Adhyaya 22

Verse 1

व्यास उवाच । प्रश्नमेकं महाभाग करिष्ये सांप्रतं वद । त्वयैव पूर्वमुक्तं हि सुव्रतं च प्रतीश्वरम्

Sinabi ni Vyāsa: O mapalad na dakila, magtatanong ako ngayon ng iisang tanong—ipahayag mo. Sapagkat dati mo nang sinabi ang dakilang panata (suvrata) at ang debosyon sa Kataas-taasang Panginoon.

Verse 2

पूर्वाभ्यासेन संध्यायन्नारायणमनामयम् । कस्यां ज्ञात्यां समुत्पन्नः सुव्रतः पूर्वजन्मनि

Dahil sa lakas ng dating pagsasanay, sa oras ng sandhyā ay nagmumuni siya kay Nārāyaṇa, ang Panginoong walang karamdaman—saang angkan ipinanganak si Suvrata sa kanyang nakaraang buhay?

Verse 3

तन्मे त्वं सांप्रतं ब्रूहि कथमाराधितो हरिः । अनेनापि स देवेश कोयं पुण्यसमाविलः

Kaya ngayo’y ipahayag mo sa akin: paano sinamba at pinalugod si Hari? At sa gawa ring ito, ang Panginoon ng mga diyos—ano itong puspos ng kabutihang-loob (puṇya)?

Verse 4

ब्रह्मोवाच । वैदिशे नगरे पुण्ये सर्वऋद्धिसमाकुले । तत्र राजा महातेजा ऋतध्वजसुतो बली

Sinabi ni Brahmā: Sa banal na lungsod ng Vaidishā, na hitik sa lahat ng kasaganaan, naroon ang isang makapangyarihang hari na nagliliwanag sa dakilang ningning—ang malakas na anak ni Ṛtadhvaja.

Verse 5

तस्यात्मजो महाप्राज्ञो रुक्मभूषणविश्रुतः । संध्यावली तस्य भार्या धर्मपत्नी यशस्विनी

Ang kanyang anak ay lubhang marunong, bantog sa mga gintong palamuti. Ang kanyang asawa ay si Sandhyāvalī—ang kanyang tapat at makadiyos na kabiyak, kilala at marangal.

Verse 6

तस्यां पुत्रं समुत्पाद्य स आत्मसदृशं ततः । तस्य धर्मांगदं नाम चकार नृपनंदनः

Sa kanya ay nagkaanak siya ng isang lalaki, na kawangis niya. Pagkaraan, ang prinsipe ay pinangalanan ang sanggol na Dharmāṅgada.

Verse 7

सर्वलक्षणसंपन्नः पितृभक्तिपरायणः । रुक्मांगदस्य तनयो योयं भगवतां वरः

Taglay ang lahat ng mapalad na palatandaan at lubos na nakatuon sa debosyon sa kanyang ama—siya ang anak ni Rukmāṅgada, ang pinakadakila sa mga pinagpala at deboto ng Panginoon.

Verse 8

पितुः सौख्याय येनापि मोहिन्यै तु शिरो ददे । वैष्णवेन च धर्मेण पितृभक्त्या तु तस्य हि

Para sa kaligayahan ng kanyang ama, ibinigay pa niya ang kanyang ulo kay Mohinī—sapagkat sa Vaiṣṇava na dharma at sa debosyon sa ama, gayon ang kanyang paninindigan.

Verse 9

सुप्रसन्नो हृषीकेशः सकायो वैष्णवं पदम् । नीतस्तु सर्वधर्मज्ञो वैष्णवः सात्वतां वरः

Si Hṛṣīkeśa (Viṣṇu), lubos na nalugod, ay inakay siya—taglay pa ang katawan—patungo sa banal na tahanang Vaiṣṇava. Ang Vaiṣṇavang iyon, batid ang lahat ng dharma, ay tunay na pinakamainam sa mga Sātvata.

Verse 10

धर्मांगदो महाप्राज्ञः प्रज्ञाज्ञानविशारदः । तत्रस्थो वै महाप्राज्ञो धर्मोसौ धर्मभूषणः

Si Dharmāṅgada ay lubhang marunong, may malalim na pag-unawa, at bihasa sa talas ng pagtanaw at kaalaman. Naroon nga ang dakilang pantas na si Dharma mismo—palamuti ng katuwiran.

