Adhyaya 89

Verse 1

विष्णुरुवाच । कुंजलस्तु सुतं वाक्यं समुज्ज्वलमथाब्रवीत् । भवान्कथय भोः पुत्र किमपूर्वं तु दृष्टवान्

Sinabi ni Viṣṇu: Pagkaraan, si Kuñjala ay nagsalita sa kanyang anak sa maningning na mga salita: “Isalaysay mo, anak—anong pambihirang bagay ang iyong nakita?”

Verse 2

तन्मे कथय सुप्रीतः श्रोतुकामोऽस्मि सांप्रतम् । एवमादिश्य तं पुत्रं विरराम स कुंजलः

“Isalaysay mo sa akin iyan; ako’y lubhang nalulugod at ngayon ay nais kong makinig.” Sa gayong pag-uutos sa anak, si Kuñjala ay tumahimik.

Verse 3

पितरं प्रत्युवाचाथ विनयावनतस्सुतः । समुज्ज्वल उवाच । हिमवंतं नगश्रेष्ठं देववृंदसमन्वितम्

Pagkaraan, ang anak, na yumuyuko sa pagpapakumbaba, ay sumagot sa kanyang ama. Si Samujjvala ay nagsabi: “(Ako’y tutungo sa) Himavān, ang pinakadakila sa mga bundok, na sinasamahan ng mga pulutong ng mga diyos.”

Verse 4

आहारार्थं प्रगच्छामि भवतश्चात्मनः पितः । पश्यामि कौतुकं तत्र न दृष्टं न श्रुतं पुरा

Ako’y paroroon para sa pagkain, sa ama mo—at sa akin ding ama. Doon ay masasaksihan ko ang isang hiwaga, na kailanma’y hindi pa nakita ni narinig noon.

Verse 5

प्रदेशमृषिगणाकीर्णमप्सरोभिः प्रशोभितम् । बहुकौतुकशोभाढ्यं मंगल्यं मंगलैर्युतम्

Ang pook ay siksik sa mga pangkat ng mga rishi at pinapaganda ng mga apsara. Hitik sa ganda ng maraming kahanga-hangang pagdiriwang, ito’y mapalad at puspos ng mga mapagpalang ritwal at palatandaan.

Verse 6

बहुपुण्यफलोपेतैर्वनैर्नानाविधैस्ततः । अनेककौतुकभरैर्मनसः परिमोहनम्

Pagkaraan, naroon ang sari-saring gubat, sagana sa mga bungang bunga ng masaganang kabutihang-loob; punô ng di-mabilang na kababalaghan na lubos na bumibihag sa isipan.

Verse 7

तत्र दृष्टं मया तात अपूर्वं मानसांतिके । बहुहंसैः समाकीर्णो हंस एकः समागतः

Doon, ama kong mahal, sa may Mānasa, nasaksihan ko ang di-pa-nangyayaring bagay: sa gitna ng maraming sisne, dumating ang iisang sisne na napaliligiran nila.

Verse 8

एवं कृष्णा महाभाग अन्ये तत्र समागताः । सितेतरैश्चंचुपादैरन्यतः शुक्लविग्रहाः

Gayon, O mapalad na ginoo, nagtipon din doon ang iba pang maiitim ang kulay; at sa ibang dako naman ay may mga putî ang katawan, na ang tuka at paa’y halong maputla at maitim.

Verse 9

तादृशास्ते च नीला वै अन्ये शुभ्रा महामते । चतस्रस्तत्र वै नार्यो रौद्राकारा विभीषणाः

Ang ilan sa kanila’y gayon at bughaw-itim, at ang iba nama’y mapuputî, O dakilang may isip. Naroon din ang apat na babae, mabagsik ang anyo at nakapanghihilakbot ang hugis.

Verse 10

दंष्ट्राकरालसंक्रूरा ऊर्ध्वकेश्यो भयानकाः । पश्चात्तास्तु समायातास्तस्मिन्सरसि मानसे

Kakila-kilabot at sukdulang malupit, may nakanganga nilang pangil at nakatindig na buhok; pagkaraan ay dumating sila sa lawa na tinatawag na Mānasa.

