमेतत्तवोदितं विश्वजनीनमद्य । श्रोतुं यदीच्छा तवराजराज शृणु द्विजातेः करणीयमेतत्

O Bhārata, ang banal na Ṣaṣṭhī-vrata na iyong binanggit ay tunay na mapagpala at kapaki-pakinabang sa lahat. Kung ibig mong marinig, O hari ng mga hari, makinig—ito ang dapat ganapin ng mga dvija (dalawang-beses na isinilang).

Verse 142

नैर्मल्यं भावशुद्धिश्चविनास्नानं न विद्यते । तस्मान्मनोविशुद्ध्यर्थं स्नानमादौ विधीयते

Kung walang paliligo, hindi nakakamtan ang kalinisan ni ang pagdalisay ng kalooban. Kaya’t sa pasimula ay iniuutos ang paliligo, upang luminis ang isipan.

Verse 143

अनुद्धृतैरुद्धृतैर्वा जलैः स्नानं समाचरेत् । तीर्थं प्रकल्पयेद्विद्वान्मूलमंत्रेण मंत्रवित्

Sa tubig na kusang naroon (di-igib) o sa tubig na inigib man, dapat isagawa nang wasto ang paliligo. Ang pantas na bihasa sa mga mantra ay dapat magtatag ng isang banal na tīrtha sa pamamagitan ng ugat-mantra.

Verse 144

नमो नारायणायेति मूलमंत्र उदाहृतः । सदर्भपाणिर्विधिना आचांतः प्रयतः शुचिः

“Namo Nārāyaṇāya”—ito ang ipinahahayag na ugat-mantra. Pagkaraan, may hawak na damong kuśa sa kamay, matapos sumipsip ng tubig ayon sa tuntunin, siya’y nananatiling disiplinado at dalisay.

Verse 145

चतुर्हस्तसमायुक्तं चतुरश्रं समंततः । प्रकल्प्यावाहयेद्गंगामेभिर्मंत्रैर्विचक्षणः

Pagkaraang ihanda sa lahat ng panig ang isang parisukat na sukat ay apat na kamay, ang may pag-unawa ay dapat anyayahan doon ang Diyosa Gaṅgā sa pamamagitan ng mga mantrang ito.

Verse 146

विष्णोः पादप्रसूतासि वैष्णवी विष्णुदेवता । त्राहि नस्त्वेनसस्तस्मादाजन्ममरणांतिकात्

O Vaiṣṇavī, isinilang mula sa mga paa ni Viṣṇu, O diyosa na ang pagka-Diyos ay si Viṣṇu—iligtas mo kami sa kasalanang iyon, mula sa pagsilang hanggang sa wakas ng buhay (kamatayan).

Verse 147

तिस्रः कोट्योर्धकोटी च तीर्थानां वायुरब्रवीत् । दिवि भुव्यंतरिक्षे च तानि ते संति जाह्नवि

Ipinahayag ni Vāyu na may tatlong krore at kalahating krore na mga banal na tīrtha; at, O Jāhnavī (Gaṅgā), ang mga iyon ay naroroon sa langit, sa lupa, at sa gitnang daigdig (himpapawid).

Verse 148

नंदिनीत्येव ते नाम देवेषु नलिनीति च । दक्षा पृथ्वी च सुभगा विश्वकाया शिवासिता

“Sa mga tao, ang iyong pangalan ay tunay na Nandinī; at sa mga diyos, ikaw ay tinatawag na Nalinī. Ikaw rin ay kilala bilang Dakṣā, Pṛthvī, Subhagā, Viśvakāyā, at Śivāsitā.”

Verse 149

विद्याधरी सुप्रसन्ना तथा लोकप्रसादिनी । क्षेमा च जाह्नवी चैव शांता शांतिप्रदायिनी

Siya ay Vidyādharī, laging mapagpala, at tagapagkaloob ng biyaya sa mga daigdig; siya rin ay Kṣemā at Jāhnavī, at Śāntā—ang nagkakaloob ng kapayapaan.

Verse 150

एतानि पुण्यनामानि स्नानकाले प्रकीर्त्तयेत् । भवेत्सन्निहिता तत्र गंगा त्रिपथगामिनी

Ang mga banal na pangalang ito ay dapat bigkasin sa oras ng pagligo; kung gayon, ang Gaṅgā—na dumadaloy sa tatlong daigdig—ay nagiging naroroon doon.