Verse 11

दिव्यान्मनोनुगान्भोगान्मोदमानः प्रभुंजति । पूर्णे युगसहस्रांते धर्मो वै धर्मभूषणः

Nagagalak, tinatamasa niya ang mga makalangit na ligayang ayon sa nais ng kanyang puso. Sa pagwawakas ng sanlibong yuga, si Dharma—na pinalamutian ng katuwiran—ay tunay na nananatili.

Verse 12

तस्मात्पदात्परिभ्रष्टो विष्णोश्चैव प्रसादतः । सुव्रतो नाम मेधावी सुमनानंदवर्द्धनः

Mula sa katayuang iyon ay nalaglag siya, ngunit sa biyaya rin ni Viṣṇu, lumitaw ang isang marunong na nagngangalang Suvrata—yaong nagpapalago ng kagalakan ni Sumanā.

Verse 13

सोमशर्मस्य तनयः श्रेष्ठो भगवतां वरः । तपश्चचार मेधावी विष्णुध्यानपरोभवत्

Ang anak ni Somaśarman—dakila at pinakamarangal sa mga deboto ng Panginoon—ay nagsagawa ng matitinding tapas na may talinong ganap, at naging lubos na nakatuon sa pagninilay kay Viṣṇu.

Verse 14

कामक्रोधादिकान्दोषान्परित्यज्य द्विजोत्तमः । संयम्यचैन्द्रियं वर्गं तपस्तेपे निरंतरम्

Tinalikdan ng pinakadakila sa mga dalawang-ulit-na-ipinanganak ang mga kapintasan—pagnanasa, poot, at iba pa; pinigil niya ang pulutong ng mga pandama at walang patid na nagsagawa ng mahigpit na tapasya.

Verse 15

वैडूर्यपर्वतश्रेष्ठे सिद्धेश्वरस्य सन्निधौ । एकीकृत्य मनश्चायं संयोज्य विष्णुना सह

Sa pinakadakila sa mga bundok na Vaiḍūrya, sa harap ni Siddheśvara, ginawa niyang iisa ang kanyang isip—nakatuon sa iisang dulo—at nakipag-isa siya kay Viṣṇu.

Verse 16

एवं वर्षशतं स्थित्वा ध्यानेनास्य महात्मनः । सुप्रसन्नो जगन्नाथः शंखचक्रगदाधरः

Sa gayon, matapos manatili nang sandaang taon sa pagninilay sa dakilang kaluluwang ito, ang Jagannātha—may hawak na kabibe, diskos, at pamalo—ay lubhang nalugod.

Verse 17

तस्मै वरं ददावन्यं सलक्ष्म्या सह केशवः । भोभोः सुव्रत धर्मात्मन्बुध्यस्व विबुधांवर

Pagkaraan, si Keśava, kasama si Lakṣmī, ay nagkaloob sa kanya ng isa pang biyaya at nagsabi: “Ho! Ho! O may mabubuting panata, O matuwid ang diwa—magising ka, O pinakamainam sa mga pantas.”

Verse 18

वरं वरय भद्रं ते कृष्णोऽहं ते समागतः । एवमाकर्ण्य मेधावी विष्णोर्वाक्यमनुत्तमम्

“Humiling ka ng biyaya; pagpapala sa iyo. Ako si Kṛṣṇa; naparito ako sa iyo.” Nang marinig ng marunong ang walang kapantay na salita ni Viṣṇu, siya’y tumugon.

Verse 19

हर्षेण महताविष्टो दृष्ट्वा देवं जनार्दनम् । बद्धांजलिपुटो भूत्वा प्रणाममकरोत्तदा

Nang makita niya ang Panginoong Janārdana, napuspos siya ng dakilang galak; pinagtagpo niya ang mga palad sa paggalang at agad na nagpatirapa.

Verse 20

सुव्रत उवाच । संसारसागरमतीव महासुदुःखजालोर्मिभिर्विविधमोहचयैस्तरंगैः । संपूर्णमस्ति निजदोषगुणैस्तु प्राप्तस्तस्मात्समुद्धर जनार्दनमाशुदीनम्

Sinabi ni Suvrata: Ang karagatan ng pag-iral sa sanlibutan ay lubhang punô ng mga alon—mga lambat ng matinding dalamhati—at ng mga bugso mula sa bunton ng sari-saring pagkalito. Ganap akong nasilo rito dahil sa sarili kong mga pagkukulang at ugali; kaya, O Janārdana, agad Mo akong iahon, ang abang nagdurusa.