Verse 11

कृष्णा हंसास्तु संस्नाता मानसे तात मत्पुरः । विभ्रांताः परितश्चान्ये न स्नातास्तत्र मानसे

O mahal ko, ang maiitim na gansa ay tunay na naligo sa Mānasarovara sa harap ng aking lungsod; ngunit ang ibang gansa, pagala-gala sa paligid, ay hindi naligo roon sa lawa ng Mānasa.

Verse 12

जहसुस्ताः स्त्रियस्तात हास्यैरट्टाट्टदारुणैः । तस्मात्सराद्विनिष्क्रांतो हंस एको महातनुः

O mahal ko, nagtawanan ang mga babaeng iyon sa magaspang at nakapanghihilakbot na halakhak; at mula sa lawang iyon ay lumitaw ang isang gansang napakalaki ang katawan.

Verse 13

पश्चात्त्रयो विनिष्क्रांतास्तैश्चाहं समुपेक्षितः । याता आकाशमार्गेण विवदंतः परस्परम्

Pagkaraan, ang tatlo ay umalis; at ako’y hindi nila pinansin. Dumaan sila sa landas ng himpapawid, nagtatalo-talo sa isa’t isa.

Verse 14

तास्तु स्त्रियो महाभीमाः समंतात्परिबभ्रमुः । विंध्यस्य शिखरे पुण्ये वृक्षच्छायासुपक्षिणः

Ang mga babaeng yaon, sukdulang nakapanghihilakbot, ay gumala sa lahat ng dako sa banal na tuktok ng Vindhya, sa gitna ng mga ibong nagpapahinga sa lilim ng mga puno.

Verse 15

निषण्णास्तत्र ते सर्वे दग्धा दुःखैः सुदारुणैः । तेषां सुवीक्षमाणानां भिल्ल एकः समागतः

Doon silang lahat ay naupo roon, nililiyab sa napakasindak na dalamhati. Habang sila’y nakatanaw, dumating doon ang isang Bhilla, ang naninirahan sa gubat.

Verse 16

मृगान्स पीडयित्वा तु बाणपाणिर्धनुर्द्धरः । शिलातलं समाश्रित्य निषसाद सुखेन वै

Matapos pahirapan ang mga usa, ang mamamanang may pana—may mga palaso sa kamay—ay sumandig sa isang batong lapad at naupo roon nang payapa.

Verse 17

पश्चाद्भिल्ली समायाता अन्नमादाय सोदकम् । स्वं प्रियं वीक्षते राज्ञा मुदितैर्लक्षणैर्युतम्

Pagkaraan, dumating ang Bhillī na may dalang pagkain at tubig; at nakita niya ang kanyang minamahal, na pinagkalooban ng hari ng masasayang, mapalad na tanda.

Verse 18

अन्यादृशं समावीक्ष्य स्वकांतं तेजसावृतम् । दिव्यतेजः समाक्रांतं यथा सूर्यं दिविस्थितम्

Nang makita niya ang kanyang minamahal na di na tulad ng dati—nababalot sa sariling liwanag, nilulukuban ng banal na ningning—wari’y ang araw na nakalagay sa kalangitan.

Verse 19

नरमन्यं परिज्ञाय तं परित्यज्य सा ययौ । व्याध उवाच । एह्येहि त्वं प्रिये चात्र कस्मान्मां त्वं न पश्यसि

Nang makilala niyang siya’y ibang lalaki, iniwan niya ito at lumayo. Wika ng mangangaso: “Halika, halika, aking sinta—bakit di mo ako tinitingnan dito?”

Verse 20

क्षुधया पीड्यमानोहं त्वामहं चावलोकये । तस्य वाक्यं समाकर्ण्य शीघ्रं व्याधी समागता

Pinahihirapan ng gutom, tumingin ako sa iyo. Nang marinig ko ang kanyang mga salita, agad na dumating sa akin ang mga karamdaman.

Verse 21

भर्तुः पार्श्वं समासाद्य विस्मिता साभवत्तदा । कोयं तेजः समाचारो देवोयं मां समाह्वयेत्

Lumapit siya sa tabi ng kanyang asawa at noon ay namangha: “Ano itong maningning na presensya at kilos? Anong diyos ito na tumatawag sa akin?”

