Shloka 31

The Vision of Mohinī (मोहिनी-दर्शनम्)

Devanagari script

विश्वस्तैर्युवतीवृन्दैः कांताशर्मोपसेविभिः । घटप्रमाणैर्नृपते परिपक्वैः सुगंधिभिः ॥ ३१ ॥

Transliteration

viśvastairyuvatīvṛndaiḥ kāṃtāśarmopasevibhiḥ | ghaṭapramāṇairnṛpate paripakvaiḥ sugaṃdhibhiḥ || 31 ||

Translation

O Hari, sa pook na yaon, ang mga mapagkakatiwalaang pangkat ng mga dalagang babae ay naglilingkod kay Kāntāśarman, tangan ang mga sisidlang kasinlaki ng palayok na punô ng mga handog na hinog na hinog at mabango.

Word by Word

• विश्वस्तैः: trusting / confident
• विश्वस्तैः: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विश्वस्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/3rd), बहुवचन; विशेषणम् (युवतीवृन्दैः)

• युवतीवृन्दैः: by groups of young women
• युवतीवृन्दैः: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: युवती + वृन्द (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/3rd), बहुवचन; समास: युवतीनां वृन्दम् (षष्ठी-तत्पुरुष)

• कान्ताशर्म: the comfort/pleasure of beloveds
• कान्ताशर्म: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: कान्ता + शर्म (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक (समासपूर्वपद); समास: कान्तायाः शर्म (षष्ठी-तत्पुरुष)

• उपसेविभिः: attending upon / serving
• उपसेविभिः: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उप + सेव् (धातु) → उपसेविन् (णिनि/इन्-प्रत्यय)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/3rd), बहुवचन; कृदन्त-प्रातिपदिक (agent noun) ‘उपसेविन्’ = one who attends/serves

• कान्ताशर्मोपसेविभिः: by those who attend upon the beloveds’ comfort
• कान्ताशर्मोपसेविभिः: Karaṇa (करण)
• Type: Adjective
• Root: कान्ताशर्म + उपसेविन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/3rd), बहुवचन; समास: कान्ताशर्म उपसेविभिः (कर्म-तत्पुरुष: 'कान्ताशर्म' as object of 'उपसेविन्')

• घटप्रमाणैः: of pot-measure / as large as a pot
• घटप्रमाणैः: Karaṇa (करण)
• Type: Adjective
• Root: घट + प्रमाण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/3rd), बहुवचन; समास: घटस्य प्रमाणम् (षष्ठी-तत्पुरुष)

• नृपते: O king
• नृपते: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नृपति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/8th), एकवचन

• परिपक्वैः: fully ripe
• परिपक्वैः: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परि + पच् (धातु) → परिपक्व (क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/3rd), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त; विशेषणम् (घटप्रमाणैः ... सुगन्धिभिः)

• सुगन्धिभिः: fragrant
• सुगन्धिभिः: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सुगन्धि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/3rd), बहुवचन; विशेषणम्

Speaker

Suta

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shringara

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Kāntāśarman

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It highlights the sanctity of tirtha-centered worship where service (upasevā) and pure offerings—symbolized by ripe, fragrant items carried in proper vessels—become instruments of merit (puṇya) and dharmic refinement.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti is implied through attentive service to a revered devotee or sacred figure (Kāntāśarman) and through careful, respectful presentation of offerings—devotion expressed as disciplined, reverent action.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Ritual practicality is emphasized via correct measure and protocol (ghaṭa-pramāṇa), aligning with kalpa-style procedural discipline—how offerings are properly prepared and presented in a sacred setting.