Verse 21

कर्मांबुदे महति गर्जतिवर्षतीव विद्युल्लतोल्लसतिपातकसंचयैर्मे । मोहांधकारपटलैर्मम नास्ति दृष्टिर्दीनस्य तस्य मधुसूदन देहि हस्तम्

Sa napakalaking ulap ng aking karma na kumukulog at bumubuhos, kumikislap ang kidlat bilang mga bunton ng aking mga kasalanan. Nababalutan ako ng mga sapin ng dilim ng pagkalito kaya wala akong makita. Sa akin na walang magawa—O Madhusūdana—iabot Mo ang Iyong kamay.

Verse 22

इति श्रीपद्मपुराणे पंचपंचाशत्सहस्रसंहितायां भूमिखंडे ऐंद्रे सुव्रतो । पाख्यानंनाम द्वाविंशोऽध्यायः

Sa gayon, sa Śrī Padma Purāṇa—sa Kalipunang “Limampu’t Limang Libong Taludtod,” sa Bhūmi-khaṇḍa, sa bahaging Aindra—nagtatapos ang ikadalawampu’t dalawang kabanata na tinatawag na “Salaysay ni Suvrata.”

Verse 23

संसारवृक्षमतिजीर्णमपीह उच्चं मायासुकंदकरुणा बहुदुःखशाखम् । जायादिसंगच्छदनं फलितं मुरारे तत्राधिरूढपतितं भगवन्हि रक्ष

O Murāri, ang matayog na punò ng pag-iral sa sanlibutan—bagama’t lipas at ubod ng tanda—ay may pandaraya bilang punòng-kahoy at hitik sa maraming sanga ng dalamhati. Ang lilim nito’y mga pagkakapit gaya ng asawa at iba pa, at namumunga. Inakyatan ko ito at nahulog—O Panginoon, iligtas Mo ako mula roon.

Verse 24

दुःखानलैर्विविधमोहमयैः सुधूमैः शोकैर्वियोगमरणांतिक सन्निभैश्च । दग्धोस्मि कृष्ण सततं मम देहि मोक्षं ज्ञानांबुदैः समभिषिंच सदैव मां त्वम्

Ako’y laging sinusunog, O Kṛṣṇa, ng apoy ng pagdurusa—makapal sa usok ng sari-saring pagkalito—at ng mga dalamhating gaya ng paghihiwalay, kasindak-sindak na parang paglapit ng kamatayan. Ipagkaloob Mo sa akin ang mokṣa, at palagi Mo akong paliguan ng mga ulap-ulan ng tunay na kaalaman.

Verse 25

घोरांधकारपटले महतीव गर्ते संसारनाम्निपतितं सततं हि कृष्ण । त्वं सत्कृपो मम हि दीनभयातुरस्य तस्माद्विरज्यशरणं तव आगतोस्मि

O Kṛṣṇa, paulit-ulit akong nahuhulog sa mundong tinatawag na saṃsāra—gaya ng isang napakalaking hukay na natatakpan ng kakila-kilabot na dilim. Ikaw ay tunay na mahabagin sa akin na abang-alipin at pinahihirapan ng takot; kaya, tinalikuran ko ang lahat at lumapit ako upang sumilong sa Iyo lamang.

Verse 26

त्वामेव ये नियतमानसभावयुक्ता ध्यायंति ज्ञानमनसा पदवीं लभंते । नत्वैव पादयुगलं च महासुपुण्यं यद्देवकिन्नरगणाः परिचिंतयंति

Yaong mga, na may pusong disiplinado at nakatuon, ay nagmumuni-muni sa Iyo sa isip na pinapaliwanag ng kaalaman; kanilang nakakamtan ang kataas-taasang kalagayan. At sa pagyukod sa Iyong dalawang paa—pinakamasuwerte at puspos ng dakilang kabutihan—na patuloy ding pinagninilayan ng mga pangkat ng mga deva at mga Kinnara, sila’y pinagpapala.

Verse 27

नान्यं वदामि न भजामि न चिंतयामि त्वत्पादपद्मयुगलं सततं नमामि । कामं त्वमेव मम पूरय मेद्य कृष्ण दूरेण यातु मम पातकसंचयस्ते

Wala nang iba ang aking sinasabi, wala nang iba ang aking sinasamba, wala nang iba ang aking iniisip; ang Iyong dalawang paa na tulad ng lotus ang lagi kong pinupugayan. Tuparin Mo ang aking hangarin—Ikaw lamang—O dalisay na Kṛṣṇa; nawa’y mapalayo sa akin ang naipong bunton ng aking mga kasalanan.