Verse 22

तमुवाच ततो व्याधी भर्तारं दीप्ततेजसम् । अत्र किं ते कृतं वीर भवान्को दिव्यलक्षणः

Pagkaraan, nagsalita ang mangangaso sa kanyang asawa, na nagniningning sa liwanag: “O bayani, ano ang ginawa mo rito? At sino ka, na may mga banal na palatandaan?”

Verse 23

सूत उवाच । एवमाभाषितो व्याध्या व्याधः प्रियामभाषत । अहं ते वल्लभः कांते भवती च मम प्रिया

Sūta ay nagsabi: Nang gayon siyang kausapin ng mangangaso, ang mangangaso’y nagsalita sa kanyang minamahal: “O mahal ko, ako ang iyong iniibig, at ikaw ang aking iniibig.”

Verse 24

कस्मात्त्वं मां न जानासि कथं शंका प्रवर्तते । क्षुधया पीड्यमानेन पयश्चान्नं प्रतीक्ष्यते

Bakit hindi mo ako nakikilala? Paano sumisibol ang pag-aalinlangan? Kapag pinahihirapan ng gutom, hinahanap ang gatas at pagkain.

Verse 25

व्याध्युवाच । बर्बरः कृष्णवर्णश्च रक्ताक्षः कृष्णकंचुकः । ईदृशश्चास्ति मे भर्ता सर्वसत्वभयंकरः

Wika ng mangangaso: “Ang aking asawa’y isang barbaro—maitim ang kutis, mapupula ang mga mata, nakasuot ng itim na kasuotan; ganyan siya, nakapanghihilakbot sa lahat ng nilalang.”

Verse 26

भवान्को दिव्यदेहस्तु प्रियेत्युक्त्वा समाह्वयेत् । एष मे संशयो जातो वद सत्यं ममाग्रतः

“Sino ka, na may makalangit na katawan? Pagkasabi mo, ‘O minamahal,’ tinatawag mo akong lumapit. May pag-aalinlangan na sumibol sa akin—sabihin mo ang katotohanan sa harap ko.”

Verse 27

कुलं नाम स्वकं ग्रामं क्रीडां लिगं सुतं सुताम् । समाचष्ट प्रियाग्रे तु तस्याः प्रत्यय हेतवे

Upang makamtan ang kaniyang pagtitiwala, inihayag niya sa harap ng minamahal ang kaniyang angkan, pangalan, sariling nayon, mga paglalaro at gawi, ang natatanging palatandaan, at ang tungkol sa kaniyang anak na lalaki at anak na babae.

Verse 28

प्रत्युवाच स्वभर्तारं सा व्याधी हृष्टमानसा । कस्मात्ते ईदृशः कायः श्वेतकंचुकधारकः

Masayang-masaya sa puso, sumagot ang babae sa kaniyang asawa: “Bakit ganyan ang iyong katawan—nakasuot ka ng puting tunika?”

Verse 29

कथं जातः समाचक्ष्व ममाश्चर्यं प्रवर्तते । एवं संपृच्छमानस्तु भार्यया मृगघातकः

“Isalaysay mo kung paano ito nangyari; ang aking pagtataka’y nag-alab.” Sa gayong pagtatanong ng asawa, ang mamamatay-musa (mangangaso) ay nagsalita.

Verse 30

सूत उवाच । प्रत्युवाच ततः श्रुत्वा तां प्रियां प्रश्रयान्विताम् । नर्मदा उत्तरे कूले संगमश्चास्ति सुव्रते

Sinabi ni Sūta: Nang marinig niya ang minamahal na ginang na nagsalita nang may pagpapakumbaba at paggalang, siya’y tumugon: “O marangal na babae, may banal na sangam sa hilagang pampang ng Narmadā.”

Verse 31

आतपेनाकुलो जीवो मम जातोति सुप्रिये । अस्मिन्वै संगमे कांते श्रमश्रांतो हि सत्वरः

“O minamahal, ang aking buhay ay nabagabag dahil sa tindi ng init. Sa sangam na ito, mahal ko, agad akong napagod at nanghina sa pagod at pagsisikap.”