Verse 151

सप्तवाराभिजप्तेन करसंपुटयोजितम् । मूर्ध्नि कुर्याज्जलं भूयस्त्रिचतुःपंचसप्तधा

Matapos basbasan ang tubig sa pagbigkas ng mantra nang pitong ulit, at hawakan ito sa magkadugtong na palad, muli itong ibuhos sa tuktok ng ulo—tatlo, apat, lima, o pitong ulit.

Verse 152

स्नानं कुर्यान्मृदातद्वदामंत्र्य तु विधानतः । अश्वक्रांते रथक्रांते विष्णुक्रांते वसुंधरे

Dapat siyang maligo gamit ang lupang iyon (luwad), at gayundin—pagkatapos itong tawagin—ayon sa itinakdang ritwal: “O Lupa, niyurakan ng kabayo, niyurakan ng karwahe, niyurakan ni Viṣṇu—O Tagapagtaguyod ng daigdig.”

Verse 153

मृत्तिके हर मे पापं यन्मया दुष्कृतं कृतम् । उद्धृतासि वराहेण कृष्णेन शतबाहुना

O banal na luwad, alisin mo ang aking kasalanan—anumang masamang gawa na nagawa ko. Ikaw ay iniahon ni Varāha, ni Kṛṣṇa na may sandaang bisig.

Verse 154

नमस्ते सर्वलोकानां प्रभवोरणि सुव्रते । एवं स्नात्वा ततः पश्चादाचम्य तु विधानतः

Pagpupugay sa iyo, O marangal na ginang—pinagmulan ng lahat ng mga daigdig. Pagkatapos maligo nang gayon, saka magsagawa ng ācamana ayon sa itinakdang tuntunin.

Verse 155

उत्थाय वाससी शुभ्रे शुद्धे तु परिधाय वै । ततस्तु तर्पणं कुर्यात्त्रैलोक्याप्यायनाय वै

Pagbangon, magsuot ng malinis, dalisay, at mapalad na kasuotan; pagkatapos ay magsagawa ng tarpaṇa, ang pag-aalay ng tubig, para sa pagyabong at kagalingan ng tatlong daigdig.

Verse 156

ब्रह्माणं तर्पयेत्पूर्वं विष्णुं रुद्रं प्रजापतीन् । देवायक्षास्तथा नागा गंधर्वाप्सरसां गणाः

Una, maghandog ng tarpana kay Brahmā; saka kay Viṣṇu, Rudra, at sa mga Prajāpati. Gayundin sa mga deva, Yakṣa, Nāga, at sa mga pangkat ng Gandharva at Apsaras.

Verse 157

क्रूरास्सर्पाः सुपर्णाश्च तरवो जंभकादयः । विद्याधरा जलधरास्तथैवाकाशगामिनः

Nariyan ang mababangis na ahas, ang mga ibong tulad ni Suparṇa (Garuḍa), ang mga punò, at ang mga nilalang gaya ng Jambhaka; gayundin ang mga Vidyādhara, ang mga tagapagdala ng ulap, at yaong nagsisilakbay sa himpapawid.

Verse 158

निराधाराश्च ये जीवा पापधर्मरताश्च ये । तेषामाप्यायनायैतद्दीयते सलिलं मया

Para sa mga nilalang na walang masandigan, at para sa mga nahuhumaling sa gawang-makasalanan—ang tubig na ito’y iniaalay ko upang sila’y mapawi at mapalakas.

Verse 159

कृतोपवीतो देवेभ्यो निवीती च भवेत्ततः । मनुष्यांस्तर्पयेद्भक्त्या ऋषिपुत्रानृषींस्तथा

Matapos ayusin nang wasto ang sagradong sinulid para sa mga deva, isuot ito sa paraan ng nivītī. Pagkaraan, nang may debosyon, maghandog ng tarpana sa mga tao, gayundin sa mga anak ng mga ṛṣi at sa mga ṛṣi mismo.

Verse 160

सनकश्च सनंदश्च तृतीयश्च सनातनः । कपिलश्चासुरिश्चैव वोढुः पंचशिखस्तथा

Si Sanaka, si Sananda, at ang ikatlo, si Sanātana; si Kapila at si Āsuri rin; at si Voḍhu, gayundin si Pañcaśikha.

Verse 161

सर्वे ते तृप्तिमायांतु मद्दत्तेनांबुना सदा । मरीचिमत्र्यंगिरसौ पुलस्त्यं पुलहं क्रतुम्

Nawa’y lagi silang lahat ay masiyahan sa tubig na aking ipinagkaloob—sina Marīci, Atri, Aṅgiras, Pulastya, Pulaha, at Kratu.

