Shloka 9

The Account of the Fruits of Bathing at Particular Sacred Places

Tīrtha-viśeṣa-snāna-phala

Devanagari script

मन्वादौ च युगादौ यत्प्रोक्तं गंगाजले फलम् । स्नानैन याज्यवनिते त्रिमास्यापि च तत्फलम् ॥ ९ ॥

Transliteration

manvādau ca yugādau yatproktaṃ gaṃgājale phalam | snānaina yājyavanite trimāsyāpi ca tatphalam || 9 ||

Translation

O kagalang-galang na ginang na karapat-dapat sambahin, ang kabanalang bunga na ipinahayag para sa pagligo sa tubig ng Gaṅgā sa pasimula ng Manvantara at sa pasimula ng Yuga—sa pagsasagawa rin ng panatang Trīmāsya—ay siyang ding bunga na nakakamtan.

Word by Word

• मनु-आदौ: at the beginning of a Manvantara
• मनु-आदौ: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मनु (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; ‘आदि’शब्देन आरम्भ-कालः

• च: and
• च: Sambandha/Particle (अव्यय-प्रयोग)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction: ‘and’)

• युग-आदौ: at the beginning of a Yuga
• युग-आदौ: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: युग (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (युग), सप्तमी (7th), एकवचन; आरम्भ-काल-निर्देशः

• यत्: which
• यत्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; सम्बन्ध-प्रत्ययः—‘यत् ... फलम्’

• प्रोक्तम्: declared/taught
• प्रोक्तम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्र + वच् (धातु) → प्रोक्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘फलम्’ इति विशेष्यस्य

• गङ्गा-जले: in the waters of the Gaṅgā
• गङ्गा-जले: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गङ्गा (प्रातिपदिक) + जल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; स्थान-निर्देशः

• फलम्: fruit/result
• फलम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• स्नानेन: by bathing
• स्नानेन: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करण-निर्देशः

• याज्य-वनिते: O venerable woman
• याज्य-वनिते: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: याज्य (प्रातिपदिक) + वनिता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; ‘याज्य’ = पूज्या/यज्ञार्हा इति विशेषणम्

• त्रि-मासि: in (the period of) three months
• त्रि-मासि: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: त्रि (संख्या-प्रातिपदिक) + मास (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; ‘त्रिमासि’ = त्रयाणां मासानां समाहार/अवधिः

• अपि: also
• अपि: Sambandha/Particle (अव्यय-प्रयोग)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अप्यर्थक-अव्यय (also/even)

• च: and
• च: Sambandha/Particle (अव्यय-प्रयोग)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (and)

• तत्-फलम्: that same fruit/result
• तत्-फलम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘तत्’ इति निर्देशक-विशेषणम्

Speaker

Suta (narrating Purāṇic teaching; addressing an honored female devotee within the narrative frame)

Vrata Kalpa

Vrata: Trīmāsya

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Ganga

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It equates the exalted merit of bathing in the Gaṅgā at rare cosmic junctions (Manvantara- and Yuga-beginnings) with the disciplined practice of the Trīmāsya vow, highlighting that sustained vrata-observance can match extraordinary tirtha-merit.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By honoring Trīmāsya as a potent substitute for rare pilgrimage moments, the verse supports steady devotional discipline—regular sacred practice and self-restraint—as a reliable way to gain spiritual merit.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It points to ritual timing and calendrical discipline (kāla-niyama) relevant to Jyotiṣa-style observance—recognizing auspicious periods (yuga/manvantara markers) and structuring a three-month vrata accordingly.