Verse 32

गतः स्नात्वा जलं पीत्वा पश्चाच्चाहं समागतः । तदाप्रभृति मे काय ईदृशस्तेजसावृतः

“Ako’y nagtungo roon, naligo at uminom ng tubig; pagkaraan ay nagbalik ako. Mula noon, ang aking katawan ay naging ganito—nababalot ng ningning.”

Verse 33

संजातो वस्त्रसंयुक्तः कंचुकः शुभ्रतां गतः । पूर्वोक्तलिंगसंस्थानैः कुलैः स्थानेन वै तथा

“Ito’y lumitaw na may kasuotan; ang kañcuka (pang-itaas) ay naging dalisay na puti—ayon, gaya ng naunang sinabi, sa mga palatandaan, anyo ng katawan, mga angkan, at nararapat na kalagayan.”

Verse 34

स्वप्रियं लक्षयित्वा तु ज्ञात्वा पुण्यस्य संभवम् । प्रत्युवाचाथ भर्तारं संगमं मम दर्शय

Pagkaraan, napansin niya ang minamahal ng kanyang asawa at naunawaan ang pinagmumulan ng kabanalan; kaya’t sumagot siya sa kanyang kabiyak: “Ipakita mo sa akin ang sangam.”

Verse 35

तव पश्चात्प्रदास्यामि भोजनं पानसंयुतम् । इत्युक्तः प्रियया व्याधः सत्वरेण जगाम ह

“Pagkatapos mo, ihahain ko sa iyo ang pagkain na may kasamang inumin.” Sa gayong wika ng kaniyang minamahal, ang mangangaso’y dagling lumakad.

Verse 36

संगमो दर्शितस्तेन ततोग्रे पापनाशनः । समुड्डीना महाभाग पक्षिणो लघुविक्रमाः

Ipinakita niya ang sangam; at sa unahan pa’y naroon ang banal na pook na pumupuksa sa kasalanan. Pagkaraan, O marangal, ang mga ibon—magaan at mabilis—ay nagsiliparan.

Verse 37

तया सार्द्धं ययुः सर्वे रेवासंगममुत्तमम् । तेषां तु वीक्षमाणानां पक्षिणां मम पश्यतः

Kasama niya, silang lahat ay nagtungo sa pinakadakilang sangam ng Revā. At habang nakatingin ang mga ibon, at ako man ay tumitingin, naganap ito.

Verse 38

तया हि स्नापितो भर्ता पुनः स्नाता हि सा स्वयम् । दिव्यदेहधरौ चोभौ दिव्यकांतिसमन्वितौ

Sa pamamagitan niya, pinaliguan ang kaniyang asawa; at siya rin ay muling naligo. Kapwa sila nagtaglay ng mga banal na katawan, na puspos ng makalangit na liwanag.

Verse 39

संजातौ पक्षिणां श्रेष्ठ दिव्यवस्त्रानुलेपनौ । दिव्यमालांबरधरौ दिव्यगंधानुलेपनौ

O pinakamainam sa mga ibon, silang dalawa’y isinilang na pinalamutian ng banal na kasuotan at mga pahid na pabango; may suot na makalangit na kuwintas at damit, at pinahiran ng samyo ng langit.

Verse 40

वैष्णवं यानमासाद्य मुनिगंधर्वपूजितौ । गतौ तौ वैष्णवं लोकं वैष्णवैः परिपूजितौ

Nang marating nila ang sasakyang makalangit na Vaishnava, pinarangalan ng mga muni at Gandharva, silang dalawa’y nagtungo sa mundong Vaishnava, at lubos na sinamba ng mga deboto ni Vishnu.

Verse 41

स्तूयमानौ महात्मानौ दंपती दृष्टवानहम् । व्रजंतौ स्वर्गमार्गेण कूजंते पक्षिणस्तथा

Nakita ko ang marangal na mag-asawang pinupuri; sila’y naglalakbay sa landas patungong langit, at ang mga ibon nama’y matamis na humuhuni.

Verse 42

तीर्थराजं परं दृष्ट्वा हर्षव्यक्ताक्षरैस्तदा । चत्वारः कृष्णहंसास्ते संगमे पापनाशने

Nang masilayan nila ang kataas-taasang ‘Hari ng mga Tīrtha’, ang apat na maiitim na gansa, sa galak na malinaw ang mga salita, ay dumating sa tagpuan na pumupuksa ng kasalanan.