Verse 162

प्रचेतसं वसिष्ठं च भृगुं नारदमेव च । देवब्रह्मऋषीन्सर्वांस्तर्पयेत्साक्षतोदकैः

Sa tubig na tuwirang sinasahod sa mga palad, maghandog ng tarpaṇa kay Pracetas, Vasiṣṭha, Bhṛgu, at Nārada, at gayundin sa lahat ng mga banal at Brahma‑isinilang na ṛṣi.

Verse 163

अपसव्यं ततः कृत्वा सव्यं जानु च भूतले । अग्निष्वात्तांस्तथा सौम्यान्हविष्मंतस्तथोष्मपान्

Pagkaraan, lumingon sa kaliwa ayon sa ritwal, at ilapat ang kaliwang tuhod sa lupa; saka magalang na tawagin ang maamong Agniṣvātta, ang Haviṣmant, at ang Uṣmapa.

Verse 164

सुकालिनो बर्हिषदस्तथा चैवाज्यपान्पुनः । संतर्पयेत्पितॄन्भक्त्या सतिलोदकचंदनैः

Sa debosyon, muli niyang pasiyahin ang mga Pitṛ—yaong nasa tamang panahon, ang mga Barhiṣad, at ang mga umiinom ng ghee—sa pamamagitan ng tubig na may linga at ng sandalwood.

Verse 165

सदर्भपाणिर्विधिना पितॄंन्स्वांस्तर्पयेतत्तः । पित्रादीन्नामगोत्रेण तथा मातामहानपि

May hawak na kuśa-damo sa kamay at ayon sa itinakdang paraan, saka siya mag-alay ng tarpaṇa sa sarili niyang mga ninuno; gayundin sa ama at iba pang nauna—binabanggit ang pangalan at ang angkan—at pati sa mga lolo sa ina.

Verse 166

संतर्प्य विधिवद्भक्त्या इमं मंत्रमुदीरयेत् । यो बांधवा बांधवा ये येन्यजन्मनि बांधवाः

Matapos bigyang-kasiyahan nang ayon sa ritwal at may debosyon, bigkasin ang mantrang ito—para sa mga kamag-anak, at para rin sa mga naging kamag-anak sa ibang kapanganakan.

Verse 167

ते तृप्तिमखिलायां तु येप्यस्मत्तोयकांक्षिणः । आचम्य विधिना सम्यगालिखेत्पद्ममग्रतः

At yaong mga nagnanais ng tubig mula sa atin at naghahangad ng kasiyahan—pagkatapos sumipsip ng tubig (ācamana) ayon sa wastong paraan, iguhit nang tama ang isang lotus sa harapan.

Verse 168

साक्षताद्भिस्सपुष्पाभिः सतिलारुणचंदनैः । अर्घ्यं दद्यात्प्रयत्नेन सूर्यनामानुकीर्तनैः

Kasama ang buo-buong bigas (akṣata), mga bulaklak, linga (tila), at pulang sandalwood, maingat na maghandog ng arghya habang inuusal ang mga pangalan ng Araw.

Verse 169

नमस्ते विश्वरूपाय नमस्ते विष्णुरूपिणे । सर्वदेवनमस्तेस्तु प्रसीद मम भास्कर

Pagpupugay sa Iyo na may anyong sansinukob; pagpupugay sa Iyo na may anyong Viṣṇu. Nawa’y ang pagpupugay ng lahat ng mga diyos ay mapasa Iyo—magpala Ka sa akin, O Bhāskara.

Verse 170

दिवाकर नमस्तेस्तु प्रभाकर नमोस्तु ते । एवं सूर्यं नमस्कृत्य त्रिः कृत्वा च प्रदक्षिणम्

‘O Divākara, pagpupugay sa Iyo; O Prabhākara, pagpupugay sa Iyo.’ Sa gayon na pagpupugay kay Sūrya, umikot nang tatlong ulit bilang pradakṣiṇa.

Verse 171

द्विजं गां कांचनं चैव दृष्ट्वा स्पृष्ट्वा गृहं व्रजेत् । स्वगेहस्थां ततः पुण्यां प्रतिमां चापि पूजयेत्

Pagkakita at magalang na paghipo sa isang brāhmaṇa, sa baka, at sa ginto, umuwi sa tahanan; at sa sariling bahay ay sambahin ang mapalad na banal na larawan ng Diyos.

Verse 172

भोजनं च ततः पश्चाद्द्विजपूर्वं च कारयेत् । अनेन विधिना सर्वॠषयः सिद्धिमागताः

Pagkaraan nito, ihanda ang pagkain, at unahin sa paghahain ang mga dvija (brāhmaṇa). Sa ganitong paraan, ang lahat ng mga ṛṣi ay nagkamit ng ganap na tagumpay.