Shloka 50

Saṃdhyāvalī-ākhyāna

Mohinī-parīkṣā; Dvādaśī-vrata-mahattva

Devanagari script

योंऽगीकरोति तत्पूजां ग्रहीष्यामि वरानने । तच्छ्रुत्वा वृद्धविप्रस्य वाक्यं वाक्यविशारदा ॥ ५० ॥

Transliteration

yoṃ'gīkaroti tatpūjāṃ grahīṣyāmi varānane | tacchrutvā vṛddhaviprasya vākyaṃ vākyaviśāradā || 50 ||

Translation

“O marikit ang mukha, sinumang tumanggap ng pagsambang iyon, tatanggapin ko rin iyon.” Nang marinig niya ang mga salita ng matandang brāhmaṇa, siya na bihasa sa pananalita ay tumugon nang nararapat.

Word by Word

• यः: who
• यः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्ध-सूचकः (relative pronoun)

• अङ्गीकरोति: accepts
• अङ्गीकरोति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अङ्गी + कृ (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्; ‘accepts’

• तत्: that
• तत्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘पूजाम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• पूजाम्: worship/honoring
• पूजाम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पूजा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• ग्रहीष्यामि: I will accept
• ग्रहीष्यामि: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ग्रह् (धातु)
• Form: लृट्-लकारः (Simple Future), उत्तम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• वरानने: O fair-faced one
• वरानने: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: वर + आनन (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मधारयः—‘वरम् आननम् यस्याः/या’

• तत्: that
• तत्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘that (speech)’

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund), अर्थः—‘having heard’

• वृद्धविप्रस्य: of the aged brāhmaṇa
• वृद्धविप्रस्य: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: वृद्ध + विप्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्; कर्मधारयः—‘वृद्धः विप्रः’

• वाक्यम्: statement/words
• वाक्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वाक्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• वाक्यविशारदा: skilled in speech
• वाक्यविशारदा: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: वाक्य + विशारद (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः—‘वाक्येषु विशारदा’; विशेषणम् (स्त्री)

Speaker

Narrator (Purāṇic narrative voice; dialogue reported between an aged brāhmaṇa and a lady)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Brāhmaṇa (vṛddha-vipra)
• Varānanā (a lady addressed as 'fair-faced')

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It highlights that ritual worship (pūjā) becomes spiritually efficacious through conscious assent (aṅgīkāra) and proper reception—showing dharma as intention-backed action rather than mere formality.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By stressing acceptance and sincere receiving of worship, it implies bhakti is relational and intentional: an offering bears fruit when offered and accepted with clarity, respect, and right understanding within the sacred narrative setting.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Vyākaraṇa/Nirukta-style precision in terms like aṅgīkāra (assent) and grahaṇa (receiving) underlines ritual semantics—how specific verbal commitments define the validity and transfer of a pūjā act.