Verse 43

स्नात्वा वै भावशुद्धास्ते प्राप्ता उज्ज्वलतां पुनः । स्नात्वा पीत्वा जलं ते तु पुनर्बहिर्विनिर्गताः

Pagkaligo, sila’y tunay na naging dalisay ang kalooban at muling nagkamit ng maningning na kalagayan. Pagkaligo at pag-inom ng tubig, sila’y muling lumabas.

Verse 44

तावत्यस्ताः स्त्रियः कृष्णा मृतास्तत्स्नानमात्रतः । क्रंदमाना विचेष्टंत्यो हाहाकार विकंपिताः

Sa mismong sandaling iyon, ang mga maiitim na babae ay namatay dahil lamang sa pagligong iyon; sumisigaw at nagwawala, nanginginig sa mga sigaw na “Ay! Ay!”

Verse 45

यमलोकं गतास्तास्तु तात दृष्टा मया तदा । उड्डीनास्तु ततो हंसाः स्वस्थानं प्रतिजग्मिरे

Pagkaraan, mahal kong anak, nakita ko sila habang patungo sa kaharian ni Yama. Pagkatapos nito, lumipad ang mga hamsa at nagbalik sa sarili nilang tahanan.

Verse 46

एवं तात मया दृष्टं प्रत्यक्षं कथितं तव । कृष्णपक्षा महाकाया धार्तराष्ट्रास्तु ताः स्त्रियः

Ganyan, mahal kong anak, ang nakita ko at tuwirang isinalaysay sa iyo. Ang mga babaeng iyon ay kay Dhṛtarāṣṭra—maitim ang kulay at napakalaki ang pangangatawan.

Verse 47

कथयस्व प्रसादेन के भविष्यंति वै पितः । निर्गतान्मानसान्मध्याद्धार्तराष्ट्रान्वदस्व मे

O ama, ipahayag mo sa habag: sino nga ba sila sa hinaharap—yaong mga Dhārtarāṣṭra na lumitaw mula sa gitna ng (iyong) isipan? Sabihin mo sa akin ang tungkol sa kanila.

Verse 48

के भविष्यंति ते तात कथय त्वं तु सांप्रतम् । कस्मात्सुकृष्णतां प्राप्ता हंसाः शुद्धाश्च ते पुनः

“Ama, sino ang magiging kahihinatnan nila? Sabihin mo sa akin ngayon. At bakit muling nagkamit ng malalim na maitim na kulay ang mga hamsa, gayong sila’y nananatiling dalisay?”

Verse 49

संजातास्तत्क्षणात्तात कस्मान्मृतास्तु ताः स्त्रियः । एवं मे संशयस्तात संजातो दारुणो हृदि

O mahal kong anak, sila’y sumilang sa mismong sandaling iyon—kung gayon, bakit namatay ang mga babaeng iyon? Kaya, mahal kong anak, isang kakila-kilabot na pag-aalinlangan ang sumibol sa aking puso.

Verse 50

छेत्तुमर्हसि अद्यैव भवाञ्ज्ञानविचक्षणः । प्रसादसुमुखो भूत्वा प्रणतस्य सदैव मे

Ikaw na marunong at mapanuri sa kaalaman, nararapat mong alisin ito ngayong araw din. Maging mapagpala at may maamong mukha; laging igawad ang iyong biyaya sa akin na palaging nakayukod sa harap mo.

Verse 51

एवं संभाष्य पितरं विरराम समुज्ज्वलः । ततः प्रवक्तुमारेभे स शुकः कुंजलाभिधः

Pagkasalita niya nang gayon sa kanyang ama, ang maningning na iyon ay tumahimik. Pagkaraan, ang loro na nagngangalang Kuñjala ay nagsimulang magsalita.

Verse 89

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थवर्णने च्यवनचरित्रे एकोननवतितमोऽध्यायः

Sa gayon nagwawakas ang ikawalo’t siyamnapung kabanata ng Śrī Padma Purāṇa, sa Bhūmi-khaṇḍa, hinggil sa salaysay ni Vena, sa paglalarawan ng Guru-tīrtha, at sa kasaysayan ni Cyavana.