Verse 28

दासोस्मि देव तव किंकरजन्मजन्म त्वत्पादपद्मयुगलं सततं स्मरामि

O Panginoon, ako’y Iyong lingkod—Iyong tagapaglingkod sa bawat kapanganakan; lagi kong inaalala ang Iyong dalawang paa na tulad ng lotus.

Verse 29

यदि कृष्ण प्रसन्नोसि देहि मे सुवरं प्रभो । मन्मातापितरौ कृष्ण सकायौ मंदिरे नय

O Panginoong Kṛṣṇa, kung Ikaw ay nalulugod, ipagkaloob Mo sa akin ang dakilang biyaya: O Kṛṣṇa, dalhin Mo ang aking ina at ama—kasama ang kanilang mga katawan—sa Iyong banal na tahanan.

Verse 30

आत्मनश्च महादेव मयासह न संशयः । श्रीकृष्ण उवाच । एवं ते परमं कार्यं भविष्यति न संशयः

O Mahādeva, walang alinlangan tungkol sa iyong sarili at sa akin na magkasama. Sinabi ni Śrī Kṛṣṇa: Ganyan nga, ang iyong pinakamataas na layon ay magaganap—walang pag-aalinlangan.

Verse 31

तस्य तुष्टो हृषीकेशो भक्त्या तस्य प्रतोषितः । प्रयातौ वैष्णवं लोकं दाहप्रलयवर्जितौ

Nalugod sa kanya si Hṛṣīkeśa, lubos na nasiyahan sa kanyang debosyon; kaya silang dalawa ay nagtungo sa mundong Vaiṣṇava, isang kahariang walang paglipol ng apoy at pagkalusaw.

Verse 32

सुव्रतेन समं तौ द्वौ सुमना सोमशर्मकौ । यावत्कल्पद्वयं प्राप्तं तावत्स सुव्रतो द्विजः

Ang dalawang iyon—sina Sumanā at Somaśarmā—ay nanatiling kapantay ni Suvrata sa kalagayan; at habang tumatagal ang dalawang kalpa, gayon din nanatiling matatag ang brahmin na si Suvrata.

Verse 33

बुभुजे बुभुजे दिव्यांल्लोकांश्चैव महामते । देवकार्यार्थमत्रैव काश्यपस्य गृहं पुनः

O dakilang pantas, tinamasa niya—oo, tinamasa—ang mga makalangit na daigdig; at pagkaraan, upang ganapin ang gawain ng mga diyos, siya’y muling nagbalik dito mismo, sa tahanan ni Kaśyapa.

Verse 34

अवतीर्णो महाप्राज्ञो वचनात्तस्य चक्रिणः । ऐंद्रं पदं हि यो भुंक्ते विष्णोश्चैव प्रसादतः

Ang dakilang pantas ay bumaba ayon sa utos ng Panginoong may Sudarśana; at sa mismong biyaya ni Viṣṇu, tunay ngang tinatamasa niya ang katayuan ni Indra.

Verse 35

वसुदत्तेति विख्यातः सर्वदेवैर्नमस्कृतः । ऐंद्रं पदं हि यो भुंक्ते सांप्रतं वासवो दिवि

Siya’y tanyag sa pangalang Vasudatta, sinasamba ng lahat ng mga diyos; sapagkat ngayon ay tinatamasa niya ang katayuan ni Indra—bilang Vāsava sa langit.

Verse 36

एतत्ते सर्वमाख्यातं सृष्टिसंबंधकारणम् । अन्यदेवं प्रवक्ष्यामि यदेव परिपृच्छसि

Naipaliwanag ko na sa iyo ang lahat—ang sanhi na nag-uugnay sa paglikha. Ngayon ay ipaliliwanag ko pa ang iba, yaong mismong itinatanong mo.

Verse 37

व्यास उवाच । धर्माङ्गदो महाप्राज्ञो रुक्माङ्गदसुतो बली । आद्ये कृतयुगे जातः सृष्टिकाले स वासवः

Sinabi ni Vyāsa: Si Dharmāṅgada—lubhang marunong, makapangyarihan, at anak ni Rukmāṅgada—ay isinilang sa unang Kṛta Yuga; sa panahon ng paglikha, siya’y naging Vāsava (Indra).

Verse 38

तत्कथं देवदेवेश अन्यो धर्माङ्गदो भुवि । अन्यो रुक्मांङ्गदो राजा किं चायं त्रिदशाधिपः

Kung gayon, O Panginoon ng mga diyos, paano nagkaroon ng isa pang Dharmāṅgada sa lupa? At isa pang haring nagngangalang Rukmāṅgada? At sino naman itong pinuno ng tatlumpu’t tatlong diyos (Indra) dito?

Verse 39

एतन्मे संशयं जातं तद्भवान्वक्तुमर्हति । ब्रह्मोवाच । हंत ते कथयिष्यामि सर्वसंदेहनाशनम्

Isang pag-aalinlangan ang sumibol sa akin; nararapat kang magpaliwanag nito. Sinabi ni Brahmā: “Sige nga—isasalaysay ko sa iyo ang pumupuksa sa lahat ng pagdududa.”

Verse 40

देवस्य लीलासृष्ट्यर्थे वर्तते द्विजसत्तम । यथा वाराश्च पक्षाश्च मासाश्च ऋतवो यथा

O pinakamainam sa mga Brahmin, ito’y umiiral para sa mapaglarong paglikha ng Panginoon—gaya ng pag-usad ng mga araw, mga kalahating-buwan, mga buwan, at mga panahon sa kanilang kaayusan.

Verse 41

संवत्सराश्च मनवस्तथा यांति युगाः पुनः । पश्चात्कल्पः समायाति व्रजाम्येवं जनार्दनम्

Lumilipas ang mga taon, gayundin ang mga Manu; ang mga yuga rin ay umiikot nang paulit-ulit. Pagkaraan, dumarating sa takdang panahon ang kalpa—sa gayon ako’y lumalapit kay Janārdana, ang Panginoon.

Verse 42

अहमेव महाप्राज्ञ मयि यांति चराचराः । पुनः सृजति योगात्मा पूर्ववद्विश्वमेव हि

Ako lamang, O dakilang pantas, ang pinakapundasyon; sa akin nalulusaw ang lahat ng gumagalaw at di-gumagalaw. Pagkaraan, ang Yogic Self ay muling lumilikha ng buong sansinukob, gaya rin ng dati.

Verse 43

पुनरहं पुनर्वेदाः पुनस्ते देवता द्विजाः । तथा भूपाश्च ते सर्वे स्वचरित्रसमाविलाः

Muli’t muli—ganyan ako, ganyan ang mga Veda, at ganyan din ang mga diyos at mga Brahmin. Gayundin ang lahat ng mga hari, bawat isa’y nalulubog sa salaysay ng sarili nilang mga gawa.

Verse 44

प्रभवंति महाभाग विद्वांस्तत्र न मुह्यति । पूर्वकल्पे महाभागो यथा रुक्मांगदो नृपः

Nagbubunga ang mga ito, O dakilang-kaluluwa; ang marunong ay hindi nalilinlang doon. Ganyan noong unang kalpa, O marangal—gaya ng nangyari sa maluwalhating haring Rukmāṅgada.

Verse 45

तथा धर्मांगदश्चायं संजातः ख्यातिमान्द्विजः । रामादयो महाप्राज्ञा ययातिर्नहुषस्तथा

Gayundin, isinilang ang bantog na dalawang-ulit-na-ipinanganak na ito na nagngangalang Dharmāṅgada. At gayon din ang mga lubhang marurunong, mula kay Rāma pataas, pati sina Yayāti at Nahuṣa.

Verse 46

मन्वादयो महात्मानः प्रभवंति लयंति च । ऐंद्रं पदं प्रभुंजंति राजानो धर्मतत्पराः

Ang mga dakilang kaluluwa, mula sa mga Manu pataas, ay lumilitaw at lumilipas din. At ang mga haring tapat sa dharma ay nakakamit at tinatamasa ang katayuang Indra.

Verse 47

यथा धर्मांगदो वीरः प्रभुंजति महत्पदम् । एवं वेदाश्च देवाश्च पुराणाः स्मृतिपूर्वकाः

Kung paanong ang bayaning si Dharmāṅgada ay tinatamasa ang dakilang kalagayan, gayon din ang mga Veda at ang mga deva—at ang mga Purāṇa rin—ay dapat maunawaan na kaayon ng Smṛti.

Verse 48

एतत्तु सर्वमाख्यातं तवाग्रे द्विजसत्तम । चरितं सुव्रतस्याथ पुण्यं सुगतिदायकम्

O pinakamainam sa mga dalawang-ulit-na-ipinanganak, naisalaysay ko na sa harap mo ang lahat ng ito—ang banal at mapagpala na kasaysayan ni Suvrata, na nagbibigay ng mabuting hantungan.

Verse 49

अव्यक्तं तु महाभाग प्रब्रवीमि तवाग्रतः

Ngunit, O lubhang mapalad, ipaliliwanag ko sa iyo ang Di-nahahayag, dito mismo sa iyong harapan.